Wybitny brytyjski biolog, podróżnik i popularyzator nauki sir David Attenborough kończy 100 lat. Trudno w to uwierzyć, bo dla wielu z nas od zawsze był po prostu głosem natury – spokojnym, cierpliwym, niezmiennym. Gdy opowiadał o wielorybach, gorylach czy rafach koralowych, świat zwalniał. A my razem z nim.

Dziś, w epoce obsesji na punkcie biohackingu, suplementów i kolejnych „cudownych” metod na długowieczność, sir Attenborough wydaje się zaprzeczeniem współczesnych trendów. Nie sprzedaje recept na wieczną młodość. Nie opowiada o restrykcyjnych dietach ani treningach o świcie. A jednak dożył 100 lat w znakomitej sprawności intelektualnej, nadal pracując zawodowo i angażując się w kolejne projekty.

Jaka jest jego tajemnica?

Być może odpowiedź jest prostsza, niż chcielibyśmy przyznać. Brytyjczyk przez całe życie pozostawał aktywny – fizycznie, mentalnie i towarzysko. Podróżował, pracował, był ciekawy świata. Nie zamknął się w bezpiecznej rutynie. Nawet po dziewięćdziesiątce realizował nowe dokumenty i uczestniczył w projektach edukacyjnych. W przyrodzie odnajdywał inspirację i ukojenie.

Sam przyznawał też, że ograniczył mięso i nie przepada za nadmiarem jedzenia. Ale chyba ważniejsze od diety okazało się coś innego: poczucie sensu. Sir Attenborough przez dekady robił to, co kochał. A medycyna od dawna podkreśla, że ludzie mający w życiu cel i pasję żyją nie tylko dłużej, ale też zdrowiej.

Oczywiście nie oszukamy biologii. Sir David ma wszczepiony rozrusznik serca, przeszedł także operacje kolan. Nie jest symbolem „wiecznej młodości”, lecz raczej zdrowego starzenia się. I może właśnie dlatego budzi tak wielki szacunek.

Patrząc na niego, mam poczucie, że długowieczność nie zaczyna się od suplementu diety. Zaczyna się od zachwytu. Od ciekawości świata, ludzi i życia. Attenborough przez 100 lat nie przestał się dziwić naturze; może właśnie to – nieustanna ciekawość – jest najlepszym treningiem dla mózgu i duszy…

W świecie pełnym hałasu sir David nadal mówi spokojnie. I być może dlatego wciąż tak uważnie go słuchamy.

Ewa Podsiadły-Natorska

Artykuł Recepta na długowieczność według sir Davida Attenborougha pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Choć przeciętna długość trwania życia w zdrowiu stopniowo się wydłuża, wciąż pozostaje znacznie krótsza niż przeciętne trwanie życia w ogóle. System ochrony zdrowia koncentruje się głównie na medycynie naprawczej, ale widać coraz wyraźniejszy zwrot w kierunku medycyny prewencyjnej, inaczej nazywanej medycyną długowieczności

• Polski naukowiec tworzy ośrodek, który połączy innowatorów medycznych i ekspertów skupiających się na wiedzy, edukacji, badaniach i nowoczesnych technologiach służących długowieczności.

– Rynek medycyny długowieczności rozwija się na świecie bardzo dynamicznie. Od kilku lat obserwujemy wzrost liczby ośrodków, które zajmują się medycyną długowieczności czy longevity, jak to się nazywa na świecie. Są to nie tylko kliniki zajmujące się medycyną prewencyjną czy też medycyną długowieczności, rynek ten obejmuje również wiele firm technologicznych, diagnostycznych, które rozwijają zupełnie nowe technologie wykorzystywane do tego, aby lepiej zrozumieć stan zdrowia pacjenta i to, jak możemy mu lepiej pomóc na ścieżce w stronę dłuższego i zdrowszego życia – mówi w wywiadzie dla agencji Newseria prof. dr hab. n. med. Marek Postuła, prezes Polskiego Towarzystwa Medycyny Długowieczności.

