W Polsce potrzebne jest większe wsparcie dla szkół i rodziców w zakresie pomocy psychologicznej dla dzieci i młodzieży – takiego zdania jest aż 86 proc. respondentów badania* przeprowadzonego na zlecenie Adamed. Aby wzmocnić dobrostan psychiczny uczniów, Fundacja Adamed wraz z serwisem Życie warte jest rozmowy rozpoczęła projekt „Wspierająca Szkoła”, którego celem jest budowanie wspierającego otoczenia dla młodych osób w kryzysie psychicznym.

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) szacuje, że do 2030 roku depresja może być najczęściej występującym schorzeniem. Przyczyniają się do tego wyzwania współczesnego świata, m.in. pandemia i lockdown, wojna w Ukrainie. Kryzysy psychiczne coraz częściej dotykają też dzieci i młodzież: młode osoby nie radzą sobie z wysokimi wymaganiami, borykają się z samotnością i wykluczeniem, brakiem zrozumienia przez rówieśników i rodziców.

Zatrważające są dane statystyczne dotyczące prób samobójczych dzieci i młodzieży: w 2022 roku odnotowano ponad 2 tys. przypadków. Zgonem zakończyło się 150 prób samobójczych. Najmłodsze osoby targające się na swoje życie miały 7-12 lat. Z raportu serwisu Życie warte jest rozmowy wynika, że pomiędzy 2021 a 2020 rokiem nastąpił wzrost zachowań samobójczych o 77 proc., a śmierci samobójczych o 19 proc.

Impuls do działania

W odpowiedzi na wyzwania związane z pogarszającym się stanem psychicznym młodzieży, Fundacja Adamed nawiązała współpracę z ekspertami z dziedziny zdrowia psychicznego, działającymi w ramach serwisu Życie warte jest rozmowy. Na początku nowego roku szkolnego Fundacja Adamed uruchamia pilotażowy projekt „Wspierająca Szkoła” skierowany do uczniów, rodziców i nauczycieli szkół podstawowych i ponadpodstawowych. Jego celem jest profilaktyka zachowań samobójczych, dostarczenie wiedzy nauczycielom, rodzicom oraz grupie rówieśniczej. Uczy, jak wspierać młode osoby w kryzysie, gdzie szukać pomocy i jak jej udzielać.

– Zgodnie z misją Adamed „Odpowiadamy na kluczowe wyzwania współczesnej medycyny”, jako Fundacja Adamed postanowiliśmy odpowiedzieć na problem pogarszającego się stanu zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży, bo w dobie po pandemii jest to wyzwanie dla nas jako społeczeństwa – wyjaśnia dr n. med. Małgorzata Adamkiewicz, Prezes Fundacji Adamed. – Wspólnie z ekspertami merytorycznymi stworzyliśmy program „Wspierająca Szkoła”, aby skutecznie wesprzeć uczniów w obszarze zdrowia psychicznego. Będziemy budować wśród dzieci, młodzieży, nauczycieli i rodziców świadomość dotyczącą stanu psychicznego dzieci i młodzieży. Będziemy działać prewencyjnie i zapobiegać próbom samobójczym, bo przecież część z nich może zakończyć się tragicznie. Udostępniamy nauczycielom i rodzicom wiedzę i narzędzia, by skutecznie zapobiegali zachowaniom samobójczym wśród młodych. Placówki szkolne uczestniczące w programie zyskają miano „Wspierającej Szkoły” – dodaje dr n. med. Małgorzata Adamkiewicz.

Dać dzieciom siłę

Dzieci i nastolatki nie mają jeszcze wypracowanych kompetencji, jak radzić sobie w kryzysowych sytuacjach. To dorośli, rodzice, nauczyciele i pedagodzy, powinni być empatycznym wsparciem, które ułatwi młodym osobom trudny okres dorastania.

– Po pandemii o ok. 30 proc. wzrosło zapotrzebowanie na pomoc psychologiczną, psychologiczno-terapeutyczną i psychiatryczną dzieci i młodzieży – zauważa prof. dr hab. n. med. Małgorzata Janas-Kozik, członek Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego. – Ta kwestia dotyczy nie tylko Polski, ale całego świata. Gama objawów depresyjnych może być bardzo różna, dlatego każda zmiana u młodego człowieka powinna wzbudzić czujność i zapalić czerwone światło u dorosłych. A kiedy zwracamy uwagę na dziecko? Jak coś zbroi, dostanie złą ocenę, pokłóci się z kolegą – zaznacza prof. Janas-Kozik.

Zaniedbanie zdrowia psychicznego młodych ludzi może prowadzić m.in. do zaburzeń odżywiania, lęków, depresji. Ważna jest więc profilaktyka, aby dziecko w domu czuło się spokojne, bezpieczne, że ma wsparcie.

– Nikt nie rodzi się idealnym rodzicem. Dlatego rodziców również trzeba wesprzeć, oni muszą być silni i nie mogą wątpić w swoje umiejętności, żeby mogli dać siłę własnym dzieciom – uważa prof. dr hab. n. med. Małgorzata Janas-Kozik.

Klucz do wsparcia emocjonalnego

– Wystarczą dwie sekundy, że powiedzieć dziecku „Kocham cię, jesteś dla mnie ważny” – podpowiada Lucyna Kicińska, członkini Prezydium Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Suicydologicznego. – To ważne komunikaty, które będą budowały poczucie bezpieczeństwa, zaufanie do rodziców. Dzieci będą wiedziały, że mogą do nich przyjść, kiedy coś się dzieje. Kluczem do wsparcia emocjonalnego są cztery „Z”: zauważ, zapytaj, zaakceptuj, zareaguj. Pokazują, że zarówno nauczyciel, rodzic, przyjaciel może pomóc. Kiedy widzimy, że coś dzieje się z dzieckiem, np. płacze, nie pytajmy, czy coś się stało. Zauważ: „Widzę, że płakałeś, martwię się”. Zapytaj: „Czy możesz mi powiedzieć, co się stało?”. Zaakceptuj: choćby wydawało się, że reakcja dziecka jest nadmierna, to trzeba zaakceptować to, że dziecko cierpi. Zareaguj: poszukaj pomocy dla dziecka, zapewnij, że np. zapiszesz je do psychologa.

Budowanie wspierającego otoczenia

Jak wynika z badań przeprowadzonych przez Ogólnopolski Panel Badawczy Ariadna w dniach 11-14 sierpnia 2023 roku na zlecenie Adamed Pharma, 54 proc. rodziców dzieci w wieku szkolnym uważa, że polskie szkoły nie zapewniają wystarczającego dostępu do usług psychologicznych, tylko 27 proc. rodziców potwierdziło, że szkoły, w których uczą się ich dzieci organizowały spotkania z rodzicami w sprawie zdrowia psychicznego uczniów, np. na temat przeciwdziałania samobójstwom lub dotyczące walki z depresją. 86 proc. respondentów uważa, że konieczne jest większe wsparcie dla szkół i rodziców w zakresie pomocy psychologicznej dzieci i młodzieży, natomiast 69 proc, jest zdania, że szkoły nie zapewniają wystarczającego dostępu do usług psychologicznych.

– Program Fundacji Adamed „Wspierająca Szkoła” stanowi wyjątkowe i potrzebne działanie, które doskonale wpisuje się w aktualne wyzwania związane z dobrostanem psychicznym dzieci i młodzieży. Budowanie wspierającego otoczenia dla młodych osób w kryzysie psychicznym oraz kształtowanie świadomości społecznej w tej kwestii są niezwykle istotne – podkreśla Lucyna Kicińska.

– Jesteśmy dumni, że wspólnie z Fundacją Adamed możemy realizować tak ważny społecznie projekt. Program ten nie tylko skupia się na wsparciu uczniów, ale także edukuje nauczycieli i rodziców w kwestii radzenia sobie z trudnościami emocjonalnymi. To ważny krok w kierunku prewencji i budowania zdrowego środowiska dla naszych najmłodszych, w którym mogą się rozwijać bezpiecznie i pewnie – mówi dr n. hum. Halszka Witkowska, pomysłodawczyni i koordynatorka inicjatywy Życie warte jest rozmowy, współorganizatora programu „Wspierająca Szkoła”.

Pilotaż w pięciu placówkach

Pierwsze warsztaty oraz działania edukacyjne już wkrótce rozpoczną się w pięciu wybranych placówkach w ramach pilotażu tego projektu. Szkoła, która skorzysta z pełnego pakietu oferowanego w ramach programu otrzyma Certyfikat „Wspierająca Szkoła”.

– Bardzo cieszymy się, że jako jedna z pierwszych szkół możemy wziąć udział w pilotażu programu „Wspierająca Szkoła” – mówi Jacek Chmiel, dyrektor Społecznej Szkoły Podstawowej nr 26 w Warszawie im. prof. Jigoro Kano, która bierze udział w programie Fundacji Adamed. – Widzimy na co dzień, obserwując naszych uczniów, jak ważne jest wsparcie w obszarze zdrowia psychicznego. Ten program oferuje nam narzędzia, które pomagają w radzeniu sobie z trudnościami emocjonalnymi oraz wspierają proces tworzenia przyjaznej atmosfery w szkole. Szkolą kadrę nauczycielską, rodziców oraz młodzież jak być uważnym i dostrzec osobę w kryzysie. Umieć jej pomóc lub wiedzieć, gdzie tej pomocy szukać.

Jakie narzędzia oferuje program „Wspierająca Szkoła”

Do młodzieży – osoby w kryzysie: pomoc w szkole przez przeszkolonych w ramach programu nauczycieli i psychologów szkolnych; wsparcie i dostęp do informacji w szkole zawsze, gdy jest to potrzebne; indywidualny kontakt ze specjalistą.

Do młodzieży – rówieśnicy osób w kryzysie: materiały edukacyjne dot. pomocy rówieśniczej przygotowane przez rówieśników we współpracy z ekspertami Życie warte jest rozmowy; zajęcia prowadzone w szkole przez przeszkolonych w programie nauczycieli i psychologów szkolnych; wsparcie i dostęp do informacji w szkole zawsze, gdy jest to potrzebne.

Do szkół – dyrektorzy, nauczyciele, pedagodzy i psychologowie szkolni: pakiet szkoleń dla nauczycieli; pakiet indywidualnych konsultacji dla nauczycieli po szkoleniach w trakcie roku szkolnego; materiały edukacyjne i poradniki („Wsparcie ucznia po próbie samobójczej”, „Pierwsza pomoc emocjonalna”); przygotowanie spersonalizowanej procedury interwencji kryzysowej dla szkoły; pomoc w uruchomieniu zespołu kryzysowego.

Do rodziców: spotkanie edukacyjne dla rodziców prowadzone przez specjalistów Fundacji Życie warte jest rozmowy; materiały edukacyjne – m.in. poradnik „Wsparcie rodziców w kryzysie dziecka”; pakiet konsultacji; wsparcie i dostęp do informacji w szkole zawsze, gdy jest to potrzebne.

*Badania przeprowadzone przez Ogólnopolski Panel Badawczy Ariadna na zlecenie Adamed Pharma (11-14 sierpnia 2023)

Organizatorzy projektu „Wspierająca Szkoła”: Fundacja Adamed oraz Fundacja Życie warte jest rozmowy Patroni: Polskie Towarzystwo Psychiatryczne, Polskie Towarzystwo Suicydologiczne Partner: Adamed Pharma

Szczegółowe informacje dotyczące programu, jego założeń, czasu trwania, uczestniczących szkół, patronatów, specjalistów oraz materiałów merytorycznych dostępne są na stronie internetowej projektu www.wspierajacaszkola.pl.

Artykuł „Wspierająca Szkoła”: z pierwszym dzwonkiem szkolnym rozpoczyna się pilotaż nowego programu Fundacji Adamed pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

?Spotykamy się, bo wierzymy w potencjał naukowy polskiej młodzieży medycznej. Wierzymy w nich. Nam też kiedyś ktoś uwierzył i podał rękę? ? mówił Paweł Kruś, organizator koncertu Muzyczne Spotkania Mistrzów Medycyny i aukcji na rzecz II stypendium naukowego Nagrody Zaufania Złoty OTIS.

Po raz trzeci spotkaliśmy się w zabytkowych wnętrzach Pałacu Szustra, siedzibie Warszawskiego Towarzystwa Muzycznego. Paweł Kruś, witając gości, podziękował tenorowi Pawłowi Pecuszokowi oraz dyrektorowi Andrzejowi Mrowcowi, dzięki którym odbyły się Muzyczne Spotkania Mistrzów Medycyny z aukcją na rzecz II stypendium naukowego Nagrody Zaufania Złoty OTIS. Wśród znakomitych osobistości ze świata medycyny i farmacji gościliśmy m.in.: prof. Waldemara Wierzbę, dyr. CSK MSWiA w Warszawie, prof. Piotra Hoffmana, uczestnika Kapituły Nagrody Zaufania Złoty OTIS, Irenę Rej, prezes Izby Gospodarczej Farmacja Polska, dyr. Aniela Hejnowska z IQVIA.

Stypendium Naukowe Nagrody Zaufania Złoty OTIS dla młodego lekarza, poświęcającego się pracy naukowej, laureata Nagrody Zaufania Złoty OTIS w kategorii Debiut Naukowy, zostało zainicjowane w 2022 r. przez prof. Romualda Olszańskiego. Zaproponował on ufundowanie stypendium, aby młodzi naukowcy czuli moralne i materialne wsparcie Kapituły Nagrody Zaufania. Zespół Stypendialny Kapituły Nagrody Zaufania Złoty OTIS tworzą: prof. Piotr Hoffman ? przewodniczący, prof. Romuald Olszański ? pomysłodawca ufundowania stypendium, prof. Marcin Czech, prof. Tomasz Stompór i prof. Piotr Trzonkowski.

Podczas trzeciej aukcji na rzecz stypendium zaprezentowano kilka ciekawych prac. Goście oglądali rzeźby Dionizego Purty, jednego z najwybitniejszych twórców ludowych: ?Anioł i Diabeł? oraz ?Muzycy?. Dwa obrazy ?Pejzaż podlaski znad Supraśli? (nr 44 i 45) Tobiasza Kenio przedstawiające rzekę w czasie różnych pór roku przyciągały uwagę, podobnie jak ?Morze? Krzysztofa Koniczka. Gościom podobały się ?Pole maków? Tatiany Pytkowskiej i ?Dziwna sosna? Stanisława Sierko, a także grafika szkiców statuetki Złotego Otisa Włodzimierza Pytkowskiego. Szczególnym zainteresowaniem cieszyła akwarela: ?Stary Budapest? Albina Waczyńskiego, lekarza psychiatry i uznanego pejzażysty. Łącznie na II stypendium naukowe uzyskaliśmy 5100 zł!

Na scenie wystąpiła Martyna Kasprzyk-Peralta ? mezzosopran i Adam Woch ? gitarzysta, gościnnie towarzyszył im Massimilliano Peralta ? 7-letni laureat 75. edycji konkursu Zecchino d?Oro we Włoszech. Solowy występ małego artysty, który zaśpiewał ?Bella ciao?, nagrodzono gromkimi i entuzjastycznymi brawami. Koncert zakończyliśmy wspólnym kolędowaniem.

Wszystkim Gościom dziękujemy za udział w koncercie, licytacji oraz za wpłaty na stypendium, a darczyńcom za przekazanie prac na aukcję.

Anna Rogala

Artykuł <strong>Świąteczny koncert z aukcją</strong> pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

W dniach 17-18 października odbył się 4. Kongres ?Zdrowie Polaków? 2022 w formule hybrydowej. Hasłem 4. Kongresu ?Zdrowie Polaków? była ?Profilaktyka zdrowotna i innowacyjne rozwiązania w ochronie zdrowia?.

? Celem tegorocznego Kongresu będzie pokazanie współczesnych możliwości medycyny oraz budowanie postaw prozdrowotnych poprzez wdrażanie różnorodnych programów profilaktycznych ? powiedział prof. Henryk Skarżyński, dyrektor Instytutu Fizjologii i Patologii Słuchu i inicjator Kongresu Zdrowie Polaków. ? Ważne miejsce w dyskusji zajmie także prezentowanie różnych strategii działania instytucji państwowych, samorządowych, naukowych, klinicznych oraz grup ekspertów, organizacji pacjentów, które miały, mają, a w szczególności będą miały wpływ na kondycję naszego społeczeństwa.

Podczas dwudniowego Kongresu odbyło się wiele wykładów, debat oraz paneli dyskusyjnych, w których głos zabierali wybitni eksperci w swoich dziedzinach. Cały zapis Kongresu jest dostępny na kanale World Hearing Center/ Światowe Centrum Słuchu na platformie YouTube.

W bieżącym roku w Instytucie Fizjologii i Patologii Słuchu przypada 30. rocznica pierwszej w Polsce operacji wszczepienia implantu ślimakowego osobie niesłyszącej i 20. rocznicę pierwszej na świecie operacji przywracającej słuch pacjentce z częściową głuchotą. Z tej okazji prof. Skarżyński wygłosił wykład nt. ?30 lat leczenia głuchoty w Polsce?. Podczas jednego z paneli dyskutowano także o perspektywach diagnostyki i terapii genetycznie uwarunkowanego niedosłuchu.

Trudnym problemem współczesnej okulistyki jest obecnie krótkowzroczność u dzieci i młodzieży. Ten temat podjął prof. Jerzy Szaflik. O dzieciach rozmawiano także pod kątem otyłości, zwłaszcza otyłości olbrzymiej, eksperci ze śląskiego ośrodka dzielili się swoimi doświadczeniami. 

