Firma Biogen ogłosiła kolejne pozytywne wyniki badania klinicznego fazy 2 nad litifilimabem w leczeniu skórnej postaci tocznia rumieniowatego (CLE). Rezultaty ogłoszone podczas dorocznego Kongresu Amerykańskiej Akademii Dermatologii wykazują znaczącą redukcję aktywności zmian skórnych

• W badaniu klinicznym fazy 2 AMETHYST litifilimab osiągnął pierwszorzędowy punkt końcowy, którym była redukcja aktywności choroby u osób żyjących z CLE w 16. tygodniu. U większego odsetka uczestników otrzymujących litifilimab uzyskano stan skóry wolnej lub niemal całkowicie wolnej od zmian chorobowych.
• Po opublikowaniu pozytywnych wyników fazy 2 badania LILAC litifilimab pozostaje jedynym lekiem w kilku badaniach klinicznych nad CLE wykazującym spójne, korzystne wyniki skuteczności. W przypadku dopuszczenia do obrotu litifilimab mógłby być pierwszą terapią celowaną w tej chorobie.
• CLE to ciężka choroba autoimmunologiczna, która może prowadzić do powstawania trwałych blizn oraz zmian skórnych istotnie wpływających na wygląd i jakość życia pacjentów.

Firma Biogen Inc. (Nasdaq: BIIB) ogłosiła pozytywne wyniki badania fazy 2 prowadzonej w ramach badania AMETHYST (część A) dotyczącej stosowania litifilimabu u osób ze skórną postacią tocznia rumieniowatego (Cutaneous Lupus Erythematosus, CLE).

Litifilimab to humanizowane przeciwciało monoklonalne klasy IgG1 (mAb) ukierunkowane na antygen 2 komórek dendrytycznych krwi (BDCA2), które ma potencjał stać się pierwszą innowacyjną terapią dopuszczoną do obrotu w leczeniu CLE po raz pierwszy od 70 lat. W części A badania AMETHYST oceniano skuteczność i bezpieczeństwo litifilimabu do tygodnia 24., odnotowując spadek aktywności zmian skórnych w oparciu o szereg różnych wskaźników. Wyniki pozostają spójne z pozytywnymi rezultatami uzyskanymi we wcześniejszym badaniu fazy 2 LILAC opublikowanymi w czasopiśmie The New England Journal of Medicine.

– Dysponujemy dzisiaj spójnymi wynikami z badań fazy 2 nad litifilimabem, które pokazują istotny spadek aktywności zmian skórnych w CLE. To ważny moment w tym programie badań. Rezultaty są bardzo obiecujące i wspierają potencjał wprowadzenia litifilimabu dla pacjentów ze skórną postacią tocznia rumieniowatego – chorobą, dla której w chwili obecnej brak jest dopuszczonych do obrotu terapii celowanych oraz istnieją istotne niezaspokojone potrzeby medyczne – powiedział dr n. med. Joseph F. Merola, profesor i kierownik Kliniki Dermatologii oraz Profesor Chorób Wewnętrznych w Ośrodku Chorób Reumatycznych Południowo-Zachodniego Centrum Medycznego Uniwersytetu Teksańskiego (UT Southwestern Medical Center). – Te ustalenia, wraz z przyznaniem przez FDA statusu terapii przełomowej, pokazują potencjał, jaki w przypadku dopuszczenia do obrotu, może dawać litifilimab pacjentom żyjącym z tą niełatwą chorobą. Oprócz wyników dotyczących skuteczności litifilimab wykazał również profil bezpieczeństwa zgodny z rezultatami wcześniejszych badań. Co istotne, do badania celowo włączono populację reprezentatywną w skali globalnej odzwierciedlającą zróżnicowane postaci CLE, w tym liczną grupę pacjentów z umiarkowaną lub ciężką postacią choroby w chwili rozpoczęcia badania.

Skórna postać tocznia rumieniowatego (CLE) to choroba o złożonym i heterogennym przebiegu, dotykająca miliony osób na całym świecie. W chwili obecnej brak jest terapii celowanych zatwierdzonych do jej leczenia.

AMETHYST to trwające, sekwencyjne, dwuetapowe, wieloośrodkowe, podwójnie zaślepione, randomizowane i kontrolowane placebo badanie, oceniające skuteczność i bezpieczeństwo litifilimabu w porównaniu z placebo u uczestników z CLE o różnym stopniu nasilenia. Uczestnicy są losowo przydzielani do grupy otrzymującej podskórnie litifilimab w połączeniu ze standardowym postępowaniem leczniczym (SoC) lub placebo podawane co cztery tygodnie w skojarzeniu z SoC. Wszyscy uczestnicy będą otrzymywali litifilimab w trakcie 28-tygodniowego wydłużonego okresu leczenia, od tygodnia 24. do tygodnia 48.

Ogłaszane wyniki pochodzą z podwójnie zaślepionego, kontrolowanego placebo badania fazy 2 AMETHYST (część A) obejmującej okres od 0 do 24. tygodnia. Kobiety stanowiły 74 proc. uczestników badania, a 33 proc. uczestników reprezentowało populacje inne niż biała. Taki rozkład demograficzny pozostaje spójny z epidemiologią CLE – chorobą, która zdecydowanie częściej występuje u kobiet oraz w grupach zróżnicowanych etnicznie i rasowo. Faza 3 badania nadal trwa, a wyniki pozostają zanonimizowane.

W części A badania AMETHYST osiągnięto pierwszorzędowy punkt końcowy, wykazując, że litifilimab powodował statystycznie istotne, tj. o 11,8 proc. większe, zmniejszenie aktywności choroby u osób z CLE (95-procentowy przedział ufności [CI]: 1,39–22,27; p < 0,05), mierzonej wynikiem 0–1 dla rumienia (brak/niemal całkowity brak) w Zrewidowanej Globalnej Skali Oceny Aktywności skórnej postaci tocznia rumieniowategon wg badaczy (Cutaneous Lupus Activity Investigators’ Global Assessment Revised, CLA-IGA-R) w tygodniu 16., w porównaniu z placebo (14,7 proc. w stosunku do 2,9 proc.). Ponieważ w części A drugorzędowych punktów końcowych, w tym wymienionych poniżej, nie skorygowano pod kątem wielokrotności, nie można formalnie wykazać ich istotności statystycznej.

Niemniej jednak stosowanie litifilimabu wiązało się z szybką i utrzymującą się poprawą w aktywności zmian skórnych, z różnicą w stosunku do placebo obserwowaną już w tygodniu 4. (19,3 proc. w stosunku do 5,5 proc.; Δ = 13,8; CI: 1,19, 26,46) mierzoną Wskaźnikiem Obszaru i Stopnia Nasilenia Zmian Skórnych w skórnej postaci tocznia rumieniowatego – CLASI-50 (Cutaneous Lupus Erythematosus Disease Area and Severity Index Activity-50) do tygodnia 24. (40,8% w stosunku do 21%; Δ = 19,8; CI: 1,46, 38,15).

Zgodnie z oceną według CLASI-50 przeprowadzoną w tygodniu 24. u większej liczby uczestników otrzymujących litifilimab osiągnięto odpowiedź w porównaniu z grupą placebo. Odpowiedzi CLASI-50 i CLASI-70 określa się jako, odpowiednio, 50- i 70-procentową poprawę w wyniku w CLASI-A w stosunku do wartości wyjściowej. Ponadto, w tygodniu 24., w porównaniu z grupą otrzymującą placebo, co szósty uczestnik przyjmujący litifilimab osiągnął w CLASI wynik 0–3, określany jako brak aktywności choroby lub jej minimalny poziom (16,3 proc. w porównaniu z 0 proc.; różnica = 16,3; CI: 7,07–25,62), podczas gdy w grupie placebo nie odnotowano takich przypadków.

