Prof. Shimon Sakaguchi, wraz z Mary E. Brunkow i Fredem Ramsdellem, otrzymał Nagrodę Nobla w dziedzinie medycyny 2025 za przełomowe odkrycia dotyczące obwodowej tolerancji immunologicznej. Laureaci zidentyfikowali „strażników” układu odpornościowego, komórki T regulatorowe (Tregs), otwierając nową dziedzinę badań nad terapiami immunologicznymi

PolTREG S.A. posiada kilkunastoletnie doświadczenie kliniczne z wykorzystaniem komórek T regulatorowych. Spółka kontynuuje w Polsce badanie kliniczne fazy II w cukrzycy przedobjawowej typu 1 u pacjentów w wieku 3–18 lat, którzy ze względu na uwarunkowania genetyczne są w grupie wysokiego ryzyka zachorowania na cukrzycę typu 1.

Laureaci Nagrody Nobla odkryli „strażników” układu odpornościowego – komórki T regulatorowe (Tregs). Ich odkrycia doprowadziły do rozwoju potencjalnych terapii medycznych, które obecnie są oceniane w badaniach klinicznych. Terapie te dają nadzieję na leczenie lub wyleczenie chorób autoimmunologicznych, takich jak np. cukrzyca typu 1 czy stwardnienie rozsiane, skuteczniejsze leczenie nowotworów oraz zapobieganie poważnym powikłaniom po przeszczepach komórek macierzystych.

Uniwersytet Medyczny w Gdańsku był pierwszym ośrodkiem klinicznym na świecie, w którym komórki T regulatorowe zostały podane pacjentom w warunkach klinicznych. To doświadczenie kontynuowane jest obecnie przez spin-off uczelni – Spółkę PolTREG.

– Przyznanie prof. Shimonowi Sakaguchi Nagrody Nobla za odkrycie komórek T regulatorowych traktujemy jako niezaprzeczalne potwierdzenie ich potencjału w leczeniu szerokiego spektrum chorób autoimmunologicznych. Dzięki zastosowaniu terapii w cukrzycy przedobjawowej typu 1, a więc najwcześniejszym etapie rozwoju choroby spodziewamy się bardzo obiecujących rezultatów – być może nawet zahamowania jej postępu jeszcze przed wystąpieniem objawów klinicznych. Cieszymy się, że pacjenci z Polski mają możliwość wzięcia udziału w obecnie prowadzonych badaniach klinicznych. Wyniki naszych długookresowych badań w projekcie dotyczącym cukrzycy objawowej potwierdzają skuteczność i bezpieczeństwo naszych terapii – mówi prof. Piotr Trzonkowski, Prezes Zarządu i Współzałożyciel PolTREG S.A.

PolTREG prowadzi obecnie badanie kliniczne fazy II w projekcie PreTreg (cukrzyca przedobjawowa typu 1). W badaniu udział weźmie 150 pacjentów w wieku 3–18 lat, którzy ze względu na uwarunkowania genetyczne są w grupie wysokiego ryzyka zachorowania na cukrzycę typu 1, jednak nie wystąpiły u nich objawy choroby. PolTREG ma szansę opracować i zarejestrować pierwszy na świecie lek zapobiegający wystąpieniu objawów cukrzycy typu 1. Potencjał terapii spółki dostrzega również FDA. Amerykański regulator uznał, że badanie to może zostać potraktowane jako badanie rejestracyjne, a pacjenci z Polski w stadium 1 choroby będą potencjalnie mogli zostać włączeni do analizy statystycznej badania w USA.

Obecnie rekrutacja pacjentów prowadzona jest już w 6 ośrodkach (Białystok, Gdańsk, Katowice Łódź, Opole, Warszawa). Kilkunastoletnie doświadczenie w badaniach nad komórkami T regulatorowymi pozwala PolTREG rozwijać jedną z najbardziej wszechstronnych platform terapii opartych na Tregs, obejmującą poliklonalne Treg, CAR-Treg, Treg allogeniczne, Treg swoiste antygenowo oraz TCR-Treg, kształtując przyszłość terapii regulujących układ odpornościowy.

