Maj 2026 roku przynosi bezprecedensową kumulację wyzwań i szans dla kadry zarządzającej polskimi szpitalami oraz placówkami medycznymi. Z jednej strony stoimy w obliczu nagłych, wymuszonych zmian proceduralnych w programach grantowych, z drugiej – bezlitośnie kurczy się czas na realizację i rozliczenie gigantycznych inwestycji z Krajowego Planu Odbudowy (KPO)

Dla dyrektorów szpitali, kierowników działów zamówień publicznych oraz menedżerów IT oznacza to jedno: decyzje podejmowane w najbliższych tygodniach zadecydują o tym, czy przyznane placówce miliony zostaną bezpiecznie rozliczone, czy też bezpowrotnie przepadną.

Oto kompleksowy przegląd najnowszych zmian w dofinansowaniach oraz analiza ryzyk, które można zneutralizować dzięki strategicznemu partnerstwu z doświadczonym, polskim producentem sprzętu IT.

1. Alarm dla AOS: unieważnienie naboru i absolutnie ostatnia szansa na 900 tys. zł

Najbardziej zaskakującą wiadomością tego miesiąca jest decyzja Departamentu e-Zdrowia Ministerstwa Zdrowia o anulowaniu III rundy naboru grantowego „Dostępność Plus dla AOS” (która pierwotnie wystartowała 13 kwietnia 2026 r.). Powodem były krytyczne problemy techniczne Platformy POPI, które uniemożliwiły części placówek równy dostęp do składania wniosków.

Co to w praktyce oznacza dla Państwa placówki?

Wnioski z kwietnia są nieważne: wszystkie dokumenty złożone w kwietniu otrzymały status odrzuconych z przyczyn technicznych i nie będą oceniane.

Krytyczny termin (29 maja 2026 r.): wszystkie dotychczas zapisane na platformie POPI dane i pliki zostaną trwale usunięte w najbliższy piątek, 29 maja. Placówki mają czas tylko do 28 maja na ich pobranie i zapisanie. Dokumentację trzeba przygotować od nowa.

Nowe terminy naboru: powtórzona III runda rusza 15 czerwca 2026 r. (od godz. 9:00) i potrwa do 26 czerwca 2026 r. Co kluczowe, od 1 czerwca Ministerstwo uruchomi funkcję przygotowywania wniosków w trybie offline na Platformie POPI, aby zapobiec ponownemu przeciążeniu serwerów.

Zwiększony budżet i brak IV rundy: alokacja na tę rundę została zwiększona do ogromnej kwoty 153 813 000 zł. Wynika to z faktu, że Ministerstwo Zdrowia oficjalnie zrezygnowało z planowanej wcześniej IV rundy naboru. Oznacza to, że czerwcowy nabór to absolutnie ostatnia i ostateczna szansa na pozyskanie bezzwrotnego grantu (do 900 tys. zł przy 100% dofinansowania) na cyfryzację i zakup sprzętu IT dla przychodni specjalistycznych.

2. KPO i nowelizacja ustawy o e-zdrowiu: zegar tyka dla 370 szpitali

Równolegle ważą się losy miliardowych inwestycji w szpitalnictwie. 15 maja 2026 r. Sejm uchwalił, a 20 maja Senacka Komisja Zdrowia przyjęła bez poprawek nowelizację ustawy o e-zdrowiu, która otwiera drogę do cyfrowej transformacji o łącznej wartości 4,2 mld zł. Z tej puli ponad 3 mld zł trafia bezpośrednio do 370 szpitali sieciowych na rozwój Elektronicznej Dokumentacji Medycznej (EDM), e-konsyliów, systemów sztucznej inteligencji (AI) oraz cyberbezpieczeństwa.

Haczyk? Czasu na realizację projektów jest dramatycznie mało.

