Instytut Zarządzania w Ochronie Zdrowia Uczelni Łazarskiego (IZWOZ) opracował Raport, który poświęcony jest zagadnieniom związanym z występowaniem choroby otyłościowej w Polsce. W ramach dokumentu przeprowadzono analizę praktyk z obszaru profilaktyki i leczenia choroby otyłościowej z dwunastu wybranych krajów Europy oraz Kanady. Otyłość to przewlekła choroba, opisywana jako epidemia XXI wieku, która została już w 1966 r. wpisana przez WHO do międzynarodowej klasyfikacji chorób ICD 10 pod kodem E66. Niestety w Polce nadal brakuje wypracowania odpowiednich standardów podejścia do profilaktyki, diagnostyki i leczenia choroby otyłościowej. Konieczne są inicjatywy mające na celu zwiększenie świadomości tej choroby, ale również wytyczne co do tego, jak zgodnie z najlepszymi praktykami, zajmować się pacjentami z otyłością.

W Polsce choroba otyłościowa dotyczy już 8 mln dorosłych. To choroba o złożonej etiologii, a jej przyczyny wbrew panującym stereotypom często nie zależą od działań lub zaniechań osoby chorej, wynikających z niewłaściwego stylu życia. Przyczyny powstania tej choroby są złożone. Nieleczona lub niewłaściwie leczona otyłość może prowadzić do rozwoju ponad 200 powikłań zdrowotnych, a wśród nich cukrzycy typu 2, nadciśnienia tętniczego, czy chorób sercowo-naczyniowych a nawet kilkunastu typów nowotworów. Według raportu (OECD) z 2019 roku z powodu niekontrolowanego zwiększania częstości występowania nadwagi i otyłości średnia długość życia w Polsce do 2050 roku skróci się o blisko 4 lata.

Leczenie otyłości jest równoznaczne z profilaktyką wielu chorób. Wg wyliczeń OECD choroba otyłościowa odpowiada za 70% kosztów leczenia cukrzycy, 23% leczenia chorób sercowo-naczyniowych i 9% kosztów leczenia raka. Z Raportu Fundacji Republikańskiej wynika, że koszty pośrednie i bezpośrednie leczenia otyłości w Polsce to łącznie 15 mld zł[1].

Diagnostyka choroby otyłościowej w Polsce

Otyłość powinna stać się jednym z priorytetów polityki zdrowotnej państwa. Zmiany systemowe są konieczne, by zatrzymać rozwój epidemii tej choroby. Podatek cukrowy wprowadzony w Polsce w styczniu 2021 roku i program koordynowanej opieki nad świadczeniobiorcami leczonymi z powodu otyłości olbrzymiej KOS-BAR to kroki w dobrym kierunku. Natomiast nieodzowne wydają się rozwiązania, które będą skierowane do chorych z BMI w przedziale 30-40kg/m2, a szczególnie 30-35kg/m2) oraz wzmocnienie profilaktyki ? wyjaśnia dr n. ekon. Małgorzata Gałązka-Sobotka, dyrektor Instytutu Zarządzania w Ochronie Zdrowia Uczelni Łazarskiego, współautorka Raportu i dodaje – Środki finansowe na program KOS-BAR zostały przekazane m.in. z tzw. opłaty cukrowej, która zgodnie z przepisami jest przeznaczona na działania o charakterze edukacyjnym i profilaktycznym oraz na świadczenia opieki zdrowotnej związane z utrzymaniem i poprawą stanu zdrowia pacjentów z nadwagą i otyłością. Do końca października 2022 r. z tytułu opłaty cukrowej do budżetu NFZ wpłynęło ponad 1,364 mld zł.

W Polsce nie została opracowana strategia uwzględniająca krajowe działania związane z otyłością. W Narodowym Programie Zdrowia na lata 2021-2025 otyłość uznano za chorobę cywilizacyjną, a jej leczenie za jeden z priorytetów[2]. Istnieje wiele działań i inicjatyw o charakterze regionalnym mających na celu przeciwdziałanie, profilaktykę, diagnostykę i leczenie otyłości. Działania te nie są jednak uspójnione z planami regionalnymi i są realizowane samodzielnie przez lokalne władze bądź jednostki edukacyjne i inne podmioty.

