Badam się regularnie. Od lat wiem, jak ważna jest profilaktyka, dlatego nie czekam, aż pojawią się niepokojące objawy. Dotychczas jednak za wiele badań – w tym cytologię – płaciłam z własnej kieszeni, traktując to jako inwestycję w zdrowie. Tym bardziej ucieszyłam się, gdy dowiedziałam się, że mogę skorzystać z programu badań przesiewowych opartych na teście HPV HR. Bez kolejek i bez opłat.

Postanowiłam sprawdzić, jak to działa w praktyce. Okazało się, że cała procedura jest niezwykle prosta. Skierowanie znalazłam w Internetowym Koncie Pacjenta, korzystając z aplikacji mojeIKP. Wystarczyło dosłownie parę kliknięć, aby umówić się na badanie w wybranym przeze mnie terminie i miejscu. Bez zbędnych formalności, telefonów i niepotrzebnego stresu. Badanie odbyło się o czasie, w przyjemnej atmosferze. Najpierw odwiedziłam gabinet położnej, później lekarza, który wykonał u mnie także USG ginekologiczne.

W czasach, gdy większość spraw załatwiamy zdalnie, również profilaktyka zdrowotna powinna być na wyciągnięcie ręki. W przypadku programu HPV HR rzeczywiście jest. Niestety, wciąż zbyt wiele kobiet odkłada badania na później. Tłumaczy się brakiem czasu, natłokiem obowiązków, zmęczeniem. Tymczasem wyniki badań opublikowane w prestiżowym czasopiśmie naukowym The Lancet Regional Health – Europe nie pozostawiają wątpliwości: test HPV HR jest skuteczniejszy niż cytologia w wykrywaniu zmian mogących prowadzić do raka szyjki macicy.

Mamy dziś do dyspozycji nowoczesne narzędzie, które pomaga wykryć zagrożenie na bardzo wczesnym etapie. Ale nawet najlepsze badanie nie pomoże, jeśli z niego nie skorzystamy. Dlatego chciałabym zachęcić każdą kobietę, która czyta te słowa: zaloguj się do IKP i sprawdź, czy możesz wykonać test HPV HR. Zajmie to dosłownie chwilę.

Rak szyjki macicy rozwija się przez lata, jednak mamy szansę go zatrzymać. Warunek jest jeden: musimy się badać. Nie jutro, pojutrze, kiedyś. Teraz.

Ewa Podsiadły-Natorska

Artykuł Sprawdziłam to sama. Kilka kliknięć do testu HPV HR pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Ponad 20,4 mln – tyle zwolnień lekarskich, obejmujących 216,2 mln dni absencji, wystawiono w Polsce od stycznia do września 2025 r. To tak, jakby na dziewięć miesięcy z rynku pracy zniknęło nagle ponad 850 tys. pełnoetatowych pracowników. Polską gospodarkę kosztowało to, bagatela, 31 mld zł, jednak nie tylko o kwoty tutaj chodzi. W praktyce oznacza to bowiem setki, tysiące (!) przerwanych projektów, opóźnionych wdrożeń, przestojów… a także ludzi, którzy z dnia na dzień wypadli z rytmu pracy. Często na długo.

31 mld zł to nie tylko koszt choroby – to rachunek za brak wyobraźni. Chociaż raporty NFZ i ZUS-u mówią o „absencji”, to w praktyce mamy do czynienia z kryzysem zdrowia publicznego, który coraz wyraźniej uderza w gospodarkę. Bo problem nie tkwi wyłącznie w chorobach, lecz w braku profilaktyki – oraz w systemie, który wciąż nagradza harówkę i który szybciej wystawia zwolnienia niż skierowanie na fizjoterapię czy konsultację psychologiczną. Firmy płacą więc nie tylko za nieobecność, ale też za własną… krótkowzroczność.

Dlatego dziś nie należy pytać już, czy firmy mogą sobie pozwolić na inwestowanie w zdrowie swoich pracowników, a o to, jak długo mogą sobie pozwalać, aby tego nie robić. W tym kontekście profilaktyka przestaje być jedynie „miłym dodatkiem” do umowy o pracę. Staje się inwestycją o najwyższej stopie zwrotu. Niestety, polscy pracodawcy wciąż tkwią w sidłach paradoksu; choć mają dostęp do narzędzi, aby przeciwdziałać spirali piętrzących się kosztów, to wciąż rzadko z nich korzystają.

Co więc można zrobić? Wysłać pracownika na badania dodatkowe, coroczne, nie w ramach medycyny pracy, a potem na leczenie, jeśli potrzebne. Także do prywatnych szpitali. Mimo wszystko to jednak stanowczo za mało, aby zatrzymać lawinę zwolnień, bo wiele osób robi sobie przerwę z powodu zmęczenia, wypalenia czy zniechęcenia pracą. Oczywiście nie jest znana skala tego zjawiska – nikt się przecież nie przyzna, że poszedł na L4, bo „miał dość szefa”.

Światowe firmy technologiczne już dawno zrozumiały, że liczy się rezultat, a nie czas od–do. Nie przypadkiem w siedzibach Google’a znajdziemy hamaki do drzemek, sale wyciszeń czy biurka do pracy na stojąco. W Microsoft pracownicy mogą korzystać z tzw. treehouse – przestrzeni spotkań wśród drzew. To nie fanaberia Doliny Krzemowej, lecz świadoma inwestycja w elastyczność, wydajność i… zdrowie pracowników. Kiedy w Polsce przestaniemy traktować odpoczynek i wygodną przestrzeń pracy jak luksus, a zaczniemy widzieć w tym klucz do zdrowia i produktywności?