Zgodnie z wytycznymi Ministerstwa Zdrowia podstawowy termin rzeczowej realizacji inwestycji KPO, potwierdzony obustronnie podpisanymi protokołami odbioru końcowego i dostaw sprzętu, upływa 30 czerwca 2026 r.

Termin ten może zostać wydłużony maksymalnie do 15 lipca 2026 r. (a data kwalifikowalności wydatków do 31 sierpnia 2026 r.), wymaga to jednak pilnego i zatwierdzonego przez resort podpisania aneksu do umowy o dofinansowanie.

MZ przypomina, że samo dostarczenie sprzętu nie wystarczy – do wyznaczonych terminów infrastruktura musi zostać w pełni uruchomiona, oddana do użytku, a płatności na rzecz wykonawców ostatecznie uregulowane. Każdy dzień opóźnienia dostawcy sprzętu IT naraża szpital na utratę refundacji i konieczność pokrycia kosztów z własnego budżetu.

3. Nowy horyzont: AI w diagnostyce (Program Cyfrowa Europa)

Dla podmiotów celujących w najbardziej zaawansowane technologie od 21 kwietnia do 1 października 2026 r. otwarty jest nabór w programie DIGITAL-2026-AI-PILOTING-10-SCREENING. Z budżetem 9 mln euro (dofinansowanie 50%) finansowane będą wdrożenia chmurowych systemów AI wspierających analizę obrazowania medycznego (MRI, CT, RTG, USG) w celu wczesnego wykrywania nowotworów. To szansa na zbudowanie konsorcjów medyczno-technologicznych z udziałem polskich placówek.

Jak nie potknąć się na specyfikacji technicznej? Zabezpiecz swoje dotacje z NTT System S.A.

Napięte harmonogramy naborów, skomplikowane wymogi kwalifikowalności wydatków (np. unijna zasada DNSH – Do No Significant Harm) oraz bezwzględne terminy odbiorów sprawiają, że najsłabszym ogniwem projektów staje się proces przetargowy i specyfikacja techniczna sprzętu (OPZ).

Błędy w opisie przedmiotu zamówienia prowadzą do protestów oferentów, przedłużania procedur w Krajowej Izbie Odwoławczej (KIO) lub – co gorsza – zakupu sprzętu, który podczas audytu unijnego zostanie uznany za niekwalifikowalny (np. przez brak wymaganych certyfikatów środowiskowych EPEAT czy TCO Certified).

NTT System S.A. – jako wiodący, certyfikowany polski producent sprzętu IT z 35-letnim doświadczeniem rynkowym – oferuje pełne bezpieczeństwo wdrożenia:

• Bezpłatne konsultacje merytoryczne: pomożemy Państwu przeanalizować wymogi techniczne i dostosować specyfikację do najnowszych wytycznych Ministerstwa Zdrowia i programów unijnych.
• Przygotowanie bezpiecznego OPZ: nasi eksperci bezpłatnie opracują dla Państwa kompletną specyfikację techniczną dla komputerów stacjonarnych, laptopów i stacji All-in-One, która precyzyjnie uwzględni niezbędne certyfikaty (ISO 9001, 14001, 27001, TCO Certified, EPEAT Gold/Silver oraz standard etyczny SA8000), zabezpieczając wniosek przed odrzuceniem lub uchybieniami audytowymi.
• Gwarancja ekspresowej dostawy: jako producent z własną fabryką w Polsce posiadamy pełną kontrolę nad łańcuchem dostaw. Gwarantujemy realizację dostaw i podpisanie protokołów odbioru na czas – tak, aby bez problemu zdążyli Państwo przed krytycznymi terminami KPO (30 czerwca / 15 lipca 2026 r.).

Nie ryzykuj utraty dofinansowania przez opóźnienia sprzętowe lub błędy formalne.

Jeśli Twoja placówka planuje lub prowadzi przetarg na sprzęt IT, możesz skorzystać z bezpłatnej weryfikacji wymogów certyfikacyjnych oferowanej przez NTT System.