W części A badania AMETHYST litifilimab był ogólnie dobrze tolerowany, a profil tolerancji był zgodny z profilem bezpieczeństwa ustalonym w zakończonych badaniach, w tym w badaniu 2 fazy LILAC. W okresie 24 tygodni zdarzenia niepożądane (AE) odnotowano u 74,6 proc. (44/59) i 64,7 proc. (22/34) uczestników otrzymujących odpowiednio litifilimab i placebo. Większość AE miała nasilenie od łagodnego do umiarkowanego. Poważne zdarzenia niepożądane zgłoszono u 6,8 proc. (4/59) uczestników w grupie litifilimabu i 2,9 proc. (1/34) uczestników w grupie placebo.

– Skórna postać tocznia rumieniowatego nie tylko pozostawia blizny. Może także wywierać głęboki wpływ na stan emocjonalny i sytuację społeczną osób, które żyją z tą chorobą. Wobec braku zatwierdzonych celowanych terapii modyfikujących przebieg choroby, opcje dostępne dla pacjentów z CLE są mocno ograniczone – powiedział dr n. med. Daniel Quirk, globalny dyrektor medyczny w firmie Biogen. – Cieszymy się z wyników dwóch badań, w których litifilimab był dobrze tolerowany a jego stosowanie wiązało się z poprawą zmian skórnych w reprezentatywnej populacji. Dają nam one motywujący impuls do prowadzenia programu badań fazy 3. Prace prowadzone przez firmę Biogen w obszarze tocznia, w tym w szczególności w CLE, to dowód na zaangażowanie firmy w walkę z chorobami, w przypadku których opcje są ograniczone albo ich brak.

Informacje o badaniu AMETHYST

AMETHYST to dwuczęściowe, wieloośrodkowe, podwójnie zaślepione, kontrolowane placebo, randomizowane badanie Fazy 2/3 oceniające skuteczność i bezpieczeństwo litifilimabu w odniesieniu do placebo. Celem badania jest ocena skuteczności litifilimabu u uczestników z podostrą skórną postacią tocznia rumieniowatego (SCLE) i/lub z przewlekłą skórną postacią tocznia rumieniowatego (CCLE), którzy pozostają oporni na terapię lekami przeciwmalarycznymi lub jej nie tolerują.

Fazy 2 i 3 badania będą trwały po 52 tygodnie każda. Uczestnicy zostaną losowo przydzieleni do grupy, która będzie leczona litifilimabem podawanym podskórnie lub do grupy otrzymującej placebo co cztery tygodnie przez 20 tygodni, z dawką dodatkową w tygodniu 2. Wszyscy uczestnicy będą otrzymywali litifilimab w trakcie 28-tygodniowego wydłużonego okresu leczenia, od tygodnia 24. do tygodnia 48. Więcej informacji o badaniu AMETHYST (NCT05531565) jest dostępne pod linkiem clinicaltrials.gov.

Informacje o litifilimabie (BIIB059)

Litifilimab (znany jako BIIB059) został wynaleziony i opracowany przez naukowców firmy Biogen. Jest to humanizowane przeciwciało monoklonalne klasy IgG1 (mAb) ukierunkowane na BDCA2, badane jako potencjalna terapia w toczniu rumieniowatym układowym (SLE) oraz w skórnej postaci tocznia rumieniowatego (CLE).

BDCA2 to receptor występujący głównie na jednej z podgrup ludzkich komórek odpornościowych, tj. na plazmacytoidalnych komórkach dendrytycznych (pDC). Wykazano, że wiązanie litifilimabu z BDCA2 zmniejsza wytwarzanie przez komórki pDC cząsteczek prozapalnych, w tym interferonu typu I (IFN-I), a także innych cytokin i chemokin [1, 2]. Uznaje się, że te mediatory prozapalne odgrywają istotną rolę w patogenezie tocznia układowego i skórnego.

Litifilimab jest lekiem badanym, który nie uzyskał jeszcze dopuszczenia do obrotu przez żaden organ regulacyjny, a jego bezpieczeństwo i skuteczność nie zostały dotychczas potwierdzone.

Informacje o skórnej postaci tocznia rumieniowatego (CLE)

CLE, czyli jedna z postaci tocznia, to ciężka przewlekła autoimmunologiczna choroba skóry, która może przebiegać z objawami ogólnoustrojowymi lub bez nich. Osoby z CLE często doświadczają takich objawów jak wysypka, ból, swędzenie i nadwrażliwość na światło. U chorych występują również uszkodzenia skóry, które z czasem mogą się pogarszać i powodować nieodwracalne blizny, łysienie oraz zaburzenia pigmentacji, prowadzące do trwałych zmian wyglądu skóry i znacząco wpływające na jakość życia [3, 4, 5, 6]. Obecnie brak jest terapii celowanych dopuszczonych do obrotu w leczeniu CLE, a ostatni lek zatwierdzono w latach 50. XX wieku.

Bibliografia:

1. Furie R, Werth VP, Merola JF, et al. Monoclonal antibody targeting BDCA2 ameliorates skin lesions in systemic lupus erythematosus. J Clin Invest. 2019;129(3):1359–1371. doi:10.1172/JCI124466.

2. Pellerin A, Otero K, Czerkowicz JM, et al. Anti-BDCA2 monoclonal antibody inhibits plasmacytoid dendritic cell activation through Fc-dependent and Fc-independent mechanisms. EMBO Mol Med. 2015;7(4):464–476. doi:10.15252/emmm.201404719.

3. Drenkard C, Barbour KE, Greenlund KJ, Lim SS. The Burden of Living With Cutaneous Lupus Erythematosus. Front Med (Lausanne). 2022 Aug 8;9:897987. doi: 10.3389/fmed.2022.897987. PMID: 36017007; PMCID: PMC9395260.

4. Ogunsanya ME, Brown CM, Lin D, et al (2018). Understanding the disease burden and unmet neds among patients with cutaneous lupus erythematosus: A qualitative study. Int J Womens Dermatol. 4(3):152-158. Ogunsanya ME, Brown CM, Lin D, et al (2018). Understanding the disease burden and unmet needs among patients with cutaneous lupus erythematosus: A qualitative study. Int J Womens Dermatol. 4(3):152–158.

5. Ogunsanya ME, Cho SK, Hudson A, Chong, BF (2019). Validation and reliability of a disease-specific quality of life measure in patients with cutaneous lupus erythematosus. Br J Dermatol. 180(6):1430-1437. Ogunsanya ME, Cho SK, Hudson A, Chong, BF (2019). Validation and reliability of a disease-specific quality of life measure in patients with cutaneous lupus erythematosus. Br J Dermatol. 180(6):1430–1437.

6. Drenkard C, Parker S, Aspey LD, Gordon C, Helmick CG, Bao G, Lim S. Racial Disparities in the Incidence of Primary Chronic Cutaneous Lupus Erythematosus in the Southeastern US: The Georgia Lupus Registry. Arthritis Care Res (Hoboken). 2019 Jan;71(1):95–103. doi: 10.102/acr.23578. PMID: 2969194; PMCID: PMC6193862.