Artykuł Prof. Shimon Sakaguchi, odkrywca komórek T regulatorowych, laureatem Nagrody Nobla 2025 pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Nadchodzi szczególny moment w roku, kiedy świat nauki i opinii publicznej kieruje uwagę na ogłoszenie laureatów Nagrody Nobla. Już po raz siódmy Centrum Współpracy i Dialogu Uniwersytetu Warszawskiego organizuje centrum informacyjne Tygodnia Noblowskiego. Ekspertki i eksperci Uniwersytetu Warszawskiego oraz Wojskowego Instytutu Medycznego – Państwowego Instytutu Badawczego będą na bieżąco komentować decyzje Komitetów Noblowskich w poszczególnych dziedzinach oraz tłumaczyć istotę wyróżnionych osiągnięć

Początek października to święto dla badaczy, twórców i działaczy społecznych, jak również wszystkich osób zainteresowanych nauką, kulturą oraz rozwojem społeczeństw. W trakcie Tygodnia Noblowskiego poznamy nazwiska tych, którzy i które mają znaczący wpływ na kształt naszej rzeczywistości, a także – tradycyjnie – wysłuchamy formułowanych na żywo komentarzy osób eksperckich zgromadzonych w centrum informacyjnym organizowanym na Uniwersytecie Warszawskim.

– Nagroda Nobla to najważniejsze wyróżnienie przyznawane osobom zajmującym się nauką i badaniami, działaniami na rzecz pokoju na świecie oraz literaturą. Nagroda ta swój prestiż zawdzięcza nie tylko długiej tradycji, ale przede wszystkim idei, która stała za jej ufundowaniem. Pomysłodawca Nagrody świetnie zdawał sobie sprawę z tego, jak ważne jest podkreślanie dokonań badaczy i praktycznego zastosowania efektów ich pracy. Alfred Nobel doskonale rozumiał także znaczenie, jakie dla ludzkiej wspólnoty i jej dobrostanu ma wkład twórców literatury oraz wysiłki działaczy społecznych – mówi rektor Uniwersytetu Warszawskiego prof. dr hab. Alojzy Z. Nowak.

– Komitety Noblowskie honorują osiągnięcia będące kamieniami milowymi w rozwoju ludzkości. Na przykład w ubiegłym roku nagrodzeni zostali Victor Ambros i Gary Ruvkun za odkrycie mikroRNA oraz jego roli w potranskrypcyjnej regulacji genów – to dzięki ich odkryciu możemy m.in. badać je jako markery pewnych chorób, zwłaszcza chorób nowotworowych. Jednak nierzadko poszczególne wyróżnienia bywają zaskoczeniem. Dlatego pojawia się potrzeba komentarza i objaśnienia kontekstu stojącego za danym werdyktem. To cenne, że w ramach Tygodnia Noblowskiego na Uniwersytecie Warszawskim naukowcy z naszej uczelni, którzy są świetnymi specjalistami w swoich dziedzinach i często znają osobiście laureatów na bieżąco wyjaśniają istotę nagrodzonych osiągnięć – dodaje rektor UW.

Niewiele osób wie, że wśród przyznawanych co roku wyróżnień mogło zabraknąć Pokojowej Nagrody Nobla. Jej ufundowanie pierwotnie nie było w planach Alfreda Nobla. Zmieniła to Bertha von Suttner, z którą wynalazca przez wiele lat korespondował, wymieniając uwagi dotyczące między innymi pokoju na świecie. Austriacka pisarka i aktywistka społeczna wiele wysiłku wkładała w działania na rzecz idei pacyfistycznym. Była także feministką. Równość płci uważała za podstawę ludzkiego poczucia godności. Sama Bertha von Suttner została wyróżniona Pokojową Nagrodą Nobla w 1905 roku za „sprzeciw wobec horrów wojny”. Była pierwszą kobietą, której przyznano to wyróżnienie.

– Tydzień Noblowski ma przede wszystkim zwracać uwagę możliwie najszerszej grupie odbiorców na to, czym na co dzień zwykle nie zaprzątamy sobie głowy. Mianowicie – na rolę, jaką w naszym życiu i kształtowaniu rzeczywistości, w której żyjemy, odgrywają badania naukowe oraz ciężka, trwająca niejednokrotnie wiele lat, konsekwentna praca przeprowadzających je osób. W ten szczególny czas pragniemy też przypominać o istotności wybitnych dzieł animatorów wyobraźni – ludzi pióra – oraz projektów inspirowanych wielkimi pokojowymi ideami. Zależy nam bardzo na docieraniu z tą informacją do uczniów, dlatego też codziennie przygotowujemy scenariusze lekcji i materiały dla nauczycieli – mówi Jacek Sztolcman, kierownik Centrum Współpracy i Dialogu Uniwersytetu Warszawskiego (CWID UW).

Codziennie w centrum informacyjnym Tygodnia Noblowskiego 2025, organizowanym przez CWiD UW, będą się odbywać briefingi z udziałem badaczek i badaczy UW oraz WIM-PIB. Relacje można oglądać na kanale YouTube CWiD UW.

