Zapraszamy do obejrzenia filmów z wartościowymi wypowiedziami i przemyśleniami uczestników naszej konferencji.

Artykuł I konferencja „Medycyna z diamentami”: wywiady (WIDEO) pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Zapytaliśmy przedstawicieli organizacji zawodowych związanych z ochroną zdrowia, czego oczekują od decydentów w kadencji 2023-2027 w zakresie  opieki zdrowotnej w Polsce, na jakie kwestie należy zwrócić uwagę.

MONIKA PINTAL–ŚLIMAK, PREZES KRAJOWEJ RADY DIAGNOSTÓW LABORATORYJNYCH:

Jednym z najważniejszych i możliwych do wdrożenia świadczeń medycznych jest porada diagnostyczna, która stanowiłaby olbrzymie wsparcie dla lekarza, pacjenta i całego systemu opieki zdrowotnej.

Diagnosta laboratoryjny w przypadku niepokojących wyników mógłby dodatkowo zlecać badania laboratoryjne bez konieczności czekania na zlecenie lekarskie. Diagnosta mógłby również udzielać porady pacjentowi, który ma wykonywane badania w trybie ambulatoryjnym. Mógłby też być partnerem w zespołach multidysyplinarnych w szpitalu.

ELŻBIETA PIOTROWSKA–RUTKOWSKA,  PREZES NACZELNEJ IZBY APTEKARSKIEJ:

Moim zdaniem najważniejsze są trzy kwestie:

Rozszerzenie katalogu szczepień w aptekach. Naturalnym rozwojem serwisu szczepień w aptekach jest poszerzanie ich katalogu. Możliwości jest wiele np. szczepienia przeciw pneumokokom, RSV, szczepienia przypominające dla dorosłych: błonica, tężec, krztusiec, poliomyelits, HPV, meningokoki, WZW A, a także szczepienia dla podróżujących.

Opracowanie polityki lekowej: Konkretne i jasne dla wszystkich stron systemu ochrony zdrowia w Polsce wytyczne dotyczące zabezpieczenia oraz przewidywanie braków dostępności do leków. Powinny zostać wdrożone instrumenty, dzięki którym w przyszłości nie będzie dochodziło do zaburzeń w dostawach leków do aptek.

Opieka farmaceutyczna: Pełne wdrożenie, ze szczegółowo opisanymi modelami współpracy na linii farmaceuta – pacjent – lekarz dotyczącymi optymalizacji farmakoterapii pacjentów.

IRENA REJ, PREZES IZBY GOSPODARCZEJ FARMACJA POLSKA:

Należy poprawić i ustrukturyzować dialog z interesariuszami ze strony publicznej w aspekcie oceny dotychczasowych doświadczeń. Dialog publiczny w istotny sposób wpływa na jakość działań legislacyjnych, a tym samym jest ważny dla bezpieczeństwa lekowego np. przy negocjacjach cenowych.

Potrzebna jest poprawa dostępności do AOS i leczenia szpitalnego, szczególnie w aspekcie upodmiotowienia chorego.

Potrzebne są rozwiązania systemowe, które muszą być zaplanowane na dłuższy okres i z determinacją zrealizowane. Najistotniejsza jest weryfikacja koszyka świadczeń gwarantowanych pod kątem wymogów stawianych szpitalom oraz szybki proces taryfikacji świadczeń, z uwzględnieniem zautomatyzowanej komponenty waloryzacji, jeśli chodzi o koszty wynagradzania oraz używanych leków i wyrobów medycznych.

MARIOLA ŁODZIŃSKA, PREZES NACZELNEJ IZBY PIELĘGNIAREK I POŁOŻNYCH:

Nowa kadencja Sejmu i Senatu, jeśli chodzi o zdrowie, powinna skoncentrować się na:

1. zwiększeniu dostępności do świadczeń poprzez utrzymanie odrębnego kontraktowania przez podmioty pielęgniarskie i położnicze, z możliwością orzekania o czasowej niezdolności do pracy,
2. wdrożeniu i przestrzeganiu minimalnych norm zatrudnienia pielęgniarek i położnych,
3. nowelizacji ustawy o płacy minimalnej,
4. ustaleniu chorób zawodowych pielęgniarek i położnych oraz wprowadzenie urlopu na poratowanie zdrowia.

SZYMON CHROSTOWSKI, PREZES ZARZĄDU FUNDACJI WYGRAJMY ZDROWIE:

W ciągu dwóch dekad mojej działalności w służbie zdrowia największymi problemami zawsze były refundacja i niedobory leków, najczęściej nazywane innowacyjnymi, choć z perspektywy Europy i świata takimi „już” nie były. Cudzysłów w słowie „już” wskazuje, że mieliśmy duże problemy z refundacjami i kilkuletnie opóźnienia w ocenach klinicznych wartości technologii medycznych. Ministrowie mający w ostatnich latach decydować o tym obszarze bardzo dobrze poradzili sobie z wyzwaniami i oczekiwaniami pacjentów, często wręcz niemożliwymi, jak refundacja bardzo drogich terapii.

Niewątpliwie wyzwaniem dla przyszłych decydentów polityki zdrowotnej jest problem zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży. Onkologia, kardiologia, diabetologia, choroby metaboliczne są i nadal będą wyzwaniem dla przyszłych decydentów. Rozwiązaniem może być zmiana diety, wprowadzenie ruchu do codziennego planu, nie tylko rzucenie picia alkoholu i palenia. Żadna liczba lekarzy i żadna liczba leków zrefundowanych nie zmieni efektów naszych codziennych decyzji, bo to jest medycyna naprawcza. Dzieci z otyłością, które widać na ulicach, zwiastują, że mamy w Polsce coraz więcej przyszłych pacjentów.

