Nad tym numerem ?Świata Lekarza? pracowaliśmy od września. Profesor Władysław Grzeszczak z dokładnością szwajcarskiego zegarka dosyłał nam kolejne prace swoich uczniów ? po dwie, po trzy. Umawialiśmy się na dziesięć, dostaliśmy piętnaście. Tak działo się od lat, w Redakcji nikt się nie dziwił. Tylko raz w historii nie opublikowaliśmy artykułu, zabrakło miejsca? Do dziś tego żałuję.

Już się cieszyłem na słuchanie Konferencji ?Nowości w cukrzycy 2022?, Profesor zapraszał. Od lat chodziłem tam na pół dnia, czasem dłużej. Ta konferencja i Sympozjum Diabetologiczne w Zakopanem to był pokaz diabetologii polemicznej, poszukującej, żywej. Profesor kochał debaty i kochał salę, która gwizdała lub biła brawo. Rozkwitał, kiedy dyskusje zza stołu prezydialnego przenosiły się na salę. Miał odwagę zarządzać głosowania, by dowiedzieć się, która teza jest bliższa większości obecnych.

Tę temperaturę i pasję opowieści o poszukiwaniach diabetologii przyszłości uwielbiali i lekarze, i dziennikarze. A Profesorowie w roli antagonistów i protagonistów świetnie się bawili, pomimo zachowania szacunku dla wypowiedzi oponentów.

Najbardziej kontrowersyjnych poglądów zawsze bronił Profesor Władysław Grzeszczak. Bywało, że salę miał przeciw sobie. To był scenariusz, który prowadził do zapamiętania problemu ? tak uczył.

W grudniu dowiedzieliśmy się, że Profesor jest pod respiratorem, do końca wypieraliśmy najgorsze?

Ten wstępniak miał być poświęcony Funduszowi Medycznemu. Musiałem go zmienić. A do Zakopanego, na Sympozjum Diabetologiczne, i tak pojadę, Panie Profesorze. Tak się umówiliśmy trzy tygodnie temu.

Prof. dr hab. n. med. Waldemar Wierzba

Artykuł Nie tak się umawialiśmy, Profesorze… Prof. Władysław Grzeszczak (1953-2021) pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Dostęp do technologii stosowanych w opiece zdrowotnej zależy od wielu czynników i w zależności od tego, czy mamy do czynienia z technologią lekową czy nielekową występują różnice, które zostaną w pewnym uproszczeniu (ze względu na złożoność problemu) omówione w niniejszym opracowaniu.

Omawiając technologie lekowe skupiono się na omówieniu kanałów dystrybucji produktów leczniczych. W przypadku technologii nielekowych omówione zostaną zasady wprowadzania do obrotu i dystrybucji wyrobów medycznych oraz pokrótce innych technologii nielekowych nie będących pojedynczymi wyrobami medycznymi i w tym przypadku wydaje się, że właściwszym terminem jest ?dyfuzja? lub ?implementacja? technologii nielekowej w naszym kraju.

Produkty lecznicze i wyroby medyczne to towary, które podlegają zasadom jednolitego rynku, w związku z czym UE posiada kompetencje dotyczące udzielania na nie pozwoleń zgodnie z procedurami oceny i nadzoru. Z uwagi na ochronę zdrowia publicznego, nowe produkty lecznicze stosowane u ludzi przed wprowadzeniem do obrotu muszą otrzymać pozwolenie wydawane zgodnie z procedurą scentralizowaną, przeprowadzaną przez Europejską Agencję Leków (EMA), lub zgodnie z procedurą zdecentralizowaną, przeprowadzaną przez agencje krajowe, w Polsce Urząd Rejestracji produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych (URPLWMiPB). Podstawowym aktem prawnym jest Ustawa Prawo Farmaceutyczne (Dz.U. 2001 nr 126 poz. 1381 z późn. zm.)

Na straży jakości dystrybucji stoi Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie wymagań Dobrej Praktyki Dystrybucyjnej(Dz.U. nr 0, poz. 381).

Dopuszczenie wyrobów medycznych do obrotu jest obwarowane szczegółowymi ramami regulacyjnymi, których spełnienie weryfikują organizacje sektora prywatnego zwane ?jednostkami notyfikowanymi?. Podstawowym aktem prawnym jest Ustawa o wyrobach medycznych (Dz.U. nr 107, poz. 697).

Inne technologie nielekowe wprowadzane są m.in. na podstawie zarządzeń Ministra Zdrowia i Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia po opinii Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji.

Dystrybucja technologii lekowych w Polsce

Dystrybucja technologii lekowych oznacza proces przemieszczania leków od momentu wytworzenia do końcowych nabywców(pacjentów, jednostki opieki zdrowotnej) i obejmuje dwa zasadnicze obszary: kanały dystrybucji i logistykę, czyli fizyczne przemieszczanie produktów.

Zasadniczo stosowane są dwa sposoby dystrybucji na polskim rynku:

?      dystrybucja bezpośrednia, w której producent na własny koszt wykonuje i kontroluje wszystkie czynności związane z dostarczaniem farmaceutyków ostatecznemu nabywcy ? stosowana jest przy dystrybucji leków nowej generacji oraz pozostałych lekarstw,

?      dystrybucja pośrednia, w której poszczególni wyspecjalizowani pośrednicy przejmują na siebie obowiązki przesuwania towarów do finalnego nabywcy.

Na przebieg dystrybucji istotnie wpływa producent. Firma prowadzi również sprzedaż produktów farmaceutycznych z pominięciem pośredników (hurtowni) i bezpośrednio dociera do punktu detalicznego. Nie oznacza to jednak rezygnacji ze sprzedaży we współpracy z pośrednikami, gdyż możliwe jest stosowanie jednocześnie wielu kanałów dystrybucji. Poszczególni pośrednicy również stosują odrębne instrumenty promocji w relacjach między sobą. Najczęściej relacje te są nawiązywane dzięki kontaktom przedstawicieli handlowych (medycznych) w poszczególnych szczeblach kanału dystrybucji.

Dystrybucja bezpośrednia

Jedną z tendencji widocznych na rynku farmaceutycznym, zarówno w Polsce, jak i zagranicą, jest wzrost zainteresowania dystrybucją bezpośrednią (ang. Direct to Pharmacy), która jest alternatywą dla tradycyjnego modelu hurtowego.

Podstawową różnicą między tradycyjnym modelem hurtowym a dystrybucją bezpośrednią jest kwestia własności produktów leczniczych oraz związana z nią odpowiedzialność za realizację procesu dystrybucji. W pierwszym przypadku prawo własności farmaceutyków przechodzi na hurtownię, która od momentu zakupu leków odpowiada za ich magazynowanie i transport oraz, co najważniejsze, rozporządza nimi we własnym imieniu. W drugim modelu podmiot zajmujący się obsługą dystrybucji bezpośredniej współdzieli z wytwórcą odpowiedzialność prawną i operacyjną za leki, podczas gdy ich właścicielem (tym samym decydentem w kwestiach warunków handlowych) w całym kanale dystrybucji pozostaje wytwórca.

Dystrybucja pośrednia

Poszczególne kanały dystrybucji różnią się liczbą pośredników znajdujących się na drodze przesuwania produktu z firmy farmaceutycznej do finalnego nabywcy. Najkrótszy kanał dystrybucji na rynku to bezpośrednia sprzedaż leków przez wytwórcę ostatecznemu nabywcy. Występuje on rzadko i w praktyce dotyczy wyłącznie możliwości internetowej sprzedaży produktów leczniczych.

Kanał dystrybucji produktów leczniczych obejmujący wyłącznie jednego pośrednika występuje w przypadku dostarczania przez producentów różnego rodzaju leków bezpośrednio do aptek szpitalnych, a za ich pomocą konkretnym pacjentom.

Rozbudowane kanały dystrybucji mogą zawierać ogniwa przedhurtu (np. składy celne leków), hurtu instytucjonalnego (zarówno międzynarodowe, jak i lokalne hurtownie), pośredników sprzedaży leków (tzw. vansellerów), jak również placówki sprzedaży detalicznej (apteki, punkty apteczne, sklepy spożywcze, kioski, stacje benzynowe, itp.). Warto zauważyć, iż w przypadku produktów leczniczych wydawanych na receptę, dodatkowym ogniwem kanału dystrybucji jest lekarz ? decydujący o wyborze konkretnej marki medykamentu.

Modelowanie kanałów dystrybucji oraz innych procesów logistycznych w przedsiębiorstwie ma duży wpływ na postrzeganie oferowanych produktów, a także uzyskiwanie dobrej pozycji na rynku. Realizacja szybkiej i efektywnej dystrybucji możliwa jest do osiągnięcia tylko i wyłącznie przy wykorzystaniu odpowiednich strategii i odpowiednich pośredników biorących udział w dostarczeniu klientowi wyrobu. Także wiele czynności logistycznych związanych z działalnością firmy ma znaczenie dla uzyskania dobrej pozycji przedsiębiorstwa na wymagającym rynku.

Specyfika dystrybucji na rynku produktów leczniczych powoduje, że zapotrzebowanie pojedynczego konsumenta (pacjenta) w danym momencie jest niekiedy minimalne w stosunku do standardowej wielkości partii dostaw, producent zaś zainteresowany jest zbywaniemjednorazowodużychpartii.Istotnarozbieżnośćpowstajerównieżmiędzy profilem asortymentowym produkcji firmy farmaceutycznej a oczekiwaniami pacjentów uwarunkowanymi trudną do przewidzenia jednostką chorobową. Zapotrzebowanie na leki powstaje, więc niekiedy bardzo gwałtownie i w różnych miejscach trudnych do przewidzenia. Szczególnego znaczenia nabiera, zatem również system dostaw natychmiastowych (ang. just in time) i do miejsc, w których pojawia się popyt na dany lek.

Hurt farmaceutyczny

Obrót hurtowy w Polsce prowadzą hurtownie farmaceutyczne, składy celne oraz składy konsygnacyjne. Zasadniczą funkcją hurtu farmaceutycznego jest dostarczanie produktów leczniczych od producentów do placówek zajmujących się obrotem detalicznym. Działanie hurtowni farmaceutycznych można podzielić na trzy etapy:

1. przyjęcie leków do magazynu,
2. składowanie leków,
3. dostarczanie leków odbiorcom finalnym.

Rola hurtu farmaceutycznego w obrocie produktami leczniczymi jest ogromna. Potwierdza to fakt znacznej liczby hurtowni istniejących w Polsce oraz zjawisko tworzenia nowego ogniwa obrotu produktami leczniczymi: przedhurtu oraz półhurtu. Przedhurt organizowany jest m. in. przez producentów leków w celu ominięcia hurtu instytucjonalnego, natomiast półhurt jest pośrednikiem, który pojawia się często między tradycyjną hurtownią pełniącą wszystkie funkcje handlowe a apteką lub innymi odbiorcami detalicznymi.

Istnieją dwa zasadnicze kryteria kwalifikacji hurtu farmaceutycznego:

1. ze względu na zakres przestrzenny działania,
2. na podstawie zakresu asortymentu.

Ze względu na geografię, wyróżnić można:

1. hurtownie o zasięguregionalnym,funkcjonujące naokreślonymterenie,
2. hurtownie o zasięgu ogólnokrajowym, posiadające swoje oddziały w całej Polsce, prowadzące podobną politykę sprzedaży,
3. hurtownie o zasięgu międzynarodowym, posiadające swoje oddziały w wielu krajach.

Ze względu na zakres asortymentu, wyróżnić można:

1. hurtownie pełno asortymentowe ? posiadające zarówno szeroki, jak i głęboki asortyment produktów leczniczych, co stanowi dla aptek istotną wartość dodaną,
2. hurtownie zajmujące się obrotem lekami konkretnych producentów,
3. hurtownie posiadające jedynie wybrane formy medykamentów, np. maści czy tabletki,
4. hurtownie zajmujące się wyłącznie obrotem pro- duktami leczniczymi dostępnymi bez recepty (OTCover-the-counter),
5. hurtownie prowadzące wyłącznie sprzedaż materiałów medycznych, środków opatrunkowych czy materiałów stomatologicznych.

Po przyjęciu leków od producenta hurtownie mają obowiązek przechowywać leki w warunkach określonych przez producenta. Dodatkowo, warto mieć na uwadze odpowiednie gospodarowanie zapasami produktów leczniczych, uwzględniające sprzedaż sezonową leków, ciągłość zapasów, możliwość zmian odpłatności (np. przesunięcia na listach refundacyjnych).

Przyjęcie zamówienia na produkty lecznicze od podmiotów zewnętrznych może odbywać się poprzez telemarketing (stałe kontakty z określonymi klientami) lub dzięki przedstawicielom handlowym, utrzymującym bezpośrednie kontakty z właścicielami aptek.

Dostarczanie leków do podmiotów zamawiających może odbywać się metodą just in time lub poprzez z góry ustalony termin. Zazwyczaj zamówienia składane przez aptekę szpitalną realizowane są bez żadnej zwłoki.

Medyczne technologie nielekowe

Wprowadzenie do obrotu i dystrybucja wyrobów medycznych w Polsce

Przez wprowadzenie do obrotu wyrobu medycznego należy rozumieć udostępnienie przez wytwórcę, dostawcę lub autoryzowanego przedstawiciela, za odpłatą albo nieodpłatnie, po raz pierwszy, wyrobu fabrycznie nowego lub całkowicie odtworzonego, w celu używania lub dystrybucji.

Wprowadzenie do używania natomiast to pierwsze udostępnienie użytkownikowi wyrobu, w celu używania zgodnie z przewidzianym zastosowaniem.

Podmiotami upoważnionymi do wprowadzenia do obrotu i do używania wyrobów medycznych są: wytwórca, jego autoryzowany przedstawiciel, importer, dystrybutor i podmiot odpowiedzialny za wprowadzenie do obrotu wyrobu medycznego.

Podstawowym aktem prawnym w naszym kraju, regulującym zasady wprowadzenia do obrotu i dystrybucji wyrobów medycznych, jest ustawa z 20 maja 2010 r. o wyrobach medycznych (Dz. U. nr 107, poz. 697).

Ustawa określa:

1. zasady wprowadzania do obrotu i do używania wyrobów medycznych,
2. zasady sprawowania nadzoru nad wytwarzaniem i wprowadzaniem do obrotu i używania
3. oraz nadzoru nad wyrobami już wprowadzonymi,
4. klasyfikację wyrobów medycznych i ich wyposażenia,
5. zasady przekazywania wyrobu do oceny działania,
6. zasady dokonania oceny klinicznej,
7. wymagania zasadnicze,
8. procedury oceny zgodności wyrobów,
9. obowiązki importerów i dystrybutorów,
10. zasady używania i utrzymywania wyrobów,
11. zasady dokonywania zgłoszeń i powiadomień.

Ustawa o wyrobach medycznych wdraża poniższe akty prawne, będące filarem w zakresie prawa UE określającym zasady wprowadzenia do obrotu i do używania wyrobów medycznych:

1. Dyrektywa Rady 90/385/EWG z dnia 20 czerwca 1990 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do wyrobów medycznych aktywnego osadzania.
2. Dyrektywa Rady 93/42/EWG z dnia 14 czerwca 1993 r. dotycząca wyrobów medycznych.
3. Dyrektywa 98/79/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 27 października 1998r. w sprawie wyrobów medycznych używanych do diagnostyki in vitro.

Wdrożone przez ustawę dyrektywy medyczne mają na celu uregulowanie zasad postępowania z wyrobami medycznymi, tak aby zapewnić ich bezpieczeństwo, spełnianie funkcji i skuteczność, jak również ochronę zdrowia i niezbędne zabezpieczenia pacjentów, użytkowników i innych osób.

Obowiązek oceny, czy dany wyrób podlega jednej z dyrektyw, ciąży na wytwórcy.

