Informację o zdiagnozowanym raku piersi słyszy rocznie 20 tysięcy Polek^[1]. Jest to moment, w którym ich życie przewraca się do góry nogami. Nagle stają przed ogromem decyzji związanych ze zorganizowaniem swojego życia na nowo, zmianami w relacjach z bliskimi, ale też związanych z wyborem leczenia. Często nie wiedzą, jaki będzie scenariusz leczenia i czy stosowana terapia jest najlepiej dobrana do typu ich raka piersi. Dlatego niezwykle ważne jest, by pacjentki, które nie wybrały dla siebie życia z rakiem piersi wiedziały, że mają wybór związany z dalszymi krokami w leczeniu. Szczególnie, jeśli wykryty u nich rak piersi jest hormonozależny, HER2-ujemny.   

Rak piersi 

Rak piersi jest jedną z głównych przyczyn zgonów spowodowanych przez choroby nowotworowe wśród kobiet w naszym kraju. Jego wyjątkowo niejednorodny charakter sprawia, że czas przeżycia może bardzo różnić się w zależności od jego podtypu. Nowotwory piersi dzieli się m.in. ze względu na występowanie konkretnych mutacji, zależności hormonalnej lub występowania pewnych receptorów.

W całej populacji chorych na raka piersi, rozpoznania hormonozależnego, HER2-ujemnego nowotworu stanowią blisko połowę ? osoby z hormonozależnym, HER2-ujemnym rakiem piersi stanowią około 46% przypadków (około 8,5 tys. nowych rozpoznań). U ok. 4 tys. pacjentek nowotwór jest pierwotnie lub wtórnie zaawansowany. Hormonozależny rak piersi jest najczęściej występującym fenotypem raka piersi. Jest on wrażliwy na hormonoterapię (HTH) i leczenie oparte na hormonoterapii.

Więcej możliwości wyboru

Przez ostatnich kilkanaście lat pacjentki z tym podtypem choroby mogły korzystać jedynie z leczenia hormonoterapią i chemioterapią. Dzięki odkryciom naukowym dostępne jest dla nich nowe, skuteczne i dobrze tolerowane leczenie oparte na hormonoterapii w połączeniu z inhibitorami CDK4/6. Są to leki, które przełamują hormonooporność oraz dają szansę na wydłużenie życia i dobrą jego jakość w trakcie i po leczeniu.

Pomimo, że w Polsce od ponad dwóch lat refundowane są w ramach programu lekowego wszystkie leki z tej grupy, a terapię inhibitorami CDK4/6 uznaje się za mniej toksyczną, skuteczniejszą i zapewniającą lepszą jakość życia, nadal wiele pacjentek jest leczona chemioterapią.

Potrzeba wiedzy o metodach leczenia

Pierwszy kontakt z informacją o chorobie zazwyczaj wywołuje w pacjentkach lęk i niepewność o przyszłość. Dorota, u której wykryto hormonozależnego, HER2-ujemnego raka piersi porównuje to uczucie do pędzącego z zawrotną prędkością pociągu, z którego nie można wysiąść. ? Dużo wyborów ciężkich i decyzji, które musiałam podjąć sama. Najważniejsza jest wiedza, najważniejsza informacja. Z doświadczeń chorych na raka piersi wynika, że istnieje ogromna potrzeba szerszego dostępu do informacji na temat możliwych ścieżek leczenia.

Kobiety zazwyczaj nie spodziewają się, że rak piersi będzie dotyczył właśnie ich. Pomimo licznie prowadzonych od lat akcji edukacyjnych, nie uczą się ?na wszelki wypadek?. W sytuacji, gdy otrzymują diagnozę, to zrozumiałe, że czują się zagubione i nie znają specjalistycznej terminologii i jak przebiegać będzie leczenie. – To była dla mnie jedna wielka niewiadoma. Ja nie wiedziałam co mnie czeka, z czym to się wiąże. Co będzie dalej. Czy mam wybór jakiegoś leczenia. Słyszałam historie o chemioterapii, o radioterapii, natomiast nie wiedziałam tak naprawdę, co to takiego jest. ? mówi Dagmara, zdiagnozowana w 31. roku życia, na bardzo agresywną postać nowotworu potrójnie ujemnego.

