Wyniki badań Uniwersytetu w Białymstoku i Fundacji Dr Clown potwierdzają wysoką ocenę terapii śmiechem. Aż 91 proc. respondentów uważa, że może ona być skuteczną metodą wsparcia pacjentów, a 94 proc. badanych twierdzi, że szpital to odpowiednie miejsce do jej stosowania.

Wolontariusze Fundacji Dr Clown, którzy od 26 lat rozświetlają szpitalne sale uśmiechem, każdego roku odwiedzają ponad 43 tys. podopiecznych w szpitalach oraz domach opieki seniorów, w 80 miastach w całej Polsce.

O działalności fundacji świadczą również opinie personelu medycznego. Jak podkreśla autor badania dr Maciej Białous, 95 proc. pracowników szpitali dostrzega, że obecność wolontariuszy Fundacji Dr Clown pomaga rodzicom hospitalizowanych dzieci, zmniejszając ich stres i napięcie.

Dr Paweł Sowa z Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku, odnosząc się do wyników badań, mówi: – Terapia śmiechem, mimo że jest stosunkowo nową formą wsparcia medycznego, wykazuje ogromny potencjał w poprawie jakości opieki zdrowotnej. Badania wskazują, że jej zastosowanie przynosi liczne korzyści, w tym redukcję stresu, lęku, bólu i poprawę samopoczucia pacjentów oraz ich rodzin. Przykłady zastosowania terapii śmiechem wśród dzieci hospitalizowanych w różnych kontekstach medycznych pokazują, że poprawia ona nie tylko nastrój dzieci, ale również zmniejsza u nich poziom kortyzolu – hormonu stresu, jednocześnie podnosząc poziom oksytocyny – hormonu szczęścia, co wpływa na poprawę dobrostanu.

Rodzice hospitalizowanych dzieci również dostrzegają pozytywny wpływ działalności Fundacji – aż 98 proc. zauważa „dobrą” reakcję swoich pociech na wizyty doktorów z charakterystycznymi kolorowymi nosami, przy czym 89 proc. określa ją jako „zdecydowanie dobrą”.

Śmiech zamiast stresu

Szpital to miejsce, które większości osób kojarzy się z bólem, stresem i niepewnością. Szczególnie trudne jest to dla dzieci, które nagle znajdują się w obcym środowisku, z dala od domu, rodziny i przyjaciół. Obecność wolontariuszy w kolorowych strojach, z uśmiechem na twarzy, rozśmieszających dzieci, ich rodziców i cały personel medyczny, przynosi ulgę w procesie leczenia.

Działanie terapii śmiechem potwierdzają badania naukowe. Śmiech powoduje wydzielanie endorfin – hormonów szczęścia, które naturalnie poprawiają samopoczucie, redukują stres i zmniejszają odczuwanie bólu. U pacjentów poddanych terapii śmiechem zmniejsza się poziom kortyzolu (hormonu stresu), a jednocześnie rośnie poziom oksytocyny, która odpowiada za poczucie bezpieczeństwa i więzi międzyludzkie.

Do przeprowadzonego badania odniósł się również dr hab. Filip Raciborski, prodziekan ds. zdrowia publicznego na Wydziale Nauk o Zdrowiu Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego. Profesor zwrócił uwagę na znaczenie działania fundacji w zakresie wsparcia psychospołecznego pacjentów oraz ich rodzin.

– Organizacje pozarządowe, takie jak Fundacja Dr Clown, pełnią istotną rolę w systemie ochrony zdrowia, szczególnie w obszarze wsparcia psychospołecznego, aktywizacji pacjentów oraz pomocy dla ich rodzin. Terapia śmiechem skutecznie wspiera proces powrotu do zdrowia, pomagając chorym lepiej znosić proces leczenia – zaznaczył.