Do obrotu i używania mogą być wprowadzone wyroby medyczne spełniające następujące wymagania:

?      spełniają tzw. wymagania zasadnicze w zakresie projektowania, wytwarzania, opakowania, oznakowania tych wyrobów, a także informacji dostarczonej przez wytwórcę,

?      wystawiono dla nich deklarację zgodności, czyli oświadczenie wytwórcy lub jego autoryzowanego przedstawiciela, stwierdzające, że wyrób jest zgodny z wymaganiami zasadniczymi,

?      są oznakowane znakiem CE.

Po przeprowadzeniu odpowiednich badań potwierdzających spełnienie wymagań zasadniczych wyrób opatruje się znakiem CE. Jeżeli ocena zgodności była przeprowadza na z udziałem jednostki notyfikowanej, to obok znaku CE należy umieścić numer tej jednostki. Znak CE powinien być widoczny, czytelny i nieusuwalny. Powinien znajdować się także w instrukcji używania wyrobu i na opakowaniu handlowym wyrobu.

Znakiem CE nie oznakowuje się wyrobu wykonanego na zamówienie, do badań klinicznych, czy do oceny działania.

Dyfuzja nowych technologii nielekowych w opiece zdrowotnej

Nowe i innowacyjne technologie pomimo czasami oczywistych zalet wymagają czasu, po którym stają się powszechnie stosowane przez świadczeniodawców. Niektóre podmioty wdrażają nowe technologie szybciej, inni wolniej, jeszcze inni wcale. Wprowadzanie nowych technologii na rynek ochrony zdrowia powodowane jest na dwóch podstawowych zasadach: zasadzie zysku i zasadzie kanałów informacji. Zasada zysku zakłada, że po wdrożeniu nowej technologii osiągniemy większe przychody poprzez poprawę jakości leczenia i satysfakcję pacjenta, ale także poprzez wzrost prestiżu w środowisku.

Zasada kanałów informacji opiera się na informacyjnych efektach zewnętrznych torując drogę dla nowej technologii kanałami informacyjnymi w ramach publikacji, seminariów itp., zyskując prestiż innowatora i tym samym obniża koszt przyjęcia danej technologii przez innych lekarzy czy inne ośrodki.

Rozwojowi nowych technologii najbardziej sprzyjają zachęty finansowe, natomiast największym hamulcem są stałe restrykcyjne stawki za świadczenia zdrowotne, które w założeniu mając ograniczanie nadmiernych wydatków hamują postęp technologiczny, który prowadzi do poprawy jakości leczenia może prowadzić do obniżenia kosztów.

PO 3600193847

Artykuł Waldemar Wierzba: Dystrybucja technologii lekowych oraz technologii nielekowych w prawie polskim pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Jakość usług medycznych to niewątpliwie jeden z najważniejszych elementów działalności podmiotu leczniczego, (szczególnie publicznego) jak również satysfakcji pacjentów. Dobry sprzęt medyczny, fachowa kadra, pełne zabezpieczenie diagnostyczne, infrastruktura i w końcu tzw. niemedyczne podejście do pacjenta (rozmowa, przedstawienie wszystkich informacji na temat leczenia, itp.). Podmiot który to wszystko spełni osiągnie niewątpliwie sukces na rynku usług medycznych, jednak w dalszym ciągu finanse, a szczególnie brak dofinansowania jednostki przekłada się właśnie na jakość. Czy w obecnym systemie opieki zdrowotnej, w którym niedofinansowanie staje się rzeczywistością, coraz większa i dłuższa kolejka oczekujących pacjentów wpływa na jakość udzielanych świadczeń? Z pewnością tak, dlatego pogoń za środkami finansowymi, reorganizacja pracy, zwolnienia, obniżanie wynagrodzeń, balansowanie na granicy ryzyka nie sprzyja takiej jakości jakiej byśmy oczekiwali od świadczeniodawcy.

Kilka definicji na temat jakości.

Jedna z definicji określa jakość jako zespół właściwości jednostki, dzięki którym jednostka ta jest w stanie zaspokajać ustalone lub założone potrzeby. Inna definicja określa jakość jako ogół właściwości obiektu, wiążących się z jego zdolnością do zaspokojenia potrzeb stwierdzonych i oczekiwanych.

Ale definicje to jedno, a tak naprawdę jakość możemy osiągnąć tylko wówczas, gdy każdy pracownik na każdym etapie produkcji bądź usługi (w przypadku usług medycznych) wykonuje swoją pracę z pełną świadomością jakości. Niestety nie zawsze i nie wszyscy o tym na co dzień pamiętają szczególnie jeżeli mamy do czynienia z niedofinansowaniem najważniejszych świadczeń od lat.

Pojęcie „jakości” jest  terminem, który towarzyszy ludzkości od starożytności. Na pewno jednym z najwspanialszych przykładów doskonałości jakości, który przetrwał do naszych czasów są egipskie piramidy. Egipskie malowidła ścienne pochodzące z około 1450 r. p.n.e. stanowią dowód, iż już wówczas istniała kontrola jakości i korzystano z pewnych metod dokonywania pomiarów.^[[1]] Pierwsze pisane definicje jakości, pochodzące od starożytnych filozofów greckich, porównywały ją z doskonałością. Nie stworzono jednak jednej definicji doskonałości, a posługiwano się określaniem jej dla każdego badanego przedmiotu na podstawie charakterystycznych cech. Samo pojęcie jakości powiązanej z doskonałością zostało wprowadzone do filozofii przez Platona, który stwierdził porównując jakość do piękna, że jest ona sądem wartościującym, wyrażonym przez użytkownika. Jeżeli nie ma użytkownika, to nie ma również sądu (A. Kiliński). Inne podejście reprezentował Arystoteles, który jakość określił jako to, co sprawia, że rzecz jest rzeczą, którą jest. Wskazał zatem na ścisłe powiązanie tego pojęcia z jego cechami (E. Skrzypek). Definicje te nie uwzględniają realiów techniczno-technologicznych ani potrzeb klienta. Doskonałość dla producenta jest kosztem, natomiast klient w wielu przypadkach jej nie wykorzystuje lub wręcz stanowi dla niego nadjakość – zbyt wysoki poziom jakości w stosunku do oczekiwań.

Genichi Taguchi (japoński inżynier i statystyk, który wprowadził metody statystyczne do przemysłu w celu poprawy jakości produktów, stworzył m.in. teorię zarządzania przez kompleksowe wyniki – do dziś mało znaną w krajach Zachodu, a rozpowszechnioną na Tajwanie czy w Indiach), podał bardzo krótką definicję jakości, a mianowicie powiedział, że: ?Jakość jest tym, czego brak oznacza starty dla wszystkich?. W 1948 r. podjął pracę w Ministerstwie Zdrowia, gdzie zainteresował się statystyką.

Jakość przed 1999 r. czyli przed reformą opieki zdrowotnej.

Medycyna należy do tych dziedzin działalności ludzkiej, gdzie starania o wysoki poziom jakości świadczeń mają długą tradycję. Nic w tym dziwnego, ponieważ od sprawności lekarzy oraz innego personelu medycznego niekiedy zależy życie i zdrowie człowieka. Przysięga Hipokratesa, zasada primum non nocere i późniejsza etyka lekarska poruszają zawsze problem jakości wykonywanej pracy.

Nowoczesna jakość w ochronie zdrowia miała swoje korzenie w dziedzinie chirurgii. F. Nightingle w 1863 roku opublikowała pracę pt. Propozycja polepszenia statystyki operacji chirurgicznych, celem której było skonfrontowanie różnych operacji  z ich wynikami i wskazanie na statystykę jako narzędzie do mierzenia jakości świadczonych usług. Innym przykładem jest ankieta dla pacjentów po zabiegach operacyjnych, przygotowana przez Codmana w 1914 roku. Model tej ankiety był stosowany przez wszystkie amerykańskie szpitale. Prekursorem w dziedzinie jakości są Stany Zjednoczone. W latach 80. zaczęto interesować się zagadnieniami jakości w krajach europejskich, kiedy politycy zmuszeni nową sytuacją ekonomiczną, socjalną, demograficzną, technologiczną zainteresowali się strukturami zarządzania w systemie świadczeń zdrowotnych. W Polsce zjawisko jakości pojawiło się na tle transformacji politycznej i gospodarczej w 1980 roku. Reforma służby zdrowia, wprowadzenie Kas Chorych i związanych z ich funkcjonowaniem kontraktów na usługi zdrowotne, proces restrukturyzacji opieki zdrowotnej, zmiana formy działalności placówek medycznych z jednostek budżetowych w samodzielne, przejście z systemu administrowanego centralnie do modelu zarządzania (marketingowego czy przez jakość), wymaga zmian nie tylko  strukturalnych ale i obyczajowych.

Po reformie służby zdrowia

Początek reformy służby zdrowia to bardzo burzliwy okres w działalności jednostek opieki zdrowotnej. W pierwszych trzech miesiącach 1999 roku, aż 44% ankietowanych, którzy korzystali z opieki zdrowotnej twierdziło, że doświadczało trudności związanych z uzyskaniem świadczeń. W kolejnych trzech miesiącach trwania reformy takie trudności deklarowało 24% korzystających ze świadczeń. Dużym problemem okazał się brak informacji na temat zasad funkcjonowania nowego systemu. Przy czym dotyczyło to nie tylko pacjentów, ale też personelu placówek medycznych. Najczęściej wymieniane przez pacjentów trudności to kłopoty z dostaniem się do lekarza pierwszego kontaktu (31%), trudności i kłopoty związane ze skierowaniem do specjalisty (28%), niemożność dostania się do specjalisty z powodu kolejek lub braku specjalisty. Respondentów, którzy korzystali ze świadczeń poproszono o ocenę ich jakości w porównaniu z jakością świadczeń przed wprowadzeniem reformy. Okazało się, że 51% respondentów stwierdziło, że usługi mają taką samą jakość, 32% uważało że gorszą jakość, w tym dla 10% była to zdecydowanie gorsza jakość, zaś według 13% usługi były na lepszym poziomie, w tym dla 1% na zdecydowanie lepszym. Można więc uznać, że w odczuciu zdecydowanej większości pacjentów jakość usług medycznych pozostała bez zmian lub nawet uległa pogorszeniu. Wraz z początkiem wprowadzania reformy służby zdrowia zdecydowanie zmalała liczba osób wiążących z nią nadzieje i bardzo wyraźnie wzrósł udział osób mających obawy. Obawy zaczęły żywić osoby, które do tej pory nie miały zdania, lub miały tyle samo obaw co nadziei. W sumie można stwierdzić, ze reforma służby zdrowia była bardzo przez społeczeństwo oczekiwana, jednak w pierwszym roku swego funkcjonowania przyniosła wiele rozczarowań i obaw.

Tak było na początku wprowadzenia reformy służby zdrowia. Dzisiaj musimy powiązać ze sobą dwie najważniejsze rzeczy jakimi są finanse i jakość świadczonych usług medycznych. Niestety środki finansowe przekazywane przez Narodowy Fundusz Zdrowia (głównego płatnika) dla szpitali są zazwyczaj niewystarczające w inwestowanie w nowe technologie, zakup specjalistycznego sprzętu medycznego, czy czasami nawet utrzymanie płynności finansowej przez szpital. Brak bieżących płatności za tzw. nadwykonania
świadczeń medycznych (w szczególności świadczeń ratujących życie, oraz z zagrożeniem zdrowotnym, których zgodnie z art. 15 ustawy o działalności leczniczej realizacji nie można odmówić), powoduje wzrost zobowiązań jednostki wobec dostawców leków, sprzętu medycznego, itp. Obecny system rozliczania wykonanych świadczeń powoduje, iż w niewykonaniach pozostają świadczenia planowe, z które NFZ nie płaci i co gorsza z pewnością nie zapłaci.  Jakość i finanse to bardzo ważny czynnik aby utrzymać się na tym trudnym rynku, szczególnie na pozycji lidera. Zdrowie pacjenta to dzisiaj ?produkt? najbardziej poszukiwany i najcenniejszy na rynku wszystkich usług, dlatego usługa musi być wykonana starannie i z jak najwyższą jakością.

Reforma służby zdrowia spowodowała, że jakość świadczonych usług medycznych ma coraz większe znaczenie dla pacjenta. Obecnie każda procedura medyczna musi mieć zapewnioną odpowiednią jakość. Oznacza to wykonanie świadczenia medycznego w określonym czasie, zgodnie z obowiązującymi standardami i przy wykorzystaniu odpowiedniej liczby środków.

Podobno przełomem dla wzrostu jakości usług medycznych świadczonych w jednostkach ochrony zdrowia była właśnie wspomniana reforma służby zdrowia wprowadzona w życie w 1999 r., ponieważ w znacznym stopniu uległy zmianie zasady funkcjonowania systemu opieki zdrowotnej, płatność za wykonane usługi, itp. ? nastąpiła rywalizacja pomiędzy placówkami opieki zdrowotnej, zaczął szeroko funkcjonować tzw. ?benchmarking?, a jakość stała się podstawowym czynnikiem tej rywalizacji.

Zmieniająca się sytuacja na rynku, rosnąca konkurencja oraz związana z tym walka o klienta powoduje, że przedsiębiorcy jak również zarządzający podmiotami leczniczymi szukają coraz nowszych i bardziej skutecznych metod zarządzania. Mają one na celu dopomóc w utrzymaniu lub osiągnięciu przewagi konkurencyjnej, a czasem nawet w przetrwaniu organizacji na rynku. Szczególnymi organizacjami na rynku są jednostki opieki zdrowotnej, które obecnie w dużym stopniu finansowane są z publicznych środków. Z tego względu zarządzający tymi zakładami powinni w szczególny sposób dążyć do poprawy gospodarowania środkami finansowymi, przy zachowaniu odpowiedniej jakości świadczonych usług.

Rycina.  Co wpływa na jakość świadczonych usług medycznych z punktu widzenia pacjenta.

To wszystko jest prawdą, jednak niestety i niewątpliwie ostatnio na ustach wielu zarządzających pojawia się pytanie: jak można zagwarantować wysoką jakość świadczonych
usług medycznych przy ciągłym niedoborze środków finansowych?

Wnioski:

1. Brak płatności za nadwykonania, nawet świadczeń realizowanych na podstawie art. 15 ustawy o działalności leczniczej (brak podstaw do odmowy przyjęcia pacjenta, przypadki, które należało skierować bezpośrednio w Oddział).
2. Brak bieżącej płatności za nielimity, których płatność wynika z zarządzenia Prezesa NFZ (w niektórych oddziałach NFZ, opóźnienia nawet roczne lub dłuższe, kończące się sprawą sądową).
3. Ciągłe rosnące wymagania NFZ w stosunku do podmiotów leczniczych przy takich samych finansach (tzn. budżecie) od lat.
4. Kontrole świadczeń medycznych ?wstecz? kwestionowanie tych, które kiedyś zostały uznane przez NFZ jako dobrze rozliczone (przykład: kontrole świadczeń zrealizowanych po roku 2008 tzw. pobyty 14 ? dniowe ? wprowadzenie JGP ? gdzie  informowano iż będzie czas na naukę nowego systemu).
5. Niewykorzystanie w 100% sprzętu zakupionego ze środków unijnych ? brak możliwości komercji na tym sprzęcie.

Czy można wprowadzić jeszcze większe oszczędności w niedofinansowanym podmiocie leczniczym balansując na granicy ryzyka i nie spełniając wymagań NFZ? Czy redukcją etatów do której zostaną zmuszeni zarządzający podmiotami leczniczymi nie doprowadzi niedługo do całkowitego załamania systemu opieki zdrowotnej i szpitali publicznych?, np. w szpitalach powiatowych, które również działają w formie ostrego dyżuru i nie narzekają na brak pacjentów, wręcz przeciwnie ich ilość już powoduje nadwykonania albo jeszcze dłuższą kolejkę oczekujących ? w przypadku świadczeń tzw. planowych, a dobre planowanie staje się już mało realne.   