Leczenie otyłości w naszym kraju

Otyłość można dziś skutecznie i bezpiecznie leczyć za pomocą modyfikacji stylu życia, nowoczesnej farmakoterapii i interwencji chirurgicznych (bariatrycznych). Do leczenia farmakologicznego kwalifikują się osoby z wyjściową wartością wskaźnika masy ciała – BMI?30 kg/m2 lub ?27kg/m2 z przynajmniej jedną chorobą współistniejącą związaną z nieprawidłową masą ciała, taką jak zaburzenia gospodarki węglowodanowej  (stan przedcukrzycowy lub cukrzyca), nadciśnienie tętnicze, dyslipidemia, obturacyjny bezdech senny.

W Polsce dostępne są 3 spośród 4 leków zarejestrowanych do leczenia otyłości na terenie Unii Europejskiej. Żaden z nich nie jest refundowany we wskazaniu otyłość[3]. Dwa analogi GLP-1, które w większych dawkach zarejestrowane są do leczenia otyłości, refundowane są jedynie u pacjentów chorujących na cukrzycę, a ich dawki są mniejsze niż te, które w badaniach klinicznych potwierdziły swoją skuteczność i bezpieczeństwo u pacjentów chorujących na otyłość. Nie mamy również w Polsce specjalizacji lekarskiej, która zajmowałaby się terapią otyłości. Postulowane jest wprowadzenie nowej specjalizacji lekarskiej ? obesitologii, która byłaby dedykowana lekarzom, takim jak np. interniści, pediatrzy czy diabetolodzy ? komentuje prof. dr hab. n. med. Paweł Bogdański, Prezes Polskiego Towarzystwa Leczenia Otyłości.

Best practices ? doświadczenia innych krajów

Czechy i Wielka Brytania

W Czechach działania związane z przeciwdziałaniem otyłości ujęte są w narodowej strategii wspieranej przez działalność wojewódzkich komisji zdrowia i prawidłowego odżywiania. W ramach wspominanej strategii do szkół wprowadzono działania, mające na celu poprawę jakości posiłków serwowanych uczniom. Obecnie w kraju tym prowadzona jest również szeroko zakrojona akcja edukacyjna mająca na celu uświadomienie, że konieczne jest redukowanie w żywności poziomu soli, tłuszczów nasyconych, ale również cukrów. Niestety, mimo działań mających na celu edukację w zakresie profilaktyki otyłości, jej leczenie nie jest aż tak zadowalające. Pacjenci podczas rutynowych wizyt nie mogą liczyć na zmierzenie wskaźnika BMI czy obwodu talii. W kraju funkcjonuje podatek cukrowy, przy jednoczesnym braku funduszu celowanego na prewencję i leczenie otyłości

Dla kontrastu Wielka Brytania to kraj podejmujący działania na rzecz profilaktyki i leczenia otyłości. Rząd brytyjski wspiera działania na rzecz edukacji zdrowotnej w szkołach, równolegle towarzyszą temu działania mające na celu wzrost poziomu aktywności fizycznej wśród dzieci. Finansowaniu publicznemu podlega chirurgia bariatryczna oraz wizyty u dietetyków. Pieniądze pochodzą ze specjalnego funduszu na rzecz walki z otyłością, w całości finansowanego przez wpływy z podatku cukrowego.

Wielka Brytania należy do krajów wzorcowych jeśli idzie o profilaktykę i leczenie otyłości. W odpowiedzi na rosnącą liczbę chorych z otyłością utworzyła szereg inicjatyw służących przeciwdziałaniu otyłości. W kraju funkcjonują różnorodne programy regionalne oraz przewodnik na temat wspierania inicjatyw lokalnych do przeciwdziałania otyłości. W ramach działań w obszarze zdrowia publicznego funkcjonuje system ewaluacji wskaźników otyłości wśród dzieci, który jest częścią rządowego podejścia do walki z tą chorobą ? wyjaśnia dr n. med. Jakub Gierczyński, MBA, ekspert ochrony zdrowia. Dla porównania w Czechach mocno postawiono na edukację w zakresie odpowiedniego żywienia zarówno u dzieci w wieku szkolnym, jak również całego społeczeństwa. Niestety w kraju nie funkcjonuje żaden system ewaluacji wskaźników otyłości, a zabiegi bariatryczne są refundowane, gdy wskaźnik BMI u chorego wynosi więcej niż 40. Natomiast pacjenci z BMI powyżej 35 mogą liczyć na refundację, jedynie w przypadku wystąpienia poważnej choroby współistniejącej ? dodaje.

