Styl życia ma ogromny wpływ na nasze zdrowie, w tym na jakość naszego widzenia. Dodatkowo, co jest kluczowe, mamy wpływ na to jak żyjemy, czy jesteśmy aktywni fizycznie, jak się odżywiamy. Styl życia to nasze codzienne zachowania i wybory

Co obejmuje styl życia i jakie zachowania?

Nawyki żywieniowe:
● Co jemy: rodzaje spożywanych produktów (np. dieta bogata w warzywa i owoce, czy przetworzona żywność).
● Jak jemy: regularność posiłków, wielkość porcji, sposób przygotowywania jedzenia.
● Przykłady zalecanych zachowań: codzienne spożywanie śniadania, unikanie fast foodów, słodzonych napojów, gotowanie w domu.

Aktywność fizyczna:
● Rodzaj: czy uprawiamy sport, jaki rodzaj (np. bieganie, pływanie, spacery, siłownia).
● Częstotliwość i intensywność: jak często i jak intensywnie się ruszamy.
● Przykłady zalecanych zachowań: codzienne spacery, regularne treningi, korzystanie ze schodów zamiast windy.

Używki i nałogi:
● Spożycie: alkohol (częstotliwość, ilość), palenie tytoniu, używanie narkotyków.
● Przykłady zalecanych zachowań: rzucenie palenia, ewentualnie okazjonalne picie małych ilości alkoholu, najlepiej – abstynencja.

Zarządzanie stresem i zdrowie psychiczne:
● Sposoby radzenia sobie ze stresem: techniki relaksacyjne, hobby, wsparcie społeczne.
● Dbałość o dobrostan psychiczny: poszukiwanie pomocy, dbanie o równowagę praca – życie.
● Przykłady zalecanych zachowań: medytacja, spędzanie czasu na łonie natury, unikanie sytuacji stresowych, ignorowanie problemów.

Higiena i sen:
● Nawyki higieniczne: dbałość o czystość osobistą, higienę jamy ustnej.
● Jakość i ilość snu: regularność snu, długość snu.
● Przykłady zalecanych zachowań: mycie zębów dwa razy dziennie, spanie 7–8 godzin dziennie, regularny sen.

Podejście do zdrowia i profilaktyka:
● Postawa wobec własnego zdrowia: regularne badania kontrolne, reagowanie na objawy chorobowe.
● Profilaktyka: szczepienia, unikanie czynników ryzyka.
● Przykłady zalecanych zachowań: regularne wizyty u lekarza, reagowanie na objawy organizmu, stosowanie się do zaleceń lekarskich.

Dieta i sposób odżywiania odgrywają istotną rolę w profilaktyce i wspomaganiu leczenia zwyrodnienia plamki (AMD), w tym jego postaci wysiękowej (nAMD) oraz cukrzycowego obrzęku plamki (DME). Badania naukowe wskazują na konkretne składniki odżywcze, które mogą mieć korzystny wpływ na zdrowie siatkówki.

Warto jeść produkty bogate w:

● Antyoksydanty (Witaminy C i E, Beta-karoten/Witamina A, Cynk, Miedź, Selen, Resweratrol):
○ Witamina C: cytrusy, papryka, brokuł, kiwi.
○ Witamina E: orzechy, nasiona słonecznika, awokado, oleje roślinne (np. oliwa z oliwek, olej rzepakowy).
○ Cynk: ostrygi, czerwone mięso, fasola, orzechy. Suplementacja cynkiem może zmniejszać ryzyko progresji AMD.
○ Resweratrol: fitozwiązek występujący w czerwonych winogronach, czerwonym winie i jagodach. Wykazuje działanie przeciwutleniające, przeciwzapalne i może być korzystny w profilaktyce wysiękowej postaci AMD.

● Karotenoidy (luteina i zeaksantyna):
○ Zielone warzywa liściaste (szpinak, jarmuż, brokuły, sałata, natka pietruszki), kukurydza, dynia, żółtko jaja.

● Kwasy Tłuszczowe Omega-3 (EPA i DHA):
○ Tłuste ryby morskie (łosoś, makrela, sardynki, tuńczyk, anchois), nasiona lnu, orzechy włoskie, olej lniany.

● Zalecana jest dieta o niskim indeksie glikemicznym (pomaga w stabilizacji poziomu glukozy):
○ Warzywa, owoce (jagody, jabłka), pełnoziarniste produkty zbożowe, strączki.
○ Warto unikać: produkty wysokoprzetworzone, słodycze, białe pieczywo, napoje słodzone.

● Inne zalecenia dietetyczne:
○ Mięso: wysokie spożycie mięsa (szczególnie czerwonego i przetworzonego) wiązało się ze znaczącym wzrostem ryzyka wczesnego AMD.
○ Alkohol: wysokie spożycie alkoholu wiązało się ze znaczącym wzrostem ryzyka AMD, szczególnie wczesnego.
○ Jaja: jaja, szczególnie żółtko, są dobrym źródłem luteiny i zeaksantyny, a ich spożycie może zwiększać stężenie tych karotenoidów w surowicy i MPOD (gęstość optyczna pigmentu plamki, ang. macular pigment optical density).