Na stronie internetowej Centrum Współpracy i Dialogu UW codziennie będą publikowane materiały dydaktyczne poświęcone wyróżnionym w tym roku osiągnięciom.

Partner wydarzenia: firma Pfizer Polska.

Wydarzenie zorganizowano w ramach projektu Nauka. Sprawdza finansowanego ze środków Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

HARMONOGRAM WYDARZEŃ ZWIĄZANYCH Z TYGODNIEM NOBLOWSKIM 2025:

Zapraszamy do wspólnego śledzenia relacji z ogłoszenia werdyktów Komitetów Noblowskich w Centrum Informacyjnym Tygodnia Noblowskiego 2025, a także do udziału w briefingach prasowych poświęconych tegorocznym wyróżnieniom z udziałem ekspertek i ekspertów Uniwersytetu Warszawskiego oraz Wojskowego Instytutu Medycznego.

• FIZJOLOGIA LUB MEDYCYNA | 6 października (poniedziałek), start: godz. 11:20; briefing prasowy transmitowany online: godz. 11:45

Komentatorzy dziedziny:
– dr hab. Agnieszka Kobielak, prof. ucz. – Laboratorium Biologii Molekularnej Nowotworów, Centrum Nowych Technologii UW
– dr hab. Ewa Więsik-Szewczyk – Klinika Chorób Wewnętrznych, Pneumonologii, Alergologii, Immunologii Klinicznej i Chorób Rzadkich, Wojskowy Instytut Medyczny – Państwowy Instytut Badawczy
– dr hab. Edyta Brzóska-Wójtowicz, prof. ucz. – Instytut Biologii Rozwoju i Nauk Biomedycznych, Wydział Biologii UW
– dr hab. inż. Paweł Sikorski – Instytut Mikrobiologii, Wydział Biologii UW

• FIZYKA | 7 października (wtorek), start: godz. 11:35; briefing prasowy transmitowany online: godz. 12:00
• CHEMIA | 8 października (środa), start: godz. 11:35; briefing prasowy transmitowany online: godz. 12:00
• LITERATURA | 9 października (czwartek), start: godz. 12:50; briefing prasowy transmitowany online: godz. 13:15
• POKOJOWA NAGRODA NOBLA | 10 października (piątek), start: godz. 10:50; briefing prasowy transmitowany online: godz. 11:15
• NAGRODA BANKU SZWECJI IM. A. NOBLA W DZIEDZINIE NAUK EKONOMICZNYCH |
13 października (poniedziałek), start: godz. 11:35; briefing prasowy transmitowany online: godz. 12:00

Artykuł Tydzień Noblowski 2025. Fizjologia lub medycyna już 6 października pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Tegorocznymi laureatami Nagrody Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny za prace badawcze dotyczące receptorów temperatury i dotyku zostali: David Julius i Ardem Patapoutian.

? Laureaci realizowali swoje badania w połowie lat 90. w Stanach Zjednoczonych. Przedmiotem ich zainteresowania zostały zmysły, czyli to, co jest nam tak bardzo bliskie. Tym razem nagrodzono odkrycie receptorów, za pomocą których czujemy temperaturę czy ból ? prof. dr hab. n. med. Grzegorz Basak, Katedra i Klinika Hematologii, Transplantologii i Chorób Wewnętrznych CSK UCK WUM.

? Na pewno poznanie tych receptorów, mechanizmu działania doznania temperatury i dotyku, będzie bardzo ważnym narzędziem w walce z czymś, co staje się coraz większym wyzwaniem dla współczesnej medycyny ? chorób, które wiążą się z zaburzeniami czucia. Chociażby, nazywana już współcześnie epidemią, neuropatia cukrzycowa, która dotyczy coraz większej liczby ludzi w cywilizowanym, zamożnym świecie. Myślę, że ten ukłon w kierunku nauk podstawowych znów przypomina nam, jak długa jest droga od laboratorium, od badań obarczonych rzeczywiście dużym ryzykiem, do metod, które będą nam pomagały skutecznie leczyć ludzi na całym świecie ? prof. dr hab. n. med. Anna Kostera-Pruszczyk, Katedra i Klinika Neurologii CSK UCK WUM.