Artykuł Przełom w leczeniu tocznia skórnego? Obiecujące wyniki litifilimabu pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Artykuł „Nadrzędnym celem we wszystkich postaciach choroby jest odbudowa bariery naskórkowej” pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Sesja dermatologiczna prof. Ireny Waleckiej podczas II Konferencji „Medycyna z Diamentami”

HS – hidradenitis suppurativa, trądzik odwrócony określany też jako zapalenie gruczołów apokrynowych, trądzik ektopowy, to jedna z najcięższych chorób skóry o podłożu autoimmunologicznym, choroba przewlekła i nawrotowa (do nawrotów może dojść już po 3–6 miesiącach). Charakterystyczne dla niej jest pojawianie się guzów skórno-podskórnych, głównie w pachwinach, na genitaliach, w okolicy okołoodbytniczej, na wewnętrznej stronie ud. Mogą być one bardzo bolesne, a kiedy wydostają się na zewnątrz, wypływa z nich ropa. I choć są łatwe do rozpoznania, zanim zostanie postawiona prawidłowa diagnoza, upływa od 7 do 10 lat. Chorzy zataczają koło, szukając pomocy u różnych specjalistów – chirurgów, urologów, ginekologów czy wreszcie dermatologów. Niektórzy odwiedzą nawet i 10 specjalistów, zanim trafią na takiego, przede wszystkim właśnie dermatologa, który postawi właściwe rozpoznanie.

Nie jest to choroba tylko skóry; mogą z nią współistnieć takie choroby jak cukrzyca, nadciśnienie tętnicze, choroby zapalne jelit, reumatyczne. HS najczęściej ujawnia się po okresie dojrzewania. Dotyczy ok. 4 proc. populacji, częściej chorują kobiety. Nową podgrupę chorych stanowią pacjenci z łuszczycą.

Wielu chorych, bo aż ponad 80 proc. w wyniku choroby cierpi na depresję. Jest to bowiem choroba stygmatyzująca, chorzy izolują się, rezygnują z wykonywania ról społecznych, wstydzą się zmian skórnych.

Wśród możliwych przyczyn HS wymienia się czynniki genetyczne (ok. 30–40 proc. przypadków), ale też środowiskowe: głównie palenie papierosów, picie alkoholu, otyłość. Do HS mogą się przyczyniać zaburzenia hormonalne, immunologiczne. Brak jest jednak markerów laboratoryjnych, które mogłoby wskazywać na to schorzenie. Jedną ze wskazówek może stanowić wysokie OB. Do rozpoznania wykorzystuje się USG skóry.

W leczeniu stosuje się wiele metod – chirurgiczne lub laserowe wycinanie zmian, antybiotykoterapię oraz w cięższych przypadkach leczenie biologiczne. Decyzję o tym, jak długo ma być prowadzone leczenie, podejmuje lekarz. Bardzo ważna jest również modyfikacja stylu życia. Obecnie w badaniach klinicznych znajdują się nowe cząsteczki.

Artykuł „Ponad 80 proc. chorych na trądzik odwrócony w wyniku choroby cierpi na depresję.” pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Prof. Irena Walecka, kierownik Kliniki Dermatologii CMPK w PIM MSWiA w Warszawie opowiada o trądziku odwróconym (HS)

Artykuł „Mamy już 10-letnich pacjentów w trądzikiem odwróconym” (VIDEO) pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Rozmowa z prof. Ireną Walecką uhonorowaną Nagrodą Zaufania Złoty OTIS 2025 za osiągnięcia w stosowaniu terapii biologicznych w dermatologii

• Jak zmieniła się jakość życia pacjentów z ciężkimi chorobami skóry dzięki terapiom biologicznym i co jeszcze przed nami?
• Czy prof. Irena Walecka widzi zagrożenie, że pacjenci zachęceni szybkim efektem leczenia biologicznego będą chcieli pomijać wcześniejsze, tańsze ścieżki terapeutyczne?
• Jakie choroby skóry nadal pozostają „medycznie wykluczone” bez skutecznego leczenia?

Zapraszamy do obejrzenia rozmowy.

Prof. dr hab. Irena Walecka – kierownik Katedry i Kliniki Dermatologii i Dermatologii Dziecięcej, CMPK/Państwowy Instytut Medyczny MSWiA w Warszawie.

Artykuł „W Polsce nie mamy programu leczenia bielactwa ani łysienia plackowatego” pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Rozmowa z prof. dr hab. n. med. Lidią Rudnicką, laureatką Nagrody Zaufania Złoty OTIS 2025 za dorobek życia w dermatologii

• Trichoskopia zmieniła oblicze diagnostyki chorób włosów. Jak wyglądała droga od pomysłu do światowego uznania tej metody?
• Co prof. Rudnicka uznaje dziś za największe wyzwanie stojące przed dermatologią kliniczną?
• Jakie wyzwania diagnostyczne napotyka lekarz w rozpoznawaniu chorób skóry głowy o podłożu autoimmunologicznym i co może przegapić nawet doświadczony klinicysta?

Zapraszamy do obejrzenia rozmowy.

Prof. Lidia Rudnicka to wybitna polska dermatolog, pionierka w dziedzinie trichoskopii – nieinwazyjnej metody diagnostyki chorób włosów i skóry głowy, którą po raz pierwszy na świecie opisał zespół pod jej kierownictwem. Swoją wiedzą dzieli się, publikując filmy edukacyjne na YouTubie.

Artykuł „Coraz częściej opieramy diagnozę wyłącznie na wynikach badań i AI” pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

– Włosy mogą być cennym źródłem informacji o stanie zdrowia, w tym o niedoborach składników mineralnych, przyjmowanych środkach psychoaktywnych oraz lekach – powiedziała PAP prof. Elżbieta Wojaczyńska, chemiczka z Politechniki Wrocławskiej.

W poniedziałek media obiegła informacja o wykupieniu przez Ministerstwo Sprawiedliwości profilaktycznych badań trychologicznych dla swoich pracowników. Resort zapłacił za tę usługę blisko 25 tys. zł, a skorzystały z niej 173 osoby. Informacja wywołała falę dyskusji na temat zasadności takich badań.

W rozmowie z PAP prof. Elżbieta Wojaczyńska z Wydziału Chemicznego PWr zaznaczyła, że analiza włosów i skóry głowy ma duży potencjał diagnostyczny i profilaktyczny. Wykorzystuje się ją zarówno w medycynie, jak i innych dziedzinach. Wyjaśniła, że badania trychologiczne mogą przyjmować różne formy.

– Analiza włosów to szerokie pojęcie, które obejmuje różne techniki i cele. Może je przeprowadzić np. trycholog, który obserwuje strukturę włosa i skóry głowy w dużym powiększeniu za pomocą specjalistycznej aparatury – powiedziała. Takie badanie może wskazać na problemy dermatologiczne, takie jak stany zapalne czy łuszczyca, oraz sugerować niedobory mikroelementów. – W połączeniu z wynikami badań krwi może dostarczyć jeszcze bardziej kompleksowego obrazu zdrowia pacjenta – dodała.

Jeżeli chodzi o samą analizę składu chemicznego włosa, to także można z niej dużo wyczytać. Prof. Wojaczyńska zaznaczyła, że jest to powszechnie wykorzystywana technika, np. podczas rekrutacji pracowników do służb mundurowych. – To doskonałe narzędzie do weryfikacji, czy dana osoba zażywa (lub zażywała) narkotyki, opioidy itp. – wyjaśniła.