Z kolei prof. Janusz Heitzman zwrócił uwagę na aktualne kierunki badań i terapii zaburzeń psychicznych, podkreślając, że dobrostan psychiczny jest warunkiem rozwoju każdego człowieka.

Odbyły się ciekawe dyskusje dotyczące m.in. pandemii lekooporności, dostępności do świadczeń zdrowotnych,  roli pierwiastków w wykrywaniu, profilaktyce i leczeniu raków, a także, czy możliwa jest Polska bez papierosów. Eksperci zastanawiali się również nad optymalnym kształceniem w zawodach medycznych.

Podczas Kongresu, już tradycyjnie, odbyła się debata plenarna dziennikarzy o roli mediów w edukacji i profilaktyce zdrowotnej.

? 4. Kongres ?Zdrowie Polaków? to również szansa, by pokazać na arenie krajowej osiągnięcia naukowe i medyczne, nowe rozwiązania organizacyjne, edukacyjne oraz dotychczasowych i nowych liderów, którzy są nam wszystkim potrzebni ? podkreślił prof. Skarżyński.

Świat Lekarza był jednym z patronów medialnych 4. Kongresu Zdrowie Polaków 2022.

Artykuł <strong>Zdrowie Polaków ? profilaktyka i innowacje</strong><strong></strong> pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Nowoczesna platforma Adamed Expert to kompendium rzetelnej wiedzy skierowanej do profesjonalistów z branży medycznej: lekarzy i farmaceutów. To dwie grupy zawodowe, które dbają o stałe poszerzanie swoich kompetencji i rozwój zawodowy. W nowym serwisie znajdą się wysokiej jakości merytoryczne treści opracowane przez wybitnych ekspertów w swoich dziedzinach medycznych.

Medycyna to dynamicznie rozwijająca i  zmieniająca się dziedzina nauki. W  ostatnich latach obserwujemy pojawianie się wielu nowych technologii i innowacyjnych leków, które wydłużają życie i poprawiają jego jakość. Lekarze, dbając o  zdrowie pacjentów, muszą na bieżąco dowiadywać się o  trendach w  medycynie, przydatnych w  ich codziennej praktyce zawodowej. Poszukują więc aktualnych i sprawdzonych treści, dzięki którym mogą pogłębiać wiedzę. Potrzebują nie tylko praktycznych wskazówek dotyczących terapii, nowych leków, algorytmów postępowania z  pacjentem, ale też podzielenia się swoimi doświadczeniami przypadków klinicznych. Adamed Pharma to farmaceutyczno-biotechnologiczna polska firma współpracująca z  wiodącymi uniwersytetami oraz instytutami naukowymi, zarówno w  kraju, jak i  za granicą. Tworzy najwyższej jakości produkty lecznicze na przewlekłe choroby cywilizacyjne, udoskonala istniejące na rynku preparaty i udostępnia je na szeroką skalę. Swoją działalność opiera na badaniach, rozwoju i  poszukiwaniu innowacyjnych terapii.

Misją Adamedu jest odpowiadanie na kluczowe wyzwania współczesnej medycyny. Dlatego oprócz swojej podstawowej działalności, na portalu Adamed Expert www.adamed.expert udostępnia rzetelne, oparte na eksperckiej wiedzy informacje dotyczycące medycyny dla profesjonalistów z  branży medycznej.

WIEDZA DLA LEKARZY W JEDNYM MIEJSCU

Platforma Adamed Expert www.adamed.expert stanowi kompendium wiedzy medycznej, dostępne w jednym miejscu, o każdej porze, w dowolnym miejscu. Serwis jest poświęcony różnym terapiom medycznym i całemu portfolio Grupy Adamed.

Na podstronie przeznaczonej specjalnie dla lekarzy dostępne są aktualne materiały z  zakresu różnych specjalizacji. Medycy znajdą tu wiedzę przydatną w ich praktyce zawodowej, m.in.: zalecenia i wytyczne towarzystw naukowych, algorytmy postępowania, opisy przypadków klinicznych, doniesienia z konferencji, przeglądy badań, a także nowości ze świata medycyny. Dzięki specjalnemu algorytmowi treści są dopasowywane nie tylko do specjalizacji danego lekarza, ale też do jego preferencji ? sam może zdecydować, jakie materiały chce otrzymywać. Forma prezentacji jest zróżnicowana: od artykułów merytorycznych, materiałów wideo, poprzez webinary, do ? coraz bardziej ostatnio popularnych i  wygodnych dla odbiorców ? podcastów. Autorami materiałów są najlepsi specjaliści w  swoich dziedzinach. Informacje przekazywane są w  przystępny i jasny sposób. Od strony wizualnej platforma jest przyjazna dla użytkownika: kolory różnicują dwie grupy odbiorców (niebieski dla lekarzy, zielony dla farmaceutów), a  korzystanie z serwisu jest intuicyjne i wygodne.

EDUKACJA DLA FARMACEUTÓW

Platforma Adamed Expert to źródło aktualnej wiedzy nie tylko dla lekarzy, ale też wsparcie dla farmaceutów. W  części serwisu prze[1]znaczonej dla tej grupy zawodowej użytkownicy uzyskają materiały dotyczące ich praktyki zawodowej, opieki farmaceutycznej oraz znajdą omówienie istotnych zagadnień prawnych. Wykłady są przygotowane w  formie filmów i  podcastów.

W  tej części serwisu algorytm również dopasowuje treści do preferencji danego użytkownika. Adamed Pharma oprócz platformy dla lekarzy i farmaceutów przygotowuje podstronę dla pacjentów. W  intrenecie jest sporo niesprawdzonych informacji i  fake newsów, dlatego Adamed Expert umożliwi dostęp do rzetelnej wiedzy medycznej użytkownikom, którzy chcą jak najlepiej zadbać o  zdrowie swoje i najbliższych.

ZALETY REJESTRACJI W ADAMED EXPERT

Aby korzystać z  serwisu, należy się zarejestrować i zalogować. Rejestracja w Adamed Expert przynosi użytkownikowi wiele korzyści: dostęp do obiektywnych, merytorycznych treści opartych na faktach, aktualnych wytycznych polskich i zagranicznych towarzystw naukowych, praktycznych wskazówek dotyczących terapii, możliwość udziału w  webinarach i  konferencjach branżowych. Co istotne ? całość jest wolna od reklam odwracających uwagę od meritum. Przy powstaniu platformy Adamed Expert współpracowali wybitni eksperci z  różnych dziedzin medycyny, m.in. kardiologii, alergologii, psychiatrii. Dzięki połączeniu wiedzy z  atrakcyjnym, nowoczesnym przekazem powstała platforma: źródło aktualnej wiedzy, pomocne dla specjalistów z branży medycznej.

Zaloguj się na www.adamed.expert i skorzystaj z możliwości serwisu wyznaczającego kierunki rozwoju współczesnej medycyny.

Artykuł W centrum wiedzy medycznej: serwis Adamed Expert pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

W ramach Narodowego Programu Chorób Układu Krążenia zaproponowano skupienie inwestycji w pięciu głównych obszarach: w kadry, w edukację, profilaktykę i styl życia, w pacjenta, w naukę i innowacje oraz w system opieki kardiologicznej ? mówi minister zdrowia Adam Niedzielski.

Choroby układu krążenia są najczęstszą przyczyną zgonów w Polsce i najczęstszą przyczyną przedwczesnych zgonów. Czy dlatego powstał niedawno opublikowany projekt Narodowego Programu Chorób Układu Krążenia na lata 2022-2032?

Polska od dwóch dekad jest zaliczana przez Eu­ropejskie Towarzystwo Kardiologiczne do krajów o wysokim ryzyku sercowo-naczyniowym. Głów­ne, powszechne czynniki ryzyka chorób układu krążenia (ChUK) to: nadciśnienie tętnicze, pale­nie tytoniu, zaburzenia lipidowe, otyłość i cukrzy­ca. Behawioralne czynniki ryzyka odpowiadają za 47% zgonów w Polsce oraz za utratę 35,8% lat przeżytych w zdrowiu (43% przez mężczyzn i 27,1% przez kobiety). Polacy najczęściej umiera­ją z powodu chorób układu krążenia ? odpowia­dają one za prawie 40% zgonów i są w dalszym ciągu najczęstszą ich przyczyną, przed nowotwo­rami.

Narodowy Program Chorób Układu Krążenia na lata 2022-2032 stanowi zatem odpowiedź na obserwowane w Polsce problemy zdrowotne.

Jakie są jego główne cele?

Jednym z celów jest obniżenie zachorowalności i umieralności z powodu chorób układu krążenia, w tym w grupie mężczyzn w wieku 25-64 lata, oraz zbliżenie wskaźników stanu zdrowia w Pol­sce do średnich w UE.

Celem Programu jest też zmniejszenie róż­nic regionalnych w zachorowalności i umieralno­ści z powodu chorób układu krążenia związanych z dostępnością do świadczeń zdrowotnych oraz zredukowanie poziomu klasycznych czynników ryzyka.

Bardzo istotna jest też poprawa organizacji ba­dań naukowych w kardiologii i dziedzinach po­krewnych oraz zwiększenie potencjału badań na­ukowych i projektów innowacyjnych w zakresie m.in. identyfikacji populacji najbardziej narażo­nych na ryzyko zachorowania oraz głównych przy­czyn rozwoju schorzeń układu krążenia, a także wypracowania rozwiązań diagnostyczno-terapeu­tycznych.

Kto jest inicjatorem tego wieloletniego programu? Kto zajmie się jego koordynacją i jakie będą jego zadania?

Z uwagi na kompleksowość projektowanych roz­wiązań w obszarze kardiologii, zdecydowaliśmy o nadaniu Programowi rangi wieloletniej strategii. Programy wieloletnie ustanawia Rada Ministrów i realizują one strategie przyjęte przez rząd. Ak­tualnie trwają prace legislacyjne nad projektem uchwały wdrażającej Program.

Program przygotował prof. Tomasz Hryniewiec­ki, mój pełnomocnik do spraw Narodowego Pro­gramu Chorób Układu Krążenia na lata 2022-2032 we współpracy z Narodowym Instytutem Kardio­logii Stefana kardynała Wyszyńskiego ? Państwo­wym Instytutem Badawczym. To właśnie Instytut będzie współrealizował i monitorował Narodowy Program Chorób Układu Krążenia. Pełnomocni­kowi do spraw Narodowego Programu Chorób Układu Krążenia na lata 2022-2032 powierzyłem ocenę prowadzonych działań z zakresu chorób układu krążenia w Polsce, koordynację przygo­towania i wdrożenia Programu, monitorowanie efektów jego realizacji, koordynację przygotowania rocznych har­monogramów realizacji Programu uwzględniających podział środków finansowych pomiędzy poszczególne ob­szary i działania Programu oraz koordynację sprawozdaw­czości.

W ramach Programu zaproponowano skupienie inwe­stycji w pięciu głównych obszarach: w kadry, w edukację, profilaktykę i styl życia, w pacjenta, w naukę i innowacje oraz w system opieki kardiologicznej.

Na czym mają polegać inwestycje w kadry?

Naszym celem jest zwiększenie liczby lekarzy specjalistów w dziedzinie kardiologii i lekarzy specjalności pokrewnych, a także poprawa skuteczności, jakości i atrakcyjności pro­gramów kształcenia przeddyplomowego i podyplomowe­go lekarzy i pielęgniarek.

A co się kryje pod nazwą ?inwestycje w system opieki kardiologicznej??

Chodzi o wypracowanie jednolitych standardów opieki kardiologicznej na rzecz pacjentów w trakcie i po zakoń­czeniu leczenia. Obecnie większość chorób układu krąże­nia wykrywana jest w zaawansowanych stadiach, a brak koordynacji i pomiaru jakości udzielanych świadczeń skut­kują opóźnieniem procesu diagnostyczno-terapeutyczne­go, ryzykiem nieprawidłowego kwalifikowania chorego do określonej metody leczenia i w konsekwencji niezadawa­lającymi wynikami leczenia. Konieczne jest zatem wypra­cowanie szybkiej ścieżki wprowadzania terapii kardiolo­gicznych.

Główne problemy w opiece nad pacjentami spowodo­wane są fragmentacją opieki medycznej i zagubieniem pa­cjenta w systemie, a także brakiem nadzoru i możliwości mierzenia jakości udzielanych świadczeń.

Odpowiedzią na wymienione problemy będą m.in. Cen­tra Doskonałości Kardiologicznej (CDK). Będą one współ­pracować z lekarzami POZ i specjalistami pracującymi w ramach ambulatoryjnej opieki specjalistycznej na pozio­mie powiatu i całego województwa. Będą pełnić rolę wy­specjalizowanych i zintegrowanych ośrodków zapewnia­jących nowoczesną koordynowaną diagnostykę i leczenie chorób sercowo-naczyniowych.

Czy program uwzględnia również dostęp polskich pacjentów do nowoczesnych terapii?

Tak. Zaplanowaliśmy m.in.: zwiększenie dostępności te­rapii kardiologicznych refundowanych na terenie UE, naj­nowszych metod terapeutycznych przez rozszerzenie wy­kazu leków refundowanych w terapiach kardiologicznych i innych związanych z chorobami układu krążenia oraz wdrażanie innowacyjnych usług, technologii i procedur medycznych.

Na inwestycje w kadry czy profilaktykę niezbędne są środki finansowe. O jakich kwotach mówimy?

Na realizację Programu w 2022 r. zaplanowaliśmy 24 mln zł. W latach 2023-2032 nakłady z budżetu państwa mogą sięgnąć 270 mln zł rocznie. Z uchwały wdrażającej Pro­gram, która zostanie przyjęta przez Radę Ministrów, będą wynikały kwoty na poszczególne inwestycje.

Jakie korzyści odniesie pacjent dzięki wdrożeniu Narodowego Programu Chorób Układu Krążenia? Czy są już plany, jak będzie się zmieniał system opieki kardiologicznej?

Niestety obserwujemy niewielkie zainteresowanie pro­gramami profilaktycznymi. To przekłada się na niską wy­krywalność schorzeń układu krążenia we wczesnych sta­diach rozwojowych, a tym samym na mniejsze szanse wyleczenia oraz na zwiększające się koszty opieki zdro­wotnej i społecznej.

Jak już wspomniałem, jeden z obszarów Programu to inwestycje w pacjenta. Planujemy wprowadzić nowe me­tody badań przesiewowych, w szczególności w kierunku wczesnego wykrywania tętniaków aorty brzusznej, pier­siowej czy piersiowo-brzusznej, oraz genetycznie uwarun­kowanych chorób serca, aby poprawić stan diagnozowa­nia w zakresie m.in. hipercholesterolemii rodzinnej.

Ponadto wzmocnimy opiekę nad pacjentami z wysokim i bardzo wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym, popra­wimy wyniki leczenia zaburzeń lipidowych, zwłaszcza pa­cjentów z cukrzycą i nadciśnieniem tętniczym.

Program przewiduje działania edukacyjne i promocyj­ne oraz wdrożenie kompleksowej i koordynowanej opieki kardiologicznej w Polsce, poprawę dostępności do reha­bilitacji kardiologicznej oraz opieki paliatywnej, a także po­prawę jakości życia pacjentów w trakcie i po zakończeniu leczenia kardiologicznego.

Założeniem Programu jest zapewnienie obywatelom równego i adekwatnego do potrzeb zdrowotnych dostę­pu do wysokiej jakości świadczeń zdrowotnych.

Program jest zaplanowany na 10 lat. Czy ewaluacja efektów projektu będzie wykonywana co roku, czy po pełnym okresie jego trwania?

W perspektywie 10-letniej będziemy obserwowali po­szczególne wskaźniki, czyli: przedwcześnie utracone lata życia na skutek chorób układu krążenia (PYLL), przeciętne trwanie życia w zdrowiu (HLY), dostępność specjalistów w dziedzinie chorób układu krążenia w centrach dosko­nałości kardiologicznej (CDK) w poszczególnych w woje­wództwach i regionach, a także wskaźniki związane z czyn­nikami ryzyka chorób układu krążenia.

Pełnomocnik będzie przedstawiał co roku sprawozda­nia i harmonogramy oraz analizy, oceny, wnioski z realiza­cji zadań określonych w Programie.

Rozmawiała: Anna Rogala

Artykuł Minister zdrowia Adam Niedzielski: Narodowy Program Chorób Układu Krążenia poprawi jakość życia pacjentów kardiologicznych pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Podczas koncertu Muzyczne Spotkania Mistrzów Medycyny odbyła się aukcja na rzecz II stypendium naukowego Nagrody Zaufania Złoty OTIS. ?Spotykamy się tu, by spełnić marzenia naukowej młodzieży medycznej, by po raz drugi ufundować stypendium, które najlepszemu debiutantowi pozwoli całkowicie poświęcić się nauce? ? mówił Paweł Kruś, organizator uroczystości, zachęcając do wzięcia udziału w aukcji. Sześć prac wylicytowano za łączną kwotę 6900 zł!