? Odkrycie tych receptorów i mechanizmów ich działania stwarza naprawdę dobre możliwości poszukiwania czynników, które mogłyby modyfikować ich działanie, co ? na przykład w przypadku leczenia niektórych neuropatii ? może się okazać niezwykle ważne i interesujące. Bóle związane na przykład z różnego rodzaju neuropatiami są, według mojej wiedzy, przypadłością bardzo wielu osób ? prof. dr hab. n. med. Jacek Malejczyk, Katedra i Zakład Histologii i Embriologii, Centrum Biostruktury WUM.

? Tego typu odkrycia są często reakcją spustową dla kolejnych. Początkowe odkrycie wymaga odpowiedniego dobrania metodyki, a zrozumienie danego mechanizmu najczęściej powoduje falę odkryć, na przykład innych receptorów, stosując podobną metodykę, ale dotyczącą innych zjawisk. Takie genialne odkrycia po prostu otwierają nam kolejny fragment wiedzy o świecie ? prof. dr hab. n. med. Grzegorz Basak, Katedra i Klinika Hematologii, Transplantologii i Chorób Wewnętrznych CSK UCK WUM.

Nagroda Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny

Trzecie wymienione w testamencie Alfreda Nobla wyróżnienie miało przypadać osobie, która dokona najważniejszego odkrycia w dziedzinie fizjologii lub medycyny. Nagrodę przyznaje się wyłącznie za konkretne, niosące wartość dla nauk przyrodniczych lub medycyny osiągniecia, a nie za całokształt działalności badawczej. Wyróżnienie jest wręczane od początku trwania konkursu, czyli od 1901 roku. Pierwszym jego laureatem został Emil Adolf von Behring, uhonorowany za prace nad surowicami odpornościowymi (i ich zastosowania w leczeniu błonicy). Prace te ?otworzyły nową drogę dla medycyny, dając lekarzom broń przeciwko chorobie i śmierci?. Behring (wraz z Shibasabur?  Kitasato) opracował surowice antytoksyczne: przeciwbłoniczą i przeciwtężcową, co stanowiło przełom w leczeniu chorób zakaźnych i otworzyło drogę do dalszego rozwoju nowej dziedziny medycyny ? immunologii.

***

O Centrum Współpracy i Dialogu Uniwersytetu Warszawskiego

Centrum Współpracy i Dialogu UW (CWiD UW) jest ogólnouniwersytecką jednostką powołaną na Uniwersytecie Warszawskim w celu promowania dokonań i sukcesów naukowych kadry akademickiej oraz udostępniania wiedzy i uniwersyteckich zasobów badawczych szerokiemu gronu odbiorców, partnerów oraz instytucji zewnętrznych. Jako platforma komunikacji i współpracy CWiD UW umożliwia przybliżanie społeczeństwu odkryć i możliwości nauki XXI wieku, a także rzetelnej wiedzy naukowej w obszarach aktualnych wyzwań społecznych i gospodarczych. Centrum służy wzmacnianiu głosu naukowców, wydziałów i innych jednostek UW w debacie publicznej i kształtowaniu jej jakości w oparciu o wiedzę opartą na faktach i najnowsze zdobycze nauki.

Źródło: Centrum Współpracy i Dialogu Uniwersytetu Warszawskiego

Artykuł Medyczny Nobel 2021 zasłużony? Komentują: prof. Kostera-Pruszczyk, prof. Basak, prof. Malejczyk pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Co może łączyć fana baseballu z miłośnikiem motocykli Harley-Davidson i zbieraczem skamieniałości? Wszyscy trzej poświęcili się badaniu molekularnych podstaw zegara biologicznego. Za swoje odkrycia w tej dziedzinie trzej Amerykanie ? Michael Rosbash, Jeffrey C. Hall oraz Michael W. Young ? zostali w 2017 r. docenieni Nagrodą Nobla w dziedzinie fizjologii i medycyny.

Ich życiowe ścieżki do tego najwyższego wyróżnienia naukowego przebiegały odmiennie ? mieli inne tradycje rodzinne, różne osobowości i doświadczenia życiowe.

Rodzice Michaela Rosbasha byli Żydami z Europy Wschodniej. Przybyli do USA w 1938 r. z Wrocławia, który wówczas należał do nazistowskich Niemiec. Przyszły noblista urodził się sześć lat później ? 7 marca w 1944 r. w Kansas City w stanie Missouri. Po dwóch latach jego rodzina przeprowadziła się do Bostonu. Chłopiec szybko stał się zagorzałym fanem słynnej bostońskiej drużyny baseballowej Red Sox.

Ojciec Michaela (żydowski kantor) zmarł w wieku 42 lat na zawał serca, gdy syn miał zaledwie 10 lat, a jego brat ? sześć. To zapoczątkowało trudny okres dla rodziny. W jednym z wywiadów przeprowadzonych po otrzymaniu Nobla (Medscape, 19 października 2017) Rosbash ocenił, że zburzyło to jej emocjonalną stabilność.

