Sąd Apelacyjny w Warszawie wydał prawomocny wyrok zobowiązujący portal ZnanyLekarz.pl do zapłaty 10 tys. zł zadośćuczynienia lekarce, której dobra osobiste zostały naruszone przez negatywny komentarz użytkownika o pseudonimie „Grażyna”. Orzeczenie to podkreśla odpowiedzialność serwisów opiniotwórczych za treści publikowane przez użytkowników oraz ich obowiązek reakcji na zgłoszenia dotyczące potencjalnych naruszeń.

Perspektywa lekarki

Sprawa rozpoczęła się w 2022 roku, kiedy użytkowniczka „Grażyna” opublikowała opinię dotyczącą lekarza i personelu placówki medycznej. W komentarzu opisała nieprzyjemne doświadczenia związane z rejestratorką oraz samą lekarką, mimo że – jak wykazało postępowanie – nigdy nie zgłosiła swoich uwag bezpośrednio lekarce.

Lekarka, uznając wpis za naruszający jej dobre imię, zwróciła się do administracji portalu z prośbą o jego usunięcie. Platforma odmówiła, argumentując, że komentarz przeszedł ich wewnętrzny proces weryfikacji. Z tego powodu lekarka zdecydowała się na drogę sądową.

W trakcie procesu podkreślała, że wykonywanie zawodu lekarza wiąże się z dużą odpowiedzialnością oraz że negatywne komentarze, szczególnie te niesprawdzone i mogące wprowadzać w błąd, mają realny wpływ na jej reputację zawodową. Dodatkowo wpis „Grażyny” spowodował lawinę kolejnych negatywnych komentarzy, co – zdaniem powódki – miało wpływ na jej sytuację zawodową i psychologiczną.

Stanowisko pacjentki

Pacjentka, której komentarz stał się przedmiotem sporu, utrzymywała, że jej doświadczenie było autentyczne, a wpis jedynie odzwierciedlał jej subiektywne odczucia. W jej opinii portal powinien być miejscem, gdzie pacjenci mogą swobodnie dzielić się swoimi doświadczeniami, zarówno pozytywnymi, jak i negatywnymi, bez obawy o cenzurę.

Portal ZnanyLekarz.pl umożliwia użytkownikom zamieszczanie recenzji na temat lekarzy, jednakże – jak zaznaczył sąd – nie zwalnia go to z odpowiedzialności za publikowane treści. W ocenie sądu negatywna opinia nie była wyłącznie wyrazem subiektywnego niezadowolenia pacjentki, lecz zawierała niezweryfikowane informacje, które mogły naruszać dobre imię lekarza.

Odpowiedź portalu ZnanyLekarz.pl

Przedstawiciele portalu ZnanyLekarz.pl nie zgadzają się z decyzją sądu, argumentując, że serwis stara się znaleźć równowagę między wolnością słowa a ochroną specjalistów przed hejtem. „Każdy lekarz ma prawo do ochrony swoich osobistych interesów, ale także każdy pacjent ma prawo do wyrażania swojej opinii w sposób pełen szacunku” – napisano w oficjalnym oświadczeniu.

Portal podkreślił, że nie jest w stanie jednoznacznie rozstrzygać, kto ma rację w sporach między pacjentami a lekarzami. „Nie prowadzimy przesłuchań ani nie wzywamy świadków. Naszym celem nie jest rozstrzyganie sporów, lecz zapewnienie przestrzeni do dzielenia się doświadczeniami” – zaznaczono w oświadczeniu.

ZnanyLekarz.pl argumentował również, że jego proces weryfikacji wpisów polega na sprawdzaniu, czy recenzja pochodzi od osoby, która faktycznie skorzystała z usług lekarza. Portal nie usuwa opinii na żądanie lekarzy, chyba że naruszają one prawo lub zasady platformy.

– Sąd nie zgodził się z naszą oceną i uznał, że recenzja naruszała dobra osobiste lekarza. Choć nasza wewnętrzna ocena doprowadziła do innego wniosku, szanujemy decyzję sądu, jednocześnie mając pełną świadomość konieczności przestrzegania europejskich i krajowych regulacji dotyczących wolności wypowiedzi w internecie – komentuje Piotr Radecki, CEO ZnanyLekarz.pl.

Wyrok i jego konsekwencje

Sąd Apelacyjny w Warszawie podtrzymał wcześniejszy wyrok, uznając, że serwis powinien był zablokować wpis albo zweryfikować jego prawdziwość. Podkreślił, że portal, który udostępnia przestrzeń do wyrażania opinii, ma obowiązek reagować na zgłoszenia dotyczące naruszenia dóbr osobistych i nie może uchylać się od odpowiedzialności za publikowane treści.