Już po raz drugi spotkaliśmy się w gościnnych i zabytkowych wnętrzach Pałacu Szustra, siedzibie Warszawskiego Towarzystwa Muzycznego. Paweł Kruś, witając gości, wyraził wdzięczność za energię i życzliwość dr. Pawłowi Pecuszokowi i dyrektorowi Andrzejowi Mrowcowi, dzięki którym odbył się drugi koncert Muzyczne Spotkania Mistrzów Medycyny z aukcją na rzecz II stypendium naukowego Nagrody Zaufania Złoty OTIS. Wśród znakomitych osobistości ze świata medycyny i farmacji gościliśmy m.in.: prof. Waldemara Wierzbę, dyr. CSK MSWiA w Warszawie, prof. Jarosława Pinkasa z Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego, prof. Andrzeja Fala, kierownika Kliniki Alergologii, Chorób Płuc i Chorób Wewnętrznych CSK MSWiA, prof. Grażynę Sygitowicz, kierownik Zakładu Chemii Klinicznej i Diagnostyki Laboratoryjnej WUM, dr Beatę Zawadowicz, uczestniczkę Kapituły Nagrody Zaufania Złoty OTIS.

Pierwsze Nagrody Zaufania Złoty OTIS dla młodzieży medycznej za debiut naukowy zostały przyznane trzy lata temu. Pomysłodawcą ufundowania stypendium jest prof. Romuald Olszański. Stypendium dla najzdolniejszej młodzieży medycznej ma być symbolem naszego środowiskowego poparcia i podziwu dla młodych naukowców. Chcemy, by dzięki stypendium mogli poświęcić się swojej naukowej pasji. ? Spotykamy się tu, by spełnić własne marzenia z młodości. Nam także pomagali dobrzy ludzie, którzy nam zaufali ? tak toczy się świat ? wyjaśniał Paweł Kruś, przewodniczący Kapituły Nagrody Zaufania Złoty OTIS i organizator koncertu z aukcją.

Podczas drugiej aukcji na rzecz stypendium zaprezentowano osiem prac. Szczególnym zainteresowaniem cieszyły się dwie akwarele: ?Toryń? i ?Kościerzyna? Albina Waczyńskiego, lekarza psychiatry i uznanego pejzażysty, prezesa Białostockiego Towarzystwa Sztuk Pięknych. Jego prace oddziałują na widza nie tylko swoim pięknem, delikatnością i ciepłem kolorów, ale przede wszystkim oddają charakter ich autora i jego sposób postrzegania świata. Sam Albin Waczyński mówił, że malować można wszystko, nawet kawałek rynny czy bramy wejściowej: ?Najważniejsze jest zatrzymać w czasie coś, co bezpowrotnie odchodzi?.

O Oldze Dmowskiej Anda Rottenberg, słynna krytyczka sztuki, i Paweł Susid, profesor artystki z ASP, zgodnie mówią, że jej malarstwo jest skończone artystycznie: ?Jest to sztuka autentyczna i prawdziwa, która nie polegająca na kopiowaniu kogokolwiek?. Ekspresyjna grafika Olgi Dmowskiej (bez tytułu) wystawiona na aukcji wzbudziła spore zainteresowanie jej dorobkiem artystycznym. Dwa obrazy ?Pejzaż podlaski znad Supraśli? (nr 37 i 38) Tobiasza Kenio przedstawiające rzekę w czasie innych pór roku, w innym świetle, można było wylicytować razem. Na aukcji wystawiona była jeszcze jedna praca Tobiasza Kenio, prezentowana wcześniej na wystawie w Berlinie: ?Podlaski pejzaż zimowy II?. Najnowsze prace artysty powstały z porzuconych przedmiotów, takich jak deski, lub materiałów mających inne niż malarskie przeznaczenie: folia, stretch, taśmy pakowe. Tobiasz Kenio jest abstrakcjonistą, który idzie własną drogą twórczą.

Z dużym zainteresowaniem spotkały się dwie prace Jerzego Konstantynowicza ?Red people? i ?O?krzyk 2?. Jego styl jest dość zróżnicowany, swobodny, najbliższy surrealizmowi. Jak mówi: ?unika definicji, bo one ograniczają. Niech robią to już inni. Na pewno pozwalam się ponosić fantazji, w moich pracach jest sporo przewrotności, ironii i autoironii?. Łącznie na II stypendium naukowe uzyskaliśmy 6900 zł! Dwie prace, które podczas aukcji nie znalazły nabywcy, będą dostępne na naszej stronie w opcji ?kup teraz?.

Na scenie wystąpił znakomity zespół Ensemble QuattroVocew składzie: Marta Wróblewska ? sopran, Aleksandra Pawluczuk ? mezzosopran, Paweł Pecuszok ? tenor, Przemysław Kummer ? bas/baryton. W czasie koncertu goście usłyszeli przepiękne pieśni ukraińskie, m.in. ?Oj tam za Dunajem?, ?Boże wielki, jedyny?. Publiczność była tak oczarowana pięknymi głosami wykonawców, że poprosiła o dwa bisy.

Ensemble QuattroVoce to kwartet wokalny utworzony w roku 2011 przez absolwentów klas śpiewu solowego Uniwersytetu Muzycznego F. Chopina w Białymstoku. Członkowie zespołu mają na koncie zarówno indywidualne występy w recitalach solowych lub kameralnych, jak i udział w przedsięwzięciach zespołowych z dużymi dziełami oratoryjnymi i kantatowymi. Uczestniczą w przedstawieniach operowych i festiwalach. Każdy z członków kwartetu prowadzi również własną działalność artystyczną, pedagogiczną i fonograficzną, dokonując m.in. nagrań z renomowanymi polskimi zespołami muzyki dawnej, Operą i Filharmonią Podlaską oraz nagrań solowych. Zespół nagrał dotychczas kilka płyt, m.in.: muzykę religijną Maksyma Berezowskiego, kolędy polskie, wschodniosłowiańskie kolędy z udziałem zespołu instrumentalistów pod kierunkiem Jacka Urbaniaka. 

Wszystkim Gościom dziękujemy za udział w koncercie, licytacji oraz za wpłaty na stypendium, a darczyńcom za przekazanie prac na aukcję.

Artykuł Spełniamy marzenia: z II aukcji podczas koncertu Mistrzów Medycyny uzyskaliśmy 6900 zł! pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Polskie dzieci są zaliczane do najszybciej tyjących w Europie. Nadmierna masa ciała dotyczy prawie 1/3 ośmiolatków, a to oznacza, że znajdują się w grupie ryzyka rozwoju cukrzycy. Według raportu otwarcia Programu Cities Changing Diabetes ?Szkoła, gmina, system ? partnerstwo przeciw epidemii otyłości i cukrzycy? polscy uczniowie są grupą zagrożoną otyłością i cukrzycą. Dokument wskazuje, jakie działania należy podjąć na poziomie szkoły, gminy i systemu ochrony zdrowia, by zahamować epidemie otyłości i cukrzycy. Do światowego programu walki z cukrzycą ? Cities Changing Diabetes (CCD) ? przystąpiły dwa polskie miasta: Warszawa i Kraków.

Cities Changing Diabetes to światowy program walki z cukrzycą, funkcjonujący od 2014 r., który zasięgiem obejmuje 130 mln osób w  41 miastach na świecie, m.in. Berlinie, Buenos Aires, Rzymie, Houston, Madrycie, Malmo, Meksyku, Szanghaju. Inicjatorami tego międzynarodowego projektu są: Steno Diabetes Center Copenhagen, University College London oraz firma Novo Nordisk. Cukrzyca jest jedną z najszybciej rozwijających się chorób cywilizacyjnych. ? Celem programu Cities Changing Diabetes jest zmniejszenie skali zachorowań na cukrzycę o  10% do 2045 r. przez zmniejszenie skali otyłości o 25% ? wyjaśniała podczas konferencji prezentującej raport otwarcia Programu CCD ?Szkoła, gmina, system ? partnerstwo przeciw epidemii otyłości i  cukrzycy? Magdalena Paradzińska, dyrektor generalna Novo Nordisk Pharma w Polsce.

? Program koncentruje się na działaniach w  dużych aglomeracjach miejskich, ponieważ specyfika miast powoduje, że tam dużo szybciej rozwijają się choroby cywilizacyjne, z  otyłością i  cukrzycą na czele. Inicjatywy wdrażane w poszczególnych miastach są dostosowane do ich potrzeb. Przykładowo: w  Belgradzie (Serbia) wprowadzono program badań profilaktycznych połączony z  zajęciami sportowymi, w szkołach w Buenos Aires (Argentyna) zachęca się dzieci do udziału w  zajęciach sportowych, a  pracownicy klubu piłkarskiego w  Leicester (Wielka Brytania) są zaangażowani w  edukację mieszkańców na temat cukrzycy. Natomiast w Polsce chcemy skoncentrować się na interwencjach skierowanych do dzieci, młodzieży, a także nauczycieli ? mówiła Magdalena Paradzińska.

POLSKI PROGRAM: KONCENTRACJA NA SZKOŁACH

W 2019 r. do programu CCD przystąpiły dwa polskie miasta: Warszawa i  Kraków. Rada naukowa Programu CCD skupiła swoje działania w  środowisku szkolnym, na uczniach i nauczycielach. W  tym celu opracowano i  zrealizowano w  2021 r. w  obu miastach badanie ankietowe wśród nauczycieli samorządowych szkół podstawowych. Raport ?Szkoła, gmina, system ? partnerstwo przeciw epidemii otyłości i cukrzycy?, przygotowany przez Uczelnię Łazarskiego, zawiera aspekty kliniczne i społeczne cukrzycy, przegląd badań wtórnych zdrowia i  stylu życia zarówno uczniów, jak i nauczycieli. Zaprezentowano wyniki badań ankietowych, w których wzięło udział ponad 4200 nauczycieli. Dane pokazują m.in. ich poziom wiedzy o cukrzycy, doświadczenia własne w kontakcie z uczniami chorymi na cukrzycę typu 1, zachowania prozdrowotne. Raport przedstawia też rekomendowane działania na najbliższe lata. W prace nad tym dokumentem zaangażowało się grono ekspertów: lekarzy, naukowców, samorządowców, przedstawicieli administracji rządowej.

? Cities Changing Diabetes jest programem, który uświadamia nam, że świat jest ogromny, a  problemy są wspólne ? mówiła dr n. ekon. Małgorzata Gałązka-Sobotka, kierownik projektu CCD w  Polsce. ? Przygotowany raport wykazuje, że tylko dzięki silnemu partnerstwu systemu, regulatorów, samorządu i  szkoły można osiągnąć sukces w  walce z  nadwagą i  otyłością. Chcemy pobudzić aktywność i  inicjatywę w  społecznościach, które tworzą szkoły. Nie chcemy przynosić do placówek konkretnych rozwiązań, bo choć problem jest globalny, to jego rozwiązanie musi być lokalne. Dlatego planujemy przedstawić know-how warsztatów, które będą prowadzone w  szkołach, szyte na miarę interwencje w  zakresie profilaktyki i  edukacji dla dzieci, nauczycieli, rodziców oraz lokalnego środowiska. Na decyzje dotyczące odżywiania dzieci ogromny wpływ mają rodzice, dlatego edukacja musi być skierowana także do nich ? wyjaśniała dr n. ekon. Małgorzata Gałązka-Sobotka.

EPIDEMIA OTYŁOŚCI I CUKRZYCY W POLSCE

Według danych OECD 56,7% dorosłych Polaków ma nadwagę lub otyłość, a wynikające z nich choroby powodują skrócenie życia średnio o 3 lata i  10 miesięcy. Nadwaga i  otyłość dotyczą polskich dzieci i  młodzieży: 10% dzieci w wieku 1-3 lata ma nadwagę lub otyłość, a  18,4% jest zagrożonych nadmierną masą ciała. Problem dotyczy także niemal 30% dzieci 8-letnich i ok. 20% dzieci i młodzieży w wieku 10-16 lat.

? Na cukrzycę w  Polsce choruje co najmniej 3 mln osób ? podkreślił prof. Leszek Czupryniak, kierownik Kliniki Diabetologii i  Chorób Wewnętrznych Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, przedstawiciel Rady Naukowej CCD w  Polsce. ? Problem narastał od lat, zapadalność rosła, ale obecnie jeszcze bardziej się pogłębiła w  wyniku pandemii COVID-19: wiele osób zostało w domach i pracowało zdalnie. Efektem tego jest wysyp młodych 20-30-latków, którzy przytyli 10-15 kg, a u wielu z nich doprowadziło to do rozwoju cukrzycy typu 2. Połowa Polaków w  czasie pandemii przytyła średnio o  6 kilogramów! To dobry pomysł programu CCD, aby we współpracy z  nauczycielami, kuratoriami i  prezydentami miast uczyć najmłodszych zasad zdrowego odżywiania i  stylu życia, aby w  przyszłości zapobiegać ich nadwadze, otyłości i cukrzycy.

? Prewencja czynników ryzyka, takich jak otyłość, cukrzyca typu 2, nadciśnienie tętnicze czy zaburzenia lipidowe, jest najbardziej wartościowa ? uważa prof. Maciej Małecki, kierownik Katedry i  Kliniki Chorób Metabolicznych Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego w  Krakowie, przedstawiciel Rady Naukowej CCD w Polsce. ? Gdy mówimy o prewencji wtórnej, np. po zawale serca, to znaczy, że system opieki zdrowotnej poniósł porażkę. Wtedy można tylko łagodzić skutki nieuleczalnej choroby, wiążącej się z  wieloma różnymi powikłaniami, m.in. kardiologicznymi. Powinniśmy zapobiegać takim zdarzeniom medycznym. Gdy dziecko ma kilka, kilkanaście lat, utrwalają się jego nawyki dotyczące żywienia czy uprawiania sportu.

Raport ?Szkoła, gmina, system ? partnerstwo przeciw epidemii otyłości i cukrzycy? przedstawiły Marta Pawłowska oraz Monika Zamarlik z  Rady Programowej CCD. Według danych zebranych w  raporcie polskiej edycji programu CCD, aż co piąty polski uczeń nie je rano śniadania, tylko 25% ośmiolatków codziennie je warzywa, zaledwie 17% nastolatków spełnia zalecenia umiarkowanej aktywności fizycznej według WHO, 30% ośmiolatków ma kłopoty ze snem.

? Polski nastolatek spędza średnio przed monitorem aż 12 godzin dziennie, 40% młodzieży w  wieku 10-17 lat regularnie dosładza potrawy i  napoje, a  tylko jeden na trzech nastolatków je regularnie warzywa i  owoce w  zalecanej ilości ? alarmowała Marta Pawłowska. ? Co piąty nastolatek ma już za sobą stosowanie jakiejś diety odchudzającej ? mówiła. Zwróciła też uwagę, że do otyłości może prowadzić niewystarczająca liczba godzin snu. Badania wykazały związek między krótkim czasem snu a zwiększonym ryzykiem nadwagi i otyłości u dzieci i młodzieży.

Podczas spotkania poruszono też kwestię określania kogoś jako otyłego, bo za dużo je i nie lubi aktywności fizycznej. Dr hab. Michał Brzeziński, pediatra z  Zakładu Zdrowia Publicznego i  Medycyny Społecznej Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego, twierdził, że takie stwierdzenia należy odłożyć je do lamusa. ? Często powodem złego odżywiania czy stylu życia jest brak wiedzy, realnych warunków do kształtowania dobrych nawyków, których nie wdrażają szkoła ani dom. Czasem brakuje po prostu animatora, który zorganizowałby dzieciom zajęcia.

DZIAŁAĆ LOKALNIE?

W  Krakowie od 2020 r. jest realizowany Miejski Program Ochrony Zdrowia ?Zdrowy Kraków? dla mieszkańców po 25. r.ż. Prowadzona jest edukacyjna kampania ?Kraków stawia na Rodzinę?, w  ramach której odbywa się wiele akcji, takich jak np. ?Rodzinne pływanie?, w czasie Święta Rodziny Krakowskiej dostępne są bezpłatne badania profilaktyczne i  konsultacje lekarskie; Zdrowe Żywienie = Mądre Myślenie ? uczy dzieci zdrowych nawyków żywieniowych, aktywnego stylu życia oraz promuje zdrowe produkty spożywcze. Elżbieta Kois-Żurek, dyrektor wydziału Polityki Społecznej i  Zdrowia Urzędu Miasta Krakowa, opowiedziała też o  kampanii ?Kraków w formie?, zachęcającej do aktywności fizycznej z hasłem przewodnim: ?Chodź na pole! Odkryj, ile możliwości daje Ci miasto, żeby aktywnie spędzić czas?. W  ramach tej kampanii w  krakowskich parkach odbywają się maratony fitness, zajęcia wspinaczki skałkowej czy lekcje chodu sportowego pod okiem Roberta Korzeniowskiego. Ponadto Urząd Miasta Krakowa planuje w jednym z DPS zorganizować kuchnię wydającą dania przeznaczone dla uczniów ze specjalnymi potrzebami żywieniowymi, np. alergią, celiakią, cukrzycą.

Prozdrowotne inicjatywy w stolicy przedstawiła Beata Krzyszton-Ulijasz, naczelnik wydziału w  Biurze Polityki Zdrowotnej Urzędu M. St. Warszawy. Program promocji zdrowia ?Aktywny Senior? skierowany doosób powyżej 60. r.ż. zapewnia im m.in. wykłady na temat odżywiania, ćwiczenia, pływanie. W  ramach ?Warszawskich Dni Zdrowia? w różnych dzielnicach miasta realizowane są różne wykłady, m.in.: ?Czy szczęście może zacząć się od talerza??, ?W  jakich produktach jest cukier??, ?Słodkie życie bez cukru?. W działania związane z walką z otyłością i cukrzycą zaangażowane są również miejskie podmioty lecznicze, organizowane są akcje bezpłatnych badań z okazji Dnia Kobiet czy warsztaty ?Świadome życie z  cukrzycą?. Urząd Miasta Warszawa przygotowuje się do wdrożenia nowego programu ?Program polityki zdrowotnej w zakresie profilaktyki oraz leczenia nadwagi i otyłości u dzieci i młodzieży do 15. r.ż. zamieszkałych na terenie m.st. Warszawy ? jego realizacja ma się rozpocząć w 2023 r.