Podmioty lecznicze należą do organizacji, dla których zapewnienie jak naj­wyższej jakości swoich świadczeń powinno wartoś­cią priorytetową, bowiem dobra jakość prze­kłada się na zdrowie, zaufanie, bezpieczeństwo, a przede wszystkim życie pacjenta. Niestety z obawy o przetrwanie, gdzie brakuje czasu na prawdziwe zarządzanie, a wszystkie nowe pomysły zazwyczaj są kwitowane jednym słowem przez NFZ (?nie – z braku środków finansowych?) zarządzający zapominają już o jakości, system a raczej jego brak przyczynia się właśnie do tego.

Biorąc pod uwagę to co się dzieje obecnie na rynku usług medycznych można dojść do wniosku, iż jesteśmy Państwem bardzo bogatym, potrafiącym świetnie samemu sobie stwarzać problemy, wymagania NFZ nie do przyjęcia (lub kosztem utraty kontraktu), brak możliwości rozwoju świadczeń nawet tych w których występuje nisza na rynku na danym terenie, brak możliwości planowania nawet rocznego nie wspominając o długoletnim. Doprowadza się niestety do sytuacji w której środki publiczne stają się ?grą planszową z pionkami? w postaci nie wartościowych papierów, gdzie następuje manipulowanie nimi i kto silniejszy ten lepszy i wygra; a może system sam już wyznaczył kto ma być silniejszy?. Gdzie jest rozsądek przy tworzeniu Zarządzeń, Ustaw, Rozporządzeń, skoro wiadomym jest, że ich spełnienie będzie wymagało nakładu znacznych środków finansowych, których po prostu nie ma w budżecie? Podmioty lecznicze przecież nie stały się z dnia dzień bardziej niebezpieczne żeby musiały spełnić dodatkowe wymogi, o których się mówi i przekonuje iż znacznie podniosą bezpieczeństwo i jakość leczonych pacjentów, tym bardziej iż limity świadczeń są coraz większe, a kolejka oczekujących pacjentów coraz dłuższa. Jakość kosztuje i nikt nie jest przeciwny jej podnoszeniu jednak za tym powinny iść środki finansowe lub taka wycena świadczeń, która pozwoli na ich spełnienie (np. wartość punktowa, itp.). Takich paradoksów można wymieniać bardzo dużo. A może w tym wszystkim chodzi o coś całkowicie innego?

W wielu debatach o systemie ochrony zdrowia dominował i dominuje temat przekształceń szpitali, czyli zmian formy organizacyjno-prawnej. Taką główną zachętę do zmiany formy prawnej szpitali miał stanowić Plan B – rządowy program, będący alternatywą dla zawetowanego pakietu ustaw zdrowotnych. Doświadczenia płynące z jego realizacji, a nawet ostatnio braku zainteresowania jego realizacją pokazują wyraźnie, że sama zmiana formy organizacyjno-prawnej, zmiana nazwy podmiotu leczniczego bez zasadniczych zmian restrukturyzacyjnych z pewnością nie uzdrowi systemu finansów szpitali publicznych. Biorąc pod uwagę powyższe pozbycie się problemu w postaci ?szpital publiczny? nie jest z pewnością ratunkiem dla obecnej sytuacji w jakiej znalazła się opieka zdrowotna w Polsce. Być może na dzień dzisiejszy jest inny plan, a mianowicie likwidacja placówek medycznych, które nie spełnią coraz to większych wymagań narzuconych Zarządzeniami, Ustawami i Rozporządzeniami. Czy rzeczywiście taka droga jest już jedyną i słuszną? Decydenci, czyli organy założycielskie jakimi są np. starostwa w przypadku publicznych szpitali powiatowych stają przed wielkimi dylematami, czy rzeczywiście zmiana formy organizacyjno-prawnej uzdrowi sytuację, czy już tylko i wyłącznie wprowadzenie operatora zewnętrznego nawet bez gwarancji utrzymania dotychczasowych świadczeń medycznych?

W czasach gospodarki wolnorynkowej w jakiej się obecnie znajdujemy punktem wejścia i wyjścia dla organizacji (szpitala) jest pacjent, jego potrzeby, ponieważ on sam jest najlepszym ?nośnikiem? informacji i reklamy naszego podmiotu leczniczego. Wewnętrzna ocena jakości jest całkiem inna niż obserwacja pacjenta, który ze względu na stan zdrowia zapamiętuje wiele szczegółów nie tylko związanych z procesem leczenia, ale też zachowania personelu z jakim się spotyka.

Negatywne odczucia pacjenta mogą być spotęgowane: 1. Jego złym stanem zdrowia, 2. Nieznajomością fachowego języka, którym posługują się lekarze i personel medyczny, 3. Nieprzyjaznym, bo wzbudzającym lęk wyglądem sprzętu medycznego. Pacjent jako potencjalny świadczeniobiorca usług medycznych, kształtuje współczesny rynek tych usług na płaszczyźnie subiektywnej poprzez wyrażanie swoich opinii i oczekiwań. Niedokładanie należytej troski o specyficzne potrzeby pacjentów i ich ?odbiór otoczenia? stanowią realne niebezpieczeństwo utraty renomy szpitala.

Tak jak powyżej to wszystko jest prawdą. Zadowolony lub nawet zadowoleni pacjenci to niewątpliwie dzisiaj wielki sukces na rynku opieki medycznej i podmiotu leczniczego, jednak czy przy dzisiejszym finansowaniu możliwy?

 Piśmiennictwo u autora.

PO 3600193847

Artykuł Prof. Waldemar Wierzba: Jakość świadczeń zdrowotnych pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Wstęp

Zgodnie ze stanowiskiem Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ) płatności za świadczenia medyczne wykonane ponad limit określony w kontrakcie będą w pierwszej kolejności dotyczyły świadczeń ratujących życie. Płacenie za tzw. nadlimity jest problemem ogólnopolskim i niestety coraz częściej dotyka również świadczeń nielimitowanych, za które świadczeniodawcy mogą wnioskować o zapłatę po zakończeniu każdego kwartału, zgodnie z zapisami w ogólnych warunkach umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej oraz zarządzeniem NFZ w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju: leczenie szpitalne.

Zgodnie z Art. 15 Ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o Działalności Leczniczej Podmiot leczniczy nie może odmówić udzielenia świadczenia zdrowotnego osobie, która potrzebuje natychmiastowego udzielenia takiego świadczenia ze względu na zagrożenie życia lub zdrowia.

Komunikaty NFZ są sprzeczne z art. 15 ustawy o działalności leczniczej cytowanym powyżej artykułem ustawy o działalności leczniczej. Wszystkie szpitale muszą działań zgodnie z zapisami we wspomnianej ustawie. Szpital nie jest jednostką, która ma tylko i wyłącznie realizować świadczenia ratujące życie, ale wg ustawy o działalności leczniczej art 2, ust. 1 pkt. 11, cyt: świadczenie szpitalne ? wykonywane całą dobę kompleksowe świadczenia zdrowotne polegające na diagnozowaniu, leczeniu, pielęgnacji i rehabilitacji, które nie mogą być realizowane w ramach innych stacjonarnych i całodobowych świadczeń zdrowotnych lub ambulatoryjnych świadczeń zdrowotnych?.

Na początku 2010 r. Resort Zdrowia zapowiedział projekt ustawy definiującej procedury ratujące życie, ze względu na to, iż Resort nie widzi uzasadnienia dla płacenia szpitalom za wszystkie zabiegi w ramach tzw. nadwykonań. Resort twierdzi również, iż płacenia za świadczenia wykonane ponad limit określony w kontrakcie jest nielegalne zgodnie z obowiązującym prawem1. Na dzień dzisiejszy nie ma jednak jednoznacznej definicji i kryteriów określających ?świadczeń ratujących życie? lub ?procedury ratującej życie? w lecznictwie szpitalnym.

Art. 3 Ustawy z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym w punkcie 8 opisuje stan nagłego zagrożenia zdrowotnego, cyt: ?stan nagłego zagrożenia zdrowotnego – stan polegający na nagłym lub przewidywanym w krótkim czasie pojawieniu się objawów pogarszania zdrowia, którego bezpośrednim następstwem może być poważne uszkodzenie funkcji organizmu lub uszkodzenie ciała lub utrata życia, wymagający podjęcia natychmiastowych medycznych czynności ratunkowych i leczenia?2

Komunikat Narodowego Funduszu Zdrowia

Oddziały Wojewódzkie NFZ w 2009 r. ogłosiły na swoich stronach internetowych komunikat dla świadczeniodawców, w którym czytamy:

(Przykład komunikatu WOW NFZ).

Wielkopolski Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia w Poznaniu informuje, iż uruchomiona została elektroniczna walidacja świadczeń medycznych pod kątem pilności ich udzielania (zgodnie ze statusem zaznaczonym przez Świadczeniodawcę).

Procedura weryfikacji dokonuje oznaczenia pozycji do rozliczenia w następującej kolejności:

A. W pierwszej kolejności świadczenia ratujące życie dla tytułów ubezpieczenia innych niż ubezpieczeni,

B. Następnie świadczenia nieratujące życie dla tytułów ubezpieczenia innych niż ubezpieczeni,

C. Następnie świadczenia ratujące życie dla ubezpieczonych,

D. Następnie świadczenia nieratujące życie dla ubezpieczonych.

Dodatkowo system wykona następujące weryfikacje:

1. Przed uznaniem pierwszego ze świadczeń z pkt B system sprawdzi czy w danym okresie rozliczeniowym pozostało jakiekolwiek świadczenie z pkt A, a nie wskazana przez świadczeniodawcę do zapłaty. W przypadku gdy nie wszystkie świadczenia z pkt A wykonane przez niego w danym okresie rozliczeniowym zostały wskazane do zapłaty, system uniemożliwi mu rozliczenie innych świadczeń do czasu wskazania przez niego do zapłaty wszystkich świadczeń z pkt A.

2. Przed uznaniem pierwszego ze świadczeń z pkt C system sprawdzi czy w danym okresie rozliczeniowym pozostało jakiekolwiek świadczenie z pkt B lub A, a nie wskazane przez świadczeniodawcę do zapłaty. W przypadku gdy nie wszystkie świadczenia z pkt B lub A wykonane przez niego w danym okresie rozliczeniowym zostały wskazane do zapłaty, system uniemożliwi mu rozliczenie innych świadczeń do czasu wskazania przez niego do zapłaty wszystkich świadczeń z pkt B lub A.

3. Przed uznaniem pierwszego ze świadczeń z pkt D system sprawdzi czy w danym okresie rozliczeniowym pozostało jakiekolwiek świadczenie z pkt C, B lub A, a nie wskazane przez świadczeniodawcę do zapłaty. W przypadku gdy nie wszystkie świadczenia z pkt C, B lub A wykonane przez niego w danym okresie rozliczeniowym zostały wskazane do zapłaty, system uniemożliwi mu rozliczenie innych świadczeń do czasu wskazania przez niego do zapłaty wszystkich świadczeń z pkt C, B lub A.

Takie same komunikaty pojawiły się na stronach internetowych pozostałych oddziałów wojewódzkich NFZ. Powyższy komunikat stanowi podstawę rozliczania usług nadwykonań w komputerowym systemie rozliczeń usług medycznych NFZ. Komunikat może budzić wątpliwości co do zgodności z ustawą.

Ustawy i rozporządzenia

Artykuł 20 ust 1. Ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych mówi, że: cyt. ?1. Świadczenia opieki zdrowotnej w szpitalach i świadczenia specjalistyczne w ambulatoryjnej opiece zdrowotnej są udzielane według kolejności zgłoszenia w dniach i godzinach ich udzielania przez świadczeniodawcę, który zawarł umowę o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej?.

Czytając logicznie w/w zapis w ustawie należy rozumieć, iż rozliczenia usług należy dokonać wg kolejności zgłoszenia się pacjentów do szpitala i przede wszystkim wg wykonania i zakończenia udzielonych świadczeń medycznych.

Czytając dalej artykuł 20 ustawy? dowiemy się na temat obowiązku świadczeniodawcy i ustalania kolejności świadczeń:, cyt.? Obowiązki świadczeniodawcy związane z ustaleniem kolejności udzielania świadczeń na podstawie zgłoszeń świadczeniobiorcy oraz informowania pacjentów są wymienione w ust. 2. Należy podkreślić, że dokonanie określonych w ust. 2 pkt 2 i 3 czynności jest równoznaczne z zobowiązaniem się zakładu opieki zdrowotnej do udzielenia danego świadczenia. Ponadto świadczeniodawca ma obowiązek poinformować pacjenta (w każdy dostępny sposób) o niemożności zachowania terminu wynikającego z listy oraz o jej przyczynie. Taka sytuacja jest dopuszczalna wyłącznie w przypadku wystąpienia okoliczności, których nie można było przewidzieć w chwili ustalania terminu wykonania świadczenia?.1

Podstawą rozliczenia świadczeń medycznych wykonanych przez Świadczeniodawcę jest przede wszystkim umowa z NFZ oraz zapisy w ogólnych warunkach umów. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 6 maja 2008 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej mówi m.in. o warunkach udzielania świadczeni sposobie finansowania świadczeń. Paragraf 20 w/w Rozporządzenia mówi o możliwości zmiany umowy na wniosek świadczeniodawcy i warunków finansowania, cyt: strony umowy, na wniosek świadczeniodawcy, składany po upływie kwartału kalendarzowego, dokonają zmian zawartych umów, polegających na zwiększeniu kwoty zobowiązania ustalonej dla jednego lub kilku rodzajów świadczeń i jednoczesnym zmniejszeniu kwoty zobowiązania za ten kwartał ustalonej dla pozostałych rodzajów świadczeń, z uwzględnieniem art. 158 ustawy? (w tym przypadku ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych).

Komunikaty NFZ dotyczące sposobu kolejności rozliczania świadczeń medycznych w tym przypadku nie mają żadnej podstawy prawnej i są niezgodne z zapisem w art. 15 ustawy o działalności leczniczej, oraz we wspomnianych wyżej zapisach w ustawie o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, jak również w ogólnych warunkach umów.

Nie można zmieniać sposobu rozliczania świadczeń medycznych na podstawie komunikatu, który nie jest Rozporządzeniem, ani nawet Zarządzeniem Prezesa NFZ i który nie został w tym przypadku wcześniej przedstawiony do opinii publicznej. Podstawą zmiany sposobu rozliczeń pomiędzy Świadczeniodawcą, a Świadczeniobiorcą są przede wszystkim zmiany w umowie, która musi zostać podpisana i zaakceptowania przez obie strony. Żadne komunikaty dotyczące pierwszeństwa rozliczania świadczeń medycznych nie mogą być podstawą do zapłaty za wykonane usługi medyczne i to w takiej kolejności, jaką ustali sobie jedna strona umowy bez zaakceptowania jej przez drugą.

Świadczenia ratujące życie, a zapobieganie

W przypadku nadwykonań płaci się tylko za świadczenia ratujące życie zrealizowane ponad limit określony w kontrakcie. Natomiast odmowa wykonania zabiegu planowego, jak również odległe terminy mogą doprowadzić w przyszłości do stanu zagrażającemu bezpośrednio życiu pacjenta, za których leczenie NFZ będzie musiał zapłacić znacznie więcej niż w przypadku planowego zabiegu zapobiegającemu pogłębieniu się danej choroby. Konsekwencją takiej sytuacji może być brak środków finansowych w budżecie NFZ.

