Marsz Milczenia Medyków organizowany przez wszystkie zawody medyczne przeszedł ulicami Warszawy w sobotę, 10 maja. Publikujemy treść listu intencyjnego, który został odczytany na początku wydarzenia, oraz postulaty środowiska medycznego. Poniższe dokumenty otrzymała minister zdrowia Izabela Leszczyna

Postulaty

Jako Komitet Organizacyjny akcji Medycy Przeciw Nienawiści oraz Marszu Milczenia reprezentujący wszystkie zawody medyczne apelujemy o:

Nadanie renty dziecku zmarłego lekarza Tomasza Soleckiego.

oraz wprowadzenia zmian w trzech aspektach bezpieczeństwa:

I. Mechanizmy podnoszące bezpieczeństwo personelu medycznego

1. Kontrola dostępu do placówek medycznych i konieczność opracowania ogólnopolskich standardów wejścia na teren placówki ochrony zdrowia (kontrola, identyfikacja, monitoring).

Stworzenie systemowego i jednolitego rozwiązania powiadamiania o zagrożeniu bezpieczeństwa personelu medycznego i agresji oraz natychmiastowej reakcji Policji czy Straży Miejskiej.

II. Realna i skuteczna ochrona prawna personelu medycznego

1. Rozszerzenie statusu funkcjonariusza publicznego na wszystkie zawody medyczne, bez względu na miejsce wykonywania świadczenia. Udzielając procedur poza placówkami medycznymi oraz w czasie transportu personel również powinien być chroniony.
2. Wprowadzenie odrębnego przepisu penalizującego agresywne lub niebezpieczne zachowania w szpitalach i przychodniach jako zakłócanie porządku publicznego.
3. Włączenie gróźb wobec pracowników ochrony zdrowia do katalogu przestępstw ściganych z urzędu, zwiększenie kar i przede wszystkim stosowanie zasady nieuchronności kary w wypadku napaści na pracownika medycznego.

III. Ochrona danych personelu medycznego

1. Konieczność zastrzeżenia danych osobowych (imię, nazwisko, adres) lekarzy i innych zawodów medycznych w rejestrach publicznych (CEIDG, RPWDL)

Należy rozumieć, że część aktów agresji jest dokonywana przez osoby w kryzysie zdrowia psychicznego. Należy podjąć działania na rzecz upowszechnienia i usprawnienia mechanizmów wczesnego reagowania przyspieszających leczenie psychiatryczne.

Podkreślamy, że wszelkie zmiany w zakresie bezpieczeństwa personelu powinny wypracowane i wdrażane z udziałem przedstawicieli wszystkich zawodów medycznych.

Naczelna Izba Lekarska
Ogólnopolski Związek Zawodowy Lekarzy
Porozumienie Rezydentów OZZL
Porozumienie Chirurgów-SKALPEL
Naczelna Izba Pielęgniarek i Położnych
Ogólnopolski Związek Zawodowy Pielęgniarek i Położnych
Krajowa Izba Ratowników Medycznych
Krajowa Izba Fizjoterapeutów
Krajowa Izba Diagnostów Laboratoryjnych
Naczelna Izba Aptekarska
Ogólnopolski Związek Zawodowy Psychologów
Międzynarodowe Stowarzyszenie Studentów Medycyny IFMSA-Poland

List intencyjny (z dn. 10 maja 2025 r.)

Szanowni Państwo!

Serdecznie witamy Państwa na Marszu Milczenia, części akcji Medycy przeciw Nienawiści. Z uwagi na formę i okoliczności wydarzenia nie będzie tu hucznych przemów, a jedynie ten list, który odczytam Państwu w imieniu Komitetu Organizacyjnego Marszu.

12 dni temu całym środowiskiem medycznym wstrząsnęła informacja o śmierci lekarza, Tomasza Soleckiego, brutalnie zamordowanego podczas wykonywania swojej pracy w szpitalu uniwersyteckim w Krakowie. Nie jest to jednak jedyny taki akt agresji wobec personelu medycznego. Cztery miesiące temu podczas pracy w Siedlcach zginął również ratownik medyczny śmiertelnie ugodzony nożem w klatkę piersiową. W ostatnich dniach media wypełniały informacje o innych atakach na personel medyczny – brutalne pobicie pielęgniarki w Pruszkowie 1 maja, tej samej nocy pobito dwóch ratowników medycznych w Łukowie, 2 maja w Gdyni pobito ordynatora SOR-u. Takich sytuacji jest wiele, większość z nas doświadcza agresji w swojej pracy. Akty agresji zdarzają się również wobec przedstawicieli zawodów niemedycznych zajmujących się udzielaniem pomocy obywatelom. Co również było dla nas szokujące to nienawistne komentarze od których roi się w sieci, niektóre z nich są wręcz pochwalne wobec przemocy.