?I SYSTEMOWO

Eksperci podkreślali, że w  walce z  nadwagą i  otyłością wśród dzieci i  młodzieży potrzebne są zdecydowane, długofalowe i  kompleksowe działania służące zatrzymaniu epidemicznego wzrostu zachorowalności w Polsce na chorobę otyłościową i cukrzycę typu 2.

? Systemowe rozwiązania powinny polegać na integracji medycyny i  telemedycyny szkolnej z  podstawową opieką zdrowotną. Bilanse szkolne muszą być cyfrowe i  zintegrowane z bilansem pediatrycznym, dzięki temu szybsza będzie diagnoza problemu i podjęcie wczesnej interwencji ? wyjaśniała dr Małgorzata Gałązka-Sobotka. W  imieniu ekspertów tworzących raport zaapelowała o  nowelizację zapisów ustawy o  opiece zdrowotnej nad uczniami z 2019 r. Istotna kwestią jest stworzenie trzystopniowej sieci ośrodków współtworzących kompleksowy system prewencji i leczenia otyłości. ? Sukces będzie większy, jeśli w inicjatywy na rzecz walki z  otyłością zaangażowane będą szkoły i samorządy. My dajemy know-how ? przekonywała dr n. ekon. Małgorzata Gałązka-Sobotka, kierownik projektu CCD w Polsce.

O inicjatywie z uznaniem wyrażał się Maciej Miłkowski, podsekretarz stanu w Ministerstwie Zdrowia. ? Raport przekazałem już do Departamentu Zdrowia Publicznego, żeby go przeanalizował i  wdrażał istotne elementy. Obecnie kończą się prace nad bilansami elektronicznymi, które przyniosą nam niezbędną wiedzę na temat populacji. Dzięki nim będzie możliwe porównywanie szkół i  sprawdzenie, która z  nich ma większą lub mniejszą ?nadwagę?. Rozważamy też porady dietetyczne i  poradnie leczenia otyłości. Mamy również świadomość, że ustawa o medycynie szkolnej jest do poprawy. Prewencja otyłości to bardzo istotny problem, zwłaszcza po pandemii. Dobrze, że w walce z otyłością wśród najmłodszych w  Krakowie i  Warszawie swoje siły łączą różne instytucje i środowiska ? podkreślał Maciej Miłkowski. ? Raport stanowi cenne źródło informacji i  wniosków dla ministra zdrowia, NFZ oraz ministra edukacji ? uważa Grzegorz Błażewicz, zastępca Rzecznika Praw Pacjenta. ? Rzecznik Praw Pacjenta od kilku lat postulował o przedmiot ?wiedza o  zdrowiu? w  szkołach podstawowych i  ponadpodstawowych. Edukacja dzieci od najmłodszych lat gwarantuje, że te dzieci, a  następnie młodzież i dorośli, będą bardziej odpowiedzialnie podejmować decyzje związane ze stylem życia i zachowaniami prozdrowotnymi. W imieniu pacjentów chorych na cukrzycę Anna Śliwińska, prezes Stowarzyszenia Diabetyków Polskich, pochwaliła inicjatywy samorządów i  władz. ? Organizowanie różnego rodzaju programów samorządowych, lokalnych, mających na celu aktywizację mieszkańców, ułatwianie im aktywności, to bardzo dobre przedsięwzięcia. Ważne jest nie tylko leczenie, ale też profilaktyka.

OPRACOWAŁA: ANNA ROGALA | FOT. MARCIN KMIECIŃSKI/PAP

Raport ?Szkoła, gmina, system ? partnerstwo przeciw epidemii otyłości i  cukrzycy? dostępny na stronie: https://izwoz.lazarski.pl/projekty-badawcze/szkola-gmina-system-partnerstwo-przeciw-epidemii-otylosci-i- -cukrzycy/

Wykresy i tabele pochodzą z raportu ?Szkoła, gmina, system ? partnerstwo przeciw epidemii otyłości i cukrzycy?

Artykuł CCD: Walka z otyłością i cukrzycą ? problem globalny, rozwiązania lokalne pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Podczas koncertu Muzyczne Spotkania Mistrzów Medycyny miała miejsce niezwykła aukcja na rzecz II stypendium naukowego Nagrody Zaufania Złoty OTIS. Gości oczarowały pięknie arie w wykonaniu Eweliny Sielskiej-Badurek i Pawła Pecuszoka. ?Razem możemy sięgnąć gwiazd i zadziwić świat? ? zapewniał Paweł Kruś, organizator uroczystości, zachęcając do wzięcia udziału w aukcji. Pięć prac wylicytowano za łączną kwotę 6600 zł!

Paweł Kruś, witając gości, gorąco podziękował doktorowi Pawłowi Pecuszokowi i dyrektorowi Andrzejowi Mrowcowi, dzięki którym koncert Muzyczne Spotkania Mistrzów Medycyny z aukcją na rzecz II stypendium naukowego Nagrody Zaufania Złoty OTIS odbył się w siedzibie Warszawskiego Towarzystwa Muzycznego, w zabytkowym Pałacu Szustra. W pięknych wnętrzach gościliśmy wiele znakomitych osobistości m.in. ze świata medycyny i farmacji: panią prezes Irenę Rej z Izby Gospodarczej Farmacja Polska, pana prof. Waldemara Kostewicza, prezesa Polskiego Towarzystwa Lekarskiego z żoną Katarzyną, prof. Waldemara Wierzbę, dyr. CSK MSWIA w Warszawie, prof. Piotra Hoffmana i pana Szymona Chrostowskiego, budujących Stypendium Nagrody Zaufania Złoty OTIS, prof. Pawła Dobrzyńskiego z żoną, prof. Waldemara Priebe z Houston i jego gości z WPD Pharmaceuticals oraz właściciela m.in. portalu pacjenci.pl, pana Alberta Wójcika, prezesa firmy Iberion.

Wyjaśniając nazwę koncertów ?Muzyczne Spotkania Mistrzów Medycyny?, Paweł Kruś powiedział: ?Jesteście Państwo Mistrzami Medycyny, śpiewają Mistrzowie Medycyny i jednocześnie wielcy artyści. Pozostali z nas są Mistrzami Mediów Medycznych i Przyjaciółmi Medycyny. Razem możemy sięgnąć gwiazd i zadziwić świat.?

Pierwsze Nagrody Zaufania Złoty OTIS dla młodzieży medycznej za debiut naukowy zostały przyznane trzy lata temu. Poziom prac i dorobek dwudziestokilkulatków zrobił na Kapitule Nagrody ogromne wrażenie. Autorem pomysłu ufundowania stypendium jest prof. Romuald Olszański. ? Stypendium dla najzdolniejszej młodzieży medycznej ma być symbolem naszego środowiskowego poparcia i podziwu dla młodych naukowców. Chcemy, by dzięki stypendium mogli poświęcić się swojej naukowej pasji ? mówił red. Paweł Kruś.

W pierwszej aukcji na rzecz stypendium zaprezentowano pięć prac: trzy akwarele Albina Waczyńskiego (1929-2003), psychiatry, dla którego sztuka była pasją jego życia; akryl na płótnie ?Imigrant? Tobiasza Kenio, laureata stypendiów Prezydenta Miasta Białegostoku oraz Marszałka województwa podlaskiego; olej na płótnie Dionizego Purty, jednego z najwybitniejszych twórców ludowych, wielokrotnie nagradzany, nieoficjalnie nazywany następcą Nikifora Krynickiego.

Licytacji towarzyszyły wielkie emocje, uśmiech i? burza, która swoim akompaniamentem zatwierdzała kwoty aukcji. Łącznie na II stypendium naukowe uzyskaliśmy 6 600 zł! Prace wylicytowali przedstawiciele firm WPD Pharmaceuticals, właściciel portalu pacjenci.pl oraz anonimowi nabywcy.

Na scenie wystąpili znakomici artyści: Ewelina Sielska-Badurek ? mezzosopran,
Paweł Pecuszok – tenor i Bartłomiej Zajkowski ? pianista. Gości oczarowały m.in. przepięknie wykonane arie Georgesa Bizeta, Stanisława Moniuszko, pieśni Ernesto De Curtis, a także z filmów ?Czarnoksiężnik z krainy Oz?, ?Śniadanie u Tiffany’ego?.

Artyści na bis zaśpiewali wraz z publicznością ?Usta milczą, dusza śpiewa? z operetki ?Wesoła wdówka? Franciszka Lehára. Warto przybliżyć sylwetki artystów, którzy nie tylko wspaniale śpiewają, ale także są lekarzami. Ewelina Sielska-Badurek leczy zaburzenia głosu jako lekarz foniatra, zajmuje się pracą naukową w dziedzinie głosu, publikuje artykuły, prowadzi warsztaty i wykłady w Polsce, Europie i USA. Paweł Pecuszok jest specjalistą medycyny rodzinnej, geriatrą. Natomiast Bartłomiej Zajkowski to pianista, kompozytor, autor piosenek, muzyki filmowej oraz teatralnej.

Wszystkim Gościom serdecznie dziękujemy za udział w koncercie oraz licytacji, a darczyńcom za przekazanie prac na aukcję. Do zobaczenia na kolejnym koncercie połączonym z aukcją!

Artykuł Pierwsze Muzyczne Spotkania Mistrzów Medycyny: Uzyskaliśmy 6 600 zł na stypendia dla młodych naukowców! pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Podczas konferencji prasowej, która odbyła się 22 czerwca br., zaprezentowany został raport Cities Changing Diabetes (CCD). To tzw. raport otwarcia programu w Polsce.

Szkoła, gmina, system ? partnerstwo przeciw epidemii otyłości i cukrzycy

Podczas konferencji prasowej, która odbyła się 22 czerwca br., zaprezentowany został raport poświęcony zjawisku epidemii cukrzycy: Cities Changing Diabetes (CCD).

Cities Changing Diabetes to światowy program walki z cukrzycą, od 2014 r. obejmuje swoim zasięgiem 130 mln osób w 41 miastach na świecie, m.in. Szanghaj, Rzym, Houston, Buenos Aires. Inicjatorami tego międzynarodowego projektu są: Steno Diabetes Center Copenhagen, University College London oraz firma Novo Nordisk.

W 2019 r. do programu przystąpiły dwa polskie miasta Warszawa i Kraków. Rada naukowa Programu CCD skupiła swoje działania w środowisku szkolnym, na uczniach i nauczycielach. W tym celu opracowano i zrealizowano w 2021 r. w obu miastach badanie ankietowe wśród nauczycieli samorządowych szkół podstawowych. Celem badania było uzyskanie informacji w zakresie m.in. poziomu wiedzy nauczycieli na temat cukrzycy.

Według danych OECD 56,7% dorosłych Polaków ma nadwagę lub otyłość, a choroby z nich wynikające powodują skrócenie życia średnio o 3 lata i 10 miesięcy. Nadwaga i otyłość dotyczą polskich dzieci i młodzieży: 10% dzieci w wieku 1-3 lata ma nadwagę lub otyłość, a 18,4% jest zagrożonych nadmierną masą ciała. Problem dotyczy także niemal 30% dzieci 8-letnich i ok. 20% dzieci i młodzieży w wieku 10-16 lat.

W konferencji udział wzięli: Maciej Miłkowski ? podsekretarz stanu w Ministerstwie Zdrowia, dr n. ekon. Małgorzata Gałązka-Sobotka ? kierownik projektu CCD w Polsce, dr hab. Iwona Kowalska-Bobko ? przedstawiciel Rady Naukowej CCD w Polsce, prof. dr hab. n. med. Leszek Czupryniak ? przedstawiciel Rady Naukowej CCD w Polsce, prof. dr hab. n. med. Maciej Małecki ? przedstawiciel Rady Naukowej CCD w Polsce, dr hab. n. med. Michał Brzeziński ? Zakład Zdrowia Publicznego i Medycyny Społecznej, Gdański Uniwersytet Medyczny. Stronę samorządową reprezentowały Elżbieta Kois-Żurek ? dyrektor Wydziału Polityki Społecznej i Zdrowia Urzędu Miasta Krakowa oraz Beata Krzyszton-Ulijasz ? naczelnik wydziału w Biurze Polityki Zdrowotnej Urzędu m.st. Warszawy. W konferencji głos zabrali także Grzegorz Błażewicz ? zastępca Rzecznika Praw Pacjenta oraz Magdalena Paradzińska ? dyrektor generalna Novo Nordisk Polska.

Raport ?Szkoła, gmina, system ? partnerstwo przeciw epidemii otyłości i cukrzycy? przedstawiły Marta Pawłowska oraz Monika Zamarlik z Rady Programowej CCD.

Według danych zebranych w raporcie polskiej edycji programu CCD, aż co piąty polski uczeń nie je rano śniadania, tylko 25% ośmiolatków co dzień je warzywa, zaledwie 17% nastolatków spełnia zalecenia umiarkowanej aktywności fizycznej według WHO, już 30% ośmiolatków ma kłopoty ze snem, a średni screen time nastolatków to 12 h na dobę.

Dr Małgorzata Gałązka-Sobotka, kierownik projektu CCD w Polsce, zachęcając do zapoznania się z raportem dedykowanym zdrowiu polskich uczniów i nauczycieli w kontekście zapadalności na otyłość i cukrzycę typu 2, wyraziła nadzieję, że zaprezentowane w raporcie dane, a w szczególności opracowane we współpracy z wybitnymi polskimi ekspertami propozycje interwencji systemowych oraz szkolnych, przyczynią się w sposób znaczący do podjęcia zdecydowanych, długofalowych i kompleksowych działań dedykowanych zatrzymaniu epidemicznego wzrostu zachorowalności w Polsce na chorobę otyłościową i cukrzycę typu 2.

Pełna wersja raportu można przeczytać na stronie Uczelni Łazarskiego: Szkoła, gmina, system – partnerstwo przeciw epidemii otyłości i cukrzycy (lazarski.pl)

Artykuł Szkoła, gmina, system ? partnerstwo przeciw epidemii otyłości i cukrzycy pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Wyjątkowe statuetki Nagrody Zaufania Złoty OTIS i Semper Idem zaprojektował oraz stworzył wybitny rzeźbiarz Włodzimierz  Pytkowski. Jest on również twórcą statuetek Byki Zdrowia (nagród przyznawanych parlamentarzystom i politykom, którzy w szczególny sposób przyczynili się do zmian w ochronie zdrowia), a także statuetek Złoty OTIS z Diamentami.

Włodzimierz Pytkowski jest absolwentem Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie, Katedry Wzornictwa Przemysłowego (dyplom z wyróżnieniem otrzymał w 1983 r.).

Jest członkiem OW Związku Polskich Artystów Plastyków. Zajmuje się rzeźbą i ceramiką, rysunkiem, reklamą, DTP. Pracował w agencjach reklamowych full service m.in.: TO TU, INNA, IMAGE ATR, IDEA na stanowiskach: Design Studio Manager, Art Director, Chief Designers. Jest propagatorem decentryzmu, który go urzekł i stał się głównym nurtem jego twórczości.

Pytkowski jest twórcą m.in.: grafiki papierosów (Mocne, Opal, Stołeczne), loga FSO Polonez CARO. Jest autorem rzeźb m.in. KANON, ESENCJA PŁCI, KLEPSYDRA ŻYCIA oraz rzeźb/statuetek: ?ZŁOTY OTIS?, ?Byk Zdrowia?, ?Semper Idem?, ? Złoty OTIS z Diamentami?, ?Sapere Aude?, ?Macierzyństwo?, ?Zegar Życia?, ?Wenus Amazonek?.

Artykuł Włodzimierz Pytkowski: twórca statuetek Nagrody Zaufania Złoty OTIS i Semper Idem pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Ćwiczenia w naszym programie ?10 kroków do zdrowia z kijkami Nordic Walking. Specjalny program dla osób po przebytym COVID-19? mają na celu przede wszystkim wzmocnienie mięśni oddechowych. Podczas marszu nieumiejętność oddychania nie pozwoli takiej osobie zrobić 10 kroków, wystąpią u niej zaburzenia tego procesu, duszności, a co za tym idzie ? zniechęcenie do ćwiczeń. Oddychanie jest więc bardzo ważne, bo ono reguluje marsz ? mówi Paulina Ruta, prezes Polskiego Stowarzyszenia Nordic Walking.

Chorzy po przebyciu infekcji COVID-19 dość długo wracają do formy. Jakie są powikłania po tej chorobie, które utrudniają powrót do aktywności fizycznej?