Podobne testy przeprowadza się również w kryminalistyce, żeby np. określić przyczynę zgonu. – Taką analizę przeprowadzono po latach na włosach Napoleona, ponieważ jest dużo niejasności związanych z bezpośrednią przyczyną jego śmierci – powiedziała naukowczyni.

– Jednak przede wszystkim badanie składu włosów pomaga w wykrywaniu niedoborów makro- i mikroelementów niezbędnych dla funkcjonowania organizmu. Badanie takie prowadzi się przy użyciu chromatografii lub spektrometrii masowej i pozwala ono określić skład pierwiastkowy włosów – wytłumaczyła.

Dzięki niemu można wykryć niedobory takich kluczowych dla zdrowia makroelementów, jak wapń, magnez, sód, potas, fosfor czy siarka oraz mikroelementów, m.in. cynku, żelaza, chromu, litu, jodu czy krzemu. Prof. Wojaczyńska zauważyła, że włosy jako materiał badawczy są szczególnie cenne, ponieważ pozwalają na analizę zmian w organizmie nie tylko w momencie badania, ale na przestrzeni wielu miesięcy.

– Włos rośnie o ok. jeden centymetr na miesiąc, co pozwala na ustalenie okresu przyjmowania określonych substancji, w tym narkotyków – wyjaśniła.

– Jednym słowem: badając włosy, można czasami szybciej postawić właściwą diagnozę. Zdarza się, że terapia trwa już długo, a pacjent nadal ma dolegliwości i dopiero analiza składu pierwiastkowego pokazuje, że ma on – przykładowo – niedobory litu i to była przyczyna jego problemów zdrowotnych – powiedziała.

Prof. Wojaczyńska podsumowała, że w przypadku problemów zdrowotnych analizy trychologiczne nie mogą zastąpić konsultacji lekarskiej i kompleksowych badań, mogą jednak być uzupełnieniem diagnostyki, dostarczając cennych informacji o stanie organizmu.

Wydział Chemiczny PWr oraz Wrocławska Rada Federacji Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych NOT zorganizowały wystawę Chemia włosów, którą można oglądać przed budynkiem D-21 (pl. Grunwaldzki 11, Wrocław).

Wystawę przygotowała prof. Wojaczyńska wraz z grupą studentów, we współpracy z prof. Bożeną Cybulską z Wydziału Medycznego PWr, dr Anną Jakietą z Wojskowego Szpitala Klinicznego, dr. hab. Jackiem Wojaczyńskim z Wydziału Chemii Uniwersytetu Wrocławskiego oraz stylistką włosów i artystką Jagą Hupało. (PAP)

Nauka w Polsce, Katarzyna Czechowicz
kap/ bar/ mow/

Artykuł Badanie włosów może dostarczyć cennych informacji o tym, co się dzieje w organizmie pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

W krajach Unii Europejskiej, Wielkiej Brytanii, Norwegii i Szwajcarii na choroby skóry może cierpieć nawet 195 mln osób: 10 proc. z nich na grzybicę, nieco ponad 5 proc. na trądzik i atopowe zapalenie skóry – wynika z badania przeprowadzonego w 2021 r. na zlecenie European Academy of Dermatology and Venerology (EADV). Oprócz farmakologii dobre wyniki w leczeniu zmian skórnych dają takie nowoczesne metody jak nowoczesna laseroterapia wykorzystująca światło żółte.

Uczestnicy debaty „Problemy skórne Polaków – nowoczesne metody leczenia” w Centrum Prasowym PAP w Warszawie omawiali dostępne w Polsce metody terapii wykorzystywane w dermatologii czy medycynie estetycznej. Debata rozpoczyna kampanię „Skóra bez tajemnic. Odkryj moc laserowej terapii”. Organizatorem konferencji był MEDIF Aesthetics.

Biorący udział w debacie Czesław Ducki, dyrektor Działu Organizacji i Zarządzania oraz zastępca dyrektora ds. medycznych w Mazowieckim Szpitalu Bródnowskim w Warszawie, wskazał, że oprócz klasycznych metod leczenia, jak leki miejscowe czy systemowe, są nowe narzędzia, które mogę zastępować leczenie tradycyjne wtedy, gdy występują ograniczenia w jego stosowaniu lub je uzupełniać. Jedną z takich cennych metod jest laseroterapia z wykorzystaniem światła żółtego.

Na rosnącą popularność tej metody w Polsce, np. w leczeniu trądziku czy trądziku różowatego, zwrócił uwagę dr Mariusz Borkowski, lekarz medycyny estetycznej oraz międzynarodowy trener z zakresu laserowego liftingu twarzy i ciała (endolift), autor podcastu „Medycznie Estetycznie”.

– Dbanie o skórę polega na pobudzeniu komórek, które produkują kolagen. Działanie na nią od zewnątrz ma większe działanie terapeutyczne i ogromne w leczeniu chorób, takich jak trądzik pospolity czy różowaty. Używamy różnego rodzaju laserów. Najlepsze efekty daje działanie wielokierunkowe – powiedział dr Borkowski i dodał, że główną barierą do stosowania laseroterapii jest jednak ból, który odczuwa pacjent podczas zabiegu.

Z kolei Dominik Toboła, Sales & Product Manager w MEDIF, zaznaczył, że nowoczesna laseroterapia powinna skracać czas rekonwalescencji, zachowując oczekiwane efekty. – Bezpieczeństwo zabiegów jest bezwzględnie ważne – podkreślił Dominik Toboła. Dodał przy tym, że na rynku dostępne są już urządzenia, które dzięki wykorzystaniu żółtego światła niwelują bariery ograniczające laseroterapię. Dzięki temu zwiększył się komfort pacjenta, zmniejszono częstotliwość występowania stanów zapalnych, zaczerwienień czy opuchlizny.

– Kluczowa dla wielu użytkowników jest również możliwość stosowania lasera w okresach o dużym nasłonecznieniu i na opalonej skórze. Nowoczesna laseroterapia wykorzystująca światło żółte nie powoduje konieczności długotrwałej rekonwalescencji, co jest istotne dla osób, które pragną powrócić do codziennych aktywności jak najszybciej po zabiegu – powiedział Dominik Toboła.

Pascal Servell, V.P. Clinical Affairs Advalight, ekspert międzynarodowego rynku opieki zdrowotnej w zastosowaniach terapii estetycznych, medycznych i chirurgicznych, opowiedział o badaniach przeprowadzonych na 45 pacjentach w Singapurze, podczas którego poddano ich serii pięciu zabiegów rozłożonych w czasie co dwa-trzy tygodnie. Wizyty kontrolne odbyły się po miesiącu i po trzech miesiącach.

– W badaniach zostały użyte obie wiązki laserów o długości 589 nanometrów i 1319 nanometrów. Wyniki po kontroli po trzech miesiącach były takie, że ponad 90 procent pacjentów uznało, że są zadowoleni lub bardzo zadowoleni z efektów leczenia, któremu ich poddano. 75 procent z tych 45 osób, na których przeprowadzono to leczenie, deklarowało redukcję wszelkich zmian skórnych, z którymi to leczenie rozpoczynali – powiedział Pascal Servell.