Sprzeciw wobec wspomnianych zjawisk i wydarzeń wybrzmiewa poza personelem medycznym. Dziś maszerują z nami również przedstawiciele środowisk akademickich od środy pogrążeni w żałobie po brutalnym morderstwie pracownicy Uniwersytetu Warszawskiego. Łączymy się w bólu z Wami i z bliskimi zmarłej.

I z tych przyczyn tu dziś jesteśmy. W hołdzie wobec zabitych kolegów i w żałobie po ich śmierci, w sprzeciwie wobec agresji, przemocy i nienawiści, w geście solidarności z ofiarom i ich rodzinami, w imię bezpieczeństwa nas i naszych bliskich w placówkach ochrony zdrowia oraz jako wyraz idealistycznej nadziei na lepsze jutro, jutro gdzie jest wzajemny szacunek i zrozumienie.

Należy podkreślić, że jako personel medyczny codziennie spotykający się w swojej pracy z patologiami publicznego systemu ochrony zdrowia w pełni rozumiemy emocje pacjentów. Stan opieki zdrowotnej jest tragiczny, a pacjenci wpuszczani są w niego bez wsparcia niczym w zawiły labirynt gdzie odbijają się od drzwi do drzwi szukając pomocy. Rozumiemy że to generuje frustracje i złość. Jednak to nie my odpowiadamy za zarządzanie i aktualny kształt systemu, bo ta odpowiedzialność ciąży na politykach. Choć każdy z nas ma prawo do emocji, to nie pozwólmy stawiać się przeciw sobie i budować mur między medykami, a pacjentami. Na tym stracimy wszyscy, a nikt z nas nie może sobie na to pozwolić.

Cztery dni temu tysiące medyków wyszło przed setki szpitali, pokazaliśmy wówczas skalę targających nami emocji. Trzy dni temu odbył się pogrzeb doktora, na którym obecnych było tysiące osób i tysiące oczu uroniła nad nim łzę. Dziś my – wszyscy uczestnicy marszu – stanowimy reprezentację wszystkich pracowników medycznych i jako ta reprezentacja w milczeniu przejdziemy pod Ministerstwo Zdrowia by przekazać Pani Minister Izabeli Leszczynie nasze postulaty mające na celu poprawę bezpieczeństwa personelu medycznego. Oczekujemy rozwiązań systemowych wypracowanych przez ekspertów z udziałem przedstawicieli wszystkich zawodów medycznych. Nie chcemy fikcji. Wiemy, że bezpieczeństwa nie stworzymy jednym przyciskiem czy jedną ustawą. Postulatów mamy wiele, ale możemy je opisać jako konieczne zmiany w trzech obszarach: po pierwsze realna i skuteczna ochrona prawna personelu medycznego, po drugie stworzenie mechanizmów podnoszących bezpieczeństwo medyków w naszych miejscach pracy oraz po trzecie, w czasach rosnącej dezinformacji ochrona danych osobowych personelu. Ponadto jako szczególny i najważniejszy postulat tego marszu oczekujemy nadania renty dziecku zmarłego lekarza.

Tak więc ruszajmy, niech nasz milczący sprzeciw i nasza niema żałoba poniesie się echem po Warszawie i po całej Polsce.

* pisownia oryginalna

Artykuł „Oczekujemy nadania renty dziecku zmarłego lekarza”. List intencyjny oraz postulaty Marszu Milczenia Medyków pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Marsz Milczenia Medyków jest krzykiem bezsilności, który stanie się symbolem tragedii z 29 kwietnia. Mamy dość wzniosłych symboli. Polska służba zdrowia zasługuje na bezpieczeństwo

Lekarza Tomasza Soleckiego zamordowano 29 kwietnia 2025 roku w Szpitalu Uniwersyteckim w Krakowie. Podczas konsultacji z pacjentką do gabinetu wtargnął 35-letni funkcjonariusz Służby Więziennej, który zadał lekarzowi kilkanaście ciosów nożem. Pomimo natychmiastowej operacji życia doktora nie udało się uratować.