Jestem fizjoterapeutką i w mojej pracy obserwuję pacjentów objętych rehabilitacją w Szpitalu Specjalistycznym MSWiA w Głuchołazach. To pionierski, pierwszy w Polsce program rehabilitacji pacjentów po COVID-19. Osoby objęte tą opieką w Głuchołazach to nie są pacjenci świeżo po infekcji koronawirusa, oni chorowali kilka miesięcy wcześniej. Często są to osoby młode: wcześniej były aktywne, silne i w dobrej formie fizycznej. Po zakażeniu SARS-CoV-2 mają trudności z wejściem na III piętro, na którym mieszkają (w bloku bez windy) i zawsze wchodziły bez przystawania. Teraz co pół piętra muszą robić sobie przerwy, bo występuje u nich zadyszka. U wielu pacjentów utrzymują się problemy z oddychaniem i uporczywy kaszel. Obserwuję też objawy mgły covidowej. Pacjenci nie rozumieją prostych poleceń i mają kłopoty z pamięcią, np. nie pamiętają, gdzie przed treningiem odłożyli swoje kijki. Towarzyszy im obniżony nastrój, można powiedzieć: depresyjny. Mówią, że nie chce im się ćwiczyć, widać, że brakuje im energii.

Zanim pacjent weźmie udział w marszu z kijkami, musi nauczyć się oddychać. Jaką rolę odgrywa prawidłowe oddychanie?

Ćwiczenia w naszym programie ?10 kroków do zdrowia z kijkami Nordic Walking. Specjalny program dla osób po przebytym COVID-19? mają na celu przede wszystkim wzmocnienie mięśni oddechowych. W czasie rehabilitacji uczymy pacjentów oddychać od nowa. Przypominamy: wdech nosem, wydech ustami. Wdech musi być krótszy: 1, 2, 3, wydech: 4, 5, 6, 7, 8, czyli niemal dwa razy dłuższy. Podczas marszu nieumiejętność oddychania nie pozwoli takiej osobie zrobić 10 kroków, wystąpią u niej zaburzenia tego procesu, duszności, a co za tym idzie ? zniechęcenie do ćwiczeń.

Oddychanie jest więc bardzo ważne, bo ono reguluje marsz. Nordic walking to jest rytmiczny i dynamiczny marsz. Zaburzenie oddychania powoduje wybicie z tego rytmu.

Poradnik „10 kroków do zdrowia…” wraz z filmami dostępny jest na stronie Polskiego Stowarzyszenia Nordic Walking

Jakie są korzyści zdrowotne wynikające z regularnych marszów nordic walking?

Kijki, które trzymamy w dłoniach ? oczywiście odpowiednio użyte ? pozwalają w czasie marszu na dość intensywne zaangażowanie górnych partii mięśniowych, z dużym naciskiem na kończynę górną, mięśnie dłoni oraz mięśnie klatki piersiowej, poprzez rotację tułowia ramię-biodro. Mięśnie pasa barkowego bardzo ładnie cyklicznie pracują. Niezwykle istotną kwestią jest odciążenie stawów biodrowych, kolanowych, a także odcinka lędźwiowego kręgosłupa. Poprzez odpowiednią technikę użycia kijków odciążamy najbardziej wyeksponowane stawy. Badania naukowe potwierdzają, że podczas uprawiania nordic walking obciążenie stawów jest mniejsze o 30% w porównaniu z joggingiem. Nordic walking polecany jest również osobom z endoprotezą stawu biodrowego.

Poza tym nie jest drogi i ogólnodostępny. Wystarczy kupić kijki (koszt do 100 zł), założyć wygodny strój i buty. Nie trzeba szukać specjalnych tras, ważne, żeby nawierzchnia była miękka (nie asfalt i nie kostka). Nasz kraj jest piękny o każdej porze roku, mamy parki, lasy, zielone tereny. Kiedyś ludzie wstydzili się chodzić z kijkami, wychodzili tylko wieczorami, dziś maszerują i są dumni, że uprawiają sport, dzięki temu czują się młodo.

Obecnie w czasie pandemii COVID-19 marsz z kijkami jest bezpieczną aktywnością na świeżym powietrzu.

PAULINA RUTA,

absolwentka AWF, fizjoterapeutka, nauczycielka WF, trenerka Polskiego Stowarzyszenia Nordic Walking. Od wielu lat propaguje nordic walking w Polsce i inicjuje akcje popularyzujące aktywność fizyczną w całej Polsce dla różnych grup wiekowych i środowiskowych, m.in. Nordic Walking dla uczniów szkół podstawowych, Nordic Walking dla Seniorów czy młodzieży w Ośrodkach Wychowawczych; pomysłodawca pierwszego w Polsce Uniwersytetu Ludowego Kultury Fizycznej.

Nordic walking to dobra forma rehabilitacji dla ozdrowieńców. Dlaczego polecane są im marsze z kijkami? Czy to łatwiejsza forma aktywności dla tej grupy?

Ozdrowieńcy są w pewien sposób stygmatyzowani, ten marsz w grupie daje im poczucie przynależności, czują, że są zdrowi, uprawiają sport. Nasz program opiera się głównie na ćwiczeniach z kijkami. Sam marsz to wisienka na torcie. Najpierw trzeba wykonać ćwiczenia, określoną ilość powtórzeń, serii, a potem może być marsz z kijkami.

Nordic walking jest dość łatwą formą aktywności, nie trzeba wykazać się nie wiadomo jakim poziomem sprawności, tempem. To jest marsz, wzmocniony pracą kończyn górnych, w odpowiednim rytmie. Myślę, że ta łatwość nordic walking sprawia, że ludzie polubili tę aktywność. Poza tym, podczas treningu mogą rozmawiać, maszerują i wymieniają się doświadczeniami. Dzięki temu trening szybko mija!

Dodatkową zaletą tej formy treningu jest więc integracja.

Tak, ludzie są w grupie, poznają się, rozmawiają. W dzisiejszych czasach trochę zapomnieliśmy, jak się rozmawia. Ostatnio do treningów wprowadziłam wspólne śpiewanie. To też świetna forma integracji.

Wyjście pacjentów przed szpital to już dla nich wielkie wydarzenie. Angażując się w trening, zapominają o swoich problemach. Obecność wśród innych uczestników marszu (czasami na zajęcia przychodzi nawet 250 osób), którzy też przeszli infekcję COVID-19, daje im poczucie przynależności do aktywnej grupy.

Wspominała Pani o poradniku ?10 kroków do zdrowia z kijkami Nordic Walking. Specjalny program dla osób po przebytym COVID-19?, stworzonym dla ozdrowieńców. Jak powstał ten przewodnik wraz z filmami pokazującymi ćwiczenia?

Zanim stworzyliśmy poradnik ?10 kroków do zdrowia z kijkami Nordic Walking. Specjalny program dla osób po przebytym COVID -19?, najpierw przeprowadziliśmy pilotaż. Szpital MSWiA w Głuchołazach był pierwszą placówką w Polsce, gdzie wdrażany był ten program.

W szpitalu rozmawiałam z panią poseł Barbarą Dziuk, która miała problem z powrotem do sprawności po COVID-19. Pomyślałam, że przyda się program z kijkami, żeby pomóc tym pacjentom wrócić do aktywności fizycznej. Nawiązałam współpracę ze szpitalem w Głuchołazach oraz z prof. Janem Szczygielniakiem, konsultantem krajowym w dziedzinie fizjoterapii. Do pomocy zaprosiłam także doktorów z AWF z Katowic, trenerów i fizjoterapeutów. Przeprowadziliśmy kilkadziesiąt zajęć pilotażowych, żeby zobaczyć, na co zwrócić uwagę, jak te ćwiczenia skonstruować. Poradnik powstał w ramach projektu dofinansowanego z Ministerstwa Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu.

Rozmawiała: Anna Rogala

Artykuł Paulina Ruta: Uczymy ozdrowieńców oddychać od nowa pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Kampanie społeczne, takie jak ?BreastFit? mają za zadanie zmienić świadomość i podejście do własnego zdrowia. Fundacja Philips już po raz drugi przyłącza się do akcji ?BreastFit?, nie tylko podkreślając rolę profilaktyki, ale również pomagając dotrzeć z badaniami tam, gdzie dostęp do nich jest najbardziej utrudniony ? zgodnie z misją Fundacji Philips, jaką jest zmniejszanie nierówności w dostępie do  ochrony zdrowia i dostarczanie innowacyjnych rozwiązań wspierających zapobieganie, diagnostykę i leczenie ? o szóstej edycji kampanii ?BreastFit. Kobiecy biust. Męska sprawa? mówią Anna Kupiecka z Fundacji OncoCafe ? Razem Lepiej i Michał Grzybowski, prezes Philips Polska.

Polki rzadko wykonują badania i samobadanie piersi, które pozwalają zauważyć pierwsze niepokojące zmiany. Jak zachęcić kobiety do korzystania z  bezpłatnych badań i poszerzyć do nich dostęp?

ANNA KUPIECKA: Najważniejsza jest tu konsekwentna edukacja. Wiele kobiet nadal wierzy, że skoro nic je nie boli, to nie ma potrzeby wykonywania badania, albo że po prostu mają na to badanie jeszcze czas. A odpowiednia profilaktyka, comiesięczne samobadanie piersi czy regularne badanie USG oznacza właśnie, że kontrolujemy swoje zdrowie, chociaż czujemy się dobrze, by wykryć ewentualne zmiany na  wczesnym, bezobjawowym etapie rozwoju. Właśnie dlatego do uczestnictwa w  kampanii ?BreastFit. Kobiecy biust. Męska sprawa? zachęcamy mężczyzn, by  przypominali o badaniach, wspierali realnie w procesie profilaktyki, ale także na  późniejszych etapach, jeśli choroba nowotworowa zostanie potwierdzona. Za  zmianą świadomości i podejścia do własnego zdrowia musi iść też konkretna wiedza dotycząca samobadania piersi. Z danych Novartis wynika, że 1/3 kobiet w  Polsce nadal nie wie, jak to badanie przeprowadzić.

Kampanie społeczne, takie jak ?BreastFit?, wsparcie edukacji o samobadaniu piersi, warsztaty, pomoc w dostępie do badań mają za zadanie to zmienić.

Fundacja Philips w ubiegłym roku przyłączyła się do ogólnopolskiej kampanii ?BreastFit. Kobiecy biust. Męska sprawa? organizowanej przez Fundację OnkoCafe. Czy dzięki temu Fundacja chce podkreślić rolę profilaktyki raka piersi?

MICHAŁ GRZYBOWSKI: W 2020 r. w Polsce została odnotowana rekordowa liczba zachorowań na raka piersi ? 25 tys. nowych przypadków. Średnia roczna liczba zachorowań z poprzednich lat waha się między 16 a 18 tys. Ta niezwykle alarmująca sytuacja jest wypadkową kilku czynników. Głównym jest pandemia, która spowodowała, że kobiety zapomniały o profilaktyce i regularnych badaniach. Ze  względu na to coraz więcej z nich trafia do lekarza zdecydowanie za późno. W  zeszłym roku z powodu raka piersi zmarło prawie 9 tys. Polek, a przecież część z nich można by uratować, gdyby odpowiednio wcześnie zostały zdiagnozowane.

Niestety Polki nadal zbyt rzadko się badają, dlatego Fundacja Philips już po raz drugi przyłącza się do akcji ?BreastFit?, nie tylko podkreślając rolę profilaktyki, ale również pomagając dotrzeć z badaniami tam, gdzie dostęp do nich jest najbardziej utrudniony ? zgodnie z misją Fundacji Philips, jaką jest zmniejszanie nierówności w dostępie do  ochrony zdrowia i dostarczanie innowacyjnych rozwiązań wspierających zapobieganie, diagnostykę i leczenie.

W jaki sposób wspieracie działania w ramach tej kampanii?

MICHAŁ GRZYBOWSKI: Wspieramy serię warsztatów, które odbywają się w  siedzibach kół gospodyń wiejskich w całej Polsce. Wspólnie z Fundacją OnkoCafe ? Razem Lepiej skupiliśmy się przede wszystkim na regionach, gdzie dostęp do  specjalistycznych badań jest z różnych względów ograniczony, a wiedza dotycząca profilaktyki raka piersi niewystarczająca. Podczas warsztatów uczestnicy dowiadują się m.in., jak samodzielnie badać piersi, jakie sygnały powinny zaniepokoić, by jak najszybciej dać się do lekarza specjalisty. Fundacja OnkoCafe szkoli też ambasadorki, które będą popularyzowały profilaktykę raka piersi w swoim miejscu zamieszkania. Otrzymują one odpowiednie kompetencje i wiedzę dotyczącą np. tego, co zrobić, gdy  kobieta ma obawy przed badaniem.

Innym, ważnym celem kampanii ?BreastFit. Kobiecy biust. Męska sprawa? jest także zaangażowanie mężczyzn ? partnerów, braci, synów kobiet biorących udział w  warsztatach. Kampania edukuje mężczyzn o tym, jak istotne jest wsparcie emocjonalne kobiety, interesowanie się jej zdrowiem, przypominanie o badaniach i  profilaktyce, ale także pokazuje, jak wspólnie przejść przez diagnozę nowotworu i  leczenie.

W ramach kampanii ?BreastFit? wspieracie dostęp do bezpłatnych badań USG piersi. Ile kobiet będzie mogło skorzystać z tych badań?

ANNA KUPIECKA: Oprócz kwestii świadomościowych dużą barierę w profilaktyce raka piersi stanowi utrudniony dostęp do specjalistycznej diagnostyki w krótkim czasie. W Polsce istnieją regiony, w których na badania trzeba czekać nawet kilka miesięcy. To właśnie dla kobiet z takich terenów przeznaczona jest kolejna edycja bezpłatnych badań USG piersi. W ubiegłym roku Fundacja Philips sfinansowała 1000 takich badań w całej Polsce; w tym roku do tej puli dokładamy kolejne pół tysiąca badań, ale też wzmacniamy obecność w regionach z edukacją i wsparciem lokalnie.

Co roku odnotowuje się wysoką liczbę zachorowań na raka piersi. W odróżnieniu od innych krajów Europy, w Polsce rosną też współczynniki zgonów z tego powodu. Jak na te wyniki wpłynęły pandemia i utrudniony dostęp do badań?

ANNA KUPIECKA: Niestety pandemia negatywnie wpłynęła również na profilaktykę onkologiczną. Odbiło się to także na profilaktyce raka piersi, w przypadku mammografii odnotowano aż 94% spadek liczby wykonanych badań przesiewowych w porównaniu z ilością szacowaną na podstawie lat ubiegłych. Ze strachu przed pandemią i przez utrudniony dostęp do lekarzy pacjenci przestali się zgłaszać na badania. Z drugiej jednak strony pandemia pokazała, że rzeczy do tej pory niemożliwe czy rzadko stosowane, np. zdalna opieka nad pacjentem, okazały się korzystnym rozwiązaniem. Jak pokazują wyniki badań Future Health Index 2021, według liderów ochrony zdrowia w Polsce inwestycją o najwyższym priorytecie jest cyfrowa dokumentacja medyczna. Pozwala ona chociażby na szybki przepływ informacji między lekarzami różnych specjalności, np. rodzinnym i onkologiem. Skorzysta na tym również diagnostyka onkologiczna.

Kolejny rok z rzędu kampania ?BreastFit. Kobiecy Biust. Męska sprawa? jest skierowana zarówno do kobiet, jak i do mężczyzn. Na stronie breastfit.onkocafe.pl zaprezentowany jest prosty trening: jak mężczyzna może pomóc swojej partnerce badać piersi. Dlaczego tak ważne jest wsparcie partnera w profilaktyce i walce z chorobą nowotworową?

ANNA KUPIECKA: Partnerstwo opiera się na bliskości i trosce o siebie nawzajem, także w wymiarze zdrowotnym. Kampania ?BreastFit. Kobiecy biust. Męska sprawa? zachęca i pokazuje, w jaki sposób mężczyzna może włączyć się w profilaktykę raka piersi. Kobiety często dbają o wszystko i wszystkich dookoła, zapominając przy tym o  sobie. W tym zabieganym świecie, gdzie pełnimy tak wiele różnych i wymagających ról, to właśnie partner może być tym, który powie stop i przypomni o regularnych badaniach USG albo pomoże w samobadaniu piersi.

Wsparcie mężczyzny staje się jeszcze bardziej istotne w obliczu diagnozy raka piersi. Stres, z którym kobieta mierzy się w czasie choroby, wymaga troskliwej obecności partnera. Kampania ?BreastFit? dostarcza partnerom wiedzy o sposobach wsparcia i narzędziach do rozmowy.

Warto wspomnieć, że w tym roku charytatywny kalendarz ?Power of Community 2022? z udziałem sportowców cross fit jest nieco inny niż dotychczas. Na czym polega jego odmienność?

ANNA KUPIECKA: W tym roku pierwszy raz oprócz mężczyzn na zdjęciach pojawią się również kobiety. Do projektu zaangażowane zostały panie z kół gospodyń wiejskich, z różnych regionów Polski, gdzie potrzeba budowania świadomości profilaktyki raka piersi jest szczególnie istotna. Tegoroczna edycja kalendarza powstała z udziałem m.in. Daniela Józka Qczaja i Michała Karmowskiego. Zdjęcia kobiet i mężczyzn na tle sielskich plenerów mają jeszcze bardziej wzmacniać główny przekaz ?Power of Community?, czyli ukazanie siły społeczności. Jak co roku dochód ze sprzedaży kalendarza będzie przeznaczony na wsparcie kobiet z rakiem piersi ? także w fazie zaawansowanej.