Personel medyczny biorący udział w badaniu Uniwersytetu w Białymstoku i Fundacji Dr Clown zwracał uwagę na korzystne efekty terapii śmiechem nie tylko dla pacjentów, ale także dla ich bliskich. Aż 95 proc. pracowników szpitali dostrzega, że obecność wolontariuszy Fundacji pomaga rodzicom. Zmniejsza się stres i napięcie wywołane hospitalizacją dziecka, a 83 proc. personelu jest zdecydowanie przekonane o tym wpływie. Wśród największych korzyści wynikających z wizyt Doktorów Clownów badani wskazują poprawę atmosfery w szpitalu, lepszą kondycję psychiczną pacjentów oraz ich większą aktywizację.

Uśmiech i nadzieja na szpitalnych oddziałach

Fundacja Dr Clown od 26 lat zmienia oblicze polskich szpitali. W 2024 roku 450 przeszkolonych wolontariuszy odwiedziło ponad 43 tys. pacjentów szpitali i domów opieki seniora, w 80 miastach w całej Polsce. Ich misja to nie tylko zabawa, ale przede wszystkim realne wsparcie psychiczne dla chorych dzieci, ich rodziców i personelu medycznego.

Doktorzy Clowni to nie tylko animatorzy – to ludzie, którzy doskonale rozumieją emocje pacjentów i potrafią dostosować swoje działania do ich potrzeb. Ich wizyty to nie tylko chwilowa rozrywka, ale rzeczywista poprawa samopoczucia pacjentów i ich rodzin.

Każdy może stać się częścią tej misji. Wystarczy w rocznym rozliczeniu podatkowym wpisać numer KRS: 0000024181. Dzięki temu Fundacja Dr Clown będzie mogła docierać do kolejnych szpitali, rozszerzać programy terapii śmiechem i wnosić radość tam, gdzie jest ona najbardziej potrzebna. Rozliczenia podatkowe za 2024 rok można składać do 30 kwietnia 2025 roku – to także ostateczny termin na przekazanie 1,5% podatku na wybraną organizację.

Artykuł Terapia śmiechem może być skuteczną formą pomocy pacjentom pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Oznaczanie melatoniny i kortyzolu w ślinie techniką LC/MS/MS do oceny zaburzeń rytmu okołodobowego.

Prelegent: mgr Michał Dermanowski | Instytut Psychiatrii i Neurologii w Warszawie

Zaburzenia snu są chorobą cywilizacyjną ? w Europie 10-15 proc. ludności ma przewlekłe problemy ze snem, a 30-50 proc. okresowo cierpi na zaburzenia snu. Epidemia bezsenności wynika nie tylko z wysokiego rozpowszechnienia zaburzeń psychicznych, np. depresji, ale również z biologicznego rozregulowania rytmu snu i innych rytmów okołodobowych, m.in. ze względu na powszechne światło sztuczne. Problemy te rozpoczynają się już w dzieciństwie, a wyraźnie są widoczne u wielu nastolatków, wśród których aż 7-16 proc. ma zaburzenia z opóźnioną fazą snu i czuwania.
Najlepszą formą pomocy osobom z zaburzeniami rytmu snu jest chronoterapia. Musi być jednak stosowana we właściwym czasie nie tylko doby, ale przede wszystkim własnego rytmu biologicznego pacjenta.

Pora rozpoczęcia i zakończenia wydzielania melatoniny (tzw. hormon snu) jest istotna z punktu widzenia diagnostyki oraz doboru leczenia bezsenności i zaburzeń rytmu snu-czuwania. Przede wszystkim pozwala dobrać właściwą porę użycia dwóch najbardziej skutecznych metod leczenia: fototerapii i suplementacji melatoniny. Jest to możliwe poprzez oznaczenie biomarkerów, przede wszystkim DLMO (dim light melatonin onset ? początek wzrostu melatoniny w ciemności), ale też np. rytmu kortyzolu ? tzw. hormonu stresu, który utrudnia zasypianie.