Terapia za pomocą lasera może być jedną z odpowiedzi na poważny problem, jakim jest występowanie trądziku, także w Polsce. Dotyka on bowiem ok. 90 proc. populacji wieku dojrzewania. – Trądzik jest jedną z bolączek młodych ludzi, szczególnie teraz, kiedy presja otoczenia na wygląd jest tak silna. Wyraźny wzrost nadwagi i otyłości w społeczeństwie może nieść za sobą negatywny wpływ na gospodarkę hormonalną pacjentów. To może być jednym z czynników wzrostu występowania trądziku u młodych ludzi – powiedział Łukasz Preibisz, specjalista dermatolog wykonujący zabiegi medycyny estetycznej.

Zauważył, że do specjalistów zgłaszają się pacjenci z różnymi problemami skórnymi. – Każdy człowiek i jego problem jest inny i wymaga indywidualnego podejścia, żeby jak najlepiej mu pomóc – podsumował dr Łukasz Preibisz.

Źródło informacji: PAP MediaRoom

Artykuł Laseroterapia skutecznie wspomaga farmakologię w leczeniu chorób skóry pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Skóra to bardzo ważny i skomplikowany organ, który musi być przestrajany ogólnoustrojowo, ma również wyjątkową pamięć immunologiczną. Stosowanie preparatu miejscowego wyłącznie na wykwit skórny nie jest w stanie zablokować rozwijania się procesu chorobowego – mówi prof. Joanna Narbutt, kierownik Kliniki Dermatologii, Dermatologii Dziecięcej i Onkologicznej UM w Łodzi, krajowym konsultantem w dziedzinie dermatologii i wenerologii.

W marcu odbył się kongres Amerykańskiej Akademii Dermatologii, jedna z największych konferencji dermatologicznych na świecie. Jakie były najważniejsze doniesienia tam prezentowane? Czy widać, jak zmienia się dermatologia?

Doniesienia kongresowe pokazały, jak bardzo obecnie dermatologia się rozwija, zwłaszcza w kierunku leczenia systemowego wszystkich przewlekłych chorób o przebiegu zapalnym, takich jak łuszczyca, atopowe zapalenie skóry, wyprysk alergiczny, łysienie plackowate, bielactwo. Jednym z wiodących tematów było właśnie łysienie plackowate oraz bielactwo, ponieważ przez wiele lat ? można powiedzieć ? staliśmy w miejscu, jeśli chodzi o leczenie tych schorzeń. Obecnie ukazały się pierwsze wyniki badań klinicznych nowych cząsteczek, głównie inhibitorów kinaz janusowych. Wydaje się, że będą one światłem w tunelu dla pacjentów z tymi chorobami. To ważne, gdyż widzimy, że takich osób przybywa; schorzenia te zaczynają w coraz większym stopniu dotykać również populacji dziecięcej.

Przełomem jest również trend pokazujący, że co prawda w dermatologii nadal podstawą pozostaje leczenie miejscowe, przeciwzapalne, jednak w większości chorób będziemy stosować również leki ogólne, systemowe, m.in. biologiczne, które znajdują duże zastosowanie w medycynie.

W trakcie kongresu wiele sesji było poświęconych relacji pacjent-lekarz, poprawie przestrzegania zaleceń terapeutycznych przez pacjenta, holistycznej opiece nad chorymi. Przewlekłe choroby skóry, również z powodu stygmatyzacji, która się z nimi wiąże, mają bardzo negatywny wpływ na jakość życia, funkcjonowanie zawodowe, społeczne. Mówiło się o tym już od pewnego czasu, obecnie jednak przykłada się do tego coraz większą wagę. Pomaga to spojrzeć na pacjenta w sposób holistyczny.

Dermatologia idzie w bardzo ciekawym kierunku, będzie wymagała od nas zdobywania wiedzy na temat farmakoterapii, działań niepożądanych, stosowania leków dermatologicznych łącznie z terapiami przyjmowanymi przewlekle przez pacjenta z powodu innych schorzeń. Bardzo rozwija się również medycyna estetyczna, która w dużej części jest działką dermatologii. Zabiegi z zakresu medycyny estetycznej nie są już wykorzystywane wyłącznie w celu poprawienia urody, ale również mocno wspomagają kurację dermatologiczną. Przykładem jest ciężki trądzik, po którego wyleczeniu często pozostają blizny. Obecnie są już możliwości z zakresu medycyny estetycznej, głębokie pilingi, laseroterapia, które dopełniają farmakoterapii, by podnieść jakość życia pacjenta. Jest to wręcz element leczenia.

Coraz większą rolę w leczeniu dermatologicznym odgrywa leczenie systemowe. Oznacza to, że choroba skóry nie jest ?tylko? chorobą skóry? Choruje cały organizm?

Skóra ma swój własny układ immunologiczny i własny układ endokrynologiczny ? to również są odkrycia ostatnich lat. Coraz więcej dowiadujemy się na ten temat. Skóra to bardzo ważny organ, który musi być przestrajany ogólnoustrojowo, gdyż stosowanie preparatu miejscowego wyłącznie na wykwit skórny nie jest w stanie zablokować rozwijania się procesu chorobowego. Niestety, nawet wielu lekarzy, którzy nie są dermatologami, postrzega wykwity na skórze jako coś, co wystarczy posmarować i powinno zniknąć. Tak nie jest. Skóra ma wyjątkową pamięć immunologiczną, jest bardzo skomplikowanym organem.

Również pacjentom pewnie często trudno wytłumaczyć, że konieczne jest przewlekłe leczenie. A nie jest łatwo stosować się do zaleceń przez miesiące i lata?

Musimy zmienić myślenie o chorobach dermatologicznych. Jeśli pacjent choruje na cukrzycę, to wie, że przez całe życie konieczne jest przyjmowanie leków albo insuliny. Choroby skóry przez wiele lat były postrzegane jako zmiany na skórze,  które pojawiły się i trzeba się ich pozbyć. Pacjenci nie rozumieją, że to przewlekłe choroby, często trwające przez całe życie. Nie potrafimy dziś wyleczyć łuszczycy czy atopowego zapalenia skóry; możemy jednak wprowadzić pacjenta w remisję, stosować niskie dawki leków, nawet próbować je na jakiś czas odstawić, licząc, że na tyle przestroiliśmy immunologicznie skórę, że da sobie ona przez pewien czas radę.

Dużym problemem jest też to, że wiele chorób dermatologicznych dotyczy młodych dorosłych, a także populacji dziecięcej.

Dzieciom i młodzieży szczególnie trudno przestrzegać zaleceń i pogodzić się z tym, że choroba może trwać przez całe życie?

To prawda, trudno im przestrzegać zaleceń, jeśli konieczne jest codziennie stosowanie leczenia miejscowego, a często tak właśnie jest. To duży problem psychologiczny. Problemem jest również stygmatyzacja, zwłaszcza w przypadku dzieci i młodzieży. Wszędzie panuje kult bycia pięknym, a cóż bardziej widać niż skórę i włosy?

Mówiła Pani o przełomach, jakie pojawiają się, jeśli chodzi o leczenie łysienia plackowatego, bielactwa, ale również, że te problemy coraz częściej dotykają dzieci. Dlaczego tak się dzieje?

To choroby o podłożu autoimmunologicznym, ich liczba wzrasta, podobnie jest z innymi chorobami o podłożu autoimmunologicznym, jak np. cukrzyca typu 1. Na pewno dużą rolę odgrywają czynniki genetyczne, jednak również środowiskowe, jak infekcje, przewlekły stres, być może również bardziej modyfikowana żywność. Dużą wagę przykładałabym do przewlekłego stresu, który towarzyszy nam wszystkim od najmłodszych lat. To jeden z uznanych czynników wywołujących choroby autoimmunologiczne.