W wieku 17 lat wyjechał na studia na prestiżowy California Institute of Technology (Caltech). Zdecydował się na tę uczelnię nie tylko ze względu na jej świetną reputację, ale też na dużą odległość od domu. Jak sam przyznaje, nauka nigdy nie interesowała go jakoś szczególnie. W szkole podstawowej lubił bawić się elektrycznymi kolejkami i oglądać mecze ukochanych Red Soxów. Dopiero w szkole średniej odkrył, że nauki ścisłe, w tym biologia, mogą być interesujące.

W 1965 r. w California Institute of Technology obronił pracę magisterską z chemii. W ramach stypendium Programu Fulbrighta spędził rok w Institut de Biologie Physico-Chimique w Paryżu. Doktorat z biofizyki zrobił w 1970 r. w Massachusetts Institute of Technology. Następnie przez trzy lata prowadził badania genetyczne na University of Edinburgh w Szkocji.
W 1974 r. Brandeis University w Waltham (stan Massachusetts) zaproponował mu posadę naukową. Jest związany z tą uczelnią do dziś.

To właśnie na Brandeis University Rosbash poznał innego tegorocznego noblistę w dziedzinie fizjologii i medycyny, Jeffa Halla, i zaprzyjaźnił się z nim. Połączyły ich m.in. wspólne zainteresowania sportem i polityką. To Hall zaznajomił Rosbasha z przełomowym badaniem Ronalda Konopki, w którym udało się ustalić u muszki owocowej Drosophila melanogaster przybliżone położenie genu period (per) odpowiedzialnego za kontrolę 24-godzinnego rytmu okołodobowego.

Wspólne prace Rosbasha z Hallem zaowocowały sklonowaniem w 1984 r. tego genu. Artykuł na ten temat został opublikowany w prestiżowym piśmie ?Cell?. W 1990 r. badacze podjęli współpracę z Konopką. Zaproponowali też mechanizm działania zegara biologicznego, w którym aktywność genu per pełni kluczową rolę. Kolejne lata przyniosły odkrycia następnych genów regulujących rytm okołodobowy.

W jednym z wywiadów Rosbash przyznał, że osiągnął szczęście również w życiu prywatnym. W latach 80. XX wieku ożenił się z pochodzącą z Chile badaczką ? Nadją Abovich. Mają dwójkę dzieci: 42-letnią córkę Paulę z pierwszego małżeństwa Nadji oraz 31-letnią córkę o imieniu Tanya.

Inaczej potoczyło się życie osobiste Jeffreya C. Halla, który ? jak powiedział w rozmowie przeprowadzonej po otrzymaniu Nobla (Medscape, 26 października 2017 r.) ? prawie zawsze był sam. Nie ożenił się i nie ma dzieci. Ma za to kilka psów.

Hall przyszedł na świat w 1945 r. w nowojorskim Brooklynie, ale dorastał na przedmieściach Waszyngtonu, ponieważ jego ojciec jako dziennikarz Associated Press relacjonował wydarzenia z Senatu Stanów Zjednoczonych oraz z kampanii prezydenckiej. Przez dwa lata przyszły noblista zatrudniał się latem do pracy w Kapitolu.

Wbrew zachętom ojca nie został dziennikarzem. Bardziej pociągała go bowiem medycyna, którą zaczął studiować w Amherst College. Ostatecznie jednak porzucił studia na rzecz podstawowych badań w dziedzinie biologii. Na tej samej uczelni zaczął pracować w laboratorium Philipa Ivesa, który w młodości stracił słuch. Był to wspaniały genetyk prowadzący badania nad muszkami owocowymi, jednak nie był doceniamy w Amherst College. To Ives zaraził Halla entuzjazmem do badań nad Drosophila melanogaster.

Młody naukowiec kontynuował je również podczas robienia pracy doktorskiej na University of Washington oraz po doktoracie, gdy pracował w California Institute of Technology w Pasadenie, gdzie poznał Konopkę. W 1974 r., czyli mniej więcej w tym samym czasie co Rosbash, został zatrudniony na Brandeis University, gdzie prowadził badania nad molekularnymi mechanizmami rytmów okołodobowych u muszek owocowych.