Rozmawiała: Anna Rogala

Artykuł Anna Kupiecka i Michał Grzybowski: Rak piersi: edukacja i profilaktyka pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

W tym roku przypada 25. rocznica powołania Instytutu Fizjologii i Patologii Słuchu. Z tej okazji w Filharmonii Narodowej w Warszawie odbył się Galowy Koncert Jubileuszowy Instytutu Fizjologii i Patologii Słuchu pt. ?Pełnia dźwięku ? muzyka w rozwoju słuchowym człowieka?. Koncert prowadzili Przyjaciele Instytutu: Agata Konarska i Maciej Miecznikowski.

Instytut Fizjologii i Patologii Słuchu to jedyna taka placówka we współczesnej światowej medycynie, która w krótkim czasie osiągnęła bardzo wysoką pozycję w kraju i na świecie. Instytut powstał z inicjatywy prof. Henryka Skarżyńskiego, który jest także jego dyrektorem.
? (?) Dziś możemy mówić o sukcesie, ale ten sukces nie przyszedł sam. Wymagał poświęcenia, samodyscypliny, determinacji i siły, która pozwalała na pracę po kilkanaście godzin na dobę ? wspomina prof. Henryk Skarżyński, dyrektor Instytutu Fizjologii i Patologii Słuchu. ? Praca ? co często podkreślam ? jest moją pasją. Zawsze miała ona konkretny cel ? pomoc pacjentom, którzy z powodu braku odpowiedniego leczenia nie mieli szansy na powrót do świata dźwięków. To z myślą o nich opracowałem, a potem wdrożyłem program implantów ślimakowych, utworzyłem w 1993 roku pierwszy w Polsce, a drugi w Europie Ośrodek Diagnostyczno-Leczniczo-Rehabilitacyjny dla Osób Niesłyszących i Niedosłyszących ?Cochlear Center?, na bazie którego powołano Instytut.

W ramach obchodów jubileuszowych zorganizowano m.in. 25 interdyscyplinarnych konferencji popularno-naukowych pt. ?Nauka dla społeczeństwa?, podczas których specjaliści z IFPS i ich goście prezentują najnowsze osiągnięcia naukowe i medyczne z otorynolaryngologii, audiologii, foniatrii, otolaryngologii dziecięcej, inżynierii klinicznej, logopedii, surdopedagogiki, surdopsychologii, rehabilitacji, radiologii, genetyki i dziedzin pokrewnych.
(Źródło: IFiPS)

Artykuł 25-lecie Instytutu Fizjologii i Patologii Słuchu pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Rozmowa z Marzeną Mróz-Bajon, autorką książki ?Domy pisarzy?.

Czytelnicy, sięgając po książki ulubionych pisarzy, często zastawiają się, jak wyglądają miejsca w których tworzą i czy mają one wpływ na ich twórczość. Jednak tylko nieliczni do nich docierają. Ty jak postanowiłaś, tak zrobiłaś. Co więcej, zdecydowałaś się opisać domy znakomitych twórców. Czy początek Twojej przygody z domami autorów wiąże się z Twoim ulubionym Mannem?

To prawda, moja przygoda zaczęła się od Tomasza Manna, od podróży do Niemiec. Wybrałam się do Lubeki, do Buddenbrookhaus, czyli domu, w którym Mann spędził dzieciństwo. Chciałam zobaczyć ulicę Mengstrasse i kocie łby, na których swoje pierwsze kroki stawiał mały Tomasz, najbliższą okolicę, by dojść do sedna jego twórczości. Wielu pisarzy podkreśla, że właśnie dzieciństwo zdeterminowało ich los. Zastanawiając się, jaki wpływ ma na nas miejsce, w którym spędziliśmy radosne albo trudne dzieciństwo, wysnułam tezę, że szczególnie dotyczy to artystów, którzy potem z tych pierwszych lat życia czerpią ? jak ze studni ? tematy i natchnienie.

Na pewno Tomasz Mann jest bardzo ważny na tej liście, ale także 16 pozostałych, wspaniałych pisarzy, którzy znaleźli się w mojej książce. Dlatego z Lubeki pojechałam dalej, w świat.

Obejrzałaś wiele domów w Europie, Azji, Ameryce Północnej, Ameryce Południowej. Niekiedy podróżowałaś do kilku miejsc ważnych dla danego pisarza. Ile podróży odbyłaś?

Od kilkunastu lat jestem w drodze, odbyłam blisko 60 literackich podróży, dla mnie fundamentalnych. Wyruszyłam, żeby się przekonać, jak wygląda dom, biurko, biblioteka pisarza, sprawdzałam też, czy wygodne mieli łóżka. Aby wdrożyć się w życie autora, prześledzić je, poczuć atmosferę jego czasów, nie wystarczy pojechać do jednego miejsca. Tak było w przypadku choćby Tomasza Manna: najpierw wyruszyłam do Lubeki, a potem do Szwajcarii, do Davos, Waldhotel, gdzie Mann napisał ?Czarodziejską górę?. Pojechałam też na Litwę na Mierzeję Kurońską do Nidy, gdzie znajduje się piękny letni dom, który Mann zbudował za pieniądze otrzymane z Nagrody Nobla. Ta prosta drewniana chata kryta sitowiem dużo mi powiedziała o tym pisarzu ? miało to być jego miejsce do pracy i wypoczynku. Niestety, spędził tam tylko jedno lato, wojna pokrzyżowała plany. Ruszyłam śladami autora ?Czarodziejskiej góry? do Zurychu, do hotelu Baur au Lac, w którym z żoną Katią spędzili miesiąc miodowy i często do niego wracali. Poleciałam też do Kalifornii, żeby wejść do Willi Aurora, gdzie mieszkali przez 10 lat na emigracji. Wokół tego domu rośnie siedem palm, dlatego Mann nazwał go ?Seven palms?. Myślę, że pióropusze tych drzew cieszyły go, kiedy patrzył na nie przez okno każdego dnia.

W niezwykły sposób przedstawiasz pisarza, poprzez pryzmat jego domów. Czym się kierowałaś, wybierając bohaterów do swojej książki? Na okładce moją uwagę zwrócił Ingmar Bergman. Skąd reżyser wśród pisarzy?

Lista pisarzy, do których domów wyruszyłam, jest moja własna, autorska, ale przed laty skonsultowałam ją z Henrykiem Berezą, wybitnym krytykiem literackim i poetą, moim przyjacielem. W kawiarni ?Czytelnika? na Wiejskiej w Warszawie Henryk powiedział mi: ?Jedź i pisz?, więc pojechałam. Nieco zmodyfikowałam tę listę, ale inni rekomendowani przez Henryka bohaterowie znajdą się w drugim tomie mojej książki.

Tom pierwszy rozpoczyna podróż do miejsc Czesława Miłosza. Wybrałam się śladami pisarza na Litwę, do Szetejń nad rzeką Nieważą, czyli miłoszowską Issą. Byłam bardzo ciekawa ?krainy?, którą przedstawiał jako swój dziecięcy raj.

A skąd Bergman? Jego ?Laterna magica? jest najlepszą biografią, jaką kiedykolwiek czytałam. Uważam, że tak jak Bob Dylan za teksty piosenek, Bergman również mógłby otrzymać Nagrodę Nobla za swoje książki. Robił świetne filmy, znajdował wyjątkowe miejsca do filmowania, przyglądał się światłu, interesował się również tekstem. Dlatego uznałam, że powinien się znaleźć na mojej liście. Duże wrażenie zrobiła na mnie wysepka F?rö, na której Bergman znalazł swój drugi dom. Przeprowadził się tam ze Sztokholmu, początkowo niechętnie, ale w końcu zakochał się w tym miejscu i żył tam szczęśliwie ze swoją ostatnią żoną.

Wysepka F?rö, miejsce Ingmara Bergmana
fot.: Marzena Mróz-Bajon

Jak to się stało, że zobaczyłaś dom Rabindranatha Tagorego, którego nie szukałaś?

Do Kalkuty pojechałam, żeby napisać reportaż o Siostrach Misjonarkach Miłości. Postanowiłam odbyć tam wolontariat i zaczęłam pracować w domu Matki Teresy. Po kilku dniach wyszłam na ulicę i zobaczyłam najbrzydszego psa, jakiego można sobie wyobrazić. Spojrzał na mnie i ruszyłam za nim przez ulice Kalkuty. Tak się czasem w życiu dzieje, że coś nas zahipnotyzuje, prawda? Ruszyłam więc przez kaluckie piekło i raj, to miasto transowe, tętniące rytmem ziemi, w którym znajduje się 10 tysięcy księgarni. A dokąd zaprowadził mnie pies? Zatrzymałam się przed domem w kolorze sjeny palonej, z zielonymi ażurowymi okiennicami. Drogowskaz z napisem ?Muzeum? zachęcił mnie, żeby zajrzeć na dziedziniec. Zorientowałam się, że to dom Tagorego, wiedziałam że jest hinduskim poetą, noblistą. Zrobiłam oczywiście dużo zdjęć i dopiero po latach, gdy pracowałam nad tą książką, pomyślałam, że muszę opowiedzieć historię niesamowitej wędrówki za psem, żeby przybliżyć sylwetkę Tagorego.

Przebywając w domach autorów, zwracasz uwagę na różne szczegóły: usiadałaś przy biurku Kawafisa, podniosłaś słuchawkę telefonu Faulknera, położyłaś się na łóżku, w którym umarł Oskar Wilde. O czym myślałaś?

Uważam, że dom pisarza może być bramą, przez którą wchodzimy do jego świata. Do świata jego wyobraźni, pomysłów, bohaterów literackich. To detale pomagają nam odtworzyć nastrój. Dlatego też spędziłam noc w pokoju, w którym umarł Oskar Wilde, w L?hotel w Paryżu. Podniosłam słuchawkę telefonu Faulknera, wzięłam do ręki numer startowy jego konia 63, powąchałam buty pisarza do konnej jazdy. Usiadłam przy biurku Bułhakowa, a w domu Kawafisa położyłam się na jego łóżku, żeby zamknąć oczy i otworzyć ? chciałam wiedzieć, co widział po przebudzeniu w Aleksandrii, mieście pełnym światła i cienia.

W książce obalasz też mity, jak w przypadku Williama Faulknera, który podobno tworzył zamknięty w stodole.

Mówiono nam, że Faulkner wchodził do stodoły po drabinie, w jednej ręce trzymał burbona, a w drugiej plik kartek i pióro, a potem na stryszku strącał drabinę, i ? dopóki nie opróżnił butelki i nie napisał tego, co zamierzał ? nie schodził i nie kontaktował się ze światem. Kiedy stanęłam przed słynną stodołą, do której na emigrację wewnętrzną wybierał się niemal każdy z nas, doszłam do wniosku, że tworzenie w niej to mit. Stodoła jest tak mała, że aby do niej wejść, trzeba się schylić. Na farmie Rowan Oak dowiedziałam się za to, jakie były rytuały pisarza. Wstawał bardzo wcześnie, bo o 4.00 rano, jadł obfite śniadanie i pił czarną kawę, po czym zamykał się w swoim gabinecie ? miał klamkę-gałkę, którą przekręcał i odkładał na biurku, żeby nikt mu nie przeszkadzał. Pisał od 4 do 10 godzin dziennie.

William Faulkner.
fot.: Marzena Mróz-Bajon

Dom Williama Faulknera w Missisipi Rowan Oak
fot.: Marzena Mróz-Bajon

Czy w którymś z domów poczułaś się jak u siebie i chciałaś w nim zamieszkać?

Spodobał mi się dom Ernesta Hemingwaya na Key West na Florydzie. To duży, przestronny dom, w karaibskim stylu, z szerokimi werandami i widokiem na ocean. Dom pełen mebli, które Hemingway przywoził z podróży. Widać, że urządziła go kobieca ręka, w tym przypadku należąca do Pauline, drugiej żony pisarza. Ręcznie malowane kafelki w łazience, kuchnia z piękną porcelaną. Powiedziałabym, że to dom szczęścia.

Dom Ernesta Hemingwaya, Key West, Floryda
fot.: Marzena Mróz-Bajon

Oprócz pięknych zdjęć Twojego autorstwa, książkę wzbogacają cytaty utworów. Czy fragmenty książek i wierszy wybierałaś, kiedy miałaś już gotowy rozdział?

Susan Sontag powiedziała, że fotografię można nawet nazwać cytatem. Przed rozpoczęciem pracy nad rozdziałem przeglądam zdjęcia z podróży. W wielu przypadkach udało mi się znaleźć cytaty, które mogą być podpisem do fotografii. Podobnie było z moimi wystawami fotograficznymi ?Dolina Issy?, ?Faulkner?, ?Tam, gdzie rosną poziomki? ? każde zdjęcie było podpisane wyimkiem z książek. Wierzę w słowo i doceniam jego moc. Fotografia też może być ?słowem? i wiele nam opowiedzieć.

Swoimi opowieściami inspirujesz czytelnika, żeby przy okazji jakiejś podróży wejść do domu ulubionego pisarza, albo? znaleźć miejsce, którego nie opisujesz w książce.

Ta książka powstała, żeby inspirować, ruszyć śladami ulubionego autora, otworzyć drzwi jego domu. Wybierając się na wakacje warto sprawdzić, co znajduje się w okolicy, może to będzie dom pisarza, malarza albo muzyka? Na Facebooku powstał profil DomyPisarzy, gdzie czytelnicy dzielą się wrażeniami ze swoich wypraw i podpowiadają ciekawe miejsca.

Co Tobie dały podróże śladami pisarzy?

Nauczyłam się, że podróż uczy pokory i prowadzi tam, dokąd ona chce. Trzeba się jej poddać. Dowiedziałam się też czegoś o sobie. Okazało się, że jestem konsekwentna i uparta. Zaczęłam ten projekt kilkanaście lat temu i szczęśliwie doprowadziłam do finału.

Bywasz niekonwencjonalna. Zamiast wejść przez bramę, wskakiwałaś przez płot do czyjejś posiadłości.

Nie zawsze jestem grzeczna podczas podróży! Dotykam muzealnych eksponatów, wącham je, przeskakuję przez płoty, dzwonię do drzwi aż do skutku. Tak było w przypadku Witolda Gombrowicza ? ten rozdział będzie w kolejnej książce. W Buenos Aires stanęłam na ulicy przed kamienicą, w której mieszkał i nacisnęłam wszystkie dzwonki, czekając, aż ktoś mi otworzy. Po dziesięciu minutach zbiegł z góry chłopak. Okazało się, że pracuje w mieszkaniu, w którym mieszkał autor ?Ferdydurke?. Jak coś postanowię, to idę za tym i nie ustępuję.

Uchyliłaś już rąbka tajemnicy i zdradziłaś, że w drugiej części zajrzysz do domu Witolda Gombrowicza w Buenos Aires. O kim jeszcze będziemy mogli przeczytać?

W drugim tomie pojawi się Lew Tołstoj i jego Moskwa, bo nie może przecież zabraknąć autora ?Anny Kareniny?. Ruszyłam śladami Josepha Conrada do Singapuru, Bangkoku, ale też Berdyczowa. Zobaczyłam Gdańsk Guntera Grassa. Pojawią się też kobiety – autorki i ich miasta: Virginia Woolf i Londyn, Karen Blixen w Kopenhadze i Simone de Beauvoir w Paryżu. Mam nadzieję, że będę mogła opisać miejsca związane z Olgą Tokarczuk.

Artykuł Dom pisarza jest bramą, przez którą wchodzimy do jego świata pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Przez setki lat rośliny były niemal jedynym źródłem substancji leczniczych. Książka opowiada sporą część dziejów całej naukowej farmacji.

Zachęcamy do lektury książki ?Historia botaniki farmaceutycznej? Jacka Drobnika. Rośliny przez setki lat były niemal jedynym źródłem substancji leczniczych, książka ta opowiada sporą część dziejów całej naukowej farmacji. Jest pełna szczegółów, m.in. nazw rzadkich dawnych roślin leczniczych odnalezionych i zidentyfikowanych w wiekowych źródłach.

Czytelnik znajdzie wiele ciekawych zagadnień, m.in. farmakognostyczne i chemotaksonomiczne spostrzeżenia Linneusza, botaniczne początki mikrobiologii lekarskiej, zdobycze XVIII-wiecznej chemii farmaceutycznej. Dowie się o narodzinach mikroskopii dla histologii, histochemii i patologii roślin, materiałach i antyseptykach naturalnych w dawnej chirurgii roli toksykologii w powstaniu koncepcji drobnoustrojowej etiologii chorób, a także o farmacji galenowej, badającej zależność składu leku roślinnego od warunków rozwoju roślin i technologii ich przerobu.

Książka zawiera setki cytatów ze starych dzieł naukowych, w tym łacińskich, po raz pierwszy wykorzystanych w historiografii farmacji i botaniki. Każdy rozdział podsumowuje główne myśli i teorie.

Książka ?Historia botaniki farmaceutycznej? Jacka Drobnika ukazała się nakładem Wydawnictwa Naukowego PWN. Jest dostępna na stronie http://www.ksiegarnia.pwn.pl

Światlekarza.pl objął książkę patronatem medialnym.

Artykuł Świat Lekarza poleca: Historia botaniki farmaceutycznej pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Człowiek wszędzie jest taki sam, nawet jeśli normy zachowania są trochę inne. Na uśmiech odpowiada uśmiechem, podaje rękę, gdy chcemy się przywitać. Jest silna więź między wszystkimi ludźmi na całym świecie ? mówi Elżbieta Wichrowska-Janikowska, podróżniczka i autorką książek ?Peru. Costa, sierra y selva? oraz ?Nepal. Moje wędrówki?.