Na pewno lepiej dziś też diagnozujemy choroby skóry, lepsza jest też dostępność do specjalistów, większa świadomość pacjentów, że można coś z danym problemem zrobić, bardzo rozwija się też farmakoterapia. Wszystko to powoduje, że pacjentów przybywa.

Jak ocenia Pani dostęp w Polsce do najnowocześniejszych terapii dermatologicznych?

Bardzo dużo w ostatnim czasie się zmieniło, największy sukces dotyczy leczenia łuszczycy. Obecnie mamy już duże portfolio nowoczesnych leków refundowanych, choć jest jeszcze kilka rzeczy, które chcielibyśmy zmienić i mam nadzieję, że uda się to w miarę szybko. Zależy nam na zmianach w już istniejących programach lekowych, na możliwości zwiększenia liczby leków do leczenia łuszczycy u dzieci. W AZS mamy refundację dupilumabu, pierwszego leku biologicznego, który jest absolutnym przełomem i będzie złotym standardem w leczeniu tej choroby. Na razie mamy jego refundację tylko w leczeniu osób dorosłych, mam jednak nadzieję, że w tym roku uda się go zrefundować przynajmniej jeszcze dla młodzieży, ponieważ w tej grupie szczególnie ważne jest dobre leczenie i pomoc. Walczymy nie tylko o skórę, ale też o zdrowie psychiczne.

Jakie są więc największe wyzwania jeszcze na ten rok?

Mamy nadzieję na ostateczne zniesienie pewnych granic administracyjnych w programach lekowych, przede wszystkim zniesienie przerwy w leczeniu; chcielibyśmy zwiększyć portfolio leków dla dzieci w łuszczycy, wprowadzić dupilumab dla młodzieży: te kwestie są najważniejsze. W wielu krajach świata pacjenci mają dostęp także do innych nowoczesnych leków, m.in. inhibitorów kinaz janusowych; liczymy na to, że one również wejdą do leczenia. Zdajemy sobie jednak sprawę, że ze względu na cenę może to być problemem.

Refundacja nowych leków, w tym biologicznych, dotyczy zwykle pacjentów chorujących na łuszczycę czy AZS. W wielu krajach te bardzo nowoczesne leki są stosowane off labell, poza wskazaniami, także w innych chorobach skóry. To drogie leki, a terapia jest przewlekła, pacjentów nie stać na ich zakup. Firmy występują o refundację zgodnie z charakterystyką produktu leczniczego, jednak ChPL jest opracowana na podstawie badań klinicznych, a dla małych grup pacjentów takie badania często nie są wykonywane. Muszę jednak zaznaczyć, że z roku na rok mamy coraz więcej pieniędzy przeznaczanych w ramach Funduszu Medycznego dla szpitali o trzecim poziomie referencyjności, możemy też korzystać z Ratunkowego Dostępu do Technologii Lekowych, procedura jest dużo prostsza niż kilka lat temu. Dlatego dziś mamy dużo większe możliwości, by pacjentowi pomóc.

Polska dermatologia dziś nie odbiega od światowej?

Zdecydowanie jesteśmy na światowym poziomie. Mamy dostęp do wiedzy, możliwość uczestniczenia w kongresach naukowych, wiemy, jak pokierować pacjenta. W Polsce toczy się dużo badań klinicznych, które dają pacjentom dostęp do nowoczesnych terapii, często z nich korzystają, są to badania wieloośrodkowe, trzeciej fazy, bardzo dobrze monitorowane. Pacjenci są coraz bardziej świadomi korzyści z badań klinicznych, często sami ich poszukują.

Jak epidemia COVID-19 zmieniła leczenie chorób skóry?

Na początku pandemii wszyscy zachwycili się telemedycyną w dermatologii, przyznam jednak, że nie mam z nią zbyt dobrych doświadczeń. We wszystkich chorobach przewlekłych pacjenci kontynuujący leczenie i będący w stabilnym stanie mogą kontaktować się poprzez telemedycynę z lekarzami, szczególnie, jeśli byłoby to możliwe poprzez wideoczaty. Jeżeli jednak chodzi o wizyty pierwszorazowe, to teleporady w dermatologii zupełnie się nie sprawdzają. Mieliśmy przypadki na początku pandemii, kiedy np. lekarz zalecał leczenie na trądzik ? bo tak wynikało z opisanych objawów ? a po kilku dniach pacjent przyjeżdżał na izbę przyjęć i okazywało się, że choruje na półpaśca.

Teleporady mogą mieć swoje miejsce w leczeniu, jednak prawdziwa medycyna face to face pozostanie. Tym bardziej, że wiemy, jak ważne jest holistyczne podejście do pacjenta, wysłuchanie go, przekonanie do leczenia.

Na początku pandemii dużo mówiło się o zmianach skórnych towarzyszących COVID-19. Czy dziś jest już opisywana nowa jednostka chorobowa, jak pocovidowe zmiany skórne?

W przebiegu zakażenia SARS-CoV-2 występowały zmiany skórne, nie były one bardzo odmienne od występujących w przebiegu innych chorób wirusowych. Najczęstszym problemem jest obecnie łysienie pocovidowe ? to klasyczne łysienie poinfekcyjne. U niektórych pacjentów faktycznie utrata włosów była duża. Dobrą wiadomością jest jednak to, że po kilku miesiącach następuje odrost włosów.

Skóra to bardzo ważny i skomplikowany organ, który musi być przestrajany ogólnoustrojowo, ma również wyjątkową pamięć immunologiczną. Stosowanie preparatu miejscowego wyłącznie na wykwit skórny nie jest w stanie zablokować rozwijania się procesu chorobowego.

Rozmawiała: Katarzyna Pinkosz

Artykuł Prof. Joanna Narbutt: Musimy zmienić myślenie o chorobach dermatologicznych pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Doniesienia francuskich, włoskich i hiszpańskich lekarzy mówią o szeregu mało charakterystycznych objawów dermatologicznych COVID-19 takich jak pokrzywka, zmiany o charakterze wysypki plamisto-grudkowej, odropodobnej lub pęcherzykowej o różnym umiejscowieniu, zmiany o charakterze pseudoodmrozinowym z pęcherzami i owrzodzeniem najczęściej na palcach rąk i stóp ? mówi prof. Irena Walecka, MBA, Kierownik Kliniki Dermatologii CSK MSWiA w Warszawie.

Nie tylko gorączka, kaszel i duszności, ale też objawy ze strony układu pokarmowego, a także zmiany skórne mogą być świadczyć o zakażeniu SARS-CoV-2?

Podstawową manifestacją kliniczną zakażenia SARS-CoV-2 istotnie jest gorączka, suchy kaszel oraz duszność. Wśród objawów klinicznych wymienia się również objawy ze strony przewodu pokarmowego, jak nudności, ból brzucha, biegunka, a także zanik węchu i smaku. Doniesienia francuskich, włoskich i hiszpańskich lekarzy mówią również o szeregu mało charakterystycznych objawów dermatologicznych. Może to być np. pokrzywka, zmiany o charakterze wysypki plamisto-grudkowej, odropodobnej lub pęcherzykowej o różnym umiejscowieniu, zmiany o charakterze pseudoodmrozinowym (chilblain) z pęcherzami i owrzodzeniem najczęściej na palcach rąk i stóp, tzw. palce covidowe. Rzadziej pojawiają się zmiany plamicze na udach i podudziach. Często objawy dermatologiczne są jedyną manifestacją zakażenia SARS-CoV-2.