Wprowadzenie Narodowej Strategii Onkologicznej, strategii kardiologicznej jako pilotażu, opieki koordynowanej w diabetologii, Centrów Zdrowia Psychicznego, ośrodków wsparcia seniorów, wizji w temacie chorób rzadkich, nawiązanie współpracy z Podstawową Opieką Zdrowotną: próba chwytania wszystkich nitek, tak bardzo powiązanych ze sobą obszarów zdrowia, jest czymś, co powinno być kontynuowane w następnych latach. Życzę przyszłym decydentom determinacji w tych działaniach.

Artykuł Fokus na zdrowie Polaków pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Podczas koncertu Muzyczne Spotkania Mistrzów Medycyny miała miejsce aukcja na rzecz II stypendium naukowego Nagrody Zaufania Złoty OTIS. Z aukcji uzyskaliśmy 6 600 zł.

Po wspaniałej uroczystości, w której wzięła udział m.in. Irena Rej, prezes Izby Gospodarczej ?FARMACJA POLSKA?, otrzymaliśmy miłą informację, że członkowie Zarządu Izby Gospodarczej Farmacja Polska, wyrazili zgodę na wkład Izby w stypendium.

Izba Gospodarcza ?FARMACJA POLSKA? dokłada cegiełkę w wysokości 1500 zł! Bardzo dziękujemy!

Łącznie II stypendium naukowe uzyskaliśmy już 8 100 zł. Bardzo dziękujemy wszystkim, którzy licytowali obrazy, oraz darczyńcom!

Kolejny koncert wraz z aukcją na rzecz stypendium dla młodych naukowców jest planowany, na 30 sierpnia 2022. Już dziś serdecznie zapraszamy!

Artykuł Cegiełka 1500 zł od Izby Gospodarczej ?FARMACJA POLSKA? na stypendia dla młodych naukowców pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Zakup leków po niższej cenie to główne założenia idei zakupów wspólnych wybranych kategorii leków refundowanych. Zdaniem przedstawicieli Izby Gospodarczej ?FARMACJA POLSKA? zapewnienie pacjentom niezbędnego leczenia przy optymalizacji kosztów dla płatnika publicznego można i warto osiągnąć z wykorzystaniem także innych mechanizmów. Niektóre obecne zapisy regulujące organizację i rozstrzygnięcia przetargów wspólnych budzą obawy o zagrożenie niedostępnością terapii i przerwaniem ciągłości procesów terapeutycznych pacjentów. ?FARMACJA POLSKA? proponuje przykładowe rozwiązania.

? Jaki jest cel organizacji zakupów wspólnych wybranych kategorii leków refundowanych? To bez wątpienia zapewnienie pacjentom równego dostępu do terapii przy zachowaniu możliwie optymalnej ceny dla płatnika publicznego. Idea ta jest w pełni zasadna i nie ma wątpliwości, że warto realizować ją poprzez wszelkie możliwe mechanizmy i narzędzia. W zakresie zakupów wspólnych wybranych kategorii leków refundowanych pojawiają się jednak wątpliwości, które wymagają rozważenia i modyfikacji, ponieważ w obecnym kształcie mogą prowadzić do poważnych zagrożeń związanych z niedostępnością terapii dla pacjentów ? wskazuje Irena Rej, prezes Izby Gospodarczej ?FARMACJA POLSKA?.

Zdaniem ekspertów Izby obecne zapisy regulujące organizację i rozstrzygnięcia przetargów wspólnych niosą ze sobą ryzyka związane między innymi z:

• wyłonieniem tylko jednego dostawcy,
• obowiązującymi obecnie restrykcyjnymi mechanizmami ustalania cen leków w przetargach centralnych oraz
• brakiem jasnej ścieżki leczenia pacjentów, którzy ze względów medycznych nie mogą stosować danej terapii.

Potrzebny multiwinner

Według obowiązującego aktualnie prawa w przetargach centralnych wybranych kategorii leków refundowanych wyłaniany jest jeden dostawca, który zaoferuje najniższą cenę. Problem pojawia się w sytuacji, kiedy z różnych przyczyn zwycięzca nie jest w stanie zrealizować postanowień rozstrzygniętego postępowania.

W takiej sytuacji kolejny oferent biorący udział w postepowaniu przetargowym może dostarczać leki zgodnie z postanowieniami rozstrzygniętego postępowania, ale na takich warunkach finansowych, jakie wynegocjowano z pierwszym oferentem (który nie mógł dotrzymać postanowień przetargu). ? To problematyczny zapis, ponieważ gdyby inni oferenci byli w stanie zaproponować najniższą wynegocjowaną cenę, najpewniej taką właśnie przedstawiliby w ramach postepowania. Trudno oczekiwać, że kolejne firmy na pewno będą gotowe do współpracy na warunkach, które okazały się dla pierwszego oferenta nie do spełnienia ? wyjaśnia Irena Rej i dodaje: ? W takiej sytuacji, jeśli kolejna firma nie jest w stanie zgodzić się na realizację postanowień przetargu po pierwotnie wynegocjowanej z innym podmiotem cenie, zagrożona jest dostępność terapii. To poważne – i jak najbardziej realne – ryzyko.

Konkurencja to bezpieczeństwo

Prezes Izby Gospodarczej ?FARMACJA POLSKA? przypomina przykłady terapii, które w ostatnich latach z różnych przyczyn były czasowo niedostępne na polskim rynku.