Na emeryturę przeszedł w 2007 r. Mieszka w stanie Maine. Nigdy się nie nudzi; ma liczne hobby. Wśród swoich pasji Hall wymienia muzykę. Jest posiadaczem tysięcy płyt. Zawsze lubił pracować przy muzyce, robił nawet kompilacje ulubionych piosenek. Kocha też oglądać filmy. Jako przykład ulubionego kinowego bohatera podaje inspektora Jacques’a Clouseau z ?Różowej Pantery?. Kolejnym hobby noblisty jest jazda na motocyklach. Ma dwa motocykle marki Harley-Davidson, jeden większy, do pokonywania większych odległości, i drugi mniejszy, do jazdy po okolicy. Fascynuje się również wojną secesyjną Stanów Zjednoczonych. Na wielu zdjęciach pozuje w czapce konfederatce. Ma ich zresztą całą kolekcję. Prowadził kurs na temat wojny secesyjnej na wydziale historycznym Brandeis University i napisał na ten temat skrypt dla studentów, który opublikowano w 2003 r. Jego zainteresowanie tym tematem ma związek z faktem, że w domu rodzinnym zawsze żywe były tematy historyczne, polityczne i społeczne. Ale prawdziwa fascynacja zrodziła się dopiero w wieku dorosłym podczas rodzinnej wycieczki na miejsce krwawej bitwy, do której doszło w lipcu 1863 r. pod Gettysburgiem w stanie Pensylwania.

Trzeci tegoroczny noblista ? Michael W. Young ? urodził się 28 marca 1949 r. w Miami. Pochodzi z rodziny bez naukowych tradycji ? jego ojciec pracował najpierw w amerykańskich siłach powietrznych, a następnie sprzedawał sztaby aluminium w południowych stanach USA. Matka pracowała jako sekretarka. Michael od dziecka interesował się biologią i techniką. A rodzice bardzo wspierali jego hobby, kupując książki na temat tajemnic przyrody (w tym o teorii ewolucji Darwina, z której dowiedział się o istnieniu zegara biologicznego), mikroskop, teleskop czy zestaw do chemicznych eksperymentów, podczas których uszkodził terakotową podłogę w domu. Przez to musiał przenieść się ze swoimi doświadczeniami do garażu.

Na przydomowym podwórku chłopiec napotykał różne egzotyczne ptaki i inne zwierzęta, które uciekały z pobliskich parków stworzonych dla turystów. Interesowały go również rośliny, które mógł obserwować m.in. dzięki wizytom w licznych pobliskich ogrodach botanicznych. W wieku 11-12 lat szczególnie zainteresował się techniką. Zbudował nawet samodzielnie gokarta. Do szkoły średniej Michael W. Young chodził w Dallas, dokąd przeniosła się jego rodzina.

W 1971 r. ukończył University of Texas w Austin. Podczas ostatniego roku studiów zrobił letni kurs genetyki. To właśnie wtedy podjął decyzję, że będzie zgłębiał różne zagadnienia genetyczne na muszkach owocowych. To na tej uczelni poznał swoją przyszłą żonę ? Laurel Eckhardt, biologa i immunogenetyka.

W 1975 r. na University of Texas badacz uzyskał tytuł doktora w dziedzinie genetyki. Jeszcze tego samego roku (1975) przeniósł się na studia po doktoracie na Stanford University, gdzie rozpoczął doświadczenia w zakresie biologii molekularnej w laboratorium Dave?a Hognessa. W styczniu 1978 r. przeniósł się na Rockefeller University, gdzie prowadził badania nad zegarem biologicznym łącząc techniki stosowane w eksperymentach genetycznych oraz z dziedziny biologii molekularnej.

W 1983 r. Young ustalił dokładniejsze położenie genu per na chromosomie X u muszki owocowej. Gdy sklonował ten gen i wprowadził go muszkom z uszkodzonym zegarem biologicznym, owady zaczynały funkcjonować w zgodzie z prawidłowym cyklem okołodobowym.

W późniejszych latach noblista odkrył kolejne geny wchodzące w skład mechanizmu zegara biologicznego ? gen timeless w 1994 r. (publikacja w ?Science?) oraz doubletime w 1998 r. (publikacja w ?Cell?).

Young ma dwie córki ? Natalie i Arissę. Razem z żoną lubi spędzać czas na wędrówkach kanionami Gór Skalistych i zbieraniu skamieniałości.

Rosbash, Hall i Young są laureatami licznych prestiżowych nagród naukowych (oprócz Nobla), członkami znanych towarzystw naukowych i autorami licznych publikacji.