Czy tego typu zmiany pojawiają się od początku infekcji COVID-19, czy raczej występują na zakończenie zakażenia? Jakie są w tym przypadku obserwacje ekspertów?

Takie zmiany z reguły pojawiają się nagle, mają dość dynamiczny przebieg, ustępują natomiast powoli, wraz ze spadkiem wiremii. Prawdopodobnie zmiany skórne, zwłaszcza w przypadku zmian o charakterze pseudoodmrozinowym (chilblain), są wynikiem zmian zakrzepowych w zakresie drobnych naczyń skóry, natomiast zmiany pęcherzykowe są dość typową manifestacją zakażeń wirusowych.

Istotne jest to, że większość zmian skórnych poprzedza pełnoobjawowy COVID-19, a część pacjentów ? poza manifestacją skórną ? nie ma żadnych innych charakterystycznych dolegliwości. Zmiany skórne w przebiegu zakażenia SARS-CoV-2 częściej dotyczą dzieci, młodzieży i młodych dorosłych. Często nie mają oni żadnych innych objawów. Bezobjawowi nosiciele są szczególnie niebezpieczni dla przebywających z nimi osób starszych, osób w trakcie chemioterapii czy leczenia immunosupresyjnego, dlatego tak ważne jest to, żeby zidentyfikować zmiany skórne w przebiegu infekcji COVID-19.

Już wcześniej lekarze informowali, że obserwują tzw. covidowe palce. Jak takie zmiany wyglądają?

To są właśnie zmiany pseudoodmrożeniowe (chilblain), o których już wcześniej wspomniałam, umiejscowione asymetrycznie na palcach rąk i stop, z towarzyszącym lekkim obrzękiem, nieznacznym pieczeniem, a czasami bólem. Zmiany te początkowo mają kolor czerwony lub fioletowy. Następnie pojawiają się pęcherze i owrzodzenia. Ponieważ zmiany te często obserwujemy jako jeden z pierwszych lub jedyny objaw COVID-19, można je będzie potraktować jako wskazówkę diagnostyczną, gdy nie ma innych objawów sugerujących, że pacjent ma za-każenie SARS-CoV-2.

Decyzją Wojewody Mazowieckiego CSK MSWiA został przekształcony w jednoimienny szpital zakaźny, dlatego mamy okazję obserwować u naszych pacjentów z COVID-19 część zmian skórnych opisywanych przez kolegów dermatologów z innych krajów. Jednocześnie prowadzimy badania dotyczące zmian skórnych w przebiegu zakażenia SARS-CoV-2.

Zmiany skórne wywołane nowym koronawirusem nie są jedynym kojarzonym z nim problemem dermatologicznym. Istotną kwestią, dotyczącą głównie pracowników służby zdrowia, są konsekwencje stosowania ochronnych środków higienicznych, głównie preparatów dezynfekcyjnych, oraz ciągłej pracy w rękawiczkach. Działania te, poza oczywistym zwiększaniem bezpieczeństwa epidemiologicznego, nierzadko prowadzą do wystąpienia lub nasilenia zmian skórnych?

W związku ze stale rosnącą w placówkach medycznych liczbą pacjentów i dużym ryzykiem zakażenia personelu, zostały wprowadzone nowe, bardzo restrykcyjne procedury higieniczne. Procedury te, poza niewątpliwymi korzyściami, przyczyniły się do występowania lub nasilenia zmian skórnych rąk o charakterze wyprysku kontaktowego. Wyprysk może powstawać w dwóch mechanizmach: alergicznym oraz niealergicznym, z podrażnienia, z takimi objawami jak rumień, pęcherzyki, grudki, pęknięcia, sączenie, krwawienie i złuszczanie. Zmianom tym może towarzyszyć uczucie świądu i/ lub bólu.

Najczęściej alergizują aldehydy: ortoftalowy oraz glutarowy, chociaż występowanie miejscowych alergii może być też wynikiem wielokrotnego i długotrwałego stosowania chlorheksydyny. Do najczęściej stosowanych obecnie środków dezynfekcyjnych należą preparaty jodopowidonu, chlorheksydyny i oktenidyny. Najmniej podrażniającym i najmniej alergizującym wydaje się jodopowidon. Trzeba też mieć na uwadze, że środki dezynfekcyjne w połączeniu z promieniowaniem słonecznym mogą wywołać różnorodne reakcje fototoksyczne i fotoalergiczne.

Często pojawia się uczulenie na lateks, a wiele rodzajów rękawiczek ochronnych jest wykonanych właśnie z lateksu?

Rękawiczki ochronne mogą być wykonane z różnych materiałów, m. in. z lateksu, ale też nitrylu czy winylu. Istotnie, najwięcej osób jest uczulonych na lateks, jednak alergiczny wyprysk kontaktowy może wystąpić również przy stosowaniu rękawiczek z innych wymienionych materiałów.

Co można poradzić osobom, które muszą przez kilka, kilkanaście godzin dziennie nosić rękawiczki ochronne, stosować płyny odkażające czy dezynfekcyjne?

Do mycia rąk najlepiej stosować ciepłą, niegorącą wodę, o temperaturze 45-50 stopni C, gdyż zbyt gorąca wysusza skórę. Należy unikać preparatów o podłożu wodnym, jak najczęściej (w miarę możliwości) stosować emolienty ? specjalne dermokosmetyki pozwalające na regenerację bariery naskórkowej. W razie nasilenia się zmian, konieczna jest konsultacja z dermatologiem.

Klinika Dermatologii CSK MSWiA prowadzi badania dotyczące częstości występowania kontaktowego zapalenia skóry wśród personelu medycznego. Jakie praktyczne przełożenie mogą mieć wyniki tych badań?

Efekty badań pozwolą ustalić indywidualną przyczynę zmian skórnych, a tym samym lepiej dobrać środki ochronne i dezynfekcyjne na przyszłość.

Zdjęcie pochodzi z publikacji: Locatelli, A. G., et al. (2020). „Histologic features of long lasting chilblain-like lesions in a pediatric COVID-19 patient.” J EurAcad Dermatol Venereol.

Zdjęcie zostało wykonane w Oddziale Dermatologii Szpitala: ?ASST Papa Giovanni XXIII? w Bergamo, Włochy

Artykuł Covidowe palce i inne zmiany skórne w zakażeniu SARS-CoV-2 pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

ROZMOWA Z PROF. DR. HAB. N. MED. WALDEMAREM PLACKIEM
Z KATEDRY I KLINIKI DERMATOLOGII, CHORÓB PRZENOSZONYCH DROGĄ
PŁCIOWĄ I IMMUNOLOGII W MIEJSKIM SZPITALU ZESPOLONYM W OLSZTYNIE.

Dermatolog, wenerolog, immunolog, patomorfolog? Sądząc po tym, w czym się Pan wyspecjalizował, jakie dziedziny medycyny znajdują się w obszarze Pańskich zainteresowań i po Pana osiągnięciach, jest Pan medycznym Leonardem da Vinci?