? Z niedalekiej przeszłości znamy przykład sartanów, niedostępnych z powodu zanieczyszczenia substancji czynnej czy klasycznych cytostatyków podawanych pacjentom w ramach katalogu chemioterapii. Można wyobrazić sobie sytuację, w której na przykład szczepionki przeciwko COVID-19 byłyby oparte na tylko jednym dostawcy. Ryzyko niemożliwości spełnienia postanowień rozstrzygniętego postepowania przetargowego ze strony jednego dostawcy to w takim przypadku potencjalnie ogromne ryzyko dla zdrowia znaczącej populacji pacjentów. Działania interwencyjne podejmowane w sytuacjach, kiedy trzeba pilnie znaleźć alternatywy dla niedostępnych terapii są z różnych względów bardzo trudne, zarówno dla zaniepokojonych chorych, jak i dla przedstawicieli systemu opieki zdrowotnej, zmuszonych do pilnego znalezienia bezpiecznego i skutecznego jednocześnie rozwiązania. Co więcej, często są to rozwiązania bardzo kosztowne. Wyłonienie większej liczby dostawców pozwala minimalizować takie ryzyka ? wyjaśnia Irena Rej.

Potrzebna alternatywa terapeutyczna

Izba Gospodarcza ?FARMACJA POLSKA? wskazuje, że niemożność realizacji postanowień przetargu wspólnego na wybrane kategorie leków refundowanych może wynikać nie tylko z wyzwań leżących po stronie dostawcy, ale także wynikających z przyczyn klinicznych, leżących po stronie pacjentów.

? Zachorowalność to zjawisko dynamiczne, wymykające się sztywnym zapisom legislacyjnym. Pacjent niekoniecznie choruje tak, jak stanowią przepisy przewidujące możliwości jego leczenia. Chory może nie być w stanie skorzystać z określonej terapii, udostępnianej w efekcie rozstrzygnięcia przetargu wspólnego, na przykład z powodu wystąpienia działań niepożądanych po zastosowaniu określonej substancji pomocniczej. W takiej sytuacji, z przyczyn czysto klinicznych, musi istnieć możliwość zamiany leku ? mówi Irena Rej.

Izba zaznacza, że takie stanowisko podziela Rzecznik Praw Pacjenta, który w korespondencji z FARMACJĄ POLSKĄ zaznaczył, że pacjenci mają prawo być leczeni zgodnie z aktualną wiedzą medyczną. Dzisiejsze rozwiązania oparte na zakupach wspólnych z tylko jednego źródła powodują wystąpienie braku alternatywy. Nie istnieje zdefiniowana ścieżka pacjenta, który źle toleruje jedyny dostępny w ramach refundacji lek. Zdaniem ekspertów to aspekt wymagający pilnych zmian. ? Zapewnienia alternatywy w ramach danej terapii wymaga szacunek dla chorych i lekarzy. To klinicyści powinni móc ordynować i ewentualnie, w razie klinicznej potrzeby, zmodyfikować prowadzoną terapię w oparciu o aktualną wiedzę medyczną (nie w oparciu o konieczności administracyjne) ? uważa Irena Rej.

Lepsze leczenie w niższej cenie

Ile realizuje się w Polsce rocznie interwencyjnych zakupów leków nie wiadomo, ale zdaniem Izby Gospodarczej ?FARMACJA POLSKA? warto byłoby zbierać takie dane.

Izba wskazuje propozycje rozwiązań, które cel obniżenia kosztów zapewnienia pacjentom refundowanych terapii pozwalałyby osiągnąć efektywniej i bezpieczniej:

• wyłanianie w przetargach centralnych więcej niż jednego dostawcy (?multiwinner?), powodującego zwiększenie konkurencyjności i zapewnienie alternatyw terapeutycznych na wypadek wystąpienia działań niepożądanych po zażyciu określonej substancji, na przykład w oparciu o model włoski wypracowany wspólnie przez ministerstwo zdrowia i przedstawicieli branży farmaceutycznej, który przewiduje procentowy udział wielu zwycięzców w danym przetargu i stopniową erozję cen w przypadku dołączenia kolejnego dostawcy;
• opracowanie ścieżki przewidującej konieczność zamiany leku w ramach prowadzonej terapii w oparciu o tę samą substancję czynną zgodnie z aktualną wiedzą medyczną;
• rozważenie przetargów z podziałem na grupy, które pomogłyby zapewnić alternatywy terapeutyczne i większą dostępność leków (zdaniem ekspertów sukcesy przetargów wspólnych, takie jak chociażby w przypadku hormonu wzrostu, miały zastosowanie przede wszystkim w zakresie niewielkich i jednorodnych populacji chorych (w tym przede wszystkim w przypadku chorób rzadkich lub ultrarzadkich);
• rozważenie podziału budżetu na leczenie danej jednostki chorobowej a nie na konkretne leki ? dobór terapii pozostawałby w gestii lekarzy prowadzących ordynujących daną formę leczenia w odniesieniu do indywidualnych uwarunkowań klinicznych pacjentów, zgodnie z zaleceniami wytycznych naukowych.

? Warto pamiętać, że leki nie są dobrem konsumpcyjnym, a służą ratowaniu zdrowia i życia ludzi. Zapewnienie alternatywy, tak zwanej opcji B, w tym przede wszystkim wyłanianie tak zwanego mulitiwinnera, to jest więcej niż jednego dostawcy, wydaje się naszym obowiązkiem wobec pacjentów i lekarzy. Zwłaszcza w tak dynamicznych społecznie, zdrowotnie, ale i gospodarczo czasach ? uważa Irena Rej.