W efekcie nieleczenie powyższego przykładowego schorzenia, może prowadzić do poważnych powikłań, przewlekłego i ostrego zapalenia pęcherzyka lub trzustki (o ciężkim przebiegu), wodniaka lub ropniaka pęcherzyka, przedziurawienia pęcherzyka, ostrej kamicy w przewodach żółciowych, a nawet nowotworu pęcherzyka żółciowego.

Po kwartale okazało się iż wszystkie Oddziały przekroczyły kontrakt, dlatego nie ma możliwości przesunięcie środków finansowych. Można przyjąć, że wszystkie świadczenia wykonane w Oddziale Anestezjologii i Intensywnej Terapii są świadczeniami ratującymi życie. Z braku środków finansowych i odmowy zapłaty przez NFZ, szpital kredytuje te usługi w wysokości 1700 pkt, czyli na kwotę 88 400 zł (wartość p-ktu 52 zł). A może warto zastanowić się i przesuwać środki finansowe ze szpitali, które nie wykonują kontraktu w 100%?

Innym przykładem przekroczeń świadczeń jest Ambulatoryjna Opieki Specjalistyczna i kolejki do lekarzy specjalistów sięgające odległych terminów w zależności od specjalizacji. W jaki sposób zapobiegać skoro lista oczekujących pęka w szwach? Niebezpieczeństwo pogorszenia stanu zdrowia pacjenta jest kwestią czasu, w efekcie pacjent trafia do szpitala, w którym znowu powstają nadlimity i tak w kółko.

Chociaż NFZ nie zgadza się ze szpitalami w sprawie sfinansowania wszystkich nadwykonań, to te nie rezygnują i coraz skuteczniej dochodzą swoich roszczeń w sądach. W 2010 roku zakończyły się 282 tego typu sprawy, przy czym łączna kwota, jaką NFZ musiał zapłacić świadczeniodawcom, to 175 mln zł. W 2009 roku było ich 151. Szpitale odzyskały z NFZ 65 mln zł za świadczenia wykonane po wyczerpaniu limitu określonego w kontrakcie. Zdaniem NFZ często pacjenci mogli poczekać na przyjęcie do szpitala bez uszczerbku na zdrowiu. Z raportu NFZ wynika, że placówki bez wskazania zagrożenia życia wykonywały np. zabiegi chirurgiczne (np. usunięcie żylaków) czy wycięcia migdałków, mimo że wiedziały, iż przekraczają limit. Najwięcej zakwestionowanych przyjęć z tego zakresu zostało odnotowanych w województwie świętokrzyskim.

Planowanie świadczeń, a problem nadwykonań

Idea planowania i wykonania świadczeń medycznych jest gwarancją zrealizowania określonej ilości punktów zakontraktowanych z NFZ. Z pewnością łatwiej jest zrealizować i rozliczyć świadczenia tzw. planowe, niż oczekiwać na pacjentów, którym zostaną wykonane świadczenia ratujące życie (trudno jest przewidzieć w danym miesiącu w Oddziałach zabiegowych ilości nagłych urazów, np. ortopedycznych, chirurgicznych).

Każdy oddział wykonując świadczenia planowe dokonuje szacunku ilości zrealizowanych punktów w danym miesiącu. Mogą zdarzyć się miesiące, w których wykonane zostaną tylko i wyłącznie w/w świadczenia, natomiast problem pojawia się w momencie, w którym ilość świadczeń nagłych (np. wykonanych po 20 dniu danego miesiąca), tzw. ratujących życie, nagle przekroczy wartość połowy miesięcznego kontraktu, wtedy wg komunikatu NFZ (walidacja świadczeń medycznych) kolejność rozliczaniaświadczeń do zapłaty spowoduje tendencję narastających nadwykonań z miesiąca na miesiąc i w efekcie pozostaną nierozliczone świadczenia tzw. planowe, za które NFZ nie zapłaci Świadczeniodawcy i których zapłaty szpitale będą domagać się na drodze postępowania sądowego w najlepszym wypadku ugody przed sądem.

Zakończenie

Problem nadwykonań nie dotyczy wyłącznie szpitali pierwszego poziomu referencyjnego, jest to problem powszechnie znany wszystkim zarządzającym z branży opieki zdrowotnej (SP ZOZ-ów, Szpitali Klinicznych, NZOZ-ów, Poradni Specjalistycznych) i z pewnością taka tendencja utrzyma się jeszcze długo, bo jak na razie nic nie zapowiada radykalnych zmian w tym zakresie.

Zmiany planów finansowych nie raz wstępnie zakładały zwyżki środków finansowych na lecznictwo szpitalne, między innymi także na tzw. nadwykonania z lat ubiegłych, natomiast rzeczywistość i realny ich podział dla Świadczeniodawców to osobny temat i z pewnością długo jeszcze będziemy mówić tylko o płatności ponad limit określony w kontrakcie, za świadczenia ratujące życie pacjentów1.

Można zrozumieć brak środków finansowych w budżecie NFZ i wiadomo, że każdy z Oddziałów Wojewódzkich dysponuje takimi środkami jakie zakłada plan finansowy, ale problem wynika z kilku innych kwestii, a mianowicie kontraktowania nowych podmiotów medycznych lub nowych zakresów świadczeń. Wiadomo, że w przypadku braku środków finansowych stosuje się zasadę?komuś trzeba zabrać lub ograniczyć, aby komuś dać??. Przykładem może być tutaj pozyskiwanie środków z funduszy unijnych na zakup specjalistycznego sprzętu medycznego (np. TK, RM, USG). Sam projekt i sposób pozyskiwania środków jest oczywiście bardzo pomocny bo bez nich większość inwestycji nie została by zrealizowana (głównie remonty, przebudowy, modernizacje). Głównym problemem staje się uzyskanie kontraktu z NFZ na realizację usług przy wykorzystaniu zakupionego sprzętu medycznego, z braku środków finansowych wiele kosztownych inwestycji nie jest wykorzystywana nawet w 50%, ponosząc koszty amortyzacji sprzętu, który wpływa na wynik finansowy jednostki toczy się tzw. błędne koło, z którego ciężko wybrnąć. Zakupiony sprzęt medyczny nie spełnia oczekiwać jednostki między innymi z powodu braku kontraktu z NFZ (być może instytucja finansująca projekt i główny płatnik jakim jest NFZ powinny razem weryfikować niektóre z projektów, opinia głównego płatnika dotycząca ilości zakontraktowanych świadczeń uchroni potencjalnych beneficjentów do ponoszenia kosztów wynikających z braku wykorzystania danego sprzętu). Innym przykładem jest fakt, iż wszystkie szpitale publiczne, które zakupiły sprzęt z funduszy unijnych nie mogą wykorzystywać go w celach komercyjnych przez okres obowiązywania danego projektu (np. odpłatnych badań dla zakładów pracy).Kolejna kwestia to brak ciągłości projektu, czyli np. niepodpisania z NFZ kontraktu na dane świadczenia nie z winy Beneficjenta, co stanowi zagrożenia zwrotu częściowego dofinansowania2.

Bardzo dużo mówi się dzisiaj na temat przekształceń publicznych szpitali, jako jedynej drogi do uporządkowania systemu opieki zdrowotnej w Polsce, zresztą art. 59 ustawy o działalności leczniczej dokładnie reguluje tę kwestię. Czy przy dzisiejszym sposobie finansowania jest to jedyna droga do uporządkowania systemu opieki zdrowotnej? Czy na dzień dzisiejszy nie widać już zagrożenia ograniczenia lub całkowitej rezygnacji przyjęć planowych (stale wydłużającej się listy oczekujących pacjentów), między innymi wynikającego właśnie ze sposobu płatności za wykonane świadczenia medyczne i ich wyceny? Takich pytań i wątpliwości nasuwa się wiele natomiast odpowiedzi na nie w dalszym ciągu nie są kluczowymi w procesie podjęcia decyzji przekształcenia szpitali, którą czeka każdą publiczną jednostkę opieki zdrowotnej zgodnie z zapisami w nowej ustawie o działalności leczniczej, chyba że wynik finansowy będzie poniżej wskaźnika określonego w ustawie.

Piśmiennictwo u autora.

PO 3600193847

Artykuł Prof. Waldemar Wierzba: Płacimy za ?przekroczenia? tylko w przypadku świadczeń ratujących życie. Sposób rozliczania świadczeń przez NFZ na przykładzie szpitali powiatowych 1-go poziomu referencyjnego pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Znaczenie profilaktyki onkologicznej wśród celów zdrowia publicznego

Choroby nowotworowe są w Polsce jedną z głównych przyczyn zgonów, pomimo stałego postępu zarówno w diagnostyce chorób nowotworowych, jak i w dostępie do nowoczesnych terapii. Od wielu lekarze, dziennikarze, publicyści a także osoby publiczne i politycy podejmowali wiele inicjatyw w zakresie walki z tym niezwykle istotnym medycznie i społecznie problemem.

Ograniczenie umieralności z powodu chorób nowotworowych jest jednym z głównych priorytetów realizowanej w Polsce polityki zdrowotnej i jako taki zajmuje znaczącą pozycję wśród celów wyznaczonych w Narodowym Programie Zdrowia. W celu zwiększenia skuteczności działań prowadzonych na rzecz walki z nowotworami w Polsce, opracowano Narodowy Program Zwalczania Chorób Nowotworowych, który miał stad się instrumentem do realizacji szerokiej strategii przeciwnowotworowej na terenie całego kraju.

Lekarze i eksperci zdrowia publicznego na świecie są zgodni, że to właśnie działania profilaktyczne wywierają najbardziej pożądany i jednocześnie najbardziej efektywny wpływ na stan zdrowia populacji. Przykłady wiodących państw europejskich są jednoznaczne: skuteczna implementacja strategii profilaktyki zdrowotnej prowadzi do doskonałych rezultatów, w tym do niemal całkowitego wyeliminowania pewnych zagrożeń zdrowotnych. Jest to szczególnie widoczne w odniesieniu do wybranych nowotworów, którym można skutecznie zapobiegać dzięki podejmowanym działaniom profilaktycznym, wykryć we wczesnym stadium i dzięki temu skutecznie leczyć. Do takich nowotworów można zaliczyć raka piersi, raka szyjki macicy, raka prostaty, czy raka jelita grubego.

W każdym z wymienionych przypadków istnieją obecnie bardzo skuteczne metody dzięki którym można albo skutecznie wykrywać wczesne stadia rozwojowe nowotworu (np. cytologia, mammografia, czy kolonoskopia) i je odpowiednio eliminować np. chirurgicznie ? wówczas mówimy o profilaktyce wtórnej.

Istnieją również możliwości ograniczenia lub eliminacji istotnych czynników odpowiedzialnych za rozwój określonych nowotworów w populacji, tak jak np. szczepienia przeciwko zakażeniom wirusem HPV w przypadku raka szyjki macicy, czy wyeliminowanie palenia w przypadku tytonio-zależnych nowotworów złośliwych. W takich przypadkach mówimy o profilaktyce pierwotnej.

Skuteczność działań profilaktyki złośliwych chorób nowotworowych jest wprost powiązana ze zdolnością do systematycznego wykonywania określonych działań profilaktycznych w odniesieniu do wybranej populacji. Dlatego, w przypadku działań profilaktycznych mówi się o ich populacyjnym charakterze, tzn., że sensowność ich prowadzenia jest zapewniona tylko wtedy, gdy obejmują one znaczącą część określonej populacji. Oznacza to konieczność zapewnienia masowości i odpowiedniej powtarzalności takich działań. Dla przykładu, w przypadku szczepień ochronnych (czyli profilaktyki pierwotnej), można mówić o sukcesie jeśli osiągnie się poziom wszczepialności powyżej 85% populacji wskazanej do szczepienia. Podobnie, sensowność prowadzenia działań skriningowych, takich jak badania cytologiczne czy mammografia, jest wprost zależna od możliwości zrealizowania takich badań u co najmniej 70% populacji wskazanej do takiego badania. W przypadku badań cytologicznych, chodzi o docelową populację szacowaną na ok. 9 milionów kobiet w wieku 26-55 lat. Jest to zatem olbrzymie wyzwanie organizacyjne, logistyczne i oczywiście finansowe.

Aby dobrze zrozumieć ogrom i specyfikę wyzwań związanych z realizacją skutecznych działań profilaktyki onkologicznej, należy zdać sobie przede wszystkim sprawę z faktu, że działania profilaktyczne są kierowane do osób zdrowych lub uważających się za zdrowe. Tymczasem, system opieki zdrowotnej i instytucje, na których się on opiera zostały stworzone do tego, żeby zapewnić opiekę ludziom chorym. Jest to fundamentalna różnica, która sprawia, że powodzenie strategii profilaktyki zdrowotnej (w tym onkologicznej) zależy od zdolności do przekonania milionów zdrowych ludzi do podjęcia odpowiednich działań, które często związane są z jakąś niedogodnością i w efekcie których zdrowy człowiek może się dowiedzieć, że jest chory na potencjalnie śmiertelną chorobę.

Można zatem wnioskować, że profilaktyka zdrowotna, a szczególnie profilaktyka chorób nowotworowych, tylko w części dotyczyć będą kwestii czysto medycznych, a w znaczącej mierze będą bazowały na takich dyscyplinach jak psychologia, komunikacja, edukacja i marketing. Wynika to z tego, że do skutecznego wdrożenia konkretnych strategii profilaktyki onkologicznej konieczne jest dokonanie istotnej pracy w takich obszarach jak świadomość społeczna zagrożeń i możliwości jakie daje odpowiednia profilaktyka, czy aktywizacja wybranej populacji do podjęcia konkretnego działania już po uzyskaniu odpowiedniej świadomości. W obecnej chwili nie istnieje w Polsce żadna instytucja publiczna, która byłaby w pełni odpowiedzialna za realizację określonej strategii profilaktyki zdrowotnej z perspektywy komunikacyjnej i edukacyjnej, a podejmowane działania są często realizowane wyłącznie w wąskich obszarach terapeutycznych poprzez tworzone na ten cel programy.

Narzędzia i instrumenty wykorzystywane przez sektor publiczny w profilaktyce onkologicznej na przykładzie raka szyjki macicy

Jednym z nowotworów, który zbiera dramatyczne żniwo w naszym kraju, jest rak szyjki macicy. Problem ten dotyka kobiet w sile wieku, które najczęściej są żonami i matkami. Wobec tego ich choroba oraz często przedwczesna śmierć doświadcza nasze społeczeństwo w sposób szczególny.

Na tle Unii Europejskiej Polska była przez lata niechlubnym przykładem państwa, wyróżniającego się trwającą od kilkudziesięciu lat bezradnością w obszarze zapadalności i umieralności na raka szyjki macicy i inne nowotwory związane z HPV. Tymczasem, to właśnie te nowotwory, jako jedne z niewielu, mogą być skutecznie eliminowane dzięki istniejącym metodom profilaktyki. W tych krajach, w których skutecznie zastosowano strategię profilaktyki raka szyjki macicy, nowotwór ten już praktycznie nie występuje.

W ostatnich latach, również w Polsce sytuacja ulega stopniowej poprawie, a w niektórych regionach kraju można wręcz mówić o istotnych postępach. W statystykach wykrywalności raka szyjki macicy nasz kraj przesunął się z ostatniej pozycji w UE aż o 8 pozycji do góry. Związane jest to ze stałym wzrostem wykonywanych badań cytologicznych i znaczącym wzrostem ich jakości. W samym roku 2009 pobrano w Polsce ok. 870 tysięcy badań cytologii, co stanowiło 27 procent pokrycia docelowej populacji kobiet w wieku 26-59 lat. Co prawda umieralność z powodu raka szyjki macicy wciąż pozostaje na bardzo wysokim poziomie, w perspektywie ostatnich 20-30 lat widzimy jednak wyraźnie istotną poprawę sytuacji.