W większości przypadków pacjentki nie mają świadomości (nie są informowane przez lekarzy prowadzących), że możliwe jest zastosowanie innej ścieżki terapeutycznej, a także że zastosowana chemioterapia w pierwszej linii wyklucza je z dostępu do leczenia nowoczesnymi metodami. – Mamy możliwość, mamy wybór, więc szukajmy tej drogi, która spowoduje, że będziemy się czuły bezpieczne, bo to chodzi o nasze zdrowie. To chodzi o to, jak będziemy się czuły ze sobą, jak potoczy się nasza historia. ? mówi Agata, pracująca na Uniwersytecie Warmińsko-Mazurskim, u której w 2015 r. zdiagnozowano hormonozależnego, HER2-ujemnego raka piersi.

Kampania ?Masz Wybór?

Kampania powstała z inicjatywy organizacji pacjentów zajmujących się problemami kobiet z nowotworami piersi: Federacji Stowarzyszeń ?Amazonki?, Fundacji Spa for Cancer oraz firmy Pfizer. Ma na celu edukację kobiet z rakiem piersi i ich rodzin oraz szerokiej opinii publicznej na temat możliwości wyboru terapii w leczeniu nowotworów piersi i opieki nad nimi w czasie choroby, jak również po jej zakończeniu.

Bohaterkami kampanii i powstałego w jej ramach SPOTU są trzy inspirujące kobiety, które przeszły drogę z rakiem. Agata, Dorota zmagające się hormonozależnym, HER2-ujemnym rakiem piersi i Dagmara, która zachorowała na raka piersi potrójnie ujemnego. Kobiety związane na co dzień z Olsztyńską Fundacją Spa for Cancer, opowiadając o swoim doświadczeniu z rakiem, chcą zmotywować inne kobiety do aktywnego uczestniczenia wprocesie leczenia, a także zachęcić do działań profilaktycznych.

Każda z nich ma swoją historię, która pokazuje ich proces odnajdywania się w życiu z rakiem. Począwszy od usłyszenia diagnozy ? To było przerażające, strach przytłaczający, absolutnie egzystencjalny, w mojej głowie kołatała się myśl ?umrę?. ? wspomina Dorota, która jako pielęgniarka od wielu lat sama zajmowała się pacjentami, również onkologicznymi. Przez decyzję na temat leczenia ? Ja nie miałam pojęcia, z czym to się je, bo u mnie nikt nie chorował wcześniej. Szukałam tej wiedzy, czytałam o tym. Im więcej czytałam, tym więcej wiedziałam, ale też bałam się. ? mówi Agata. Po radzenie sobie z wymagającymi skutkami przebytej terapii. ? Po przyjęciu pierwszej chemioterapii, pierwsza myśl, jaka przyszła mi do głowy, to kiedy stracę włosy i jak będę się z tym czuła. Moment, kiedy zobaczyłam na poduszce włosy, swoje włosy, był najtrudniejszy. ? mówi Dagmara. Oprócz doświadczenia choroby, łączy je niesamowita chęć do życia i wspierania innych kobiet w ich świadomych wyborach związanych z leczeniem raka piersi. W ramach kampanii powstała strona www.wybierzwybor.pl na której znajdują się informacje na temat choroby, a także porady oraz wskazówki dotyczące profilaktyki i leczenia hormonozależnego raka piersi.

^[1] Dane za 2018 r. Krajowego Rejestru Nowotworów w Polsce

fot. Archiwum kampanii Masz Wybór

Artykuł Premiera kampanii społeczno-edukacyjnej „Masz Wybór” pochodzi z serwisu Świat Lekarza.