Artykuł Zakupy centralne leków mogą być korzystniejsze dla pacjentów i systemu pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Podczas posiedzenia 3 sierpnia 2021, Komisja Zdrowia Senatu RP dyskutowała nad bezpieczeństwem lekowym Polski w świetle nowelizacji ustawy refundacyjnej oraz możliwościach wdrożenia opieki farmaceutycznej w aptekach.

Obrady prowadziła Pani Senator Beata Małecka-Libera, przewodnicząca Komisji Zdrowia Senatu, wspierana przez Senator Prof. Alicję Chybicką.

Głos zabrali m.in. Irena Rej, Prezes Izby Gospodarczej Farmacja Polska, Krzysztof Kopeć, prezes PZPPF, Bogna Cichowska-Duma, dyrektor organizacji Infarma, Stanisław Maćkowiak Przewodniczący Federacji Pacjentów Polskich, Michał Byliniak ? wiceprezes Naczelnej Rady Aptekarskiej.

W pierwszej części spotkania wypowiadał się podsekretarz stanu w Ministerstwie Zdrowia Maciej Miłkowski, który poinformował, że do końca sierpnia b.r. będą trwały konsultacje rządowe projektu dużej nowelizacji ustawy refundacyjnej, która do parlamentu ma trafić na początku 2022 r. Nastąpi to po konsultacjach ze środowiskami m.in. farmaceutów, firm farmaceutycznych i pacjentów. Ustawa zakłada wprowadzenie zmian takich jak m.in. podniesienie opłaty zryczałtowanej za leki z 3,20 do 5,60 zł oraz powiązanie tej opłaty z wysokością płacy minimalnej, wydłużenie decyzji refundacyjnej w zakresie instrumentów dzielenia ryzyka na okres 10 lat oraz publikacja list leków refundowanych co trzy miesiące.

? Planujemy pozostawienie całkowitego budżetu na poziomie 17% planu finansowego Narodowego Funduszu Zdrowia ? mówił M. Miłkowski. Dodał także, że jest otwarty na dialog ze wszystkimi zainteresowanymi stronami na temat zmian w ustawie refundacyjnej. Z kolei organizacje skupiające farmaceutów oraz firmy farmaceutyczne zwrócili uwagę na zagrożenia, jakie nowe rozwiązania mogą przynieść dla polskiego rynku farmaceutycznego. Ponadto prezes Polskiego Związku Pracodawców Przemysłu Farmaceutycznego Krzysztof Kopeć podkreślił, że bezpieczeństwo lekowe państwa jest integralną częścią całego jego bezpieczeństwa, szczególnie w obliczu czwartej fali pandemii COVID-19. Na zakończenie tej części posiedzenia przewodnicząca Komisji Zdrowia Beata Małecka-Libera, że Komisja będzie monitorować prace nad nowelizacją ustawy refundacyjnej. Ponadto podkreśliła też, że dla pacjentów i dla producentów leków najważniejsza jest stabilność i przewidywalność, dlatego według niej niezbędne jest opracowanie strategii bezpieczeństwa lekowego i strategii zdrowia publicznego.

W drugiej części spotkania omawiano możliwość wdrożenia opieki farmaceutycznej w aptekach. Zauważono, że dzięki wprowadzonym zmianom w prawie już teraz w aptekach kwalifikuje się i szczepi przeciw COVID-19, a można by także wykonywać np. szczepienia przeciw grypie. Podkreślono, że właśnie w aptekach farmaceuci mogliby diagnozować schorzenia o prostych dolegliwościach, co znacznie odciążyłoby lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej. ? Mamy taki moment zwrotny i chciałbym, abyśmy go wykorzystali. Doświadczenia krajów, które mają bardzo rozwinięte usługi apteczne, pokazują, że czasami impulsem do ich stworzenia był kryzys zdrowotny np. pandemiczny. (?) Mamy dzisiaj gotową infrastrukturę, żeby wprowadzać kolejne usługi. Następną usługą powinny być szczepienia przeciw grypie, brakuje tylko odpowiedniego rozporządzenia ? mówił Marcin Piskorski ze Związku Pracodawców Aptecznych ?PharmaNET?. Dodał również, że łatwe do wprowadzenia byłoby np. realizowanie programów profilaktycznych, badania kontrolne, szczepienia, doradztwo w zapobieganiu uzależnieniom, doradztwo żywieniowe, dowóz leków do domu itp. Wtórował temu Michał Byliniak, wiceprezes Naczelnej Rady Aptekarskiej, który również zauważył, że farmaceuci mogliby wykonywać szczepienia przeciwko grypie czy też diagnozować proste dolegliwości. Wśród świadczonych przez apteki usług według Stanisława Maćkowiaka z Federacji Pacjentów Polskich mogłoby się znaleźć np. dowożenie leków do domu pacjentom z niepełnosprawnościami. Z kolei podsekretarz stanu w Ministerstwie Zdrowia Maciej Miłkowski oznajmił, że resort planuje wdrożyć roczny program pilotażowy dotyczący opieki farmaceutów nad pacjentami, którzy zażywają zbyt wiele leków przepisywanych przez różnych lekarzy.

Na zakończenie spotkania przewodnicząca komisji Beata Małecka-Libera podsumowała, że wdrożenie opieki farmaceutycznej odciążyłoby lekarzy w kwestii profilaktyki czy promocji zdrowia. Senator Alicja Chybicka dodała, że farmaceuci mogliby również wspomóc lekarzy w szpitalach, co także znacznie by ich odciążyło.