Instytucje zdrowia publicznego i inne organizacje aktywnie angażujące się w kształtowanie stanu zdrowia społeczeństwa mają dzisiaj do dyspozycji potężny oręż w obrębie profilaktyki raka szyjki macicy i innych nowotworów związanych z HPV. Oprócz badań cytologicznych służących diagnozie stanów przedrakowych szyjki macicy, mogą korzystać z najnowszych technologii medycznych, które w znaczący sposób zmieniły oblicze profilaktyki. Są to szczepienia przeciwko HPV oraz testy DNA na obecność wirusa HPV.

Największym wyzwaniem dla zdrowia publicznego jest w tych warunkach takie zaprojektowanie strategii profilaktyki, które umożliwi najbardziej optymalne (pod względem zdrowotnym i opłacalności kosztowej) wykorzystanie istniejących sposobów i technologii. W warunkach polskich oznacza to podejmowanie różnych, wzajemnie się uzupełniających działań zarówno na poziomie centralnym jak i regionalnym i lokalnym. Tylko w ten sposób możliwe będzie znaczące obniżenie statystyk dotyczących zapadalności i umieralności na nowotwory związane przyczynowo z zakażeniem HPV, w tym szczególnie na raka szyjki macicy.

W Polsce najwięcej uwagi poświęcano do tej pory badaniom cytologicznym. Od 2005 r. realizowany jest program badań cytologicznych, który jest częścią Narodowego Programu Zwalczania Chorób Nowotworowych. W jego ramach kobiety w wieku 26-59 lat mają prawo do bezpłatnej (finansowanej przez Narodowy Fundusz Zdrowia) cytologii raz na trzy lata. Program funkcjonuje na bazie struktury specjalnie na ten cel przygotowanej składającej się z Centralnego Ośrodka Koordynacyjnego (COK) i 16 Wojewódzkich Ośrodków Koordynujących (WOK).

Celem programu jest zwiększenie wykonywalności badań cytologicznych i tym samym doprowadzenie do znaczącego ograniczenia zapadalności i umieralności na raka szyjki macicy. Analiza trzech pierwszych lat realizacji programu pokazuje, że szybkie osiągnięcie celu jakim jest pokrycie znaczącej części populacji badaniami cytologicznymi, nie jest łatwe. Program jest kierowany do olbrzymiej populacji ok. 9,5 miliona kobiet w Polsce, z czego rocznie powinno się wykonywać ok. 3 miliony cytologii.

Jednocześnie realizowany program wyraźnie wskazuje na dokonujący się postęp: stworzono sprawną infrastrukturę na terenie całego kraju umożliwiającą realizację programu oraz doprowadzono do stałego przyrostu wykonywanych cytologii. W ujęciu nominalnym zanotowano dość znaczącą poprawę, z poziomu 260 tys. cytologii pobranych i przeanalizowanych w 2005 r., do poziomu ponad 870 tys. w 2009 r. Jednak w skali globalnej dane te wciąż są niewystarczające, gdyż oznaczają, że maksymalnie ok. 27 % populacji docelowej wykonuje w Polsce badania cytologiczne. Dane te nie uwzględniają Co prawda cytologii wykonywanych poza programem finansowanych ze środków publicznych, których liczba szacowana jest na kilkaset tysięcy rocznie.

Jak wspomniano powyżej, populacyjne badania cytologiczne oferowane bezpłatnie w ramach realizowanego programu skierowane są do pokaźnej liczby kobiet nim objętych. W Polsce jest to blisko 9 mln kobiet, z których każda raz na trzy lata powinna być przebadana. Średnio, oznacza to konieczność wykonania blisko 3 milionów cytologii rocznie. Z danych NFZ wynika, że w latach 2006-2009 przeznaczono blisko 200 mln złotych na realizację programu scriningowego. Pomimo nominalnego zwiększenia liczby cytologii wykonywanych rocznie w Polsce, odsetek wyników nieprawidłowych (czyli stanów chorobowych) w populacji nie uległ praktycznie zmianie i wynosi ok. 2.5%. Z tego można wnioskować, że populacja najbardziej zagrożona rakiem szyjki macicy wciąż pozostaje poza zasięgiem programu wczesnego wykrywania tego nowotworu.

Działania edukacyjne pełnią kluczową rolę w każdej strategii profilaktyki zdrowotnej, a mimo to, ich realizacji poświęcono do tej pory w Polsce stosunkowo najmniej uwagi i środków. Fakt ten dotyczy wszystkich obszarów terapeutycznych i doskonale charakteryzuje również sytuację w obszarze profilaktyki raka szyjki macicy, jeśli chodzi o działania instytucjonalne prowadzone przez instytucje zdrowia publicznego i edukacji.

Wynika to w dużej mierze z tego, że nie ma jednoznacznie określonej instytucji, która byłaby odpowiedzialna za realizowanie takich działań na poziomie całego kraju. W części jest to na pewno Centralny Ośrodek Koordynacyjny wraz z wojewódzkimi oddziałami. W ramach podjętych działań przeprowadzono istotne działania edukacyjne skierowane do personelu medycznego, które objęły blisko 10,000 osób w Polsce. Ponadto, powstało szereg rekomendacji, opracować i artykułów na temat profilaktyki raka szyjki macicy w Polsce.

Elementy edukacyjne prowadzone przez Centralny Ośrodek Koordynacyjny obejmują także szerokie działania informacyjne i edukacyjne skierowane do społeczeństwa i pacjentów. Powstała duża kampania medialna obejmująca radio, telewizję, Internet i prasę, stworzono spójną linię plakatów, ulotek i innych materiałów wspierających skuteczną promocję programu badań cytologicznych, a także wykorzystano nowoczesne techniki marketingu społecznego takie jak productplacement.

Działania informacyjne obejmowały także akcję wysyłania zaproszeń imiennych na badania cytologiczne do wszystkich kobiet objętych programem narodowym, jednakże efektywność tej ostatniej formy zachęcania do profilaktyki nie przyniosła imponujących rezultatów, gdyż jedynie niecałe 7 procent osób otrzymujących zaproszenia, wykorzystało je zgłaszając się na badania.

Należy stwierdzić, że do tej pory nie opracowano w Polsce kompleksowej strategii informacyjnej i edukacyjnej, która umożliwiłaby zwiększanie świadomości zagrożeń zakażeniami HPV i możliwości podejmowania działań profilaktycznych. Jednocześnie należy zwrócić uwagę na działania inicjowane i podejmowane przez inne podmioty, często pozarządowe lub prywatne, które w znaczący sposób wydają się zapełniać istniejącą lukę. Przykładem takiego działania są inicjatywy podejmowane przez Fundację MSD dla Zdrowia Kobiet.

Działania Fundacji MSD dla Zdrowia Kobiet w obszarze profilaktyki raka szyjki macicy

Fundacja MSD dla Zdrowia Kobiet powstała w 2009 roku z inicjatywy firmy MSD Polska. Celem stworzenia Fundacji jest prowadzenie działań w zakresie profilaktyki zdrowotnej kobiet, w takich obszarach, które nie znajdują obecnie odpowiedniego wsparcia istniejących instytucji publicznych. Tym samym, Fundacja aspiruje do wypełnienia pewnej istotnej luki i zapewnienia wsparcia w realizacji strategii profilaktyki zdrowotnej skierowanej szczególnie do kobiet.

Jednym z kluczowych obszarów działalności Fundacji od samego początku była profilaktyka raka szyjki macicy, w tym szczególnie tworzenie inicjatyw, które mogą stanowić komplementarne wsparcie dla prowadzonych dotychczas przez inne podmioty i instytucje działań. Dotyczy to szczególnie działalności w obszarze edukacji i budowania świadomości możliwości jakie daje kompleksowa profilaktyka tego nowotworu.

Głównym założeniem Fundacji jest realizacja projektów, które w sposób trwały i długookresowy mogą doprowadzić do poprawy sytuacji w zakresie profilaktyki raka szyjki macicy. Jak wspomniano wcześniej, jednym z największych wyzwać w tym obszarze pozostaje skuteczne dotarcie do odpowiedniej populacji i przekonanie jej do podjęcia działań profilaktycznych takich jak badania cytologiczne lub szczepienia HPV. Wypełnianiem tej istotnej luki zajęła się od początku swojego istnienia Fundacja. Główne założenia prowadzonych w tym obszarze działań są następujące:

? Potrzebne jest prowadzenie działalności edukacyjnej nt. profilaktyki raka szyjki macicy do jak najszerszej populacji osób młodych w celu wczesnego budowania świadomości zdrowotnej i przygotowywania młodych kobiet do odpowiedniego postępowania w przyszłości.

? Potrzebne jest również podejmowanie działań kierunkowych, które w sposób odpowiedni zaadresują potrzeby edukacyjne specyficznych populacji, które z uwagi na niekorzystny status społeczno-ekonomiczny są ?wykluczeni? z regularnej opieki zdrowotnej i profilaktycznej.

? Potrzebne jest prowadzenie projektów łączących kompetencje i możliwości różnych organizacji z sektora publicznego, prywatnego, samorządowego i pozarządowego, poprzez budowanie efektywnego partnerstwa na rzecz profilaktyki raka szyjki macicy.

Pierwszym programem, który powstał z myślą o tworzeniu trwałej platformy edukacyjnej w obszarze profilaktyki raka szyjki macicy był program edukacyjny 'Wybierz Życie ? Pierwszy Krok. Jego celem jest podniesienie świadomości zagrożeń związanych z HPV i wskazanie odpowiednich zachować profilaktycznych u młodych osób, jak również wśród ich rodziców. Program jest kierowany do uczniów szkół ponadgimnazjalnych i jest zbudowany na podstawie sprawdzonego modelu wykorzystywanego przez Główny Inspektorat Sanitarny, tj. edukacji kaskadowej.

Ewaluacja pierwszego etapu projektu wskazuje wyraźnie jak istotne mogą być takie działania: ponad 80% ankietowanych rodziców rozmawiało ze swoimi dziećmi o HPV po tym jak wzięły one udział w programie, a 75% ankietowanych matek zadeklarowało wykonanie cytologii. W roku szkolnym 2009/2010 programem zostanie objętych blisko 200 tys. uczniów z 7 województw, a w kolejnym roku będzie to już cała populacja uczniów ponadgimnazjalnych w Polsce.

Drugi z programów Fundacji pod nazwą ?Nie płać za Błędy, Zapobiegaj!? powstał z myślą o stworzeniu prototypu modelu aktywizacji populacji kobiet ?wykluczonych społecznie?, który ma doprowadzić do korzystania przez te kobiety z bezpłatnych badań cytologicznych. Jest to nowatorskie podejście do profilaktyki zdrowotnej, które zakłada wykorzystanie istniejącej struktury Ośrodków Pomocy Społecznej do zbudowania skutecznego systemu dotarcia do kobiet w trudnej sytuacji społecznej i ekonomicznej w celu przekonania ich do uczestnictwa w programie badań cytologicznych. Partnerami projektu realizowanego obecnie w wersji pilotażowej w wybranych gminach na terenie Województwa Lubuskiego jest Urząd Marszałkowski, Narodowy Fundusz Zdrowia, Wojewódzki Ośrodek Koordynacyjny oraz Stowarzyszenie ?Damy Radę?.

Ostatnim z projektów dotyczących profilaktyki raka szyjki realizowanym przez Fundację MSD dla Zdrowia Kobiet jest kampania ?Współdziałajmy?, która powstała w celu promowania idei wielosektorowego partnerstwa na rzecz skutecznej profilaktyki. W ramach kampanii, Rada Naukowa Fundacji opracowała rekomendacje skierowane do jednostek samorządu terytorialnego, które mają pomóc samorządom w realizacji kompletnych i efektywnych programów profilaktyki raka szyjki macicy. Rekomendacje przedstawiają koncepcję trzech filarów skutecznej profilaktyki, złożoną z cytologii, szczepień i edukacji, i opisują rolę samorządów oraz innych instytucji w realizowaniu tej koncepcji w praktyce. Elementem kampanii był cykl konferencji edukacyjno-szkoleniowych, w których uczestniczyło łącznie blisko 1000 przedstawicieli samorządów. Partnerami kampanii są Związek Powiatów Polskich, Główny Inspektorat Sanitarny, Polskie Towarzystwo Ginekologiczne, Polskie Towarzystwo Ginekologii-Onkologicznej oraz redakcje ?Służby Zdrowia? i ?Polska The Times?.

Potencjał organizacji pozarządowych w realizacji narodowej strategii profilaktyki raka szyjki macicy

Opisane programy realizowane przez Fundację MSD dla Zdrowia Kobiet stanowią ilustrację potencjału jaki kryje się w organizacjach pozarządowych jeśli chodzi o działalność na polu profilaktyki zdrowotnej. Jak wspomniano we wstępie, największym wyzwaniem skutecznej profilaktyki w Polsce nie jest brak umiejętności, wiedzy czy zasobów po stronie medycznej, lecz nieistniejący w praktyce system instytucjonalny przygotowany do realizacji strategii profilaktyki zdrowotnej. Taki system powinien sięopierać o wiedzę i doświadczenia daleko wykraczające poza tradycyjną domenę medycyny. Organizacje pozarządowe czy sektora prywatnego mogą stanowić niezwykle istotne wsparcie w realizacji takiej strategii, zapewniając nie tylko dodatkowe źródło finansowania dla tzw. ?miękkich? projektów, ale przede wszystkim tworząc realne zasoby, które mogą stad się istotnym elementem większej całości.

Aby w pełni wykorzystać ten potencjał, potrzebne jest w Polsce bardziej otwarte podejście decydentów publicznych odpowiedzialnych za realizację celów zdrowotnych i profilaktycznych na współpracę z tego typu organizacjami. Wydaje się, że byłoby to niezwykle korzystne, szczególnie w warunkach w jakich funkcjonuje polski system opieki zdrowotnej, gdzie każde dodatkowe zasoby są na wagę złota.

Piśmiennictwo u autora.

PO 3600193847

Artykuł Prof. Waldemar Wierzba: Rola i znaczenie organizacji pozarządowych w realizacji celów zdrowia publicznego w obszarze profilaktyki onkologicznej na przykładzie działalności fundacji MSD dla zdrowia kobiet pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Wstęp

Przekształcenia systemowe w Polsce jakie nastąpiły na przełomie lat 80. i 90. XX wieku objęły cały szereg sfer działalności gospodarczej, niestety w małym stopniu dotyczyły one służby zdrowia, która od 1989 do 1999 roku pozostała zarówno pod względem struktury jak i jego efektywności pozostawała w prawie niezmienionej formie.1 Opieka zdrowotna opierała się na modelu zakładu opieki zdrowotnej ukształtowanym w latach osiemdziesiątych i pozostawała w strukturach administracji rządowej, w imieniu której zarządzali i odpowiadali wojewodowie posiadający znaczne uprawnienia zarządcze i kontrolne.

1. Działania reformujące system w latach 1989-1999

Pierwszym aktem prawnym, który zmieniał dotychczasowy stan była ustawa z dnia 17 maja 1989 r. o izbach lekarskich (Dz. U. z 1989 r. Nr 41, poz. 324), która wraz z uchwaloną kilka miesięcy wcześniej ustawą z dnia 23 grudnia 1988 r. regulującą zasady działalności gospodarczej pozwoliły na rozwój prywatnych praktyk lekarskich.

Podstawowym i najważniejszym aktem prawnym z tego okresu była wielokrotnie w kolejnych latach (1991-2011) nowelizowana ustawa z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. z 1991 r. Nr 91, poz. 408). Przede wszystkim regulowała ona działalności zakładów opieki zdrowotnej oraz decentralizowała system poprzez wprowadzenie opieki zdrowotnej do listy zadań własnych gmin. Ustawa ta definiowała pojęcie zakładu opieki zdrowotnej i świadczenia zdrowotnego. Sankcjonowała powstawanie publicznych i niepublicznych zakładów opieki zdrowotnej. Zakłady publiczne mogły być prowadzone jako samodzielne pod względem gospodarki finansowej jednostki budżetowe. Niepubliczne zaś mogły być tworzone przez:

1) Kościoły i związki wyznaniowe,

2) Pracodawców,

3) Fundacje, związki zawodowe, samorządy zawodowe lub stowarzyszenia, 21

4) Krajowe lub zagraniczne osoby prawne lub osoby fizyczne (ale tą osobą prawną nie mógł być samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej),

5) Spółki niemające osobowości prawnej.