Motywem ataku miało być niezadowolenie z przebiegu leczenia. Sprawca uważa, że lekarz go „uszkodził” i żądał od niego 20 tys. zł. Rzecznik Praw Pacjenta nie stwierdził nieprawidłowości ze strony medyka.

Śmierć doktora Soleckiego wstrząsnęła środowiskiem medycznym. Szpital Uniwersytecki oraz Uniwersytet Jagielloński ogłosiły dzień żałoby, a 7 maja odbył się jego pogrzeb na cmentarzu Batowickim w Krakowie. W odpowiedzi na tragedię środowisko medyczne zapowiedziało marsz protestacyjny przeciwko przemocy wobec pracowników ochrony zdrowia, który odbędzie się 10 maja w Warszawie.

I co to zmieni?

Historia zna sporo przypadków podobnych do tragedii Tomasza Soleckiego. Była lekarka z Poznania brutalnie zabita przez pacjenta młotkiem. Był ratownik medyczny z Siedlec, któremu zadano śmiertelny cios nożem podczas interwencji. W kwietniu br. 28-letnia kobieta, będąca pod wpływem alkoholu i narkotyków, zaatakowała lekarzy i ratowniczkę w szpitalu w Gdyni. W lutym pacjent brutalnie pobił ratownika medycznego na SOR-ze w Zielonej Górze. Dwa ostatnie przypadki szczęśliwie nie skończyły śmiercią. Ale mogły.

W 2023 roku prawie 40 proc. lekarzy pracujących na SOR-ach, izbach przyjęć i innych oddziałach szpitalnych zgłosiło przynajmniej jeden przypadek agresji ze strony pacjentów lub ich rodzin. Ponad 78 proc. pielęgniarek i położnych doświadczyło agresji w pracy, 91 proc. medyków spotkało się z przemocą werbalną, a prawie połowa z przemocą fizyczną. Ratownicy medyczni rocznie ponad 3 tys. razy używają przycisku alarmowego w trakcie interwencji. Wielu lekarzy było ofiarami gróźb, szantażu, a nawet nękania.

System nie chroni wystarczająco tych, którzy codziennie przychodzą do pracy ratować ludzkie życie. Mimo że liczby ze statystyk i każda historia z osobna są przerażające.

Historia zna też sporo przypadków, w których protest był momentem wieńczącym sprawę. Echa szybko milkną, a na realne zmiany trzeba czekać miesiącami czy wręcz latami.

Prawo chroni personel medyczny jedynie fragmentarycznie. Tylko ratownicy podczas wykonywania swoich obowiązków służbowych mogą korzystać z ochrony prawnej przewidzianej dla funkcjonariuszy publicznych. Lekarze mają to prawo w ściśle określonych sytuacjach. Dlatego wiele przypadków przemocy nie jest nawet zgłaszanych.

Propozycja ustawy przygotowywana przez Ministerstwo Zdrowia to krok w dobrą stronę. Zmiany mają objąć m.in. zaostrzenie kar za przemoc wobec medyków, możliwość tworzenia trzyosobowych zespołów ratowniczych, wsparcie psychologiczne dla personelu, integrację systemu alarmowego z systemem reagowania oraz utworzenie Rejestru Agresji. NIL postuluje dodatkowo, by groźby karalne były ścigane z urzędu, a dane lekarzy zastrzeżone w publicznych rejestrach.

W wielu krajach – od Wielkiej Brytanii, przez państwa Unii Europejskich, po Stany Zjednoczone – przepisy wzmacnia się w odpowiedzi na narastającą agresję wobec pracowników ochrony zdrowia. Skala tego zjawiska rośnie bez względu na szerokość geograficzną.

Jednak dopóki te zmiany to tylko propozycja, dopóty pozostaje nam milczący marsz.