Francja i Hiszpania

Zgodnie z danymi WHO z 2022 r. Francja jest krajem z jednym z najniższych wskaźników występowania otyłości wśród dzieci, młodzieży i dorosłych. Z jednej strony kraj posiada rozbudowaną politykę prewencji choroby otyłościowej, a z drugiej wypracowany sprawny system ewaluacji wskaźników nadwagi i otyłości – badanie OBEPI-ROCHE, obejmujące pomiar wskaźnika BMI i obwodu talii. Dodatkowo państwowe ubezpieczenie zdrowotne obejmuje refundację zabiegów bariatrycznych dla pacjentów z BMI powyżej 40 lub z BMI powyżej 35 z towarzyszącymi powikłaniami oraz refundację leczenia ? tłumaczy Marta Pawłowska, MBA ekspert promocji zdrowia i profilaktyki chorób na Uczelni Łazarskiego. Dziś we Francji działa 37 wyspecjalizowanych ośrodków leczenia otyłości, które zapewniają multidyscyplinarną opiekę nad chorymi ? dodaje.

W ramach kompleksowej opieki nad chorymi z otyłością we Francji działa trzystopniowy system ? od POZ, przez AOS i szpitale, po wysokospecjalistyczne ośrodki dla najtrudniejszych przypadków z zakresu medycyny i chirurgii. We Francji profilaktyka otyłości oraz edukacja w zakresie zdrowego żywienia jest implementowana od najmłodszych lat. W obiektach nauczania i przyjmowania dzieci do 18 r. ż. obowiązuje zakaz nieograniczonego oferowania słodzonych napojów za darmo lub po stałej cenie, w szkołach zakazane są automaty do produktów typu snack i słodzonych napojów gazowanych. Natomiast przy promocji produktów z dodatkiem cukru, soli lub sztucznych substancji słodzących obowiązkowo należy umieścić komunikaty zdrowotne.

Nasze analizy jasno wskazują, że mimo wysokiego wskaźnika występowania otyłości wśród dzieci i dorosłych, Hiszpania w ostatnim dziesięcioleciu zintensyfikowała politykę prewencji choroby otyłościowej. Stworzono dwa nadrzędne dokumenty do walki z otyłością: Narodowy Plan Strategiczny na Rzecz Redukcji Otyłości oraz Strategię Żywienia, Aktywności Fizycznej i Zapobiegania Otyłości, a także wprowadzono rozwiązania fiskalne, jak np. podwyższony podatek VAT na napoje słodzone mające na celu prewencję rozwoju choroby otyłościowej. Dodatkowo wprowadzono systemem ewaluacji wskaźników nadwagi i otyłości, co 2,5 roku narodowe i europejskie badania zdrowia ENSE i EESE, uwzględniające pomiar wskaźnika BMI i obwodu talii. W odróżnieniu od Francji, Hiszpania zapewnia chorym z otyłością nie tylko poradę dietetyczną, ale także psychologiczną. Refundacja obejmuje także operacje bariatryczne, na takich samych zasadach jak we Francji ? komentuje Marta Pawłowska, MBA ekspert promocji zdrowia i profilaktyki chorób na Uczelni Łazarskiego.

[1] https://fundacjarepublikanska.org/wp-content/uploads/2021/07/RAPORT-OTYLOSC-do-internetu.pdf

[2] Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 marca 2021 r. w sprawie Narodowego Programu Zdrowia na lata 2021?2025 (Dz.U. 2021 poz. 642)

[3] Odpowiedź Ministra Zdrowia w sprawie objęcia refundacją produktów leczniczych wspierających leczenie otyłości. Ministerstwo Zdrowia, Warszawa 2021. Źródło: https://www.gov.pl/attachment/e2f9d84d-24cb-4223-9529-caa363ddbbfb [ dostęp dn. 07.06.2022r.]