Wystarczy przesłać SWZ lub OPZ na adres: projekt@ntt.pl (temat: PRZETARG ZDROWIE). W odpowiedzi prześlemy analizę Państwa postępowania przygotowaną pod kątem zgodności z aktualnymi wymaganiami formalnymi i certyfikacyjnymi.

➔Szczegóły i pełna oferta

Analiza realizowana jest w ciągu 72 godzin od otrzymania dokumentacji i nie wiąże się z żadnymi dodatkowymi formalnościami ani zobowiązaniami.

Artykuł powstał we współpracy z NTT S.A.

Artykuł Gorący maj w e-zdrowiu: ostatnie okno na dotacje i krytyczne terminy KPO. Czy Twój szpital zdąży zabezpieczyć i rozliczyć miliony? pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Prezes Agencji Badań Medycznych prof. dr hab. n. med. Wojciech Fendler o innowacjach i nowych badaniach medycznych w kardiologii i psychiatrii, finansach oraz optymalnych rozwiązaniach zagranicznych opowiada Ewie Podsiadły-Natorskiej

W ostatnim roku Agencja Badań Medycznych ogłosiła aż pięć konkursów w ramach KPO dotyczących biomedycyny, wyrobów medycznych i terapii innowacyjnych. Jaką rolę w tych działaniach odgrywają kardiologia i psychiatria?

ABM finansuje głównie badania kliniczne oraz eksperymenty badawcze zgodnie z obowiązującymi regulacjami prawnymi. W  konkursach ogłaszanych rutynowo w ostatnim roku mamy obecnie 10 projektów z kardiologii i 5 z psychiatrii/neurologii. W przypadku KPO projekty miały charakter badawczo-rozwojowy, a ich przypisanie do konkretnych dziedzin było umowne. Mogły to być badania nad lekami, wyrobami medycznymi, procesem produkcji leków generycznych czy innowacjami na poziomie badań rozwojowych, np. w terapii komórkowej.

Dziesięć projektów realizowanych w kardiologii to dobra wiadomość.

Tak, kardiologia jest dziedziną, w której mamy relatywnie dużo badań. Sumarycznie, w ramach wszystkich projektów ABM realizowanych od 2020 roku przez instytucje naukowe oraz firmy, dofinansowaliśmy 49 projektów kardiologicznych, z których skorzysta blisko 30 tysięcy pacjentów. Chciałbym jednak zaznaczyć, że ABM koncentruje się przede wszystkim na badaniach, które mają praktyczne zastosowanie; nie finansujemy projektów przełomowych, czyli zupełnie nowych leków czy urządzeń. W kardiologii i psychiatrii badania dotyczą często np. utworzenia preparatów kombinowanych z istniejących substancji aktywnych – lepszych generyków, nowych form farmaceutycznych czy multipreparatów. Nasze projekty mają więc na celu poprawę jakości leczenia pacjentów, efektywności terapii, dostępności leków i procedur medycznych, a niekoniecznie stworzenie zupełnie nowych produktów.

Czyli głównym celem jest poprawa zdrowia i jakości życia pacjentów?

Zdecydowanie tak. Nadrzędną rolą ABM jest „praca u podstaw” prowadząca do optymalizacji terapii.

Jakie mechanizmy w ABM zapewniają, że te nowości trafiają do klinik i są stosowane w praktyce?