Niepubliczny zakład opieki zdrowotnej, w odróżnieniu od publicznego nie posiadał osobowości prawnej ani zdolności sądowej, w tym zakresie korzystał on z osobowości prawnej organu założycielskiego.

Była to zdecentralizowana struktura podległa bezpośrednio administracji rządowej z finansowaniem budżetowym. Taki stan trwał w praktyce do 1999 roku, bez należytej kontroli finansowej celowości inwestycji i zakupów jak i kosztów bieżącego funkcjonowania, co spowodowało w konsekwencji powszechne zadłużenie, powszechne było też w tym okresie bezkarne zaciąganie kolejnych zobowiązań. W latach 1994 i 1995 dwukrotnie były przyznawane dotacje budżetowe na spłatę długów w kwocie 2 mld zł, a w 1997 roku Skarb Państwa przejął 1,7 mld długu. Kolejne oddłużenie, opiewające na kwotę ponad 8 mld nastąpiło w 1998 roku i było ostatnim przed wejściem w życie ubezpieczeniowego systemu finansowania opieki zdrowotnej.

Działaniem mającym duży wpływ na przekształcenia publicznych zakładów opieki zdrowotnej w samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej był zapoczątkowany w kwietniu 1996 roku pilotażowo-wdrożeniowy program pt. ?Zakład samodzielny?, na który w latach 1996-1998 przeznaczono rezerwy budżetowe w kwocie 604 mln zł pod tytułem restrukturyzacji zadłużenia tych zakładów.2

Podsumowując w latach 1991-1998 na pokrycie zadłużenia jednostek wtedy jeszcze służby zdrowia (obecnie mówimy o opiece zdrowotnej) Skarb Państwa wydał 11,7 mld zł.3 A efekty w skali kraju były daleko niezadowalające.

Działania reformujące ten system z ekonomicznego punktu widzenia były niezbędne.

Rozwiązaniem problemu wydawała się uchwalona w 1997 roku ustawa z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. z 1997 r. Nr 28, poz. 153 z późn. zm.).

2. Programy restrukturyzacji w okresie 1999-2004

Pierwszego stycznia 1999 roku zaczęła obowiązywać ustawa o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, a już w kwietniu 1999 roku został przyjęty przez Radę Ministrów dokument pt. ?Program działań wspierających dla pracowników zakładów opieki zdrowotnej jako element restrukturyzacji zatrudnienia związany z reformą ochrony zdrowia?, który był z modyfikacjami kontynuowany w kolejnych latach aż do 2003 roku, w którym przyjął on nazwę ?Program działań osłonowych restrukturyzacji w ochronie zdrowia?.4 Ten ostatni miał już niższą rangę bowiem zatwierdzany był nie przez Radę Ministrów a jedynie przez Ministra Zdrowia.

Programy te określały zadania poszczególnym uczestnikom, ustalały harmonogramy i terminy składnia wniosków o dotacje dla samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej. Na ich realizację planowano środki finansowe w ustawach budżetowych jako rezerwy celowe budżetu państwa.

Jako pierwszoplanowe działanie restrukturyzacyjne systemu w tym okresie stawiano zatrudnienie w samodzielnych zakładach i kolumnach transportu sanitarnego, a w następnej kolejności finansowanie inwestycji związanych z remontami i zakupami aparatury i sprzętu medycznego w celu podniesienia jakości świadczeń medycznych. O środki na restrukturyzację mogły ubiegać się samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej jak i jednostki samorządu terytorialnego będące organami założycielskimi samodzielnych zakładów. 22

Istotne w restrukturyzacji (zwolnieniach) zatrudnienia było to, że jeżeli redukcja dotyczyła więcej niż 10% załogi to podlegała formie ?zwolnień grupowych? i szczególnym zasadom rozwiązywania z pracownikami stosunków z przyczyn zakładu (pracodawcy).

O przyznaniu środków na restrukturyzację decydowały: opinia wojewody (zespołu przy wojewodzie oraz ministra zdrowia (ekspertów w ministerstwie). Dodatkowo w województwach powołano pod przewodnictwem marszałków Regionalne Komitety Sterujące, które opiniowały i przyjmowały plany restrukturyzacyjne przygotowywane przez ekspertów z Regionalnych Grup Wsparcia.

Wiele jednostek i samorządów kierowało postulaty dotyczące zdecentralizowania podziału środków co przyniosło w konsekwencji zmianę zasad podziału środków. Rozpoczęto tworzenie regionalnych programów restrukturyzacji dla poszczególnych województw. Na samo opracowanie programów restrukturyzacji wydano łącznie (płacone w 2000 r.) 4 mln 256 tys. zł.

Na wniosek samorządów Minister Zdrowia opracował projekt programu osłonowego na 2000 rok.

W 2000 roku Minister Zdrowia realizował ?Program restrukturyzacji w ochronie zdrowia w roku 2000 i perspektywa działań w latach następnych?, który polegał na podziale środków zaplanowanych w ustawie budżetowej z przeznaczeniem gównie na zmniejszenie zatrudnienia i zakupy aparatury medycznej a także likwidacji niektórych oddziałów w zakładach opieki zdrowotnej.

Niestety rządowi zabrakło konsekwencji w restrukturyzacji zatrudnienia bowiem po serii protestów związkowych w grudniu 2000 r. uchwalono tzw. ?ustawę 203? (ustawa z dnia 22 grudnia 2000 r. o zmianie ustawy o negocjacyjnym systemie kształtowania przyrostu przeciętnych wynagrodzeń u przedsiębiorców oraz zmianie niektórych ustaw i ustawy o zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2001 r. Nr 5, poz. 45)), która zmuszała samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej do podnoszenia zarobków pracownikom.

Rok 2001 charakteryzował się tym, że wrócono do przyznania większych kompetencji w podziale środków na przemiany wojewodom a program był kontynuacją z lat 1999-2000. Głównymi obszarami zmian były szpitale, podstawowa opieka zdrowotna, ratownictwo medyczne i specjalistyczna opieka ambulatoryjna. W 2001 r. pojawiła się możliwość tzw. szybkiej ścieżki finansowania likwidacji i restrukturyzacji zatrudnienia w samodzielnych publicznych zakładach opieki zdrowotnej.

W 2002 roku podstawowym zadaniem było kontynuacja niezrealizowanych zadań z lat poprzednich. Dodatkowo w ramach działań osłonowych przyjęto programy:

1. Program dofinansowania kształcenia podyplomowego pielęgniarek i położnych,

2. Pakiet aktywizacji zawodowej do ustawy o dopłatach do oprocentowania kredytów udzielanych lekarzom, lekarzom stomatologom, pielęgniarkom, położnym i technikom medycznym oraz o umarzaniu tych kredytów.

W roku 2003 i 2004 cele restrukturyzacji zostały określone inaczej niż w latach ubiegłych. Preferowane były programy restrukturyzacyjne zakładające działania mające na celu usprawnianie

procesów zarządzania, procesów podejmowania decyzji, wdrażanie systemów zarzadzania jakością, podnoszenia jakości obsługi pacjenta.

Pomimo licznych działań podejmowanych w latach poprzednich sytuacja finansowa zakładów opieki zdrowotnej (szczególnie szpitali) nie poprawiała się. Zadłużenie systematycznie narastało i było nierównomierne na obszarze kraju. Jak pokazują dane w tabeli nr 2, wymagalny dług zakładów wynosił 5 mld 840 876 mln zł, i był największy w województwie dolnośląskim.

22 marca 2005 roku Sejm przyjął ustawę o restrukturyzacji finansowej publicznych zakładów opieki zdrowotnej, która nie odegrała żadnej znaczącej roli w procesie zmian systemowych w ochronie zdrowia, podobnie jak Ustawa z dnia 22 lipca 2006 r. o przekazaniu środków finansowych świadczeniodawcom na wzrost wynagrodzeń (Dz. U. z 2006 r. Nr 149, poz. 1076).

Dopiero gdy zaczęła obowiązywać od 20 maja 2005 r. Ustawa z dnia 15 kwietnia 2005 r. o pomocy publicznej i restrukturyzacji publicznych zakładów opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2005 r. Nr 78, poz. 684) pojawiła się nowa jakość. Ustawa ta stanowiła duży krok naprzód w stosunku do dotychczasowego podejścia do kwestii zadłużania zakładów, ponieważ nie wprowadzała następnego oddłużenia (jak to było w ubiegłych latach), ale dawała możliwości oddłużenia, proponując pewne mechanizmy restrukturyzacyjne wymuszające podjęcie przez zakłady szereg działań naprawczych prowadzących do poprawy gospodarki finansowej.

Piśmiennictwo u autora.

PO 3600193847

Artykuł Prof. Waldemar Wierzba: Działania reformujące ochronę zdrowia w Polsce w latach 1989-2019 pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Piszę do Państwa ze szpitala jednoimiennego, w którym od początku marca spędzam większość czasu. Przeorganizowanie szpitala MSWiA w szpital jednoimienny przebiegło sprawnie, pacjenci zostali przewiezieni do innych placówek. Pomogło nam zrozumienie sytuacji przez samych chorych. Błyskawicznie otrzymaliśmy niezbędne wyposażenie i finansowanie. Ministerstwo Zdrowia, MSWiA i Wojewoda Mazowiecki zaimponowali nam sprawnością działań. Zaskoczyła nas też skala ofiarności społecznej; dostaliśmy kilkaset darowizn od firm, osób prywatnych i organizacji obywatelskich. Nie znaliśmy ich wcześniej i pewnie nawet nie wpadlibyśmy na pomysł, by zwrócić się do nich o pomoc. Tym serdeczniej im dziękuję.

Byliśmy gotowi na przyjęcie pacjentów na tydzień przed pojawieniem się chorych na COVID-19. Nie jest prawdą, że w jakimkolwiek momencie zabrakło u nas miejsc, by leczyć chorych. Raz powstał dwugodzinny zator w Izbie Przyjęć, kiedy przywieziono jednocześnie zbyt wielu pacjentów. Musieliśmy przekonać Pogotowie Ratunkowe, by w czasie epidemii nie kierowało karetek tylko do nas.

Szybko opracowaliśmy wewnątrzszpitalne ?Wytyczne leczenia COVID-19?, które udostępniamy wszystkim w pierwszym elektronicznym ?Świecie Lekarza? w formacie 3D. Cieszę się, że powstało i będzie się ukazywać co dwa tygodnie. Nalegam też na opublikowanie aktualizowanych ?wytycznych? drukiem, w rozszerzonej i zaktualizowanej wersji w maju, kiedy będzie to bardzo potrzebne wszystkim lekarzom.

Nie pozostawiliśmy bez opieki naszych stałych pacjentów, których nie można przekazać pod opiekę innych ośrodków. Leczenie onkologiczne, hematologiczne, radioterapia i leczenie biologiczne zorganizowane zostało w osobnych lokalizacjach, z dala od zagrożenia epidemicznego.

Docierają do nas doniesienia naukowe inspirujące do poszukiwania nowych metod leczenia. W CSK MSWiA już kilka tygodni temu rozpoczęliśmy prace nad pozyskiwaniem przeciwciał z osocza ozdrowieńców. Nie mniej ważne są nasze badania nad wyjaśnieniem mechanizmu odporności u osób dotkniętych chorobą Leśniowskiego-Crohna. Trwają badania nad genotypem odpowiedzialnym za podatność na zarażenie SARS-CoV-2. Wskazują, że część osób jest bardziej odporna. Jakie geny o tym decydują? Szukamy odpowiedzi.

Cieszę się z dynamiki prac badawczych i ze sprawności leczenia, jaką osiągnęliśmy. Martwią mnie cienie codzienności. Epidemia jest sytuacją zagrożenia, reagujemy na nią spontanicznie, według schematu: ?Walcz lub uciekaj?.

Nie wszyscy wybierają walkę.

Prof. nadzw. dr hab. n. med. Waldemar Wierzba, Redaktor Naczelny

Artykuł Z epicentrum pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Redaktor Katarzyna Pinkosz po odebraniu nagrody Medycznego Dziennikarza Roku 2018 napisała, że debatę o języku nienawiści czas najwyższy zastąpić odbudowaniem szacunku ? nie werbalnie, lecz czynami w codzienności. Bo szacunek jako podstawowa zasada zachowania człowieka wobec człowieka zanika.

Dzieje się tak głównie za sprawą dyskusji w mediach elektronicznych, ale to nie jest wytłumaczenie dla rzeczywistości nazywanej ?realem?. Nigdy w historii rzeczywistość medialna w takim stopniu nie przekładała się na zachowania codzienne. Trudno wyobrazić sobie brutalniejsze media niż w czasach komunizmu, ale wówczas w Polsce nie miały one wpływu na okazywanie szacunku ludziom starszym, autorytetom, osobom chorym. W tamtych czasach nie mieściły się w kanonie sytuacje, kiedy student nie ukłoniłby się, mijając profesora, a mężczyzna nie ustąpił miejsca w tramwaju kobiecie. A media były wówczas brutalne, oj były

Gesty szacunku organizują zachowania i definiują role społeczne. Redaktor Katarzyna Pinkosz napisała, że dziennikarze medyczni są jedną z nielicznych grup zawodowych uprawiających propagandę szacunku ? o zdrowiu, pacjentach i lekarzach nie można pisać inaczej. Skutki hejtu mogą być bowiem żałosne i żałobne, przypomnijmy nie tak odległe wypadki w polskiej transplantologii.

Zastanawiam się nad zawartością tego numeru ?Świata Lekarza?: ilość nowych metod leczenia w onkologii i hematologii budzi podziw. Brakuje jednak odpowiedzialności za chorych.

Odpowiedzialność codzienna to umożliwienie pacjentowi korzystania z odkryć medycyny i farmacji, krótko mówiąc, płacenie za leczenie. Żadne państwo nie jest na tyle bogate, by zapłacić za każdy lek wszystkim obywatelom. Państwo odpowiedzialne wspiera zatem powstawanie uzupełniających metod finansowania, głównie systemów ubezpieczeń dodatkowych. Państwo myślące kategoriami ?wszystkim albo nikomu? traktuje zdrowie nieodpowiedzialnie. I ludzkie życie też.

Odpowiedzialność ponosimy też my ? lekarze. Jeśli państwo refunduje nowoczesne leczenie, lecz praktyka szpitalna go nie upowszechnia. Przykład? Wiadomo, że diagnostyka molekularna jest podstawą stosowania wielu skutecznych terapii onkologicznych. Diagnostyka genetyczna jest refundowana i pacjenci mają do niej prawo.
Pomyślmy o tym, z szacunku dla naszego zawodu i dla siebie, kiedy dokonujemy wyboru, czy wysłać chorego na dodatkową diagnostykę, czy?

Artykuł Szacunek, odpowiedzialność i diagnostyka molekularna pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Pierwsze spotkanie ?Świata Lekarza? z gastroenterologią przyniosło zaskakujące rezultaty.

Sukces XVII Kongresu Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii ? inspiracja dla naszej pracy, zasygnalizował przełomy w tej dziedzinie: zaawansowanie przygotowań do pilotażu opieki koordynowanej w gastrologii, wprowadzenie nowoczesnego leczenia Colitis Ulcerosa i znakomite wyniki ustekinumabu w terapii choroby Leśniowskiego-Crohna. Wydawało się, że nie pozostaje nam nic więcej, jak przeprowadzić wywiady z twórcami zmian ? prof. Grażyną M. Rydzewską, posłem Krzysztofem Ostrowskim i byłym wiceministrem zdrowia RP dr. Markiem Tombarkiewiczem.