Ogólna jakość diety: przestrzeganie ogólnie zdrowych wzorców żywieniowych, takich jak dieta śródziemnomorska lub orientalna (bogate w antyoksydanty), wiązało się ze zmniejszoną częstością występowania i progresją AMD. Unikanie stresu oksydacyjnego: dieta powinna wspierać zmniejszanie stresu oksydacyjnego, który jest kluczowym czynnikiem patogenezy AMD i DME.

Dieta i suplementacja powinny być zawsze uzupełnieniem, a nie zamiennikiem zaleconego leczenia farmakologicznego lub zabiegowego. Zawsze zaleca się konsultację z lekarzem
lub dietetykiem w celu dostosowania diety do indywidualnych potrzeb zdrowotnych.

Aktywność fizyczna jest uznawana za ważny element zdrowego stylu życia i coraz więcej badań wskazuje na jej potencjalny korzystny wpływ na profilaktykę i przebieg różnych chorób, w tym schorzeń oczu, takich jak zwyrodnienie plamki (AMD/nAMD) oraz cukrzycowy obrzęk plamki (DME). Większość badań wskazuje na korzyści płynące z regularnej aktywności fizycznej o umiarkowanej lub intensywnej intensywności.

• Dorośli powinni podejmować 150–300 minut tygodniowo aktywności fizycznej o umiarkowanej intensywności lub 75–150 minut aktywności o dużej intensywności lub równoważną kombinację obu.
• Wszystkie grupy wiekowe – zaleca się regularne ćwiczenia wzmacniające mięśnie.
• Osoby z chorobami przewlekłymi/niepełnosprawnością powinny podejmować regularną aktywność fizyczną, którą mogą wykonywać bezpiecznie. Wiele krajów nadal nie ma specyficznych wytycznych dla tych grup, często replikując ogólne zalecenia dla dorosłych.
• Stopniowe zwiększanie aktywności. Osoby nieaktywne powinny zaczynać od ćwiczeń o niskiej intensywności i stopniowo zwiększać czas trwania lub częstotliwość
• Przykłady aktywności. Chociaż konkretne rodzaje aktywności nie są zawsze precyzowane w kontekście chorób siatkówki, ogólne zalecenia obejmują:
➢ spacerowanie (szybki spacer),
➢ bieganie,
➢ jazdę na rowerze,
➢ pływanie,
➢ ćwiczenia aerobowe.
• Częstotliwość i czas trwania. Zazwyczaj zaleca się co najmniej 150 minut umiarkowanej aktywności aerobowej tygodniowo lub 75 minut intensywnej aktywności aerobowej tygodniowo, zgodnie z ogólnymi wytycznymi zdrowotnymi. Należy pamiętać, że zawsze zaleca się konsultację z lekarzem przed rozpoczęciem nowego programu ćwiczeń, szczególnie w przypadku istniejących schorzeń.

Dowiedz się więcej o kampanii Zachowaj Wzrok

Zachowaj Wzrok to kampania edukacyjno-informacyjna, której celem jest wsparcie dla pacjentów z AMD i DME, osób z grup ryzyka i ich rodzin, a także podnoszenie świadomości społeczeństwa na temat chorób siatkówki. Poprzez kampanię organizatorzy chcieli zwrócić uwagę na problem chorób siatkówki w społeczeństwie, dotarcie do osób z grup ryzyka z informacją o regularnych badaniach wzroku, mających na celu wczesne wykrycie zmian w siatkówce, a także wsparcie pacjentów ze zdiagnozowanym DME i AMD w procesie choroby.
W ramach kampanii powstała strona informacyjna www.zachowajwzrok.pl, na której zamieszczane są materiały informacyjne dotyczące chorób.

Materiał powstał we współpracy z Roche
Opracowano na podstawie fragmentów poradnika „Wysiękowe Zwyrodnienie Plamki
Związane z Wiekiem (nAMD) i Cukrzycowy Obrzęk Plamki (DME)”: https://www.wszechnica.roche.pl/edukacja_old.html
Świat oczami osób z AMD/nAMD i DME można zobaczyć na stronie www.zachowajwzrok.pl
M-PL-00004708

Artykuł Co może mieć wpływ na zdrowie naszych oczu? pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Wiosna to czas kiedy nasze oczy narażone są na większą ilość szkodliwych czynników. W ciągu słonecznego dnia do oczu wpada więcej promieniowania UV, dla alergików to okres wzmożonych uczuleń, dodatkowo narażeni jesteśmy na okres infekcyjny i powinniśmy bardziej zadbać o właściwą dietę. Jak dbać o oczy o tej porze roku?