Artykuł <strong>Analiza międzynarodowych praktyk w zakresie leczenia otyłości</strong> pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Polskie dzieci są zaliczane do najszybciej tyjących w Europie. Nadmierna masa ciała dotyczy prawie 1/3 ośmiolatków, a to oznacza, że znajdują się w grupie ryzyka rozwoju cukrzycy. Według raportu otwarcia Programu Cities Changing Diabetes ?Szkoła, gmina, system ? partnerstwo przeciw epidemii otyłości i cukrzycy? polscy uczniowie są grupą zagrożoną otyłością i cukrzycą. Dokument wskazuje, jakie działania należy podjąć na poziomie szkoły, gminy i systemu ochrony zdrowia, by zahamować epidemie otyłości i cukrzycy. Do światowego programu walki z cukrzycą ? Cities Changing Diabetes (CCD) ? przystąpiły dwa polskie miasta: Warszawa i Kraków.

Cities Changing Diabetes to światowy program walki z cukrzycą, funkcjonujący od 2014 r., który zasięgiem obejmuje 130 mln osób w  41 miastach na świecie, m.in. Berlinie, Buenos Aires, Rzymie, Houston, Madrycie, Malmo, Meksyku, Szanghaju. Inicjatorami tego międzynarodowego projektu są: Steno Diabetes Center Copenhagen, University College London oraz firma Novo Nordisk. Cukrzyca jest jedną z najszybciej rozwijających się chorób cywilizacyjnych. ? Celem programu Cities Changing Diabetes jest zmniejszenie skali zachorowań na cukrzycę o  10% do 2045 r. przez zmniejszenie skali otyłości o 25% ? wyjaśniała podczas konferencji prezentującej raport otwarcia Programu CCD ?Szkoła, gmina, system ? partnerstwo przeciw epidemii otyłości i  cukrzycy? Magdalena Paradzińska, dyrektor generalna Novo Nordisk Pharma w Polsce.

? Program koncentruje się na działaniach w  dużych aglomeracjach miejskich, ponieważ specyfika miast powoduje, że tam dużo szybciej rozwijają się choroby cywilizacyjne, z  otyłością i  cukrzycą na czele. Inicjatywy wdrażane w poszczególnych miastach są dostosowane do ich potrzeb. Przykładowo: w  Belgradzie (Serbia) wprowadzono program badań profilaktycznych połączony z  zajęciami sportowymi, w szkołach w Buenos Aires (Argentyna) zachęca się dzieci do udziału w  zajęciach sportowych, a  pracownicy klubu piłkarskiego w  Leicester (Wielka Brytania) są zaangażowani w  edukację mieszkańców na temat cukrzycy. Natomiast w Polsce chcemy skoncentrować się na interwencjach skierowanych do dzieci, młodzieży, a także nauczycieli ? mówiła Magdalena Paradzińska.

POLSKI PROGRAM: KONCENTRACJA NA SZKOŁACH

W 2019 r. do programu CCD przystąpiły dwa polskie miasta: Warszawa i  Kraków. Rada naukowa Programu CCD skupiła swoje działania w  środowisku szkolnym, na uczniach i nauczycielach. W  tym celu opracowano i  zrealizowano w  2021 r. w  obu miastach badanie ankietowe wśród nauczycieli samorządowych szkół podstawowych. Raport ?Szkoła, gmina, system ? partnerstwo przeciw epidemii otyłości i cukrzycy?, przygotowany przez Uczelnię Łazarskiego, zawiera aspekty kliniczne i społeczne cukrzycy, przegląd badań wtórnych zdrowia i  stylu życia zarówno uczniów, jak i nauczycieli. Zaprezentowano wyniki badań ankietowych, w których wzięło udział ponad 4200 nauczycieli. Dane pokazują m.in. ich poziom wiedzy o cukrzycy, doświadczenia własne w kontakcie z uczniami chorymi na cukrzycę typu 1, zachowania prozdrowotne. Raport przedstawia też rekomendowane działania na najbliższe lata. W prace nad tym dokumentem zaangażowało się grono ekspertów: lekarzy, naukowców, samorządowców, przedstawicieli administracji rządowej.