Ale w takim trio, to byłoby zbyt łatwe.

Przygotowując jedną z debat gastrologicznych, pani prof. Grażyna Rydzewska popatrzyła na leżący na stoliku wrześniowy numer naszego pisma ?Diabetologia 2018? i powiedziała: ?Warto napisać o bólu brzucha u cukrzyków, wszyscy rozpoznają zapalenie trzustki albo neuropatię cukrzycową, a to nie tak?.

Publikujemy fascynującą rozmowę o chorobie SIBO, która jest powodem większości bóli brzucha u diabetyków. Warto poznać tę chorobę, robić badania pacjentom pod jej kątem, a potem leczyć skutecznie za pomocą dostępnych antybiotyków. Polecam ? czasem to, co codzienne, bywa nieznane.

W listopadzie ?Świat Lekarza? skończył 10 lat! Szybko minęło. Przez te wszystkie lata staraliśmy się łączyć lekarzy różnych specjalności w poszukiwaniach prawdy o współczesnej medycynie i odkrywać tematy przeoczone, czasem zapomniane, a istotne dla naszych pacjentów.

Rozmowa ?Jak okulista z diabetologiem? przyniosła red. Katarzynie Pinkosz nagrodę dziennikarską ?Kryształowe Pióra 2018?. Teraz wywiad ?Gdy cukrzyka boli brzuch? z prof. Grażyną Rydzewską (gastroenterologia) i prof. Edwardem Frankiem (diabetologia) odkrył dla nas wszystkich znaczenie diagnozowania i leczenia SIBO. Patrzmy szerzej.

Artykuł SIBO i nasze dziesięciolecie (2008-2018) pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

To pierwsze wydanie ?Świata Lekarza? poświęcone urologii, bardzo dziękujemy Panu Profesorowi Piotrowi Chłoście za stworzenie nam tej możliwości. Kolejne wydanie planujemy na Kongres PTU w czerwcu 2019 roku, kiedy będzie obchodzone 70-lecie Towarzystwa.

Zacznę dziś nietypowo, od kilku słów dotyczących historii. Urolodzy zdążyli co prawda odbyć zebranie założycielskie swojego Towarzystwa Naukowego przed II wojną światową, nie przewidzieli jednak wydarzeń 1 września. Dopiero w roku 1949 z inicjatywy dr. Wacława Lilpopa do idei powrócono i 27 kwietnia przeprowadzono Zjazd Założycielski. Miałem zaszczyt poznać jednego z uczestników tych wydarzeń, prof. Stefana Wesołowskiego, który odszedł w 2009 roku. Dziś myślę, że przez 60 lat niósł historię polskiej urologii ku kolejnym pokoleniom. W dziejach Polski taka ciągłość nie jest zjawiskiem częstym.

Dziś urologia jest ultranowoczesną dziedziną medycyny, rozwijającą się i pokonującą kolejne granice ludzkiej wyobraźni. Robotyzacja, niewiarygodne możliwości techniczne narzędzi, terapie biologiczne?

O tym wszystkim będziemy systematycznie pisać. Ale ponieważ wielu naszych Czytelników jest zafascynowanych malarstwem lub je kolekcjonuje, przedstawiamy logotyp stylizowany przez Jana Tarasina w roku 1987, malarza, którego obrazy biją tej jesieni kolejne rekordy aukcyjnych notowań.

A mówią, że od nosa są laryngolodzy.

Artykuł Z urologią w przyszłość pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Część z Państwa już zapewne widziała znakomitą wystawę ?Wyspiański? w Muzeum Narodowym, ktoś miał szczęście i trafił na chóry na mszy w Kościele Mariackim, jeszcze inni zamyślili się nad Krakowem w domu Józefa Mehoffera.

Czeka Was jeszcze wschód słońca nad kopcem Kościuszki, widok rekomendowany przez prof. Piotra Jankowskiego, współorganizatora XXII Międzynarodowego Kongresu Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego.

Serca Polaków biją w Krakowie od wieków ? z emocji na samą myśl o Wawelu i dźwiękach hejnału z Wieży Mariackiej. Kraków zawsze potrafił łączyć dwie rzeczywistości ? codzienną i artystyczną. Lekarz Tadeusz Żeleński-Boy wspomagał finansowo malarza Stanisława Wyspiańskiego i nie tylko jego. Dwa światy? Nie, tak działało mądre i solidarne miasto.

Dziś, we wrześniu 2018 w Krakowie, przyglądamy się sercom rodaków okiem lekarskim, z perspektywy światowego poziomu, który osiągnęła polska kardiologia.

Jesteśmy z niej dumni, staramy się ją rozwijać, organizować optymalną opiekę nad chorymi, upowszechniać profilaktykę. Będzie temu służył Narodowy Program Zdrowego Serca, który prezentuje na stronach 4-6 minister zdrowia Łukasz Szumowski.

Zawsze podziwiałem konsekwencję w pracach Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego. Ogłaszany w tym roku program to wynik kilkuletniej pracy profesorów Piotra Hoffmana i Piotra Ponikowskiego oraz poprzednich prezesów PTK.

Godna naśladowania wieloletnia jednomyślność programowa kardiologów ? jak nie z Polski właśnie. A jednak możliwa.

Artykuł Serce? A to Polska właśnie pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Zapytacie, skąd taki tytuł wydania Świata Lekarza 5(64) ? dlatego wyjaśniam:

Senat ? gdyby nie kolejna konferencja w Senacie, ten numer by nie powstał. ?Udział polskich naukowców w projektach międzynarodowych? był przeglądem realizowanych badań nad medycyną przyszłości. Jesteśmy dumni, że część z nich prowadzą polscy naukowcy. Warto, byście ich poznali. Realizowane od kilku lat senackie spotkania już są think tankiem, opisującego polską ochronę zdrowia z perspektywy innej niż kolejki do lekarza. Na tych konferencjach wybiegamy w niedaleką przyszłość, odkrywamy potencjały, które są, choć często nie zdajemy sobie sprawy z ich realnego istnienia.

Polska ? ale od zmian organizacyjnych w systemie opieki zdrowotnej uciec się nie da. Bardzo ciekawie mówią o nich politycy. Widać zmiany w ich wypowiedziach ? stają się konstruktywne i konkretne. Gorąco polecam porównanie argumentów przedstawionych w ich diagnozach.

Świat ? pracuje pełną parą nad zbudowaniem potęgi biotechnologii. Nie ma chyba sektora gospodarki, z którym związane są aż tak wielkie nadzieje i? inwestycje. Dlatego raport o polskich spółkach biotechnologicznych przedstawiamy pod hasłem ?Inwestuj w zdrowie? i wspiera nas w tym giełdowa Strefa Inwestora, prowadzona przez Pawła Biedrzyckiego, ekonomisty, z którego zdaniem liczą się rynki finansowe. Raport będziemy wydawać wspólnie, raz na kwartał.

Polskie firmy biotechnologiczne są mocno związane ze światem. Sukces odniosą tylko te, które swoje produkty powierzą do dystrybucji globalnym lub regionalnym koncernom. Krakowska Selvita, prowadząca badania kliniczne w USA, już podpisuje umowy dystrybucyjne z wielkimi organizacjami, np. z Berlin-Chemie/Menarini. To dobry przykład dla innych, ciekawszych, choć początkujących przedsięwzięć biotechnologicznych. Będziemy przedstawiać je już w kolejnym raporcie, we wrześniu, wraz z komentarzami specjalistów medycyny, którzy będą oceniać powstające leki.

Warto poświęcić na ten ?Świat Lekarza? kilka wakacyjnych godzin. I widzieć dalej?

Artykuł Senat, Świat i Polska pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Onkologia stała się królową postępu w medycynie światowej. W porę doceniono zagrożenie ze strony chorób nowotworowych, uruchomiono projekty badawcze i skoncentrowano na nich zainteresowanie lekarzy i badaczy. Prym wśród nich wiedzie Polak ? prof. Waldemar Priebe z Houston.

Opowiadano mi, jak bardzo się zdziwił, kiedy w rozmowie podsunięto mu pomysł na naturalny lek wspomagający krążenie. W pierwszym odruchu powiedział ?Tylko onkologia?. A za chwilę dodał ?Ależ to bardzo ciekawe!?.

Będzie jeszcze ciekawiej, czytajcie kolejne wydania ?Świata Lekarza?!

W maju Ministerstwo Zdrowia udowodniło swoją determinację w wyrównywaniu szans polskich pacjentów w dostępie do światowego poziomu leczenia chorób nowotworowych. To punkt zwrotny w ich sytuacji i w możliwościach zaoferowanych lekarzom onkologom. Jednym słowem: przełom!

Teraz przyszedł czas na kosmetyczne uzupełnienia i korekty typu organizacyjno-prawnego. O nie apelujemy i o nich piszemy, aby opieka onkologiczna mogła działać sprawnie i skutecznie.
Jak mogę Was przekonać, że uzupełnienia i korekty do terapii onkologicznych trzeba robić teraz?

Przez analogię, przypomnę Wam otwarcie Autostrady Wolności. Pamiętacie, z jakim entuzjazmem ją przyjęto? A potem szybko pojawiły się drobiazgi, które trzeba było skorygować od razu, a nie latami męczyć ludzi w nikomu niepotrzebnych korkach i na źle zlokalizowanych bramkach.

W onkologii autostrada już jest, niektóre jej elementy trzeba tylko doszlifować, częściej sprecyzować. I szybko wprowadzić kosmetyczne zmiany, bo nowotwory nie są nerwami kierowców, lecz sprawą życia pacjentów.

Artykuł Przełom, kosmetyka i Autostrada Wolności pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

?Sam przeszczep oka już moglibyśmy technicznie wykonać. Jednak celem takiej transplantacji nie jest oko, które nie widzi.

Najważniejszym problemem do rozwiązania na dzień dzisiejszy jest to, aby uzyskać powrót funkcji nerwu wzrokowego po transplantacji oka? ? mówi profesor Maria Siemionow w ekskluzywnym wywiadzie dla dorocznego wydania okulistycznego ?Świata Lekarza? .

Poprosiliśmy o ten tekst nie bez powodu. Czujemy, że sukcesy polskich okulistów i ich możliwości techniczne sięgają granic wyobraźni. To wynik pracy wielu pokoleń lekarzy i ? powiedzmy otwarcie ? trwającej od dekad opieki państwa nad okulistyką. Lepszej lub gorszej, ale częściej lepszej.

Sukcesy prof. Jerzego Szaflika i jego Uczniów nie pojawiły się znikąd. Wielu z Państwa pamięta, że dzień Profesora zaczynał się zawsze o piątej rano. Ilu z Państwa wie, kiedy kończy operacje jego Syn ? Jacek Paweł? Postęp w polskiej okulistyce, to wynik wielkiej pasji i niesamowitej wytrwałości wielu lekarzy.

Profesor Maria Siemionow ujmuje to tak: ?Każdy, kto prowadzi badania naukowe, wie, że nic nie dzieje się przez jedną noc. Wszystko wymaga lat pracy, przygotowań, ekspertyz, uczenia się nowych aspektów dzisiejszej medycyny (?) Są nowe terapie, nowe mechanizmy, nowe możliwości, nowe technologie, techniki operacyjne. (?) wyzwania, na których realizację potrzeba wielu lat. (…) Dobry chirurg operuje z przyjemnością do końca życia, podobnie jak dobry dyrygent do końca z przyjemnością dyryguje orkiestrą.?

Dodam jeszcze, że już się cieszę na kolejne wydanie ?Okulistyki? za rok i wiem, że zaczniemy ją od rozmowy o sztucznym oku.

Artykuł Okulistyka wyobraźni i dyrygent pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

?Złoty OTIS? to jedyna stworzona w Polsce nagroda, która ujęła świat autentycznością i świeżością.

Jest z nami już piętnaście lat, ja również czuję się jej częścią. Prawie każdego roku Kapituła zaprasza sławy medycyny największego formatu z różnych krajów, uczy się od nich, słucha, ale też pokazuje, że sama potrafi angażować się w akcje społeczne na niespotykaną w Europie skalę. Polska, Ukraina, Kamerun, Niemcy, Gruzja, Stany Zjednoczone, Białoruś, Izrael, Francja ? ?Złoty OTIS? zostawił tam ślad zmiany. Czasem była to nowoczesna medycyna, reforma prawa albo bezinteresowna pomoc, wyraz wdzięczności. Tylko nikt wcześniej jej nie okazał.

Nagrodę stworzyli ludzie, którzy bez górnych słów i fanfaronady realnie zmieniają od 15 lat ochronę zdrowia również w Polsce. Skutecznie zreformowali jej fragmenty, jak to się wydarzyło w przypadku profilaktyki nerek, HCV, cukrzycy, chorób naczyń.

Opowiadali mi kiedyś, jak to się zaczęło.

Pomysł zrodził się z pytania: mamy po czterdzieści lat i co po nas zostanie? Reklamy w telewizji? Skomercjalizowana ochrona zdrowia? Wszyscy byli uczniami profesora Stefana Krusia i jego wyobraźni, a tylko część wielbicielami pozytywistów warszawskich i Bolesława Prusa, Powstania 1944 i mitu niepokornego i niepokonanego pokolenia. I postanowili takim niepokornym pokoleniem zostać.

Nagroda Zaufania stała się symbolem jednoczącym ludzi do wspólnej pracy dla rozsądnej wizji ochrony zdrowia, wbrew bieżącym trendom. Okazało się, że wielu ludzi czuło tę samą potrzebę. Wystarczyło zaproponować ? zróbmy to wspólnie.

I spełniajmy marzenia, by po naszym życiu nie pozostała tylko linijka w Excelu.

Artykuł Spełnione marzenia pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Wzrasta zainteresowanie ochroną zdrowia jako obszarem do rozwoju innowacyjnej gospodarki. I nic w tym dziwnego ? nasz sektor ma większy potencjał niż się wydawało ekonomistom w XX wieku, kiedy ochrona zdrowia konsumowała podatki i o wkładzie do PKB nikt nawet nie myślał. Prawdopodobnie już niebawem nastąpi ewolucja socjalnej ochrony zdrowia, nie bez kozery nazywanej ?służbą?.

Chcemy nowoczesnych szpitali, bez kolejek, wypoczętych i dobrze zarabiających lekarzy, uśmiechniętych i życzliwych pielęgniarek oraz odpowiedzi, w jaki sposób sfinansować te marzenia.

Pomóc może uruchomienie wyobraźni i odrzucenie dotychczasowych schematów.

Innowacyjna ochrona zdrowia to wyprodukowane przez Polaków i dla Polaków systemy organizacji i zarządzania szpitalami, technologia umożliwiająca nie tylko monitorowanie pacjentów na odległość, ale przede wszystkim komunikowanie się z lekarzem bez konieczności wizyty w szpitalu czy przychodni, nowoczesne polskie leki, roboty klasy Da Vinci, ultranowoczesne centra leczenia chorób, w których będą przyjmowani pacjenci z całego świata. Start-upy, start-upy i jeszcze raz start-upy.

Są na to pieniądze. Warto przeczytać rozmowę z ministrem inwestycji i rozwoju Jerzym Kwiecińskim i zakasać rękawy, pisać projekty i zdobywać dofinansowanie. Trzeba zapomnieć, że do pracy przychodzi się po to, by być w pracy. Szkoda czasu.

Równie wielki potencjał tkwi w zmianach organizacyjnych. Udowodnił to przypadek karty DiLO, rozwiązania, które już przynosi korzyść pacjentom, a wkrótce przyniesie jeszcze większe. Dziękuję wszystkim uczestnikom debaty i autorom tego rozwiązania.