Na spotkaniu autorskim promującym Pani książkę ?Peru. Costa, sierra y selva? ambasador Peru w Polsce Alberto Salas Barahona przyznał się, że nie widział ? opisanej przez Panią ? jakiejś atrakcji turystycznej w swojej ojczyźnie. Czego ambasador nie zwiedził?

Jego Ekscelencja po wysłuchaniu mojej opowieści o Peru wyznał, że na urlop będzie musiał pojechać do swojej ojczyzny, aby zobaczyć? Chachapoyas. W książce jest cały rozdział poświęcony miastu Chachapoyas i jego ludowi (nazywani są Wojownikami Chmur lub Ludźmi Chmur), opisałam też Kuélap (jest to indiańska nazwa) ? twierdzę tego ludu. To niesamowite i autentyczne miejsce jest o tysiąc lat starsze od Machu Picchu! Ambasador oczywiście wiedział, że jest takie miejsce, ale do tej pory nie miał okazji zwiedzić tego zakątka ojczyzny. Ja zaś przyznałam mu się, że nie byłam w Cuzco, bo nie starczyło mi już czasu. Ambasador ? jako miłośnik podróży i znawca swojego kraju ? gorąco mnie zachęcał, żebym przy okazji kolejnej wyprawy uwzględniła w swoich planach to niezwykłe miasto i wspaniałe stanowiska archeologiczne znajdujące się wokół Cuzco.

Zdarza się więc, że z jakichś względów nie udaje się Pani zobaczyć zaplanowanych atrakcji?

Do Peru pojechałam ze znajomym i wydawało się nam, że dwa miesiące wystarczą na zapoznanie się ze wszystkimi atrakcjami tego kraju. Tymczasem zobaczyliśmy tylko Peru północne. Podczas kolejnej wyprawy prowadzącej przez północne Chile, Boliwię i południowe Peru ruszyliśmy tzw. szlakiem gringo: a więc od Puno do Limy. Okazało się, że na Cuzco nie wystarczyło już czasu, a nie chciałam tam wpadać na jeden dzień ? potrzeba przynajmniej tygodnia, żeby spokojnie zobaczyć okolicę i stanowiska archeologiczne, zapoznać się z ciekawą historią mieszkających tam Inków ? wszak Cuzco to ich stolica. Warto obejrzeć, co po sobie zostawili ? resztki budowli, ceramikę, narzędzia rolnicze, broń.

Zawsze jedziemy z pewnym założeniem, planami, że w danym regionie chcemy zobaczyć różne atrakcje. Ale zdarzało się, że zmienialiśmy plany, bo na miejscu okazywało się, że jest jeszcze coś do zobaczenia, np. piękny wodospad albo jezioro ukryte w górach.

Przygotowania do podróży to zapewne ważny element. Trzeba sprawdzić nie tylko atrakcje warte zwiedzenia, ale też warunki pogodowe, noclegi, ceny.

Trzeba mieć głowę otwartą na informacje o państwie, do którego się jedzie. W literaturze podróżniczej, popularnonaukowej, w internecie szukam tego, co jest ciekawe z punktu widzenia historii danego kraju. Przed wyprawą do Peru mój wnuk podarował mi książkę Jarosława Spyry ?Ayacucho 1824?. To miejsce, gdzie generał Antonio Jose de Sucre pokonał wojska hiszpańskich rojalistów. Uparłam się, żeby tam pojechać, zobaczyć Ayacucho, miasto, w którym ogłoszono niepodległość Peru, a także pole bitwy, gdzie te wojska walczyły w niewyobrażalnie trudnych warunkach.

Przybywając do jakiejś miejscowości robimy rekonesans, dowiadujemy się, co w okolicy warto obejrzeć. Sprawdzamy ceny wycieczek w kilku agencjach turystycznych, często okazuje się, że trasy tych wypraw są te same, ale ceny różne: im dalej od głównego placu miasta tym taniej. Co więcej, i tak potem na daną wycieczkę jedziemy jednym miniautobusem zwanym colectivo. Tak samo jest w Argentynie, Chile czy Boliwii.

Przed wyjazdem koniecznie trzeba sprawdzić, jaki klimat panuje w danym regionie. W Ameryce Południowej lepiej omijać porę deszczową. Oczywiście miasta można w czasie ulewy zwiedzać, ale w terenie w deszczu jest po prostu niebezpiecznie. Bywa bardzo ślisko.

Warto zabrać wypróbowane ubranie oraz sprawdzone wygodne trekkingowi buty, w których się już chodziło, np. po polskich górach. Ważna jest też umiejętność pakowania tylko niezbędnych rzeczy do plecaka, ja nie mogę mieć cięższego bagażu niż 12 kg. Zazwyczaj zatrzymujemy się w hostelach, ponieważ jest w nich możliwość korzystania z kuchni. A przy okazji przygotowywania sobie posiłku zawsze można poznać innych podróżników i wymienić z nimi informacje ? z reguły są to studenci i emeryci.

Trzeba przygotować się finansowo: należy obliczyć, ile pieniędzy (euro i dolarów) zabrać na noclegi, jedzenie, przejazdy i wejściówki; lepiej przygotować sobie trochę więcej pieniędzy, ponieważ mogą być potrzebne np. w razie choroby. Czasem ceny biletów do stanowisk archeologicznych lub innych zabytków są wyższe dla turystów z Europy, ale myślę, że warto zapłacić za bilet każdą cenę, żeby zobaczyć coś, co jest naszym marzeniem.

W książce ?Peru. Costa, sierra y selva? zachwyciły mnie opisy codziennych wycieczek, nie brakuje szczegółów, kolorów, zapachów, smaków. Czy na bieżąco spisywała Pani wrażenia?

Tak, zawsze zapisuję datę, gdzie byliśmy, zostawiam sobie np. bilety, na których są mapki i nazwy. Często nazwy w Peru pochodzą z języków indiańskich i trudne są do zapamiętania dla Europejczyków. Zapisuję też wrażenia, co mi się podobało, co się wydarzyło, co było charakterystycznego. Ułatwia to późniejszą pracę nad książką. Praca nad tą książką trwała prawie rok.

Pisze Pani ?Uważam, że nie doświadczę atmosfery danego kraju, jeśli nie dotknę bosą stopą jego ziemi, nie poczuję jej zapachu i nie zjem czegoś sporządzonego z tego, co ona rodzi?. Czy zdjęcie butów dotyczy tylko tej podróży po Peru?

Ta ?moja tradycja? się narodziła, gdy z mężem zaczęliśmy podróżować po Europie. Miałam uczucie, że dopóki nie dotknę bosą stopą ziemi, to nie jestem w tym kraju, bo od tej ziemi dzieli mnie but. Żeby poznać dane państwo, muszę zjeść chleb, który się tu urodził, i bosymi stopami dotknąć ziemi. Następuje wymiana energii między mną a ziemią i czuję, że naprawdę jestem w danym kraju. Tak zrobiłam też w jednym ze słynnych ogrodów w Chinach i gdy na oczach innych turystów zdjęłam sandały, wszyscy zaczęli mi robić zdjęcia…

Jest Pani autorytetem w dziedzinie prawa pracy, autorką licznych książek z zakresu prawa. Skąd więc pasja podróży i pomysł na książki podróżnicze?

Świat zawsze mnie pociągał. Mój tata miał całe roczniki ?Poznaj świat?. Jako dziecko szperałam w tych magazynach i czytałam o różnych krajach. Zafascynowały mnie gejzery, chyba to mnie tak zachęciło, żeby pojechać w świat. Ale życie potoczyło się standardowo: studia, dzieci, więc wyjeżdżało się niedaleko. I dopiero gdy młodszy syn był przed maturą, a córka już skończyła liceum, zaczęliśmy z mężem jeździć samochodem po Europie. W naszą pierwszą podróż wybraliśmy się do Włoch, to była jazda w ciemno bez zamówionych hoteli, mieliśmy tylko przygotowaną trasę podróży. Potem zaczęliśmy zwiedzać inne kraje Europy. Byłam szczęśliwa: te 4 tygodnie wyprawy były dla mnie swego rodzaju paliwem na cały rok. Tymi podróżami zainspirowałam też koleżanki, które chciały pojechać moim szlakiem, np. do Portugalii. Proszę pamiętać, że w tamtych czasach nie było internetu, booking.com. Mój mąż nie chciał jechać do Azji, ale w ciągu 12 lat zwiedziliśmy prawie całą Europę.

Tak mnie ten świat ciągnął i ciągnie do dzisiaj.

A który zakątek świata podobał się Pani najbardziej?

Cały świat jest piękny, różne miejsca mają odmienny urok. Niesamowita jest Sahara, na której spędziłam 12 dni pod gołym niebem, oglądałam nad sobą rozgwieżdżone niebo. Sri Lanka, czyli wyspa Cejlon, to dla mnie rajska wyspa. Ciepło, ale nie ma upału, zawsze kwitną piękne kwiaty, np. często za oknem hoteliku rosło drzewo z białymi kwiatami pachnącymi wanilią. Są przyjaźni ludzie, czego więcej trzeba? Bardzo ciekawe są Indie ze względu na odrębną kulturę. Żałuję, że znam tylko północ Indii. Niewyobrażalnie piękny jest Nepal, ale także pustynia Atakama leżąca w Ameryce Południowej. Ogromne wrażenie zrobiły na mnie w Ameryce Południowej wodospady, kolorowe laguny, fiordy i lodowce, a w Himalajach oczywiście góry i również lodowce.

Mam nadzieję, że do końca życia będę pamiętała te wszystkie miejsca!

Ma Pani jakieś plany na kolejną wyprawę?

Jeśli będą możliwości swobodnego podróżowania, to w październiku i listopadzie chcę dokończyć wyprawę do Meksyku, i ?wpaść? do Gwatemali. W Meksyku jest jeszcze wiele stanowisk archeologicznych, których nie widziałam, przepiękne rezerwaty przyrody, malownicze wioski i miasteczka. Bardzo chciałabym m.in. zobaczyć El Mirador, stare miasto Majów leżące w Gwatemali. W Gwatemali byłyśmy z koleżanką tylko tydzień, zobaczyłyśmy dwa stanowiska archeologiczne Tical i Yaxa oraz piękne Flores, w którym mieszkałyśmy ? trzeba było wracać, bo zaczęła się pandemia i zamykano cały świat.

Podróże to poznawanie nowych, nieznanych miejsc, ludzi, kultury, historii. Co dla Pani jest najważniejsze?

Dla mnie bardzo ważne jest to, co człowiek zostawił na tych ziemiach, czyli przeszłość. Lubię również poznawać obyczaje, oglądać występy zespołów folklorystycznych, podziwiać uliczne malarstwo, ale też smakować lokalnych przysmaków.

Człowiek wszędzie jest taki sam, nawet jeśli normy zachowania są trochę inne. Na uśmiech odpowiada uśmiechem, podaje rękę, gdy chcemy się przywitać. Jest silna więź między wszystkimi ludźmi na całym świecie.

FOT. JPCH
ELŻBIETA WICHROWSKA-JANIKOWSKA,
z zawodu prawnik, z zamiłowania podróżniczka. Podróżuje od ponad 30 lat. Zwiedziła prawie całą Europę i wiele krajów na innych kontynentach, m.in. Indie, Nepal, Chiny, Wietnam, Indonezję, Laos, Kambodżę, Peru, Ekwador, Chile, Boliwię, Meksyk, Argentynę. Spędzała noce pod gołym niebem Sahary, podglądała życie zwierząt na Galapagos, oglądała przez teleskop nocne niebo z wierzchołka Pico del Teide i przeżyła białe noce podkołem podbiegunowym. W wolnych chwilach, gdy nie podróżuje, zajmuje się projektowaniem ogrodów, a także maluje akwarelami i pastelami.

Rozmawiała Anna Rogala

Artykuł Elżbieta Wichrowska-Janikowska: Dotknąć bosą stopą ziemi pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

?Mieszkać mogę wszędzie. Żyć ? tylko w Lusławicach. Postanowiłem zawrzeć z naturą pakt szczęśliwości? ? tak powtarzał Krzysztof Penderecki. Do wizyty w Lusławicach zachęca PROF. PIOTR JANKOWSKI, kardiolog i organizator wielu konferencji naukowych, prywatnie wielbiciel muzyki klasycznej i wyjątkowych miejsc, które warto zobaczyć.

Panie Profesorze, Lusławice to mała wieś w województwie małopolskim. Można by powiedzieć zwykła polska wieś, gdyby nie Krzysztof Penderecki, który kupił upadający dwór i rozsławił to miejsce na całym świecie. Wokół dworu stworzył unikatowy park ? arboretum.

Krzysztof Penderecki kupił dwór w Lusławicach w 1974 roku. Wówczas XVIII-wieczny dwór był w ruinie, a park ? pełen samosiejek po wycięciu wszystkich drzew. Miejsce jednak tak bardzo spodobało się kompozytorowi, że chciał założyć własny ogród. To było jego marzenie z dzieciństwa. Nie wiem, czy wszyscy wiedzą, ale pradziadek Krzysztofa Pendereckiego, Jan, był leśniczym, który zakładał lasy koło Dębicy. Dziadek kompozytora, Robert Berger, z zawodu bankier, odziedziczył po nim zainteresowanie drzewami i przekazał je wnukowi. Krzysztof Penderecki w dzieciństwie sporządzał więc zielniki i uczył się rozpoznawać rośliny.

Używał tylko łacińskich nazw, potrafił wymienić wszystkie gatunki drzew i krzewów ze swego parku. A jest ich około 1500!

W jednym z wywiadów Krzysztof Penderecki mówił, że ?park to jego miejsce na ziemi?.

Pendereckiego inspirowały stare parki, takie jak park w Kórniku czy stuletnie arboretum koło Bostonu. Ale w Lusławicach stworzył, można powiedzieć, swoją kompozycję. Uważał, że ?Posadzenie drzewa to tak jak postawienie akordu w symfonii?. Wielokrotnie podkreślał, że ?Każde drzewo ma u mnie swoje miejsce w parku?. Park jest malowniczo położony na dwóch poziomach. Przywożono tu tony gruzu, żeby pofałdować teren. Dzięki temu park ma tak ciekawe ukształtowanie. Teren został otoczony murem, który osłania roślinność od wiatrów, tworząc łagodny mikroklimat.

Krzysztof Penderecki z całego świata przywoził interesujące okazy, czasem przemycał sadzonki (w pokrowcu do nart, walizkach), i powoli stworzył niebywałe arboretum. W Lusławicach można podziwiać wiele odmian klonu, m.in. kanadyjski, japoński, chiński. Ozdobą parku są też egzotyczne drzewa: korkowiec amurski, modrzew japoński, chińska topola

Brzmi imponująco. Nic dziwnego, że w ubiegłym roku Państwo Pendereccy zostali uhonorowani m.in. wyróżnieniem ?Genius loci Polonia? za ochronę polskiego krajobrazu w swojej posiadłości.

15-hektarowy park naprawdę jest wyjątkowy, robi ogromne wrażenie. W zachodniej części znajduje się ogród japoński, a za dworem, w północnej części, powstał ogród włoski. Natomiast w nowej części parku kompozytor stworzył labirynt z 15 tysięcy nasadzonych grabów, który w linii prostej ma ponad 3 km ścieżek! W nowej części parku znajdują się: 100 metasekwoi, ogród tujowy oraz aleja 132 dębów, posadzona przez kompozytora z okazji narodzin wnuczki. Zwiedzanie jest bezpłatne, wcześniej należy zarezerwować sobie wejściówkę.

W tak pięknym parku można poczuć się jak w tajemniczym ogrodzie? Unikatowe arboretum to jedno, ale w Lusławicach rozbrzmiewa też wspaniała muzyka. Krzysztof Penderecki jest inicjatorem stworzenia Europejskiego Centrum Muzyki w Lusławicach przeznaczonego dla artystycznie utalentowanej młodzieży z całej Europy.

Europejskie Centrum Muzyki Krzysztofa Pendereckiego zostało powołane do życia w 2005 roku, jako Narodowa Instytucja Kultury, wpisana do rejestru ministra kultury i dziedzictwa narodowego. A w maju 2013 roku w Lusławicach została otwarta siedziba instytucji, położona na kilkuhektarowej działce sąsiadującej z posiadłością kompozytora. Organizowane są tu warsztaty mistrzowskie, kursy dla młodych adeptów sztuki, koncerty z udziałem światowych gwiazd muzyki poważnej. Co roku odbywa się także Festiwal Muzyki EMANACJE.

Lusławice kojarzą się nie tylko z muzyką, ale też malarstwem. Przez kilka lat w dworku mieszkał wybitny malarz Jacek Malczewski.

Tak, to prawda. Jacek Malczewski, jeden z głównych przedstawicieli symbolizmu przełomu XIX i XX wieku, mieszkał w dworze lusławickim w latach 1923-1926. Był też cenionym pedagogiem: wykładał w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych, nauczał malarstwa na Wyższych Kursach dla Kobiet, a w Lusławicach założył szkółkę malarską dla dzieci wiejskich. W Lusławicach stworzył wiele obrazów, m.in.: ?Lusławice ? już łan zżęty? (1922 r.), ?Ogrodniczka? (1922 r.), ?Św. Agnieszka? (1920-1921), ?Przekazanie palety ? Autoportret z Mieczysławem Gąseckim? (1922 r.), ?Portret Rafała z żoną?.