Przede wszystkim jestem dermatologiem, a te inne dziedziny wcale nie są inne, bo ściśle ze sobą związane i dotyczą schorzeń skóry. Także patomorfologią czy immunologią zajmuję się w zakresie chorób skóry, a więc jak najbardziej jest to dermatologia.

I jeszcze dermatologia estetyczna. Stworzył Pan poradnik, ?Dermatologia estetyczna?, choć słuszniej byłoby go określić jako dzieło. To pierwsze opracowanie, tak całościowo przedstawiające przegląd metod zabiegowych stosowanych w kosmetologii i medycynie estetycznej. Można w nim znaleźć nie tylko rzetelne, wszechstronne informacje medyczne, ale także informacje z zakresu historii, prawa, psychologii, anatomii, jak również informacje o lekach i suplementach diety. To ogromna praca!

Jeśli chodzi o dermatologię estetyczną, to mogę powiedzieć, że stanowi ona nie więcej niż 5 proc. mojej praktyki, natomiast pozostałe 95 proc. to pacjenci dermatologiczni.

I właśnie z myślą o takich pacjentach w 2012 roku na Wydziale Nauk Medycznych Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego utworzył Pan Klinikę Dermatologii.

A dokładnie ? Katedrę i Klinikę Dermatologii, Chorób Przenoszonych Drogą Płciową i Immunologii Klinicznej.Dziś w klinice przeprowadzamy szerokie spektrum zabiegów. Poza oddziałem posiadamy gabinet dermatochirurgiczny, pracownie diagnostyki fotodermatologicznej i fototerapii, pracownię dermatoskopii, alergologii. Mamy też pracownię immunodermatologii, która pozwala nam na pełną diagnostykę chorób immunologicznych skóry. Jesteśmy jednym z trzech ośrodków w Polsce, które rozwinęły terapię fotodynamiczną. To nowoczesna, mało inwazyjna metoda m.in. leczenia zmian przedrakowych i nowotworów skóry. W klinice wykonywane są ponadto m.in. zabiegi krioterapii i lektrokoagulacji,
leczenie laserem CO2 oraz leczenie biologiczne łuszczycy. O tym, jak potrzebne było stworzenie takiej placówki i o tym, jak ważną spełnia ona rolę, świadczy rosnąca liczba pacjentów, nie tylko z naszego województwa, ale też pomorskiego, kujawsko-pomorskiego, podlaskiego, a nawet mazowieckiego.

A skoro już mowa o roli, powiedział Pan kiedyś, że dziś dermatologia nie jest od wypisywania recepty na maść. To od czego jest, jak można by to najkrócej określić?

Dziś diagnozujemy i leczymy pacjentów całościowo, patrząc nie tylko na skórę, ale na cały organizm. A przy okazji niejednokrotnie wpływamy na inne choroby ogólnoustrojowe. Jeśli mamy podejrzenie, że choroba dotyczy
nie tylko skóry, kierujemy do innych specjalistów, z którymi się kontaktujemy. Traktujemy pacjenta holistycznie, takiego traktowania uczymy też naszych studentów.

Co jeszcze, poza podejściem do chorego, co dotyczyć powinno nie tylko dermatologii, zmieniło się w ciągu kilkudziesięciu ostatnich lat
konkretnie w dermatologii? Czy możemy mówić o jakichś przełomach?

Wiele zmieniło się w podejściu samych lekarzy. Np. kiedyś bielactwo uważano za problem głównie estetyczny i pozostawiano bez żadnej terapii. Dziś wiadomo, że to schorzenie całego organizmu, o podłożu autozapalnym,
podobnie jak łuszczyca, i wymaga leczenia. Większa jest też świadomość w społeczeństwie, co m.in. wynika z różnych akcji i kampanii, np. dotyczących czerniaka czy łuszczycy. Natomiast jeśli chodzi o przełomy w dermatologii, to niewątpliwie za taki można uznać wprowadzenie do terapii sterydów w latach 70., retinoidów z początkiem lat 80., fototerapii, cyklosporyn, inhibitorów, a teraz mamy leki biologiczne.

Tylko że dostęp do tych ostatnich w Polsce jest bardzo utrudniony ze względu na brak refundacji?

I nie tylko z tego powodu. Bardzo restrykcyjne są programy lekowe, leki biologiczne odstawia się pacjentowi po roku, bo tylko na tyle zezwalają urzędnicy. Tak jest np. w przypadku łuszczycy. A kiedy pacjentowi po tym
roku się pogarsza, musi starać się o ponowną terapię, co nie jest łatwe. W innych krajach chorego leczy się tak długo, jak długo jest to potrzebne, jak długo wymaga tego choroba. O tym powinni decydować lekarze, a nie
urzędnicy, którzy nie biorą pod uwagę również skutków ekonomicznych takich decyzji, świadczących o ich głupocie i arogancji.

Wiele uwagi w swoich pracach poświęca Pan wenerologii, jako jeden z nielicznych głośno domaga się Pan reaktywacji poradni wenerologicznych. To konieczne?

Choroby przenoszone drogą płciową wcale nie zginęły, a dziś jest ich z każdym rokiem coraz więcej, stąd konieczność przywrócenia poradni, które mogłyby się zajmować tylko nimi. Dermatolodzy nie potrafią ich dobrze
diagnozować, w laboratoriach, nieprzygotowanych na rozpoznawanie chorób wenerycznych, uzyskuje się nieprawidłowe wyniki, dlatego do nas trafiają osoby z fałszywymi wynikami. I to jest naprawdę duży procent!
A o tym, jak duża jest skala problemu, może świadczyć fakt, że mieliśmy nawet zgon noworodka z powodu kiły wrodzonej.

Jakie schorzenia dermatologiczne, Pana zdaniem, stanowią dziś największe wyzwania w dermatologii?

To niewątpliwie schorzenia, z którymi nie możemy sobie poradzić, dziś jeszcze nieuleczalne, jak atopowe zapalenie skóry czy łuszczyca. Dziś możemy te choroby jedynie zaleczać, wydłużając okresy remisji.

A co jest do zrobienia w medycynie estetycznej? Co prawda popyt rodzi podaż, ale ta podaż, biorąc pod uwagę powstające jak grzyby po deszczu gabinety upiększania urody, niekoniecznie profesjonalne, stanowi problem.

Ja, jako dermatolog, mogę mówić o zabiegach wykonywanych na twarzy. A to, co jest najważniejsze ? zabiegami estetycznymi na twarzy powinni zajmować się wyłącznie dermatolodzy. Nie ma u nas specjalizacji medycyna estetyczna i właściwie niemożliwe jest stworzenie takiej, bo każdy lekarz musiałby przejść przez wszystkie specjalizacje, co trwałoby i 40 lat. Dlatego zabiegami na twarzy powinni zajmować się dermatolodzy, zabiegami w obrębie oczu ? okuliści, domena chirurgów to chirurgia plastyczna, a ginekologów ? zabiegi w obrębie miejsc intymnych.

O tym, że za medycynę estetyczną biorą się niefachowcy, świadczy liczba procesów sądowych. Jak mógłby Pan określić dobrze wykonany zabieg np. na twarzy?

Idealny zabieg to taki, po którym teściowa pacjentki powie: Mówisz, że jesteś zmęczona, a w ogóle tego po tobie nie widać?

Rozmawiała Bożena Stasiak

Artykuł Dermatologia jest mocno niedofinansowana, a skutki takiej polityki już widać pochodzi z serwisu Świat Lekarza.