? Cities Changing Diabetes jest programem, który uświadamia nam, że świat jest ogromny, a  problemy są wspólne ? mówiła dr n. ekon. Małgorzata Gałązka-Sobotka, kierownik projektu CCD w  Polsce. ? Przygotowany raport wykazuje, że tylko dzięki silnemu partnerstwu systemu, regulatorów, samorządu i  szkoły można osiągnąć sukces w  walce z  nadwagą i  otyłością. Chcemy pobudzić aktywność i  inicjatywę w  społecznościach, które tworzą szkoły. Nie chcemy przynosić do placówek konkretnych rozwiązań, bo choć problem jest globalny, to jego rozwiązanie musi być lokalne. Dlatego planujemy przedstawić know-how warsztatów, które będą prowadzone w  szkołach, szyte na miarę interwencje w  zakresie profilaktyki i  edukacji dla dzieci, nauczycieli, rodziców oraz lokalnego środowiska. Na decyzje dotyczące odżywiania dzieci ogromny wpływ mają rodzice, dlatego edukacja musi być skierowana także do nich ? wyjaśniała dr n. ekon. Małgorzata Gałązka-Sobotka.

EPIDEMIA OTYŁOŚCI I CUKRZYCY W POLSCE

Według danych OECD 56,7% dorosłych Polaków ma nadwagę lub otyłość, a wynikające z nich choroby powodują skrócenie życia średnio o 3 lata i  10 miesięcy. Nadwaga i  otyłość dotyczą polskich dzieci i  młodzieży: 10% dzieci w wieku 1-3 lata ma nadwagę lub otyłość, a  18,4% jest zagrożonych nadmierną masą ciała. Problem dotyczy także niemal 30% dzieci 8-letnich i ok. 20% dzieci i młodzieży w wieku 10-16 lat.

? Na cukrzycę w  Polsce choruje co najmniej 3 mln osób ? podkreślił prof. Leszek Czupryniak, kierownik Kliniki Diabetologii i  Chorób Wewnętrznych Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, przedstawiciel Rady Naukowej CCD w  Polsce. ? Problem narastał od lat, zapadalność rosła, ale obecnie jeszcze bardziej się pogłębiła w  wyniku pandemii COVID-19: wiele osób zostało w domach i pracowało zdalnie. Efektem tego jest wysyp młodych 20-30-latków, którzy przytyli 10-15 kg, a u wielu z nich doprowadziło to do rozwoju cukrzycy typu 2. Połowa Polaków w  czasie pandemii przytyła średnio o  6 kilogramów! To dobry pomysł programu CCD, aby we współpracy z  nauczycielami, kuratoriami i  prezydentami miast uczyć najmłodszych zasad zdrowego odżywiania i  stylu życia, aby w  przyszłości zapobiegać ich nadwadze, otyłości i cukrzycy.

? Prewencja czynników ryzyka, takich jak otyłość, cukrzyca typu 2, nadciśnienie tętnicze czy zaburzenia lipidowe, jest najbardziej wartościowa ? uważa prof. Maciej Małecki, kierownik Katedry i  Kliniki Chorób Metabolicznych Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego w  Krakowie, przedstawiciel Rady Naukowej CCD w Polsce. ? Gdy mówimy o prewencji wtórnej, np. po zawale serca, to znaczy, że system opieki zdrowotnej poniósł porażkę. Wtedy można tylko łagodzić skutki nieuleczalnej choroby, wiążącej się z  wieloma różnymi powikłaniami, m.in. kardiologicznymi. Powinniśmy zapobiegać takim zdarzeniom medycznym. Gdy dziecko ma kilka, kilkanaście lat, utrwalają się jego nawyki dotyczące żywienia czy uprawiania sportu.

Raport ?Szkoła, gmina, system ? partnerstwo przeciw epidemii otyłości i cukrzycy? przedstawiły Marta Pawłowska oraz Monika Zamarlik z  Rady Programowej CCD. Według danych zebranych w  raporcie polskiej edycji programu CCD, aż co piąty polski uczeń nie je rano śniadania, tylko 25% ośmiolatków codziennie je warzywa, zaledwie 17% nastolatków spełnia zalecenia umiarkowanej aktywności fizycznej według WHO, 30% ośmiolatków ma kłopoty ze snem.