Autor: Sonia Młodzianowska

Obejrzyj zapis wideo z posiedzenia: 
https://av8.senat.pl/KZ601

Prześlij komentarz jeśli uczestniczyłeś w spotkaniu fizycznie lub online: pawel.krus@zlotyotis.pl

Komentarze:

Paweł Kruś, wydawca Świata Lekarza: Komisja Zdrowia Senatu, dzięki energii Senator Beaty Małeckiej-Libery, odzyskuje po pandemicznej przerwie wiodące miejsce w dyskusji nad sprawami zdrowia w Polsce. Od kilkunastu lat dziennikarze Świata Lekarza bywali w Senacie regularnie i jako pierwsi dostrzegli potencjał intelektualny tego miejsca. Po najważniejszych, międzynarodowych konferencjach, wydawaliśmy numery specjalne, wspomnę ?Senat, Świat i Polska?, z wiarą w kontynuację debat na tym poziomie.

Wierzę, że tegoroczne ?nowe otwarcie? Pani Senator Beaty Małeckiej ? Libery w bliskiej przyszłości zaowocuje wydarzeniami, które zmienią polską ochronę zdrowia i otworzą ją na nowy sposób myślenia i działania. W Senacie poprzednich kadencji udało się to osiągnąć. Teraz po przerwie pandemicznej i nowych, wspólnych doświadczeniach, jeszcze bardziej niż kiedykolwiek środowisko ochrony zdrowia potrzebuje Senatu do bezstronnych podsumowań i definiowania przyszłości polskiej medycyny. Bez polityki.

Na posiedzeniu 3 sierpnia, obydwa tematy wiodące: bezpieczeństwa lekowego Polski i opieki farmaceutycznej zostały naszkicowane. Pierwszy jest nową potrzebą państwową i wymaga rozwinięcia, drugi musi nareszcie zacząć funkcjonować, bo kilkanaście ubiegłych lat poświęconych dyskusjom, stanowczo wystarczy. Obydwa tematy wymagają konkretnej konkluzji, o co najtrudniej.

Czy zdefiniujemy ją w Komisji Zdrowia Senatu?

Paweł Kruś

Artykuł Bezpieczeństwo lekowe i opieka farmaceutyczna pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Nowe projekty legislacyjne warto zaczynać od jasno wyznaczonego celu. Co i dlaczego chcemy zmienić? W oparciu o jakie dane i przesłanki prognozujemy sukces nowych regulacji? Wreszcie: czy strona pacjencka i branża farmaceutyczna mogą stać się dla postulowanych zmian pełnoprawnymi partnerami? Dziś proces stanowienia prawa w ochronie zdrowia w Polsce wydaje się przebiegać nierzadko zgoła inaczej ? uważa Irena Rej, prezes Izby Gospodarczej ?FARMACJA POLSKA?.

Od przyjęcia przez Radę Ministrów dokumentu strategicznego ?Polityka lekowa państwa na lata 2018-2022? minęło sporo ponad 1000 dni. Czy przez blisko trzy lata dokonaliśmy właściwej ewaluacji założeń, celów i realizacji przyjętego projektu? Czy nowe regulacje w ochronie zdrowia planujemy w Polsce w oparciu o rzetelne i miarodajne dane, które pozwalają projektować zmiany w prawie w odpowiedzi na faktyczne potrzeby pacjentów, szpitali, a wreszcie ? systemu ochrony zdrowia? Refleksja skłania do mało optymistycznych konkluzji.

Doroczne Forum Ekonomiczne, określane mianem ?polskiego Davos?, jest jednym ze stałych punktów w dorocznym harmonogramie kluczowych konferencji w dziedzinie ochrony zdrowia. Liczne eksperckie panele, wybitni prelegenci i? każdego roku niemal te same wnioski!

Jako uczestniczka Forum Ekonomicznego oraz innych cyklicznych wydarzeń branżowych z ponad 30-letnim stażem zdałam sobie sprawę, że niemal w każdym panelu padają następujące wnioski-diagnozy:

1. w procesie stanowienia prawa w polskiej ochronie zdrowia brakuje jasno określonych celów dla procedowanych regulacji;
2. nowe rozwiązania prawodawcze mają niewystarczające uzasadnienie w danych i rejestrach (częstym problemem jest ich jakość i kompilacja);
3. proces konsultacji z kluczowymi interesariuszami bywa oceniany jako niekonstruktywny;
4. od lat wciąż borykamy się z nierównościami w zdrowiu;
5. rosnącym z każdym rokiem wyzwaniem są problemy kadrowe w ochronie zdrowia.
6. znaczącym problemem pozostaje niedofinansowanie sektora polskiej opieki zdrowotnej.

Szczególnie ważnym wnioskiem wydaje się jakość stanowienia prawa na najwcześniejszych etapach. Dla przykładu, jeśli budujemy program nazywany Ratunkowym Dostępem do Technologii Lekowych, wydaje się naturalne, że tryb dostępu do niedostępnych w innym trybie, a koniecznych dla danego pacjenta terapii powinien być ekspresowy (ratunkowy). Praktyka pokazuje jednak nieco inną rzeczywistość. Po zmianach w programie RDTL proces ubiegania się o terapię jest wciąż kilkuetapowy, a poszczególne zmiany nie są jednoznacznie zrozumiałe dla ich beneficjentów. Co więcej, mimo postulatów środowisk pacjentów chory wciąż nie jest stroną postępowania. Podlega decyzji wydawanej przez innych, pomimo że chodzi o niego – o jego zdrowie i życie.