Gdyby nie arianie, czy kilka wieków temu mówiono by o Lusławicach?

Być może gdyby nie bracia polscy, niewiele osób słyszałoby o tej wsi w województwie małopolskim. Pierwsza wzmianka o Lusławicach pojawiła się w 1215 roku u Jana Długosza. Wieś stała się bardziej znana dopiero w drugiej połowie XVI i na początku XVII wieku, gdy powstał tam ośrodek ariański założony przez Achacego Taszyckiego. W Lusławicach odbywały się zjazdy, synody ariańskie, przybywali tu wybitni ideolodzy ruchu ariańskiego, m.in. Faustyn Socyn. Pierwotny grobowiec Socyna zniszczyli fanatyczni chłopi przekonani, że działalność arian spowodowała wylew Dunajca. W latach 30. XX w. arianie ufundowali swojemu przywódcy duchowemu Socynowi mauzoleum. Grobowiec znajduje się obecnie na terenie arboretum.

Rozmawiała Anna Rogala

Artykuł Dziewiąta symfonia Krzysztofa Pendereckiego pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

W tym trudnym dla wszystkich czasie pandemii wszyscy jednoczyli się i wspierali medyków, którzy byli na pierwszej linii frontu. Nie tylko bili im brawa, ale także organizowali posiłki, szyli maseczki, zbierali środki na sprzęt niezbędny do walki z koronawirusem. W całej Polsce, w dużych i małych miastach, odbywały się różne inicjatywy, godne podziwu i naśladowania.

#BRAWADLAWAS

7 kwietnia obchodzony jest Światowy Dzień Zdrowia. W tym roku pracownicy ochrony zdrowia z wielką determinacją walczą z pandemią. Dlatego w ramach podziękowań dla lekarzy, pielęgniarek i ratowników 7 kwietnia o godzinie 13 wielu Polaków stało na balkonach i brawami przez minutę dziękowało im za tę walkę.

#HOT16CHALLENGE2

Hot16Challenge2 to wyzwanie polegające na nagraniu 16 wersów i nominowaniu do akcji kolejnych osób, które mają stworzyć swój utwór w ciągu 72 godzin. Druga edycja tej rapowanej akcji ma na celu wsparcie polskiej ochrony zdrowia w walce z COVID-19.

Udział w wyzwaniu wzięły gwiazdy polskiej sceny muzycznej, m.in. Beata Kozidrak, Anna Wyszkoni, Dawid Podsiadło, Taco Hemingway, a także opery: Małgorzata Walewska. Krótkie nagrania przygotowali znani aktorzy tacy jak: Daniel Olbrychski, Andrzej Seweryn, Hanna Śleszyńska, oraz dziennikarze: Monika Olejnik, Marcin Prokop, Tomasz Sianecki.

Uczestnicy akcji zachęcają, by dołączyć do zbiórki w Internecie ?Beef z koronawirusem #hot16challenge? dla Siepomaga.pl. Pod koniec maja zbiórka na ten cel przekroczyła 3 mln zł!

POSIŁEK DLA LEKARZA

W całym kraju jest organizowanych bardzo dużo akcji, w ramach których są dostarczane posiłki dla lekarzy znaj-dujących się na pierwszej linii frontu w walce z koronawirusem.

?Posiłek dla lekarza? został zainicjowany przez trzy organizacje: Spontaniczny Sztab Obywatelski, Stowarzyszenie Niskie Składki i Fundacja Otwarty Dialog. Zebrane pieniądze są przekazywane wybranym restauracjom, które nieodpłatnie przesyłają posiłki lekarzom.

HOTELE DLA MEDYKÓW

Na początku kwietnia Polski Holding Hotelowy założył fundację ?Hotele dla Medyków?. Jej celem jest finansowanie noclegów dla personelu medycznego opiekującego się pacjentami zakażonymi koronawirusem. Dzięki temu lekarze, którzy pracują na pierwszej linii frontu, mogą odpocząć po dyżurze bez konieczności wracania do domu i narażania swoich rodzin na zakażenie.

#LIGHTTHESKY

Technicy sceny chcieli pokazać solidarność i podziękować wszystkim, którzy w tych trudnych czasach ratują ludzkie życie. 1 maja o godz. 21.30 rozświetlili niebo w ramach podziękowań dla personelu medycznego w 70 miastach, które wzięły udział w tej akcji.

? Pokażmy nasze małe światełko w tunelu. Zwróćmy się z podziękowaniem do służb medycznych oraz wszystkich, którzy ciężko harują, narażając swoje życie ? mówili organizatorzy akcji.

#LightTheSky to wydarzenie łączące techników estradowych z całego świata. Akcja została zapoczątkowana w krajach Beneluksu.

NAPRAWA ZA ZŁOTÓWKĘ

? Każdy z nas jest specjalistą w swojej dziedzinie i właśnie tę zaletę trzeba wykorzystać i pomagać innym. Nie potrafię szyć maseczek, przyłbic też nie zrobię, ale za to jestem mechanikiem i potrafię naprawiać samochody ? mówił Łukasz Bajdor z Człuchowa. Właściciel warsztatu samochodowego zadeklarował, że za symboliczną złotówkę będzie naprawiał auta pielęgniarkom, lekarzom i ratownikom. Tę informację zamieścił w mediach społecznościowych. Zaproponował swoje usługi naprawy samochodu za symboliczną złotówkę plus koszt ewentualnie wymienionych części. Pan Bajdor uważa, że ?nie ma w tym nic nadzwyczajnego, bo ludzie, którzy są wrażliwi społecznie, chcą pomóc innym w tych trudnych czasach?.

WOŚP DLA SZPITALI

Fundacja od połowy marca prowadzi działania związane z COVID-19. Powołano Fundusz Interwencyjny na walkę z koronawirusem. Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy zebrała w jego ramach ponad 21,5 mln zł (dane na 27 maja). Orkiestra zamówiła już dla polskich szpitali m.in. 200 łóżek przeznaczonych na stanowiska intensywnej opieki medycznej, 157 kardiomonitorów, 71 respiratorów, 2,6 miliona trójwarstwowych maseczek chirurgicznych, 75 tys. przyłbic i 10 tys. masek sportowych, które mogą służyć w charakterze wielorazowych masek ochronnych. Fundacja otrzymała także w darze 3 tys. masek sportowych, 30 pomp infuzyjnych, aparat do mechanicznej kompresji klatki piersiowej, 2 pulsoksymetry ręczne, 25 zestawów USG, a także 3 zestawy EKG z modułem do zdalnego opisywania badań.

#BIEGAMDOBRZE

W ramach pomocy dla ochrony zdrowia można było podjąć wyzwanie sportowe. Za pomocą systemu #BiegamDobrze zakładano charytatywne zbiórki i zbierano środki na zakup najpotrzebniejszego sprzętu ochronnego dla pracowników medycznych. Każde zebrane 20 zł to 5 opakowań maseczek jednorazowych, 50 zł to 6 specjalistycznych maseczek filtrujących, 500 zł ? 6 fartuchów ochronnych, 1000 zł ? 4 pełne kombinezony ochronne. Wystarczyło zadeklarować, że codziennie do końca akcji będziemy robić 100 pajacyków lub że za każde zebrane 50 zł zrobimy 200 brzuszków albo przebiegniemy 10 km w przydomowym ogródku, jeżeli uzbieramy 1000 zł.

W ciągu miesiąca, bo tyle trwała akcja #Daję100%, zebrano prawie 28 tys. złotych.

MASKA DLA MEDYKA

Wolontariusze z ?Grupy Mocy dla Szpitali Warszawskich? zrzeszają się głównie na Facebooku, szukają osób, które mają czas, by szyć maseczki. Szyją je za pieniądze ze zbiórek i z własnej kieszeni. Szpitalom przekazują nawet po kilkaset maseczek.

Okazuje się, że przydają się nie tylko maseczki bawełniane, ale także maski nurkowe. Przeznaczone do nurkowania maski mogą zostać w prosty sposób prze-robione na maskę ochronną dla personelu medycznego lub wentylatorowy aparat wspomagający oddychanie pacjentów (CPAP). Podobne rozwiązania są z powodzeniem wdrażane między innymi we Włoszech, Czechach, Francji i USA.

ŻYCZLIWOŚĆ I SZACUNEK

W tym trudnym czasie pandemii pracownicy ochrony zdrowia spotkali się z falą hejtu: na sklepach pojawiały się kartki z prośbą, aby personel medyczny powstrzymał się od zakupów w tym miejscu, na drzwiach ich mieszkań pisano ?zaraza?, nawet uszkadzano im samochody.

W odpowiedzi na hejt powstała akcja ?Nie boję się medyka#Pierwszalinia?, aby przypomnieć, że pracownikom medycznym należy się szacunek i wdzięczność za ich trudną pracę. Cezary Radzimiński z agencji marketingowej wrzucił na facebookową grupę dla grafików informację, że szuka osób, które pomogą medykom w zmianie wizerunku i przeprowadzą wspólnie z nim akcję społeczną. W ten sposób powstały grafiki oraz plakaty promujące wsparcie i szacunek dla lekarzy. Można udostępniać je w sieci, wieszać w sklepach i firmach.

Artykuł Razem dla medyków pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Rozmowa z Januszem Cieszyńskim, podsekretarzem stanu w Ministerstwie Zdrowia, członkiem Komitetu Rady Ministrów do spraw Cyfryzacji.

W tym roku Ministerstwo Zdrowia rozpoczęło pilotaż wprowadzenia recept elektronicznych. Na czym polega e-recepta i czym się różni od recepty tradycyjnej?

Podstawowa różnica jest taka, że e-recepta nie jest zapisywana na kartce, tylko w systemie. Dodatkowo, każdy pacjent może mieć dostęp do własnego konta, na którym te recepty są widoczne (Internetowe Konto Pacjenta, IKP). Do systemu mają również dostęp apteki, które na podstawie kodu kreskowego recepty albo na podstawie PESEL-u pacjenta i jego indywidualnego kodu mogą odtworzyć receptę, i wydać pacjentowi lek. Ta procedura jest niezwykle prosta i działa bez większego problemu. Takie też są wnioski z pilotażu.

Pilotaż trwał ponad pół roku. Ilu pacjentów skorzystało z e-recept?

W ramach pilotażu zostało wystawionych prawie 40 tysięcy elektronicznych recept, podczas gdy przed jego startem zakładaliśmy 5 tysięcy. Lekarze nie mieli problemu z przestawieniem się na recepty elektroniczne ? jeśli teraz lekarz wystawia recepty, korzystając z komputera, to nie ma praktycznie żadnej różnicy, a w przypadku osób wypisujących recepty ręcznie wymagane jest wdrożenie któregoś z dostępnych systemów komputerowych, które w prosty sposób przeprowadzają przez cały proces. Wszystkie badania potwierdzają, że wystawianie recept za pomocą komputera jest szybsze, prostsze i pozwala uniknąć pomyłek. To po pierwsze większy komfort pracy lekarza, który nie musi obawiać się konsekwencji tych pomyłek, a po drugie korzyści dla pacjenta. E-receptę można podzielić i realizować częściowo w różnych aptekach, np. kiedy w jednej nie ma wszystkich przepisanych leków. Nowe rozwiązanie technologiczne pozwala też na monitoring leczenia w chorobach przewlekłych. Poprawia się compliance i współpraca terapeutyczna lekarza z pacjentem.

Jakie są dane z pilotażu: ile aptek i ilu lekarzy wzięło w nim udział?

W pilotażu brało udział kilkadziesiąt aptek, ponad sześćdziesięciu lekarzy i ponad 8 tysięcy pacjentów. Pilotaż miał miejsce w województwie mazowieckim ? w Siedlcach i Skierniewicach, w województwie małopolskim ? w Krynicy-Zdroju i w województwie lubelskim ? w miejscowości Wysokie. Do pilotażu stopniowo dołączają inne miejscowości. Niebawem będą to Chełm, Pleszew w województwie wielkopolskim i Polanica-Zdrój w województwie dolnośląskim, a potem kolejne miasta.

Jakie rozwiązania przewiduje ministerstwo na wypadek wystąpienia awarii lub braku dostępu do internetu?

W przypadku braku dostępu do systemu będzie możliwe wystawienie recepty papierowej. Nie może być takiej sytuacji, że pacjent nie dostanie leku, bo nie działa system. Jednocześnie istnieje możliwość uzupełnienia przez aptekę odpowiedniego zapisu w systemie po realizacji recepty. Jesteśmy przygotowani na takie przypadki i zabezpieczeni lepiej niż funkcjonujący standard międzynarodowy.

Czy lekarze są gotowi do wystawiania recept elektronicznych?

To ważne, aby lekarze widzieli korzyści płynące z narzędzi elektronicznych. W sytuacji recept powtarzalnych jest to szczególnie przydatne, bo wystarczy skopiować treść poprzedniej recepty, co znacznie skraca czas wystawiania nowej. Podobnie w przypadku zwolnienia elektronicznego, które pozwala uniknąć wielu błędów związanych ze złym wypełnieniem danych pacjenta, nie ma konieczności wypełniania kilku zwolnień, jeśli ktoś pracuje w więcej niż jednym miejscu. Rozwiązania elektroniczne z wielu stron wspierają pracę lekarza, a przede wszystkim minimalizują czynności stricte biurokratyczne.

A jak te zmiany oceniają aptekarze?

Na szczęście farmaceuci już od wielu lat wykorzystują w pracy komputery i dla nich to nie jest rewolucja. E-recepty się sprawdzają, farmaceuci je realizują, więc tu żadnych problemów nie będzie. Recepta elektroniczna pozwala na zawarcie wszystkich danych i zweryfikowanie ich poprawności. Dzięki temu unikamy sytuacji, w których są wątpliwości ? e-recepty gwarantują lepszą jakość danych.

Kiedy program e-recept ruszy w całej Polsce?

Od 1 stycznia 2019 roku w każdej aptece będzie można zrealizować e-receptę, a do końca przyszłego roku chcemy, żeby wszyscy lekarze wystawiali takie recepty.

Na jakim etapie jest program e-skierowania i e-zwolnienia?

Rozpoczynamy I etap pilotażu e-skierowań, czyli etap integrowania naszego systemu z systemem poszczególnych dostawców. Prawdopodobnie na początku przyszłego roku nastąpi pełne wdrożenie programu pilotażowego wśród pacjentów. Natomiast od 1 grudnia 2018 roku zwolnienia będą wyłącznie w formie elektronicznej.

Rozmawiała Anna Rogala

Artykuł E-recepta to komfort pracy lekarza i korzyści dla pacjenta pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Z ministrem zdrowia Łukaszem Szumowskim Rozmawia Anna Rogala.

Niedawno podpisał Pan porozumienie ws. współpracy Polski i Stanów Zjednoczonych w zakresie nauk biomedycznych. Czy może Pan przybliżyć najważniejsze tezy tego dokumentu?

Jest to dokument polityczny, ale niezwykle ważny. Daje narodowym agencjom ze Stanów Zjednoczonych zielone światło na współpracę z Polską w zakresie badań biomedycznych. Po podpisaniu porozumienia przez polityków powstaje przestrzeń dla badaczy, którzy muszą wypełnić ten dokument treścią naukową i kliniczną z korzyścią dla pacjentów. Skorzystałem z okazji podpisywania porozumienia, by osobiście zaprosić naukowców z trzech wybranych instytutów amerykańskich: National Heart, Lung, and Blood Institute, National Cancer Institute i National Institute of Allergy and Infectious Diseases do współpracy z naszymi naukowcami.

W ramach tej współpracy powinniśmy wykorzystywać nasze atuty i jednocześnie uzyskiwać wsparcie i wiedzę z drugiej strony. Odbyliśmy bardzo merytoryczne spotkanie z amerykańskim sekretarzem zdrowia Alexem Azarem, podczas którego padły konkretne propozycje, m.in. z zakresu transferu technologii. W tym kontekście mogę stwierdzić, że Polska jest wiarygodnym partnerem naukowym dla USA.

Czy powstanie Agencja Badań Medycznych?

Podczas rozmowy mówiłem o zwiększaniu nakładów finansowych na ochronę zdrowia w Polsce i powoływaniu agencji badań medycznych, co dla Amerykanów jest w dużym stopniu sprawą kluczową, ponieważ zyskują poważnego partnera w jednym z większych państw europejskich. Dzięki temu pojawiła się szansa na wspólne programy badawcze i związane z tym inwestycje w Polsce.

Podczas Kongresu Polonii Medycznej, który odbył się kilka lat temu, kilku profesorów, m.in. prof. Waldemar Priebe, prof. Tadeusz Maliński, prof. Krzysztof Bankiewicz, postulowali o praktyczne wsparcie medycyny w Polsce. Czy w nawiązaniu do podpisanego porozumienia wydaje się to Panu realne?

Będąc w Stanach Zjednoczonych, spotykałem się z pytaniami o pracę w Polsce dla młodych lekarzy. Niedawno powołaliśmy agencję wymiany akademickiej NAWA, która uruchomiła program wspierający polskich naukowców za granicą i zachęcający ich do powrotu do kraju. Dzięki temu młodzi ludzie mogą budować tu swoją przyszłość w sposób wolny i nieskrępowany, a nie uzależniony od skostniałych struktur.

Pragniemy stwarzać młodym lekarzom jak najlepsze warunki pracy i rozwoju osobistego.

Artykuł Polska jest wiarygodnym partnerem naukowym dla USA pochodzi z serwisu Świat Lekarza.