– 20 marca zapadł istotny wyrok w kwestii ochrony praw lekarza. Wygraliśmy przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie, sprawę o naruszenie dóbr osobistych lekarza przez znany portal internetowy. To przełom – sąd potwierdził, że publikacja przez portal obrażających komentarzy, powoduje, że odpowiedzialność również za jej treść ponosi portal – komentuje dr n. pr. Sebastian Stykowski.

To orzeczenie może mieć dalekosiężne skutki dla funkcjonowania podobnych platform opiniotwórczych w Polsce. Wskazuje bowiem, że serwisy internetowe nie mogą przenosić całkowitej odpowiedzialności za treści na użytkowników i muszą podejmować działania, jeśli otrzymają wiarygodne informacje o potencjalnych naruszeniach praw osób trzecich.

Chociaż wyrok nie nakazuje usunięcia wpisu, to stanowi jasny sygnał dla podobnych platform, że ich obowiązkiem jest ochrona dóbr osobistych osób ocenianych, a nie jedynie zapewnienie swobody wypowiedzi użytkownikom. Czy sprawi to, że opinie na temat lekarzy będą podlegały bardziej rygorystycznej kontroli? Czas pokaże.

– Jest to istotny sygnał świadczący o tym, że jesteśmy w stanie jako Izba Lekarska ochronić lekarza przed hejtem i jest to nasze wspólne zwycięstwo, zarówno Izby Lekarskiej, jak i lekarza, ponieważ Izba występowała w tej sprawie jako interwenient uboczny – dodaje Rzecznik Praw Lekarza Monika Potocka.

Artykuł Lekarka kontra ZnanyLekarz.pl – przełomowy wyrok, który może zmienić internetowe recenzje pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Prasowe doniesienia o konflikcie w Naczelnej Radzie Lekarskiej odbierane są w dwójnasób. Dla jednych to demokratyczne procedury. Dla innych zamach stanu. Tymczasem przez trzy i pół dekady samorządności nieraz przechodziliśmy kryzysy wizerunkowe i nie byliśmy zgodni ani co do samej idei, jak i kierunków działania. Zawsze miało być razem, a bywało różnie…

Odrodzenie izb lekarskich w 1989 roku było możliwe dzięki aktywności Polskiego Towarzystwa Lekarskiego z prof. Jerzym Woy-Wojciechowskim i Polskiego Towarzystwa Stomatologicznego z prof. Włodzimierzem Józefowiczem. Pierwszy w samorządzie nie pracował ani chwili. Drugi był skarbnikiem nowej NRL. W 179-osobowym Komitecie Organizacyjnym, powołanym przez Radę Państwa, z prof. Ryszardem J. Żochowskim na czele, znalazła się duża reprezentacja „Solidarności”. Zażarta dyskusja o terytoria, organy dyscyplinarne, etykę, finasowanie i przejmowanie dokumentacji od wojewodów przyprawiała o ból głowy, nie tylko delegatów na I Krajowy Zjazd Lekarzy, ale także władze państwowe, dla których oczekujący nagłego zainteresowania lekarze stawali się coraz bardziej dokuczliwi.

Zanim Sejm PRL, podczas swojego ostatniego posiedzenia 17 maja 1989 roku, uchwalił Ustawę o izbach lekarskich, PTL zaproponował ponad dwadzieścia jej wersji. Dopiero projekt poselski, już po obradach Okrągłego Stołu, zyskał akceptację. Z dnia na dzień przyjęto dokument, który trzeba było wdrożyć w życie. Nie mając nic!

Komitet Organizacyjny Izb Lekarskich określił wstępny podział na 14 izb – 11 okręgowych oraz 3 mundurowe: wojskową, MSW i kolejową. Wybory przygotowano według ordynacji prof. Bogdana Kamińskiego. Delegaci na zjazdy regionalne wybierani byli w stosunku 1:20, a na Krajowy Zjazd Lekarzy w proporcji 1:100. Oczywiście nie obyło się bez protestów, a przed grudniowym zjazdem dokonał się pierwszy bunt, którego efektem było powołanie 22 izb okręgowych i wojskowej, obejmującej całą Polskę. Oddolne działania powtórzą się, gdy po reformie administracyjnej w 1999 roku nie pozwolono na scalenie izb zgodnie z podziałem na 16 województw oraz w 2009 roku, gdy przewodniczący Okręgowej Rady Lekarskiej w Płocku, Paweł Sobieski, przekonał wicepremiera Waldemara Pawlaka, że decyzje terytorialne muszą być autonomiczne. Dzięki temu obowiązująca od 2010 roku nowa Ustawa o izbach lekarskich umocniła małe i średnie izby, pieczętując najmłodszy okręg w Częstochowie.