? Polski nastolatek spędza średnio przed monitorem aż 12 godzin dziennie, 40% młodzieży w  wieku 10-17 lat regularnie dosładza potrawy i  napoje, a  tylko jeden na trzech nastolatków je regularnie warzywa i  owoce w  zalecanej ilości ? alarmowała Marta Pawłowska. ? Co piąty nastolatek ma już za sobą stosowanie jakiejś diety odchudzającej ? mówiła. Zwróciła też uwagę, że do otyłości może prowadzić niewystarczająca liczba godzin snu. Badania wykazały związek między krótkim czasem snu a zwiększonym ryzykiem nadwagi i otyłości u dzieci i młodzieży.

Podczas spotkania poruszono też kwestię określania kogoś jako otyłego, bo za dużo je i nie lubi aktywności fizycznej. Dr hab. Michał Brzeziński, pediatra z  Zakładu Zdrowia Publicznego i  Medycyny Społecznej Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego, twierdził, że takie stwierdzenia należy odłożyć je do lamusa. ? Często powodem złego odżywiania czy stylu życia jest brak wiedzy, realnych warunków do kształtowania dobrych nawyków, których nie wdrażają szkoła ani dom. Czasem brakuje po prostu animatora, który zorganizowałby dzieciom zajęcia.

DZIAŁAĆ LOKALNIE?

W  Krakowie od 2020 r. jest realizowany Miejski Program Ochrony Zdrowia ?Zdrowy Kraków? dla mieszkańców po 25. r.ż. Prowadzona jest edukacyjna kampania ?Kraków stawia na Rodzinę?, w  ramach której odbywa się wiele akcji, takich jak np. ?Rodzinne pływanie?, w czasie Święta Rodziny Krakowskiej dostępne są bezpłatne badania profilaktyczne i  konsultacje lekarskie; Zdrowe Żywienie = Mądre Myślenie ? uczy dzieci zdrowych nawyków żywieniowych, aktywnego stylu życia oraz promuje zdrowe produkty spożywcze. Elżbieta Kois-Żurek, dyrektor wydziału Polityki Społecznej i  Zdrowia Urzędu Miasta Krakowa, opowiedziała też o  kampanii ?Kraków w formie?, zachęcającej do aktywności fizycznej z hasłem przewodnim: ?Chodź na pole! Odkryj, ile możliwości daje Ci miasto, żeby aktywnie spędzić czas?. W  ramach tej kampanii w  krakowskich parkach odbywają się maratony fitness, zajęcia wspinaczki skałkowej czy lekcje chodu sportowego pod okiem Roberta Korzeniowskiego. Ponadto Urząd Miasta Krakowa planuje w jednym z DPS zorganizować kuchnię wydającą dania przeznaczone dla uczniów ze specjalnymi potrzebami żywieniowymi, np. alergią, celiakią, cukrzycą.

Prozdrowotne inicjatywy w stolicy przedstawiła Beata Krzyszton-Ulijasz, naczelnik wydziału w  Biurze Polityki Zdrowotnej Urzędu M. St. Warszawy. Program promocji zdrowia ?Aktywny Senior? skierowany doosób powyżej 60. r.ż. zapewnia im m.in. wykłady na temat odżywiania, ćwiczenia, pływanie. W  ramach ?Warszawskich Dni Zdrowia? w różnych dzielnicach miasta realizowane są różne wykłady, m.in.: ?Czy szczęście może zacząć się od talerza??, ?W  jakich produktach jest cukier??, ?Słodkie życie bez cukru?. W działania związane z walką z otyłością i cukrzycą zaangażowane są również miejskie podmioty lecznicze, organizowane są akcje bezpłatnych badań z okazji Dnia Kobiet czy warsztaty ?Świadome życie z  cukrzycą?. Urząd Miasta Warszawa przygotowuje się do wdrożenia nowego programu ?Program polityki zdrowotnej w zakresie profilaktyki oraz leczenia nadwagi i otyłości u dzieci i młodzieży do 15. r.ż. zamieszkałych na terenie m.st. Warszawy ? jego realizacja ma się rozpocząć w 2023 r.