Innym zaskakującym przykładem w kontekście programu RDTL jest tak zwana czarna lista ? wykaz terapii, które nie mogą być sfinansowane w ramach tej procedury. 123 pozycje to lista terapii zatwierdzonych przez Europejską Agencję Leków (EMA) i dopuszczonych do obrotu na polskim rynku, które nie są w Polsce refundowane i nie mogą być sfinansowane w ramach procedury RDTL. Wiele z nich stanowi standard leczenia, jest elementem wytycznych i zaleceń towarzystw naukowych. Co w sytuacji, kiedy zgodnie z aktualną wiedzą medyczną to właśnie któraś z terapii z czarnej listy jest dla chorego ostatnią deską ratunku? Na to pytanie regulator niestety nie przewidział odpowiedzi.

Pomimo braku odpowiedzi na pytania na wagę zdrowia i życia, a właściwie przede wszystkim z ich powodu, pacjenci nie przestają pytać. Bywa, że wnioski przedstawiane przez różnych interesariuszy, między innymi w zakresie problemu nierówności w zdrowiu, bywają skrajnie rozbieżne. Czy nie należałoby zatem skonfrontować ze sobą danych, faktów i postarać się wspólnie wyciągnąć konstruktywne wnioski? Do tego potrzeba rzetelnych danych i rejestrów, które wciąż pozostawiają wiele do życzenia, i partnerskiego traktowania wszystkich zainteresowanych stron. Potrzeba, by pacjent był decyzyjnym podmiotem w swojej własnej sprawie a producenci leków istotnym partnerem, mogącym znacząco wesprzeć konieczne w ochronie zdrowia zmiany. Wszyscy zgadzają się ze sobą, a będzie nadal tak, jak jest? Oby kolejne Forum Ekonomiczne w Krynicy przełamało ten utarty trend.

Irena Rej, prezes Izby Gospodarczej ?FARMACJA POLSKA?

Artykuł Prawo w ochronie zdrowia powinno mieć jasny cel i wsparcie kluczowych interesariuszy pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Centralizacja procedur zamówień na wybrane kategorie leków refundowanych niesie za sobą szereg zagrożeń. W teorii przepisy mają służyć odpowiedniemu dostępowi pacjentów do terapii i oszczędnościom dla systemu opieki zdrowotnej. Praktyka pokazuje jednak, że niekoniecznie jest bezpieczniej, rozsądniej i taniej ? mówi Irena Rej, prezes Izby Gospodarczej ?FARMACJA POLSKA?.

Jeden dostawca, liczne zagrożenia

W piśmie do Ministra Zdrowia z 28 stycznia 2021 roku Izba Gospodarcza ?FARMACJA POLSKA? postulowała o wprowadzenie zasady wyłonienia więcej niż jednego dostawcy (?multi-winner?) w ramach postępowań dotyczących jednej substancji czynnej.

? Praktycznie w żadnym obszarze gospodarki nie stawia się nigdy wyłącznie na jednego dostawcę. Niezależnie od tego, czy chodzi o branżę spożywczą czy farmaceutyczną, w każdej dziedzinie istnieje ryzyko, że strony, które pierwotnie umówiły się na coś, nie będą mogły dotrzymać postanowień umowy. Może się tak wydarzyć z bardzo wielu przyczyn: gospodarczych, społecznych, losowych. O ile w innych sferach brak dostępności jakiegoś produktu może nie być dotkliwy dla konsumenta, o tyle w zakresie terapii stawką jest ludzkie zdrowie i życie. Tu nie może być miejsca na przerwy w dostępności ? wskazuje Irena Rej, prezes Izby Gospodarczej ?FARMACJA POLSKA?.

W odpowiedzi na pismo Izby Ministerstwo Zdrowia zaznaczyło, że postulat wart jest rozważenia, o ile istnieją ku temu przesłanki. ? Jakie przesłanki ma na myśli Ministerstwo Zdrowia, nie wskazano. Niestety, podobnych niejasności jest więcej ? mówi Irena Rej.

Taniej, czyli drożej

Centralizacja procedur zamówień na wybrane kategorie leków refundowanych miała w zamyśle służyć efektywniejszemu wydawaniu środków publicznych na poszczególne grupy leków. Zdaniem przedstawicieli Izby Gospodarczej ?FARMACJA POLSKA? oszczędności często okazywały się jednak tylko pozorne.

? Po kilku latach od rozstrzygnięcia przetargu w wielu przypadkach okazywało się, że całościowy koszt zakupu danej terapii zrealizowany w ramach zakupów wspólnych nie był atrakcyjny cenowo. Bywały sytuacje, w których koszty były wyższe w odniesieniu do poziomów uzyskiwanych poza tą procedurą. Warto wyciągnąć wnioski: to, że wydaje się, że dziś jest taniej, nie oznacza, że całościowo, po kilku latach, też będzie taniej. Powinniśmy przyjmować szerszą perspektywę ? wskazuje Irena Rej.

Czas to bezpieczeństwo

Dłuższy horyzont czasowy zdaniem prezes Izby Gospodarczej ?FARMACJA POLSKA? warto byłoby przyjąć także w odniesieniu do terminów zawierania umów na zakupione wybrane kategorie leków refundowanych.