Do oznaczenia melatoniny i kortyzolu można wykorzystać technikę chromatografii cieczowej sprzężonej z tandemowym spektrometrem mas (LC/MS/MS). W Zakładzie Farmakologii i Fizjologii Układu Nerwowego opracowano metodę oznaczania melatoniny w ślinie w stężeniach rzędu pikogramów/mililitr (pg/mL), czyli 10-12 grama ? nikt do tej pory na świecie nie uzyskał takiego poziomu czułości w zastosowaniu klinicznym. Stężenie melatoniny i kortyzolu w ślinie jest bardzo silnie skorelowane z ich stężeniem w osoczu i może służyć celom diagnostycznym oraz terapeutycznym. Jest to sposób wygodny i mało inwazyjny dla pacjenta w porównaniu z pobraniem krwi.

W Instytucie Psychiatrii i Neurologii we współpracy z Zakładem Farmakologii i Fizjologii Układu Nerwowego oraz Pracownią Zaburzeń Snu III Kliniki Psychiatrycznej (dr hab. n. med. Adam Wichniak) powstał nowy program diagnostyczno-terapeutyczny dla osób starszych (> 65. r.ż.) oraz osób młodszych cierpiących na bezsenność z powodu zaburzeń rytmu okołodobowego. W ramach wdrożonej nowej metody pacjenci poddawani są diagnostyce rytmu okołodobowego wydzielania melatoniny i kortyzolu. Pacjent sam w warunkach domowych w porze wieczornej pobiera sobie ślinę za pomocą dostarczonych mu specjalnych saliwetek, a następnie ślina ta jest analizowana i planuje się indywidualną terapię suplementacji melatoniny oraz fototerapię. Wdrożona metoda pozwala także na indywidualną ocenę skuteczności suplementacji w trakcie terapii i jej korektę.

Wstępne wyniki naszej nowatorskiej metody są bardzo obiecujące, trwają badania nad optymalizacją metody.

Od seniorów oczekujemy mobilności

Red. Artur Wolski | Polskie radio ProgRam I

Z autopsji wiemy, że człowiek niewyspany  to osoba nie tylko ze złym samopoczuciem, ale i następnego dnia z obniżoną sprawnością intelektualną. Żyjemy w biurowych klatkach, bywamy w domach, ale oświetlonych głównie sztucznym światłem. Każdego dnia w gonitwie myśli i czynów kradniemy chwile ze swojego kalendarza zajęć na spacer czy kontakt ze światem.
A żyjemy coraz dłużej. Noworodek potrzebuje 22 godzin snu, a senior już tylko 6 godzin. Często starsi ludzie budzą się nad ranem i wstają o świcie. Przebywanie w sztucznym oświetleniu stało się podstawą życia ? tak mówiła podczas obrad ?okrągłego stołu? w Senacie pani prof. Iwona Grabska–Liberek, okulista.

Od seniorów oczekujemy mobilności, a więc: oglądają telewizję, przeglądają wiadomości w laptopach i smartfonach i zamiast wyciszyć się przed snem, pobudzają organizm. A skutki? Brak snu i złe funkcjonowanie układu naczyniowego czy np. hormonalnego.

Dlatego praca nad Terapią Celowaną Bezsenności u Osób Starszych i działania w celu opracowania prostego narzędzia pomiaru stężenia melatoniny w ślinie oraz nowy program diagnostyczno-terapeutyczny dla seniorów cierpiących na bezsenność z powodu zaburzeń rytmu całodobowego to piękny ukłon w stronę komfortu życia seniorów, ale też i zachowania przez nich zdrowia. Dlaczego to takie ważne, szczególnie dla młodego pokolenia? Bo obecność ludzi starszych to możliwość dla każdego z nas korzystania z ich mądrości, a także podziwiania cudownego trwania z nami w charakterze silnego, trwałego i międzypokoleniowego spoiwa w rodzinie oraz w społeczeństwie.

Artykuł Terapia celowana bezsenności u osób starszych pochodzi z serwisu Świat Lekarza.