I Krajowy Zjazd Lekarzy w Warszawie obradował w Filharmonii Narodowej od 10 do 12 grudnia 1989 roku. Przez dziewięć kolejnych kadencji prezesami Naczelnej Rady Lekarskiej byli wyłącznie mężczyźni: Tadeusz Chruściel, Krzysztof Madej, Konstanty Radziwiłł, Maciej Hamankiewicz, Andrzej Matyja i obecnie Łukasz Jankowski.

Równie ważną funkcję pełnili Naczelni Rzecznicy Odpowiedzialności Zawodowej: Stanisław Leszczyński, Krystyna Rowecka-Trzebicka, Zbigniew Czernicki, Jolanta Orłowska-Heitzman, Grzegorz Wrona i Zbigniew Kuzyszyn.

Naczelnemu Sądowi Lekarskiemu przewodniczyli: Tadeusz Wencel, Władysław Nasiłowski, Romuald Krajewski, Jerzy Nosarzewski, Wojciech Łącki i obecnie Jacek Miarka.

Przewodniczącymi Naczelnej Komisji Rewizyjnej byli: Michał Kurowski, Andrzej Bar, Kazimierz Bacia, Jarosław Zawiliński, Andrzej Morliński, Jolanta Orłowska-Heitzman i Paweł Sobieski.

Podczas Nadzwyczajnego II Krajowego Zjazdu Lekarzy w Bielsku-Białej, nie bez kontrowersji i nowej fali protestów, ustanowiono Kodeks Etyki Lekarskiej zawierający maksymę, że dobro chorego jest najwyższym nakazem etycznym lekarza. KEL kilkukrotnie poprawiano. Najważniejsze nowelizacje uchwalono w Toruniu (2003) i w Łodzi (2024).

Lekarze dentyści stanowią ok. 22 proc. wszystkich polskich lekarzy. Co piąty lekarz i lekarz dentysta jest emerytem. Prawo Wykonywania Zawodu Lekarza ma około dwustu tysięcy osób. Obowiązkowa składka członkowska wynosi 120 zł miesięcznie. Jednym z kilkunastu zadań samorządu jest sprawowanie pieczy nad należytym i sumiennym wykonywaniem zawodu lekarza, co pociąga za sobą obowiązki administracyjne powierzone przez państwo. Izby nie są korporacją w rozumieniu działalności gospodarczej, a autonomia okręgów jest szeroka. Stąd różnice w załatwianiu procedur rejestrowych w poszczególnych regionach Polski.

W pierwszym numerze Gazety Lekarskiej z września 1990 roku czytamy wspomnienie Honorowego Prezesa Naczelnej Rady Lekarskiej, zmarłego w 2000 roku, prof. Jana Nielubowicza: W dniu 10 listopada 1989 roku spieszyłem z ochotą i wielkim wzruszeniem na pierwsze zebranie reaktywowanych izb lekarskich. Przeżywałem ogromną radość, myśląc, że oto wraca Polska. Ta Polska, która skończyła się dla mnie 1 września 1939 roku. Ta Polska, która mnie i moim rówieśnikom umożliwiła zdobycie wyksztalcenia, i która nadała sens naszej pracy lekarskiej. I oto Polska znów wraca do nas, a jej odrodzone istnienie przejawia się w czymś nowym. Dla mnie Polska wraca także w postaci wznowionych izb lekarskich.

W strukturze NIL ważną rolę pełni Krajowa Komisja Wyborcza. Jej szefami byli Ładysław Nekanda-Trepka, Paweł Susłowski i obecnie Jacek Kotuła. Wybory w samorządzie nie cieszą się zbyt wielką popularnością. Dlatego od lat trwa przełamywania stereotypów poprzez dodanie wyborów korespondencyjnych, a od nowego roku także elektronicznych. Wokół zmian jak zawsze toczy się spór, tym razem o bezpieczeństwo danych i tajność procesu wyborczego. Świat jednak ciąży ku cyfryzacji, a medycy są pionierami innowacji. Jak widać, możemy stać się liderami również w głosowaniu za pomocą aplikacji mObywatel, w której każdy lekarz ma elektroniczne Prawo Wykonywania Zawodu Lekarza. Wystarczy kliknąć dodaj! Wystarczy zagłosować i mieć większy wpływ na bieżące sprawy swojego okręgu.