? W niektórych krajach umowy zawiera się na dwa-trzy lata. Producent jest w stanie zaoferować niższą cenę, ponieważ ma gwarancję, że przez określony czas będzie dostarczał lek na dany rynek. Pacjent zyskuje pewność, że lek będzie dostępny, a lekarz nie obawia się, czy nie ordynuje swojemu choremu terapii, której nagle może zabraknąć. Perspektywa kilku, być może nawet pięciu lat, wydaje się w pełni uzasadniona. Tym bardziej, że jeden pacjent może wymagać leczenia przez 2,5 roku, ale już inny przez 3,5 roku. Co w sytuacji, kiedy program lekowy po prostu się kończy? To duży problem etyczny: czy nie lepiej byłoby takiego pacjenta w ogóle nie włączać do leczenia, niż później brutalnie pozbawiać go niezbędnej terapii? ? zastanawia się Irena Rej.

Fikcyjne terminy rozliczeń

Maksymalny termin płatności za leki to jeden z ważniejszych postulatów Izby Gospodarczej ?FARMACJA POLSKA?. Dzisiejsze przepisy są, zdaniem ekspertów, jedynie pustymi zapisami.

? Powszechnie wiadomo, że szpitale są zadłużone i mają problemy z terminowym rozliczeniem płatności za leki. Odraczane płatności przybierają formę kredytowania, a firmy farmaceutyczne wcielają się w rolę banku. Jednak tego rodzaju kredyt nie przewiduje odsetek a sytuacja jest trudna. Wszyscy wydłużają terminy i powołują się na znowelizowaną ustawę o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom płatniczym, która, nie tylko zresztą w sektorze farmaceutycznym, w praktyce nie działa. Dlaczego 60-dniowa płatność może obowiązywać wtedy, kiedy wierzycielem jest duży przedsiębiorca? Jedne podmioty obowiązują terminy 30, 50, inne ? nawet 150-dniowe. Czy to nie jest nierówne traktowanie podmiotów gospodarczych? ? pyta Irena Rej.

Najważniejsza ciągłość leczenia

Zdaniem ekspertów z restrykcjami finansowymi przewidzianymi dla firm farmaceutycznych wiążą się także ryzyka dla pacjentów.

? Jeśli nawet umowa w ramach przetargu była podpisana z podmiotem odpowiedzialnym na dłuższy okres, ale w międzyczasie firmie skończyła się wyłączność rynkowa na daną technologię terapeutyczną, firma powinna zmniejszyć cenę leku o 25 proc. Powinna, ale jeśli się nie zgodzi? Czy ryzykujemy, że pacjent będzie pozbawiony leczenia? W przypadkach licznych specjalistycznych terapii nawet stosunkowo krótka przerwa powoduje nieodwracalne zaburzenie schematu terapeutycznego. Nie wolno nam igrać ze zdrowiem i życiem pacjentów, ta kwestia wymaga pilnej korekty ? wskazuje Irena Rej.

Nieoczywista zamiana

Argumentem przytaczanym przez Ministerstwo Zdrowia w kontekście zapewnienia pacjentom optymalnego dostępu do terapii jest możliwość zamiennego zastosowania w wielu przypadkach leków biopodobnych do leków referencyjnych.

? To prawda, że lek biopodobny zawiera taką samą substancję czynną co lek referencyjny, ale jednocześnie nie jest tym samym preparatem. Nasuwa się analogia do oryginalnego obrazu renesansowego mistrza i jej współczesnej doskonałej kopii. Obrazy mogą być równie piękne, ale nie są tym samym: współcześnie użyto farb o innym niż w XVI wieku składzie, szczegóły pozostają także nieco inne. Analogicznie w przypadku leków referencyjnych, biopodobnych i biopodobnych do biopodobnych, substancje pomocnicze mogą być lepiej lub gorzej tolerowane przez pacjentów. To trudna do przewidzenia niewiadoma. Co istotne, decyzję o zamianie preparatów każdorazowo powinien podejmować lekarz w oparciu o aktualną wiedzę medyczną a nie wytyczne administracyjno-finansowe ? zaznacza Irena Rej.

Leczyć lepiej

Zdaniem prezes Izby Gospodarczej ?FARMACJA POLSKA? stosowanie zamiennie leków referencyjnych i biopodobnych oraz biopodobnych do biopodobnych uniemożliwia rzetelne prowadzenie rejestrów medycznych, między innymi w oparciu o które warto byłoby prowadzić politykę lekową Polski.

? Jeśli w procesie terapii wystąpi zjawisko immunogenności, polegające na zdolności do wywołania przeciwko sobie odpowiedzi immunologicznej, czy będziemy wiedzieli, który lek był za nią odpowiedzialny? Jak możemy rzetelnie prowadzić rejestry medyczne w oparciu o zmieniane terapie? Ministerstwo Zdrowia od wielu lat podkreśla, że istotna jest jakość leczenia pacjentów. Jednocześnie wciąż nie określono minimalnego udziału kryteriów jakościowych w ramach wspólnych postępowań zakupowych i nie określono, jak tę jakość w ogóle rozumieć. Doraźnie oszczędniej nie znaczy: całościowo taniej, bezpieczniej dla pacjentów i rozsądniej. Będziemy starać się przekonać o tym Ministerstwo Zdrowia ? zapowiada Irena Rej.