Z danych Głównego Urzędu Statystycznego wynika, że w 2023 roku przeciętne trwanie życia mężczyzn w Polsce wyniosło 74,7 roku, natomiast kobiet 82 lata. W porównaniu z 2022 rokiem wydłużyło się odpowiednio o 1,3 i 0,9 roku. Z kolei trwanie życia w zdrowiu wyniosło 61,3 roku dla mężczyzn i 64,6 roku dla kobiet. Oznacza to wzrost odpowiednio o 1,2 roku dla mężczyzn i o 0,9 roku dla kobiet w stosunku do 2022 roku. Analiza GUS wskazuje, że w okresie 2009–2023 roku od 79,9 proc. do 82,3 proc. życia mężczyźni przeżyją bez niepełnosprawności. W przypadku kobiet ten wskaźnik wahał się od 76,2 proc. do 79,2 proc. przeciętnego trwania życia.

– Nasza długowieczność w zdecydowanej mierze zależy od nas samych – i to trzeba podkreślić – od codziennych nawyków, od tego, co jemy, jak jemy, jak się ruszamy, czy się ruszamy, natomiast rzeczywiście nawyki to jest coś, co najtrudniej nam jest opanować. Stąd wykorzystanie nowoczesnych technologii, ale także wiedzy genetycznej do naszych predyspozycji pozwoli lepiej zrozumieć naszym pacjentom, gdzie są ich słabe punkty, na co powinni zwrócić uwagę i jak zaplanować, wspólnie z naszymi specjalistami, tę ścieżkę, aby żyć długo w zdrowiu – mówi ekspert PTMD.

W obszarze zdrowia nadal większy nacisk kładziony jest na medycynę naprawczą, reakcyjną – kiedy pojawia się problem, pacjent zgłasza się do lekarza po diagnozę, a następnie leczenie. Jednocześnie profilaktyka nie jest tak rozwinięta, jak mogłaby być. To właśnie prewencja i proaktywność jest stawiana w centrum medycyny długowieczności. Chodzi o to, by pacjent – monitorując organizm, prowadząc zdrowy styl życia – aktywnie dbał o swoje zdrowie i zapobiegał chorobom, zanim się one pojawią.

– Najtańszym rozwiązaniem długoterminowym jest oczywiście medycyna prewencyjna, a medycyna długowieczności jest nowoczesną prewencją, która wykorzystuje nie tylko wiedzę medyczną, ale również wiedzę technologiczną i diagnostyczną, żeby zaplanować ścieżkę pacjenta w utrzymaniu zdrowia – podkreśla prof. Marek Postuła.

Według Allied Market Research światowy rynek longevity osiągnął w 2020 roku wartość 25,1 mld dol. Do końca tej dekady jego przychody przekroczą 44 mld dol. Jednym z najważniejszych czynników napędzających wzrost ma być postęp w technologii medycznej opartej na sztucznej inteligencji. Z uwagi na rosnący udział populacji geriatrycznej będzie rósł popyt na produkty i technologie pozwalające wydłużyć czas trwania życia w zdrowiu.

– W Polsce nadal jest to bardzo nowa gałąź medycyny i rzeczywiście zrozumienie medycyny długowieczności jest niewystarczające. Ciągle wydaje się, że jest to temat, który wymaga edukacji, przede wszystkim wśród lekarzy. Na świecie jest coraz więcej nie tylko klinik komercyjnych, ale przede wszystkim klinik naukowych, które związane są z dużymi uniwersytetami, i to międzynarodowe zrozumienie jest zdecydowanie większe niż w naszym kraju. To oczywiście powoduje, że my jako Polskie Towarzystwo Medycyny Długowieczności za cel postawiliśmy sobie przede wszystkim edukację środowiska medycznego, aby wyposażyć ich w narzędzia, które umożliwią im pracę z pacjentami – dodaje ekspert.

Tworzona przez profesora Klinika Długowieczności ma funkcjonować jako hub i interaktywne centrum zdrowia z dostępem do usług nie tylko medycznych, ale i edukacyjnych oraz technologii wspierających monitorowanie stanu zdrowia. Miejsce ma też działać jako ośrodek badawczo-rozwojowy współpracujący z sektorem medtech.