Samorząd lekarski nie powstał wczoraj. Pierwszy założono w niemieckim Brunszwiku w 1865 roku. Do czasu odzyskania niepodległości izby funkcjonowały w zaborach pruskim i austriackim. Ustawa z 1891 roku o utworzeniu Izby Zachodnio-Galicyjskiej otworzyła historię silnego samorządu krakowskiego. W 1921 roku zebrała się po raz pierwszy Naczelna Rada Lekarska. Od 1938 roku przez kilka miesięcy swój samorząd mieli stomatolodzy. Wojna i czas stalinowski wszystko wywróciły. Dekret z 18 lipca 1950 roku zlikwidował lekarskie prawo do samostanowienia. Majątek rozszabrowano. Mimo to idea została w pamięci ludzkiej. Odrodzenie przyszło w czas ustrojowych przemian i może dlatego stało się zbyt zwyczajne, by ceniła go większość. Spór o istnienie i zadania izb jest tym gorętszy im bardziej personalny. Mniej jednak ważne jest, jakie wybieramy drogi, ważniejszy powinien być cel, czyli sumienne wykonywanie zawodu, na straży którego stoimy, niezależnie od sympatii i światopoglądu.

Dla mnie wznowione izby lekarskie są stałym elementem życia od pierwszego dnia studiów na wydziale lekarskim w Łodzi w 1989 roku.

Jarosław Wanecki
kierownik Ośrodka Kultury i Dziedzictwa Historycznego Naczelnej Izby Lekarskiej
laureat i członek kapituły Nagrody Zaufania Złoty OTIS

Artykuł Dwie izby. 35 lat odrodzonego samorządu lekarskiego w Polsce 1989–2024 pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Sieć Lekarzy Innowatorów Naczelnej Izby Lekarskiej (NIL IN) zaprasza do udziału w konkursie na wdrożenie innowacji. Konkurs kierowany jest do szerokiego grona odbiorców: lekarzy i personelu medycznego, kierownictwa placówek, personelu administracyjnego, informatyków i ekspertów ds. nowych technologii.

Konkurs odbywa się w 3 kategoriach:
• opieka ambulatoryjna – lek. Małgorzata Kiljańska
• szpitalnictwo – dr n. med. Tomasz Maciejewski
• Innowatorka/Innowator – Katarzyna Sadowska-Cioch

W konkursie udział mogą wziąć zarówno ci, którzy wdrożyli swoje innowacyjne pomysły w pojedynczych placówkach, jak i ci, których rozwiązania działają już na szeroką skalę.

Jakie projekty można zgłaszać do konkursu? „Zapraszamy do zgłaszania innowacji zarówno na małą, jak dużą skalę – w sieciach placówek lub pojedynczym gabinecie, w małych i dużych przychodniach i szpitalach. Wdrożona innowacja może dotyczyć rozwiązań organizacyjnych, informatycznych lub technologicznych. Zapraszamy do zgłaszania osób, których działalność wdrożeniowa, edukacyjna oraz w przestrzeni publicznej skutecznie wspiera innowacje w opiece zdrowotnej” – zachęcają organizatorzy.

Konkurs ma na celu promowanie nowych rozwiązań i dobrych praktyk poprzez wyróżnienie przychodni i szpitali, które wypracowały metody na skuteczne wdrożenie innowacji, oraz wyróżnienie liderów, których działania wdrożeniowe, edukacyjne i w obszarze publicznym szeroko wspierają i promują innowacje.

Zgłoszone innowacje będą oceniane według następujących kryteriów:
• Innowacyjność rozwiązania
• Skuteczność wdrożenia innowacji – czy innowacja jest wykorzystywana na co dzień, w jakiej skali
• Czy korzyści z innowacji były zmierzone z punktu widzenia lekarzy/personelu medycznego, pacjentów i placówki
• Jaka była rola lekarzy we wdrożeniu innowacji
• Jaki jest potencjał wdrożeniowy innowacji w innym podmiocie leczniczym, systemie, kraju
• W kategorii Innowatorka/Innowator dodatkowo działalność edukacyjna na rzecz innowacji (wykłady, szkolenia, publikacje itp.)
• W kategorii Innowatorka/Innowator dodatkowo działalność w przestrzeni publicznej na rzecz innowacji (np. w towarzystwach naukowych, stowarzyszeniach, związkowa itp.)

W tegorocznym konkursie do głosowania w I etapie udział weźmie społeczność NIL IN. Osoby, które należą do społeczności lub dołączą do niej do 26 sierpnia 2024 roku, będą mogły wziąć udział w głosowaniu (osoby spoza społeczności NIL IN nie będą mogły brać udziału w głosowaniu). 10 najwyżej ocenionych w każdej kategorii zgłoszeń przejdzie do II etapu oceny (przez Kapitułę Konkursu). Do Kapituły zostali zaproszeni pasjonujący się innowacjami reprezentanci sieci placówek publicznych i prywatnych, towarzystw naukowych, uczelni, instytucji publicznych, organizacji pacjenckich i innowacyjni producenci technologii.

Rejestracja zgłoszeń do 31 sierpnia. Ogłoszenie zwycięzców zaplanowano na 22 listopada. Prześlij zgłoszenie tutaj.

Artykuł Konkurs NIL na wdrożenie innowacji w opiece zdrowotnej pochodzi z serwisu Świat Lekarza.