Artykuł Irena Rej: Zakupy wspólne – priorytet to ciągłość leczenia pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

W ostatnim czasie dostrzegamy silne tendencje centralizacyjne w ochronie zdrowia. Pionizacja Narodowego Funduszu Zdrowia i planowana reforma szpitali to niektóre z elementów tego procesu. Dostrzegając również intensyfikację działań Ministerstwa Zdrowia na rzecz centralizacji procesów zamówień niektórych kategorii leków refundowanych, uważamy, że trzeba zapewnić przejrzystość tej działalności. Opracowanie zawierające jasny opis celów i zasad postępowania w tym zakresie pozwoli zapewnić ciągłość leczenia chorych oraz budować bezpieczeństwo lekowe Polski. Zapewnienie stabilności rynku i racjonalne gospodarowanie środkami publicznymi to nie mniej ważne korzyści ? uważa Irena Rej, prezes Zarządu Izby Gospodarczej Farmacja Polska i apeluje w tej sprawie do ministra zdrowia Adama Niedzielskiego.

28 stycznia 2021 roku Izba Gospodarcza Farmacja Polska złożyła pismo adresowane do ministra zdrowia Adama Niedzielskiego, w którym wskazała na konieczność stworzenia dobrych praktyk, opisujących cele i zasady realizacji centralizacji procedur zamówień na wybrane kategorie leków refundowanych. Zdaniem Ireny Rej, prezes Zarządu Izby Gospodarczej Farmacja Polska, można i trzeba stworzyć jasne dla wszystkich interesariuszy rynku farmaceutycznego zasady prowadzenia polityki zakupów grupowych leków podlegających refundacji, które pozwolą uniknąć niebezpiecznego w skutkach braku dostępności poszczególnych terapii.

? Projektując zmiany należy brać pod uwagę dostępność leków dla pacjentów. Przede wszystkim należy stworzyć rozwiązania umożliwiające zapewnienie ciągłości terapii dla chorych, bowiem w przeszłości zdarzały się przerwy w dostawach niektórych kategorii produktów, również tych stosowanych u dziesiątek tysięcy osób, jak w przypadku terapii kardiologicznych. Musimy dysponować przejrzystymi zasadami gry, dlatego w wystąpieniu do pana Ministra Adama Niedzielskiego zaproponowaliśmy katalog spraw wymagających uregulowania ? mówi Irena Rej.

W piśmie skierowanym do ministra zdrowia Izba poprosiła o przedstawienie planów ministerstwa dotyczących centralizacji procedur zakupu leków refundowanych i wskazanie celów, które poprzez tę inicjatywę zamierza osiągnąć resort. Izba wyszczególniła dodatkowo kwestie, które w opinii przedstawicieli organizacji powinny zostać ujęte w ramach dobrych praktyk dotyczących centralizacji procesów zakupów leków:

1. wprowadzenie zasady wyłonienia więcej niż jednego dostawcy (?multi-winner?) w ramach postępowań dotyczących jednej substancji czynnej oraz inne działania, które pozwoliłyby redukować ryzyko ograniczenia konkurencji pomiędzy oferentami w długim okresie oraz ciągłości opieki nad pacjentami w przypadku braku możliwości wywiązania się z ciągłości dostaw ze strony jedynego zwycięzcy postępowania;
2. określenie minimalnego udziału kryteriów jakościowych (np. 40%) w ramach postępowań zakupowych wraz z opracowaniem katalogu przykładowych kryteriów jakościowych, znajdujących odzwierciedlenie w aktualnej wiedzy medycznej;
3. wskazanie ścieżki postępowania w przypadku braku podpisania umowy przez oferenta wyłonionego w toku postępowania zakupowego lub braku możliwości ciągłości realizacji dostaw po rozstrzygnięciu przetargu;
4. określenie długości obowiązywania umów, które pozwoliłoby na zachowanie odpowiedniej relacji pomiędzy przewidywalnością prowadzenia działalności biznesowej, bezpieczeństwem dostaw oraz koniecznością racjonalnego gospodarowania środkami publicznymi poprzez wzmocnienie zjawisk konkurencji;
5. określenie maksymalnego terminu płatności za leki nabywane w ramach postępowań przetargowych;
6. zapewnienie ciągłości opieki nad pacjentami z wykorzystaniem jednego produktu leczniczego w przypadku wyboru innego oferenta w ramach drugiego i kolejnych postępowań przetargowych.

W piśmie kierowanym do ministra Adama Niedzielskiego Izba Gospodarcza Farmacja Polska zadeklarowała wolę dialogu i współpracy w obszarze opracowania dobrych praktyk dotyczących centralizacji procesów zakupów leków refundowanych.

Artykuł Irena Rej w piśmie do Ministerstwa Zdrowia: Potrzebne dobre praktyki dotyczące centralizacji procesów zakupów leków refundowanych pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Podczas uroczystości rozdania nagród Złoty Otis odbyła się dyskusja na temat aktualnej sytuacji związanej z leczeniem COVID-19 oraz wpływem genów na przebieg tej choroby.

Dyskusję rozpoczął prof. Aleksander Sieroń, mówiąc o najnowszych publikacjach naukowych dotyczących leczenia COVID-19. W debacie udział wzięli prof. Waldemar Wierzba (dyrektora CSK MSWiA i redaktor naczelny Świata Lekarza), dr Zbigniew Król (wicedyrektor CSK MSWiA, były wiceminister zdrowia), prof. Jacek Moll (laureat nagrody Złoty Otis za dorobek życia w medycynie), prof. Waldemar Kostewicz (prezes Polskiego Towarzystwa Lekarskiego), Irena Rej (prezes Izby Gospodarczej Farmacja Polska), Bogdan Gajewski (prezes Polskiego Stowarzyszenia Chorych na Hemofilię).

Artykuł COVID-19: aktualne metody leczenia – debata naukowa podczas Gali Złotych Otisów pochodzi z serwisu Świat Lekarza.