Większość osób nie zdaje sobie sprawy ze szkodliwego działania promieniowania UV na oczy. Podczas słonecznego dnia do oczu wpada 10 razy więcej światła niż potrzebne jest oczom, co może nie tylko uaktywniać procesy starzenia się oka poprzez namnażanie się wolnych rodników, ale również prowadzić do oślepienia oczu, uszkodzenia rogówki i siatkówki. Promieniowanie UVA i UVB powoduje powstawanie rodników, które uszkadzają struktury komórkowe oka. W przypadku takiego długotrwałego procesu dochodzi do zaburzenia funkcji fotoreceptorów, co powoduje pogorszenie widzenia. U młodej osoby uaktywniają się naturalne mechanizmy obronne, niestety z wiekiem ta sprawność obniża się, podobnie jak jest u osób z wadami wzroku.

Ochrona przed promieniowaniem

Reakcją obronną oka na promienie słoneczne jest mrużenie oczu oraz zmniejszenie źrenic. Chronić oczy możemy poprzez noszenie okularów przeciwsłonecznych z odpowiednim filtrem. Do ochrony oczu w słoneczne dni nadają się okulary o poziomie przyciemnienia oznaczone kategorią 2 lub 3, przy czym te drugie jedynie przy silnym nasłonecznieniu. Nie powinno stosować się okularów zabarwionych na niebiesko, czerwono lub zielono. Osoby posiadające wadę wzroku mogą stosować okulary korekcyjne z soczewkami fotochromowymi, co jest lepszym rozwiązaniem od tradycyjnych okularów przeciwsłonecznych. Zmieniają one swoje zabarwienie w zależności od warunków atmosferycznych i dzięki odpowiedniej mocy soczewek korygują wadę wzroku. W zamkniętych pomieszczeniach są przezroczyste, a na zewnątrz pod wpływem promieniowania UV zabarwiają się na brązowo lub szaro, zmieniając się w okulary przeciwsłoneczne.

Innowacyjne metody

Rozwiązaniem, które warto rozważyć w okresie wiosennym dla osób z wadami wzroku, może być również stosowanie metody ortokorekcji. Prosta czynność, jaką jest założenie specjalnych soczewek przed położeniem się do snu, zapewnia korekcję wady wzroku na 16-40 godzin w ciągu dnia, w zależności od tego, jak duża jest wada wzroku oraz jak długo są one stosowane.

– Ortosoczewki modelują kształt rogówki, w ten sposób, że w ciągu dnia widzi się dobrze bez konieczności noszenia tradycyjnych soczewek czy okularów, dzięki czemu możemy swobodnie zakładać okulary przeciwsłoneczne. Wykonane są one ze specjalnego gazoprzepuszczalnego tworzywa, dlatego nawet zamknięte oko pozostaje dotlenione i cały proces jest w pełni bezpieczny – podpowiada optometrystka, Piotr Toczołowski z Centrum Okulistycznego Nowy Wzrok.

Odpowiednia dieta

Chronić oczy możemy również poprzez odpowiednią dietę. Właściwe składniki są ważne dla prawidłowego funkcjonowania narządu wzroku wiosną. Szczególnie powinniśmy zwrócić uwagę na produkty zawierające luteinę, witaminę C, E oraz beta-karoten. Ten ostatni jest przekształcany w organizmie w witaminę A odpowiedzialną za prawidłowe widzenie o zmierzchu i w złych warunkach oświetleniowych. Nawilża również oko oraz zwiększa wydzielanie śluzu, który chroni oczy. Beta-karoten występuje m.in. w owocach i warzywach oprócz marchwi znajduje się w dyni, pomidorach, morelach czy brzoskwiniach. Warzywa, takie jak szpinak, brokuły, sałata lub jarmuż dostarczają nie tylko beta-karoten, który występuje pod postacią zielonego chlorofilu, ale również luteinę. Odpowiedzialna jest ona za zmniejszenie ryzyka powstania zwyrodnienia plamki żółtej oraz chroni oczy przed szkodliwym działaniem promieni UV. Aby zapewnić naszym oczu dobre widzenie, konieczne jest codzienne zapewnienie właściwych dawek witamin i minerałów oraz luteiny.

Uporczywa alergia

Ponieważ spojówka ma zazwyczaj najszybszy kontakt z alergenami takimi jak na przykład pyłki roślin lub alergeny zwierzęce, alergia szybko widoczna jest poprzez zaczerwienie oczu. Nie wypłukane z oczu alergeny za pomocą łez, mogą przedostać się do spojówek i wywołać zapalenie. Najczęstsze objawy to obrzęk, łzy w oku oraz przekrwienie. Wiosenne zapalenie spojówki najczęściej dotyka osób do 25. roku życia. Najczęściej występuje w okresie pylenia brzozy i traw, czyli w kwietniu i maju. Aby chronić oczy, pomocne są w takich wypadkach okulary z filtrem przeciwsłonecznym.

Artykuł Jak dbać o oczy wiosną? pochodzi z serwisu Świat Lekarza.