Ewa Podsiadły-Natorska

Artykuł 31 mld zł w błoto. Polskie firmy wolą zwolnienia niż profilaktykę pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Lidia Gądek: Tak. Najważniejsze moje działania zawsze były nastawione na profilaktykę, od profilaktyki pierwszorzędowej po zapobieganie powstawaniu powikłań. W tym zakresie przygotowałam cały spójny program. Profilaktyka w wydaniu podobnym jak australijski jest moim marzeniem; będę dążyć do tego modelu w Polsce. Uważam, że powinien być dokładnie przygotowany pakiet badań profilaktycznych, obowiązkowych. Jeśli pacjent go realizuje, powinien płacić niższą składkę ubezpieczeniową na zdrowie. Ktoś, kto ryzykuje i nie chce się badać, powinien płacić więcej. Składkę należy wyliczać, w zależności od ryzyka.

Beata Małecka-Libera: tak, ale? Dla Polaków słowo ?obowiązkowe? jest trudne do zaakceptowania. Nasze społeczeństwo bardzo broni się przed wszystkim, co jest obowiązkowe, od razu rozlegają się wtedy głosy na temat wolności i jej ograniczania. Jednak jesteśmy w takiej sytuacji epidemiologicznej i w takim tempie pogarszają się nam wskaźniki zdrowotne, że powiedziałabym: Tak, to jest ten moment, że powinniśmy wszyscy ? pracownicy medyczni, lekarze, wszyscy, którzy wiedzą, jak ważna jest profilaktyka ? powiedzieć: ?Badania powinny być obowiązkowe, chcemy, żeby były obowiązkowe?. W dodatku powinny być połączone z badaniami wykonywanymi w gabinetach medycyny pracy.

Krzysztof Ostrowski: raczej nie Teraz. W Polsce dostępnych jest wiele programów profilaktycznych. Problemem jest ich realizacja. Jeden z najpopularniejszych programów przesiewowych ? cytologia ? według danych NFZ z ub.r. objął tylko 17,34 proc. kobiet z populacji kwalifikującej się do badania. Dodatkowo, zgłaszalność na badania jest bardzo zróżnicowana na terenie kraju, np. w województwie mazowieckim znajdują się powiaty, w których odnotowano najwyższą i najniższą zgłaszalność w kraju. Najwyższa wartość wyniosła, 63,04 proc., najniższa zaś 2,61 proc. Powinniśmy zatem przyjrzeć się najpierw realizacji istniejących programów i przeanalizować, dlaczego wciąż tak mało osób się na nie zgłasza i dlaczego tak mało przychodni je realizuje. W mijającej kadencji wielokrotnie apelowałem o poprawę dostępu do podstawowych badań laboratoryjnych. To ogromny problem, ponieważ, jak wykazał NIK, w POZ badania moczu stanowią tylko 8,3 proc. ze wszystkich sprawozdanych do NFZ, badania układu krzepnięcia ? 4 proc., a badania kału ? 0,9 proc. Znakomita większość tych badań jest wykonywana w leczeniu szpitalnym, co świadczy o tym, że nie wykorzystujemy podstawowych badań w profilaktyce, tylko w medycynie naprawczej. W tym przypadku rozwiązaniem jest odrębne finansowanie badań laboratoryjnych w ramach POZ. Obecny system nie gwarantuje właściwego stopnia wykorzystania tego typu badań i przyczynia się do ograniczania zlecania tych badań przez lekarzy w celu minimalizowania kosztów.

Marek Posobkiewicz: Tak. Badania profilaktyczne powinny być kierowane do różnych grup społecznych w zależności od wieku, płci, ale również wykonywanej pracy. Odpowiedzialności za zdrowie nie powinien ponosić tylko lekarz rodzinny czy szeroko rozumiany system ochrony zdrowia, ale również sam pacjent. Jeżeli ktoś nie chce poddać się badaniom profilaktycznym, na które jest zapraszany, to w pewnym sensie bierze odpowiedzialność za swoje zdrowie. Wyższa składka zdrowotna, tak jak jest w Australii, nie powinna w tym przypadku nikogo dziwić.

Beata Ambroziewicz: raczej nie Teraz. Trzeba wdrożyć szereg mechanizmów motywacyjnych, zarówno dla pacjentów, jak i kadr medycznych ? za działania profilaktyczne, podnoszenie zgłaszalności na badania etc. Jednym z rozwiązań może być wprowadzanie różnego rodzaju ulg, w tym podatkowych oraz zniżek, np. do korzystania z obiektów sportowych i zdrowotnych, komunikacji etc. Jeśli chodzi o uzależnienie składki zdrowotnej od zachowań profilaktycznych, ogólnie uważam to za dobry pomysł, jednak w toku wielu debat i spotkań, w tym debaty Wspólnie dla Zdrowia, widać, że nie jesteśmy jeszcze na to gotowi (ma na to też wpływ utrwalenie w Polsce zasady solidarnościowego i równego dostępu doświadczeń) oraz występowanie realnych barier w dostępie do świadczeń.

Artykuł Czy powinien być stworzony ogólnopolski program obowiązkowych badań profilaktycznych? A od udziału w nich powinna być uzależniona składka na ubezpieczenie zdrowotne (jak to jest w Australii)? pochodzi z serwisu Świat Lekarza.