Artykuł Noblowska trójka ? fan baseballu, harleyowiec i zbieracz skamieniałości pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Nagrody Nobla ? najwyższe naukowe odznaczenie na świecie, przyznawane za osiągnięcia w dziedzinie nauki, literatury oraz pokojowa od 1901 roku i ufundowane przez wynalazcę dynamitu ? do dziś dnia wzbudzają duże emocje. W tegorocznej edycji w dziedzinie medycyny honoru tego dostąpiło trzech naukowców: Youyou Tu, William C. Campbel oraz Satoshi Omura. Sławę przyniosły im badania nad lekami na choroby pasożytnicze.

Leki odkryte przez tegorocznych laureatów Nobla z dziedziny fizjologii i medycyny pozwoliły na skuteczną walkę z malarią oraz chorobami wywoływanymi przez pasożytnicze nicienie, jak słoniowacizna czy ślepota rzeczna ? podkreślił Komitet Noblowski. Pierwszą tegoroczną noblistką z dziedziny medycyny została pani profesor z Chin Youyou Tu, która odkryła artemizynę, lek znacząco obniżający śmiertelność wśród chorych na malarię. Drugą część nagrody zdobył zespół, który odkrył lek avermektynę: William C. Campbel ? profesor pochodzenia irlandzkiego pracujący w USA oraz Satoshi Omura ? emerytowany japoński profesor, światowej sławy ekspert w dziedzinie chemii bioorganicznej. Przyjrzyjmy się więc bliżej sylwetkom tegorocznych laureatów.

Prof. Youyou Tu

Profesor Youyou Tu skończyła w tym roku 85 lat. Jest dwunastą kobietą, która otrzymała Nagrodę Nobla, ale pierwszą pochodzącą z Chin. Za odkrycie leku przeciwmalarycznego została uprzednio nagrodzona Nagrodą Laskera. Pani profesor jest specjalistką w zakresie chemii farmaceutycznej, w latach 1951-1955 studiowała na Wydziale Farmaceutycznym Akademii Medycznej w Pekinie (obecnie Centrum Nauk o Zdrowiu Uniwersytetu Pekińskiego). Następnie pracowała zawodowo w Akademii Chińskiej Medycyny Tradycyjnej. To właśnie do osiągnięć starych przepisów medycyny chińskiej postanowiła sięgnąć Youyou Tu.

W latach 60. XX wieku prowadzone były zakrojone na światową skalę badania naukowców, poszukujących bardziej skutecznego leku na malarię, która dziesiątkowała ludność wielu krajów Afryki oraz Azji, w tym również niektórych regionów Państwa Środka. W wieku 39 lat pani profesor przebadała ponad dwa tysiące starożytnych przepisów na leki i do 1971 roku sporządziła prawie 400 ekstraktów z ponad 200 ziół, następnie testowała je na myszach. Skuteczne okazało się zioło o nazwie Artemisia annua (bylica roczna), które niegdyś stosowano w leczeniu gorączki. Pani profesor zmodyfikowała proces przygotowywania preparatu z tego zioła, zaprzestała procesu parzenia go, które niszczyło właściwości bylicy. Zamiast tego preparat zaczęto przygotowywać w ciepłej wodzie, w 1972 roku okazał się on być skuteczny nie tylko na myszach, ale w eksperymentach na małpach! Rok później Youyou Tu zsyntetyzowała leki ? otrzymała produkt o nazwie dihydroartemizyna. Od nazwy rośliny lek nazwano artemizyną. Co ciekawe, pani profesor wykazała się niemałą odwagą ? lek najpierw wypróbowała na sobie, dopiero później rozpoczęto badania na ochotnikach. Swoje wyniki badań opublikowała w 1977 roku.

Wiadomo, że Youyou Tu żyła w bardzo skromnych warunkach, obecnie pełni funkcje głównego naukowca na Akademii Medycyny Chińskiej. Jak wspomniano
? jest laureatką nagrody Laskera ? amerykańskiej nagrody naukowej w dziedzinie medycyny, uznawanej za zapowiedź Nobla. Podczas odbioru odznaczenia w 2011 roku podkreśliła, że największą nagrodą jest to, że udało się jej uratować życie wielu ludzi. Profesor Youyou jest mężatką oraz matką dwóch córek.