Każdy konkurs oceniany jest według kilku kryteriów: jakości naukowej, innowacyjności, wpływu na zdrowie pacjentów, możliwości zastosowania wyników w systemie ochrony zdrowia oraz efektów ekonomicznych. Przykładowo, jeśli projekt dotyczy leku jeszcze nierefundowanego lub niedostępnego w określonych kombinacjach, badanie pełni rolę pilotażu systemowego, którego wyniki mogą być podstawą decyzji refundacyjnej. Projekty mogą dotyczyć np. optymalizacji terapii po zabiegach kardiologicznych – aby sprawdzić, czy spowolnienie akcji serca zmniejsza powikłania pooperacyjne. Proces badań jest jednak długotrwały – szczególnie przy chorobach przewlekłych, onkologicznych bądź rzadkich – ponieważ obserwacja pacjentów musi trwać odpowiednio długo, aby wyniki były miarodajne. Pandemia i wojna w Ukrainie dodatkowo spowolniły część projektów, więc efekty dalekosiężne są jeszcze w fazie powstawania.

Jako szef ABM z pewnością przygląda się pan rozwiązaniom stosowanym za granicą. W którym kraju finansowanie badań klinicznych jest według pana optymalne?

W Wielkiej Brytanii badania kliniczne wpisane są w system opieki zdrowotnej – płatnik publiczny wspiera badania kliniczne, także niekomercyjne. Natomiast w Polsce udział finansowania publicznego w badaniach klinicznych wynosi ok. 7–8 proc., podczas gdy w Europie Zachodniej jest on wielokrotnie wyższy. Polski publiczny mechanizm finansowania badań klinicznych jest jednak ciągle czymś nowym – musimy dążyć do przejrzystości, atrakcyjności i stabilności regulacyjnej, aby badania kliniczne mogły się rozwijać, a pacjenci mieli szybki dostęp do nowoczesnych terapii. Większe finansowanie opłaca się jednak wszystkim, np. w Holandii czy Stanach Zjednoczonych pacjenci biorący udział w badaniach klinicznych mają dostęp do najnowszych terapii, a system monitoruje koszty oraz efektywność ich leczenia. Udowodniono, że pacjenci uczestniczący w badaniach klinicznych często uzyskują lepsze wyniki terapeutyczne niż w standardowej terapii.

Dzięki stałej obserwacji?

Tak, między innymi. Stała obserwacja, pogłębiona diagnostyka oraz większe zaangażowanie personelu poprawiają bezpieczeństwo i skuteczność leczenia. Już samo uczestnictwo w badaniu ma pozytywny wpływ na pacjenta, który jest bardziej zmotywowany. Dzięki badaniom klinicznym widać, że mechanizm psychologiczny oraz czujność kliniczna przynoszą realną korzyść. W ten sposób możemy optymalizować terapie, weryfikować istniejącą praktykę i wprowadzać skuteczniejsze kombinacje terapeutyczne, co przekłada się na poprawę zdrowia i jakości życia pacjentów.

Jakie badania dofinansowane przez ABM z obszaru kardiologii są szczególnie warte uwagi?

Jeden z takich projektów realizowany jest przez Narodowy Instytut Kardiologii w Warszawie i Uniwersytet Medyczny w Białymstoku; to badanie nad zastosowaniem empagliflozyny u pacjentów z kardiomiopatią przerostową niezawężającą (HCM) – rzadką, trudną w leczeniu jednostką chorobową. Jest to największa niekomercyjna próba kliniczna w Polsce dla pacjentów z HCM niezawężającą. Kolejnym przykładem może być badanie MetCool ACS realizowane przez Wojskowy Instytut Medyczny – jego unikatowość polega na weryfikacji efektu terapii metforminą u osób leczonych przezskórną interwencją wieńcową, które nie mają rozpoznanej cukrzycy. To modelowy przykład badania translacyjnego – łączącego obserwacje kliniczne z nowymi wskazaniami terapeutycznymi.

Projekty w kardiologii i psychiatrii dotowane obecnie przez ABM (kliknij)

Więcej informacji o badaniach realizowanych w ramach konkursów ABM można znaleźć na stronie: https://wyszukiwarka.abm.gov.pl/

Artykuł Prof. Wojciech Fendler: Badania kliniczne, aby mogły się rozwijać, wymagają optymalizacji mechanizmów finansowania pochodzi z serwisu Świat Lekarza.