Ewa Bukowiecka-Janik

Artykuł Protest to nie rozwiązanie. To znak, że przelała się czara goryczy pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Czy lekarz przyszłości będzie miał twarz Chatu GPT i serce algorytmu? A może usiądzie naprzeciwko pacjenta bez stetoskopu, bez tabletu, za to z pytaniem na ustach i cierpliwym spojrzeniem? W czasach, gdy medycyna przestaje być sztuką rozmowy, warto przypomnieć sobie o sile dialogu

Dawniej lekarz był jak filozof. Nie miał tomografu ani kodów ICD-10, miał jednak czas. Pytał i słuchał – jak Sokrates. Długo, czasem uparcie. Nie po to, aby usłyszeć „tak” lub „nie”, ale aby dotrzeć do sedna. Diagnoza była jak odkrycie prawdy ukrytej pod warstwami wstydu, niepokoju, zniekształceń. Bo pacjent nie zawsze mówi wprost, co mu dolega. Trzeba go o to poprosić. Delikatnie, cierpliwie, z szacunkiem.

Dziś często pytamy nie pacjenta, tylko komputer. Co więc widzi pacjent siedzący pod drugiej stronie biurka? Ekran komputera, na którym skupia się większa uwaga lekarza niż na nim samym. To zresztą miecz obosieczny. Google wie wszystko – i pacjent też to wie. Przychodzi do gabinetu z listą możliwych diagnoz, zestresowany, często przekonany, że umiera. A lekarz? Zamiast zadać pytanie, uruchamia procedurę: szybki wywiad, zalecenia, kod recepty. Dziękuję. Następny.

Nie chodzi o romantyzowanie przeszłości. Nie chcemy przecież wracać do czasów, kiedy leczenie polegało na upuszczaniu krwi i modlitwie, ale jest coś z dawnych czasów, co po drodze zgubiliśmy. Tym czymś jest rozmowa. Współczesna medycyna ma niezwykłe możliwości, ale też jedną wielką słabość: coraz mniej w niej miejsca na słuchanie. A bez tego nie ma prawdziwej diagnozy, zwłaszcza jeśli w optymalnym scenariuszu mamy chorego leczyć holistycznie, jako całość, nie skupiając się li tylko na szwankującym organie.

Czasem pacjent bardziej niż recepty potrzebuje rozmowy. To nie pustosłowie – są na to badania; te przeprowadzone przez Tomasza Sobierajskiego wskazują, że polscy pacjenci oczekują od lekarzy przede wszystkim wysłuchania, komunikacji w zrozumiałym języku i życzliwego podejścia. Rozwiązanie problemu zdrowotnego znalazło się na końcu listy oczekiwań, co podkreśla znaczenie relacji oraz komunikacji w procesie leczenia.

Empatia, intuicja, uważność oraz wrażliwość są tym, co odróżnia lekarza od algorytmu. Google nie zapyta: „Co panią/pana tak naprawdę martwi? Co niepokoi?”. Nie wychwyci drżenia w głosie. Nie odczyta zaniepokojenia ukrytego w gestach. Nie pociągnie rozmowy tak, by po nitce do kłębka dojść do źródła problemu. Tylko lekarz to potrafi. Dlatego być może największym luksusem przyszłej medycyny nie będą nowoczesne terapie, lecz specjaliści, którzy znajdą czas na rozmowę z pacjentami. Tacy, którzy jak Sokrates będą słuchać, pytać, dociekać, nie podsuwając gotowych odpowiedzi. Traktujący swoich pacjentów po partnersku.

Dlatego 10 maja, gdy ulicami Warszawy przejdzie Marsz Milczenia Medyków, warto pamiętać, że lekarze – zamiast szacunku – coraz częściej spotykają się z niezrozumieniem, pretensją, a nawet agresją. To dużo więcej niż dramat jednostek, to ostrzeżenie dla całego społeczeństwa: zaufanie do medycyny nie jest dane raz na zawsze. W świecie pełnym niepokoju i dezinformacji to właśnie rozmowa może stać się mostem – nie tylko między lekarzem a pacjentem, ale między lękiem a zrozumieniem. I choć marsz jest wyrazem sprzeciwu wobec przemocy, jest też apelem o odbudowę relacji opartych na szacunku, słuchaniu i wzajemnym zaufaniu.

Marsz Milczenia Medyków odbędzie się w sobotę, 10 maja, o godz. 13 przy szpitalu na ul. Lindleya i przejdzie ulicami Warszawy aż pod Ministerstwo Zdrowia.

Ewa Podsiadły-Natorska

Artykuł Być jak Sokrates pochodzi z serwisu Świat Lekarza.