– Główną gałęzią, na której będziemy się skupiać, są badania genetyczne i epigenetyczne. Chcemy wspólnie je rozwijać, tak aby nasi pacjenci mieli dostęp od razu do nowoczesnych narzędzi, które opracowywane są teraz przede wszystkim za pomocą bioinformatyki i sztucznej inteligencji. Również planujemy współpracować z firmami technologicznymi, czyli dużymi graczami na tym rynku, które już oferują pewne rozwiązania lifestyle’owe, natomiast coraz uważniej patrzą na te rozwiązania w kontekście zaplanowania ścieżki profilaktycznej u pacjentów. Wreszcie chcemy się również otworzyć na start-upy, które tworzą bardzo ciekawe rozwiązania, a często nie mają dostępu do pacjentów – wymienia prof. Marek Postuła. – Chcemy zawiązać taką współpracę, aby nasi pacjenci mogli korzystać z nowoczesnych aplikacji i rozwiązań, które oferują start-upy, a z drugiej strony chcemy wspomóc te start-upy, aby szybciej rozwijały produkty i docierały do pacjentów, aby pacjenci mogli z nich korzystać na co dzień.

Za tą inicjatywą stoi szereg partnerów, m.in. prof. Michał Wszoła, chirurg, który pracuje nad stworzeniem bionicznej trzustki, fizjoterapeuta dr Tomasz Chomiuk, a także klinika MediSpace. Nowa klinika MediSpace Agenox zlokalizowana będzie w centrum Warszawy. Jej otwarcie zaplanowano na II kwartał br. Klinika będzie współpracowała z międzynarodowymi zespołami ekspertów z różnych dziedzin medycyny i nauki oraz ośrodkami naukowymi z Polski, Austrii, Włoch, Danii czy USA.

Artykuł Przybywa ośrodków zajmujących się medycyną długowieczności pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Po wykładzie prof. Konrada Janowskiego podczas Kongresu DOZ zwróciłem Państwa uwagę na znaczenie dobrych uczynków w drodze do długowieczności. Profesor przedstawił amerykańskie badania z 2011 roku dowodzące, że czynienie dobra to jeden z warunków długowieczności.

Do tej pory byłem przekonany, że jest inaczej, bo przecież powszechnie wiadomo, że od początku świata dłużej żyli zawsze ludzie bezwzględni i źli, oczywiście z wyjątkiem króla Popiela.

Czy ludzkość nagle się zmieniła? Zadałem to pytanie klasykom.

Święty Paweł, genialny organizator Kościoła, w liście do Galatów opisuje z rozbrajającą szczerością cechy społeczności jemu współczesnej: „Wy zatem, bracia, powołani zostaliście do wolności. Tylko nie bierzcie tej wolności jako zachęty do hołdowania ciału, wręcz przeciwnie, miłością ożywieni służcie sobie wzajemnie! (…) A jeśli u was jeden drugiego kąsa i pożera, baczcie, byście się wzajemnie nie zjedli”.Dalej czytamy: „Jest zaś rzeczą wiadomą, jakie uczynki rodzą się z ciała: nierząd, nieczystość, wyuzdanie, uprawianie bałwochwalstwa, czary, nienawiść, spór, zawiść, wzburzenie, niewłaściwa pogoń za zaszczytami, niezgoda, rozłamy, zazdrość, pijaństwo, hulanki i tym podobne”.
Obserwacje i listy św. Pawła dowodzą, że w jego epoce dobre uczynki, choć promowane przez rodzące się chrześcijaństwo, były raczej wyjątkiem niż regułą. Powiedzmy to szczerze.

Tysiąc lat później św. Hildegarda z Bingen (1098–1179) zauważyła, że choroby są wynikiem zaburzeń równowagi bodźców działających na ciało. Pisała wprost, że grzechy, nieczyste myśli i złe postępowanie wpływają negatywnie na zdrowie fizyczne, podobnie jak złe emocje: gniew, smutek i lęk oraz nieprzestrzeganie zasad zdrowego odżywiania, które Hildegarda opracowała dla współczesnych. Święta miała też świadomość leczniczej mocy muzyki i jej kompozycje to do dziś utwory kanoniczne w muzyce relaksacyjnej przywracającej równowagę emocjonalną słuchaczom.

Zapewne więc to z nurtu holistycznego podejścia do zdrowia zrodziła się inspiracja amerykańskich badaczy do sprawdzenia, jaki wpływ mają dobre uczynki na długość życia.

Czy to oznacza, że skoro rośnie średnia długość życia, to robimy więcej dobrego dla innych? Daj Boże.

Paweł Kruś
Wydawca

Artykuł Dobre uczynki – powrót pochodzi z serwisu Świat Lekarza.