Jerzy Szaflik
fot. TOMASZ ADAMASZEK

Badania przesiewowe oczu mają ogromną wartość

Rozmowa z prof. dr. hab. n. med. Jerzym Szaflikiem, właścicielem Centrum Mikrochirurgii Oka w Warszawie.

Wzrok jest określany, jako król zmysłów, to dzięki niemu odbieramy ze świata ponad 80 proc. bodźców. Jednocześnie zagraża mu wiele chorób, które rozwijają się wraz z wiekiem, jak zwyrodnienie plamki żółtej, zaćma, jaskra. Żeby je wcześnie wykryć i zapobiec utracie widzenia konieczne jest regularne badanie wzroku. Czy Polacy to robią?

Trzeba powiedzieć, że Polacy nie za bardzo dbają o oczy, ale ma to związek z tym, że ogólnie mają lżejsze podejście do swojego zdrowia niż mieszkańcy krajów Europy Zachodniej. Przeciętny Niemiec, Francuz, Szwed czy Norweg częściej odwiedza okulistę niż przeciętny Polak. Na szczęście w ostatnich latach ta sytuacja się bardzo poprawiła i cały czas się poprawia. Obserwujemy tu ogromny postęp zwłaszcza dzięki działaniom mediów – telewizji, radia, prasy, które informują o zagrożeniach dla wzroku, o konieczności regularnych badań, nagłaśniają informacje o akcjach badań przesiewowych prowadzonych w kraju.

Pomimo tej poprawy wciąż duży odsetek Polaków – szacuje się, ze ok. 65 proc. – nie odwiedziło okulisty w ostatnim roku. A to przecież jest kluczowe we wczesnym wykrywaniu poważnych chorób oczu, które w większości przypadków w początkowej fazie często przebiegają bezobjawowo, bez żadnych dolegliwości. To sprawia, że pacjent do lekarza okulisty dociera zbyt późno, gdy stopień uszkodzeń narządu wzroku jest już zaawansowany, a leczenie jest bardziej skomplikowane i nie zawsze daje pożądane efekty. Czy ogólnopolskie działania, takie jak wprowadzona ostatnio przesiewowa ocena ryzyka niebezpiecznych chorób oczu ,organizowana przez Vision Express, może wpłynąć na poprawę tych statystyk?

Wszystkie badania przesiewowe wzroku mają ogromną wartość i są bardzo cenne. Jedynym warunkiem jest to, żeby miały wysoki poziom i dokładność. Jeżeli te badania spełniają normy badań przesiewowych, które są przecież określone, to z całą pewnością są bardzo ważne i bardzo potrzebne. A już jeśli chodzi o jaskrę, to absolutnie są jedną z niewielu rzeczywistych możliwości wczesnego jej wykrycia. To stwarza znacznie większe szanse na widzenie i na utrzymanie widzenia do końca życia. Zbyt późno rozpoznana jaskra jest zawsze bardzo niebezpieczna i trudna w leczeniu, a ryzyko wystąpienia ślepoty jest bardzo wysokie. Dlatego warto nagłaśniać w mediach informacje o takich kampaniach.

Co jeszcze możemy zrobić – oprócz regularnych badań – by dbać o wzrok i zapobiegać poważnym chorobom oczu? Czy jakieś nasze zachowania mogą zmniejszyć ryzyko schorzeń takich, jak AMD, zaćma, jaskra?

W profilaktyce chorób wzroku znaczenie ma ogólnie zdrowy tryb życia. Ale o oczy musimy również odpowiednio dbać. Trzeba np. spełniać wymagania dotyczące czasu pracy z bliska – wtedy niezbędne jest robienie regularnych przerw, zwłaszcza gdy pracujemy przy komputerze. Konieczne jest również zapewnienie sobie odpowiednich warunków pracy, w tym odpowiedniego oświetlenia – nie chodzi nawet o to, by było ono bardzo silne, ale odpowiednio dobrane i tak ustawione, żeby pracować w warunkach komfortu świetlnego.

Powinno się też pamiętać o stosowaniu okularów słonecznych, gdy jest zbyt duże nasłonecznienie. A poza tym ważne jest właściwe dobranie okularów korekcyjnych. Powinien to robić okulista po przebadaniu oczu. Niedopuszczalne jest natomiast kupowanie okularów na targu czy w aptece. Dotyczy to zwłaszcza pierwszych okularów do czytania – źle dobrane mogą powodować różne powikłania, w tym bóle głowy, problemy z wyraźnym widzeniem.

Czy dieta ma znaczenie w profilaktyce chorób oczu?

Oczywiście. To, jak się odżywiamy wpływa m.in. na naczynia krwionośne, a oko jest narządem bardzo dobrze unaczynionym. Dlatego wszelkie czynniki decydujące o stanie naszych naczyń mają również wpływ na zdrowie oczu.

Chciałbym tu zwrócić jeszcze uwagę na jeden bardzo istotny czynnik ryzyka różnych chorób oczu, jakim jest palenie tytoniu. W badaniach prowadzonych w wielu ośrodkach udowodniono ponad wszelką wątpliwość, że palenie jest bardzo niekorzystne i niebezpieczne dla wzroku. Nałóg tytoniowy ogólnie szkodzi organizmowi, ale oczom szczególnie. Osoby palące mają statystycznie wyższe ryzyko wystąpienia AMD, zaćmy, a także jaskry. Dlatego bardzo przestrzegamy przed paleniem.

Rozmawiała Urszula Piasecka

Badania przesiewowe oczu mają ogromną wartość
Oceń ten artykuł

Podobne wiadomości

Nie ma możliwości dodania komentarza