?I SYSTEMOWO

Eksperci podkreślali, że w  walce z  nadwagą i  otyłością wśród dzieci i  młodzieży potrzebne są zdecydowane, długofalowe i  kompleksowe działania służące zatrzymaniu epidemicznego wzrostu zachorowalności w Polsce na chorobę otyłościową i cukrzycę typu 2.

? Systemowe rozwiązania powinny polegać na integracji medycyny i  telemedycyny szkolnej z  podstawową opieką zdrowotną. Bilanse szkolne muszą być cyfrowe i  zintegrowane z bilansem pediatrycznym, dzięki temu szybsza będzie diagnoza problemu i podjęcie wczesnej interwencji ? wyjaśniała dr Małgorzata Gałązka-Sobotka. W  imieniu ekspertów tworzących raport zaapelowała o  nowelizację zapisów ustawy o  opiece zdrowotnej nad uczniami z 2019 r. Istotna kwestią jest stworzenie trzystopniowej sieci ośrodków współtworzących kompleksowy system prewencji i leczenia otyłości. ? Sukces będzie większy, jeśli w inicjatywy na rzecz walki z  otyłością zaangażowane będą szkoły i samorządy. My dajemy know-how ? przekonywała dr n. ekon. Małgorzata Gałązka-Sobotka, kierownik projektu CCD w Polsce.

O inicjatywie z uznaniem wyrażał się Maciej Miłkowski, podsekretarz stanu w Ministerstwie Zdrowia. ? Raport przekazałem już do Departamentu Zdrowia Publicznego, żeby go przeanalizował i  wdrażał istotne elementy. Obecnie kończą się prace nad bilansami elektronicznymi, które przyniosą nam niezbędną wiedzę na temat populacji. Dzięki nim będzie możliwe porównywanie szkół i  sprawdzenie, która z  nich ma większą lub mniejszą ?nadwagę?. Rozważamy też porady dietetyczne i  poradnie leczenia otyłości. Mamy również świadomość, że ustawa o medycynie szkolnej jest do poprawy. Prewencja otyłości to bardzo istotny problem, zwłaszcza po pandemii. Dobrze, że w walce z otyłością wśród najmłodszych w  Krakowie i  Warszawie swoje siły łączą różne instytucje i środowiska ? podkreślał Maciej Miłkowski. ? Raport stanowi cenne źródło informacji i  wniosków dla ministra zdrowia, NFZ oraz ministra edukacji ? uważa Grzegorz Błażewicz, zastępca Rzecznika Praw Pacjenta. ? Rzecznik Praw Pacjenta od kilku lat postulował o przedmiot ?wiedza o  zdrowiu? w  szkołach podstawowych i  ponadpodstawowych. Edukacja dzieci od najmłodszych lat gwarantuje, że te dzieci, a  następnie młodzież i dorośli, będą bardziej odpowiedzialnie podejmować decyzje związane ze stylem życia i zachowaniami prozdrowotnymi. W imieniu pacjentów chorych na cukrzycę Anna Śliwińska, prezes Stowarzyszenia Diabetyków Polskich, pochwaliła inicjatywy samorządów i  władz. ? Organizowanie różnego rodzaju programów samorządowych, lokalnych, mających na celu aktywizację mieszkańców, ułatwianie im aktywności, to bardzo dobre przedsięwzięcia. Ważne jest nie tylko leczenie, ale też profilaktyka.

OPRACOWAŁA: ANNA ROGALA | FOT. MARCIN KMIECIŃSKI/PAP

Raport ?Szkoła, gmina, system ? partnerstwo przeciw epidemii otyłości i  cukrzycy? dostępny na stronie: https://izwoz.lazarski.pl/projekty-badawcze/szkola-gmina-system-partnerstwo-przeciw-epidemii-otylosci-i- -cukrzycy/

Wykresy i tabele pochodzą z raportu ?Szkoła, gmina, system ? partnerstwo przeciw epidemii otyłości i cukrzycy?

Artykuł CCD: Walka z otyłością i cukrzycą ? problem globalny, rozwiązania lokalne pochodzi z serwisu Świat Lekarza.