Przedwiośnie nie musi kończyć się rozczarowaniem jak w powieści Stefana Żeromskiego. To wyjątek, bo co rok jest ono zapowiedzią wybuchu zieleni, uczuć i energii do życia.

Artykuł Wyobraźnia, DiLO i ?Przedwiośnie? pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Rozmowa z prof. dr. hab. n. med. Maciejem Krzakowskim, konsultantem krajowym w dziedzinie onkologii klinicznej.

Panie Profesorze, ostatnio bardzo dużo mówi się i pisze o chorych na raka jelita grubego ? jak duży, z punktu widzenia epidemiologii, jest to problem?

Rak jelita grubego coraz częściej dotyka Polaków. Jest to druga ? po raku płuca ? pod względem częstości zachorowań choroba nowotworowa w Polsce. Liczba nowych zachorowań niestety rośnie, zbliża się do 20 tys. Według danych Krajowego Rejestru Nowotworów w 2010 r. liczba nowych zachorowań wynosiła 15 800 przypadków, w 2016 r. już prawie 19 tys. przypadków, a w 2030 r. przewiduje się, że liczba chorych zbliży się do 27 tys. Dynamika zachorowań należy do najwyższych w Europie. Nowotwór ten jest również drugim pod względem liczby zgonów nowotworem złośliwym w Polsce. Każdego dnia rak jelita grubego powoduje zgon aż 28 osób.

Aż u 25 proc. pacjentów choroba jest rozpoznawana w momencie, kiedy obecne są już przerzuty odległe, co ma ogromne znaczenie dla rokowania tych pacjentów. Jakie działania można podjąć zdaniem pana Profesora, żeby zmienić dzisiejsze statystyki?

Obecność przerzutów odległych znacząco pogarsza rokowanie i powoduje konieczność stosowania systemowego leczenia. Jeśli dodamy informację, że ponad 94 proc. przypadków występuje w populacji powyżej 50. roku życia, czyli w przedziale wiekowym, w którym pacjenci zwykle obciążeni są innymi niedomogami organizmu, widzimy jak trudne jest leczenie raka jelita grubego. Należy dążyć do zwiększenia liczby chorych na raka jelita grubego, u których jest możliwe zastosowanie leczenia chirurgicznego, w określonych sytuacjach kojarzonego z chemioterapią uzupełniającą lub radioterapią, co dotyczy raka odbytnicy.

Ważnym narzędziem w walce z przerzutowym rakiem jelita grubego są nowoczesne technologie lekowe. Wiemy, że wprowadzanie kolejnych nowych leków w raku jelita grubego sprawiło, że życie pacjentów znacznie się wydłużyło, nawet w przypadku pacjentów z zaawansowaną postacią choroby. Jak Pan Profesor ocenia ich dostępność w Polsce?

Sytuacja systematycznie się poprawia. Dzięki nowoczesnym terapiom istnieje szansa na uzyskanie znaczącej poprawy efektywności leczenia i stopniowe przekształcenie raka jelita grubego w chorobę przewlekłą. Od lipca 2017 roku poprawiły się możliwości terapii pacjentów z przerzutowym rakiem jelita grubego w pierwszych liniach leczenia. W I linii możemy już korzystać z cetuksymabu. Mam nadzieję, że niedługo pojawi się możliwość stosowania drugiego przeciwciała monoklonalnego (panitumab). W I linii leczenia możliwe jest ? w określonych warunkach ? zastosowanie bewacyzumabu, który jest lekiem antyangiogennym. W II linii poza bewacyzumabem możemy podawać aflibercept, który służy do wychwytywania czynnika wzrostu śródbłonka naczyń i hamuje angiogenezę.

Jak wygląda dzisiaj opieka nad polskim pacjentem z przerzutowym rakiem jelita grubego w porównaniu z krajami UE? Czy wprowadzone zmiany dają realną szansę całej populacji chorych?

Myślę, że bardzo dużym problemem jest niedostateczne wykorzystywanie resekcji przerzutów, co powinno być zawsze rozważane w przypadku stwierdzenia uogólnienia choroby. Resekscja może być uzupełniona wstępnym lub następowym leczeniem systemowym. Pewnym problemem jest brak dostępności do leków dla chorych w kolejnych liniach leczenia, tzn. po wyczerpaniu możliwości stosowania chemioterapii z udziałem irynotekanu, oksaliplatyny i fluorouracylu oraz wymienionych wcześniej leków ukierunkowanych, co jednak ma związek z wieloletnimi nieudanymi próbami klinicznymi w zaawansowanym stadium choroby. Oczekiwane jest udostępnienie preparatu triflurydyna/tipiracyl oraz regorafenibu, co musi być poprzedzone szczegółową analizą. Preparat o podwójnym działaniu triflurydyna i tipiracyl hamuje wzrost nowotworu i opóźnia progresję choroby, czego nie oferowały dotychczas dostępne leki. Zaletą triflurydyny/tipiracylu jest możliwość wydłużenia pacjentom życia oraz czasu do pogorszenia ich stanu, co stanowi bardzo istotny parametr, szczególnie w tej grupie chorych z zaawansowaną, rozsianą postacią raka jelita grubego.

Wytyczne wielu towarzystw naukowych wskazują na uzasadnienie dla triflurydyny i tipiracylu w zaawansowanym stadium raka jelita grubego.

Czy triflurydyna/tipiracyl jest szansą na dalsze leczenie tych chorych, będących częstokroć w dobrym stanie ogólnym?

Oczywiście, jest szansą. Prezes Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji, omawiając terapię triflurydyną/tipiracylem wskazuje na brak klinicznych alternatyw i przyznaje, że przy braku dostępności do omawianej terapii chorym pozostaje tylko leczenie paliatywne. Lek ma korzystny profil ryzyka i jest bezpieczny dla pacjentów. Występuje w formie tabletek, co jest również dużym udogodnieniem dla chorych. Omawiana terapia stanowi zaspokojenie istotnej potrzeby medycznej pacjentów z zaawansowanym, przerzutowym rakiem jelita grubego. Dzięki stosowaniu triflurydyny z tipiracylem prawdopodobieństwo uzyskania stabilizacji choroby jest aż 2,5-krotnie wyższe w porównaniu z placebo. Szansę na leczenie wymienionym lekiem mają chorzy już w kilkunastu krajach EU/EFTA: jest refundowany na Węgrzech, w Słowenii, na Słowacji, w Czechach, w Austrii, Belgii, Irlandii, Francji, Hiszpanii, Holandii, Islandii, Norwegii, Szwajcarii, Szwecji, w Niemczech oraz Wielkiej Brytanii. Prognozowana populacja docelowa dla leku wynosi ok. 1400 chorych z niekorzystnym rokowaniem po wykorzystaniu wszystkich dostępnych schematów leczenia. Mam nadzieję, że wspólne działania i uzgodnienia, a także ustępstwa płatnika oraz producenta doprowadzą do refundacji tej technologii.

Rozmawiał Waldemar Wierzba

Artykuł Poprawia się sytuacja chorych na raka jelita grubego pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

?Świat Lekarza? powstał, aby inspirować do zmian w ochronie zdrowia. Zawsze wierzyliśmy, że są one możliwe, jeśli lekarze widzą więcej niż tylko świat swojej wybranej specjalizacji. Jeżeli patrzą na całą medycynę i na świat.

To nie pieniądze mogą zmienić polską ochronę zdrowia ? wszyscy o tym wiemy. Potrzebna jest pasja, wyobraźnia i wytrwałość każdego z nas.

Magazyn, który w tej chwili czytacie, jest kwintesencją medycyny poszukującej ? po pierwsze dzięki społecznikom. Z relacji z konferencji, która odbyła się w Senacie pod koniec listopada, dowiecie się, jak wielkie są potrzeby w prowadzeniu systematycznych badań przesiewowych. W każdej dziedzinie: laryngologii, kardiologii, urologii, chorobach naczyń, periodontologii. I co? Profesor Henryk Skarżyński, który siłami społeczników przeprowadził największe w tym roku przesiewowe badanie multidyscyplinarne, mówił: ?Możemy poświęcić nasze urlopy i naszą pasję, możemy poprosić lekarzy przyjaciół, by przyłączyli się do nas. Ale na jak długo wystarczy sił? Badania przesiewowe potrzebne są w każdym roku, w każdej dziedzinie. Widać to po wynikach tegorocznego doświadczenia?.

Polski system ochrony zdrowia jeszcze nie znalazł recepty na prawdziwą profilaktykę, choćby jak ta w Australii, gdzie cena ubezpieczenia zdrowotnego uzależniona jest wprost od dyscypliny udziału w corocznych badaniach profilaktycznych. Nie przychodzisz ? płacisz drożej.

Wyniki akcji prowadzonych siłami społecznymi niepokoją. Wiem od środowiska Nagrody Zaufania, że podczas akcji ?Kostka-ramię. Stop udarom i amputacjom 2016? na dwa tysiące przebadanych osób mniej niż 200 było zdrowych. Taka jest skala problemu chorób naczyń.

Podziwiam Marszałka Stanisława Karczewskiego i Senatora Waldemara Kraskę za konsekwencję w organizowaniu konferencji, które zmuszają do myślenia i są apelem o działanie. Inspirują przez doświadczenie.

Ale jest drugi rodzaj inspiracji ? przez przykład sięgania do gwiazd. O tegorocznej Sesji Noblowskiej WUM przeczytacie na stronie 72, a o niezwykłym doktoracie honoris causa dla Profesora Aleksandra Sieronia, przewodniczącego rady redakcyjnej ?Świata Lekarza?, na stronach 101. Co sprawiło, że ponad pół tysiąca znakomitości ? od inżynierii, przez medycynę, duchownych, wojsko i policję ? zjawiło się w Gliwicach, by uczestniczyć w ceremonii?

Charyzmatyczny wykład Pana Profesora o leczeniu i wykrywaniu nowotworów metodą fotodynamiczną, legendarne wyniki leczenia ran podudzi w szpitalu w Bytomiu za pomocą laserobarii, wprowadzenie pól magnetycznych do światowej fizjoterapii…

A może obudziła się narodowa duma, że Aleksander Sieroń jest jedynym w Europie człowiekiem, któremu nadano doktorat honoris causa z medycyny (Akademia Medyczna w Użgorodzie) i z nauk inżynierskich (Politechnika Śląska)?

Artykuł Senat, Nobel i honoris causa. Inspirujemy pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

O onkologii przez lata pisaliśmy z uwagą, ale także z poważnym niepokojem i? polskim kompleksem. Przez lata nam się wydawało, że zbyt powoli gonimy świat. Robiliśmy to jednak na tyle wytrwale i konsekwentnie, że po bolesnych lekcjach pojawiły się pierwsze sukcesy.

Wspaniała wiadomość nadeszła z Yokohamy, gdzie polski zespół terapeutyczny otrzymał nagrodę w konkursie organizowanym przez Międzynarodowe Stowarzyszenie do Badań nad Rakiem Płuca (IASLC).

Laureatami zostali uczestnicy Polskiej Grupy Raka Płuca: prof. dr hab. n. med. Tadeusz Orłowski ? kierownik Kliniki Chirurgii w Instytucie Gruźlicy i Chorób Płuc w Warszawie, prof. dr hab. n. med. Maciej Krzakowski ? konsultant krajowy w dziedzinie onkologii klinicznej oraz kierownik Kliniki Nowotworów Płuca i Klatki Piersiowej Centrum Onkologii-Instytutu im. Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie, prof. nadzw. dr hab. n. med Dariusz Kowalski z Kliniki Nowotworów Płuca i Klatki Piersiowej Centrum Onkologii-Instytutu im. Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie, prof. dr hab. n. med. Rafał Krenke ? kierownik Katedry i Kliniki Chorób Wewnętrznych, Pneumonologii i Alergologii Samodzielnego Publicznego Centralnego Szpitala Klinicznego w Warszawie oraz prof. nadzw. dr hab. n. med. Renata Langfort ? kierownik Zakładu Patomorfologii Instytutu Gruźlicy i Chorób Płuc w Warszawie.
Gratulujemy Laureatom! Dziękujemy lekarzom!

Cieszymy się, że na listach refundacyjnych systematycznie pojawiają się nowe i nowoczesne terapie dla polskich pacjentów, nie tylko onkologicznych. Na stronach 26-32 relacjonujemy debatę poświęconą colitis ulcerosa. Czynimy to z wiarą, że kończy się epoka, w której usuwanie jelita grubego jest jedynym lekarstwem, a model ? oparty na liczeniu kosztów społecznych ? upowszechni się w podejmowaniu decyzji refundacyjnych. To dobry kierunek.

Już za miesiąc ?Senat i Nobel?, niezwykły numer ?Świata Lekarza?. O czym? Na razie mogę powiedzieć tylko, że będziemy pisać o medycynie innej niż znamy.

Zapraszam do lektury.

Artykuł Do przodu, czyli pierwsze sukcesy w onkologii pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Nigdy nie lubiłem słuchać, że się nie da czegoś zrobić ani zmienić. Ten numer ?Świata Lekarza? jest tego dowodem, porusza tematy pulsujące energią i pokazuje ludzi dynamicznych.

Zaczyna kardiologia

Dziś nowoczesna, światowa, bardzo aktywna siłą lekarzy, takich jak prof. Piotr Pruszczyk, specjalista leczenia zatorowości płucnej. Kto dziś pamięta budynek z czerwonej cegły, gdzie mieściła się jego klinika? Dziś szkło, komputery, nowoczesna aparatura. Taką samą metamorfozę przeszedł oddział kardiologii dziecięcej prof. Bożeny Werner, przeczytajcie o nim na stronach 46-50. Można?

Owszem.

Staraliśmy się pokazać historię zmian w polskiej kardiologii i przedstawić wyzwania na kadencję prof. Piotra Ponikowskiego, która rozpocznie się 21 września. Niech będzie tak owocna, jak kończąca się prezesura prof. Piotra Hoffmana, którego konsekwencja w upowszechnianiu wiedzy o niewydolności serca, budzi podziw nas wszystkich.

Idziemy dalej

Marzenie o pierwszym polskim innowacyjnym leku onkologicznym realizują Selvita i Berlin Chemie/ Menarini. Połączenie potencjałów krakowskich naukowców i dynamiki międzynarodowej grupy gwarantuje sukces. Do tego warto dodać szczery patriotyzm zaangażowanych w projekt osób, bo w Menarini też pracują Polacy.

Wielką szansę Narodowemu Instytutowi Leków stworzył Minister Marcin Czech. Jeśli w tej szacownej placówce otworzą programy badawcze polscy naukowcy z diaspory, o renomie prof. Tadeusza Malińskiego czy prof. Waldemara Priebe, kolejne polskie leki innowacyjne będą tylko kwestią czasu. I powtórzymy model powstania Instytutu Radowego zbudowanego nie tylko dzięki Marii Skłodowskiej-Curie, ale też sprawnej polskiej administracji. Trzymamy kciuki z wiarą, że dynamika Dyrektor Anny Kowalczuk pokona wszystkie mentalne i prawne przeszkody.

Podsumowanie

Innowacje powstają dzięki porozumieniu różnych organizacji, dzięki dialogowi. Dlatego na zakończenie zwracam Państwa uwagę na rozmowy z Ministrem Konstantym Radziwiłłem i Senatorem Waldemarem Kraską. To wiodące postacie, które w ochronie zdrowia, tworzą inspirujący klimat dla spraw wielkich i pomagają sprawnie rozwiązywać problemy małe, lecz uciążliwe.

Na szczęście nie są osamotnieni

Już w następnym numerze ?Świata Lekarza? zaprezentujemy inne osoby z obydwu stron polskiej polityki, które budują dialog dla zdrowia.

Artykuł Mocne otwarcie pochodzi z serwisu Świat Lekarza.