Prof. Satoshi Omura

Satoshi Omura jest 80-letnim emerytowanym profesorem na Uniwersytecie Kitasato. Ten japoński biochemik studiował chemię w Uniwersytecie w Tokio do 1963 roku. W 1968 otrzymał stopień doktora nauk farmaceutycznych na Uniwersytecie Tokijskim, następnie w 1970 roku ? doktora nauk chemicznych. W latach 1963-1965 pracował na Uniwersytecie Yamanashi, a od 1965 na Uniwersytecie Kitasato. Profesor Omura był zafascynowany badaniami gleby, gdzie poszukiwał substancji bioaktywnych pochodzenia mikrobiologicznego. Badania były pionierskie. Profesor opracował metody izolowania pożytecznych mikroogranizmów pochodzących z ziemi, odkrył 13 nowych rodzajów i 42 nowe gatunki bakterii. Wiele z nich potrafiło wytwarzać skuteczne substancje bakteriobójcze. Bakterie z rzędu Streptomyces zdolne były do wytwarzania leku przeciwbakteryjnego, m.in. streptomycyny. Wśród wyhodowanych prawie 50 kultur bakterii były Streptomyces avermitilis ? szczep przydatny w zwalczaniu pasożytów zwierząt domowych i hodowlanych. Satoshi Omura i jego współpracownicy wyizolowali składniki aktywne: awermektynę oraz iwermektynę ? wykorzystaną jako środek nicieniobójczy w leczeniu filariozy, onchocerkozę czy też ślepoty rzecznej.

Wśród innych substancji odkrytych pod nadzorem japońskiego profesora są: cerulenin ? inhibitor biosyntezy kwasów tłuszczowych, a więc prekursor statyn, substancja produkowana przez grzyby cearulens acremonium, a także staurosporyna ? alkaloid pochodzenia mikrobiologicznego hamujący kinazę białka C ? substancja przeciwnowotworowa, obecnie jej pochodne to leki powszechnie stosowane jako cytostatyki typu imatynib czy geftinib. Lek iwermektyna od 1987 roku jest podawany około 300 milionom ludzi rocznie. Przewiduje się, że do 2025 roku wyeliminuje on całkowicie na świecie onchocerkozę, a do 2020 roku słoniowaciznę. Odkrycie to jest więc swoją skalą porównywane z wynalezieniem penicyliny!

Profesor Satoshi Omura otrzymał liczne nagrody i wyróżnienia, m.in. niemiecki Złoty Medal Roberta Kocha, Japan Academy Prize czy Nagrodę Księcia Mahidol przyznawaną w Tajlandii. Od 1973 jest redaktorem, a w latach 2004-2013 był redaktorem naczelnym Journal of Antibiotics, wydał wiodące podręczniki o antybiotykach makrolidowych. Prywatnie Satoshi Omura jest wytrawnym golfistą, narciarzem i mecenasem sztuki japońskiej.

Prof. William C. Campbel

Profesor Campbel również ma skończone 85 lat. Jest biologiem i parazytologiem pochodzenia irlandzkiego, który wykazał się odkryciem nowej metody leczenia zakażeń wywołanych przez robaki obłe. Profesor pracował w Instytucie Badań Terapii Merck w latach 1957-1990, obecnie jest emerytowanym pracownikiem naukowym w Drew University w Madison (stan New Jersey). Profesor William jest trzecim synem irlandzkiego gospodarza, urodzonym w Hrabstwie Donegal w Irlandii. Ukończył z wyróżnieniem w dziedzinie zoologii Trinity College w Dublinie w 1952 roku. Pięć lat później obronił doktorat w Uniwersytecie w Madison. Swoje badania nad lekami przeciw zakażeniom wywoływanym przez obleńce wykonywał w Instytucie w Merck. William C. Campbel jest drugim w historii Irlandczykiem, który otrzymał nagrodę Nobla, po Erneście Waltonie, który w 1951 roku otrzymał Nobla w dziedzinie fizyki. W wolnych chwilach profesor uwielbia tenisa stołowego i spływy kajakowe.

Artykuł Leki na robaki produkt na medal pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

John O?Keefe oraz Maj-Britt i Edvard Moser ? tegoroczni laureaci Nagrody Nobla odkryli, w jaki sposób komórki mózgowe odpowiadają za system orientacji w przestrzeni.

Skąd mamy wiedzieć, gdzie jesteśmy? W jaki sposób znajdujemy drogę z jednego miejsca do drugiego? Jak możemy przechowywać informacje o naszym położeniu i co umożliwia nam wybór właściwej drogi, kiedy następnym razem podążamy tą samą trasą? Tegoroczni laureaci Nagrody Nobla odkryli wewnętrzny system pozycjonowania mózgu, wykazując podstawę komórkową do wyższych funkcji poznawczych.

Jak postrzegamy świat?

Poczucie miejsca i zdolność do poruszania się, są podstawą naszego istnienia umożliwiając nam postrzeganie naszej pozycji w środowisku. Podczas nawigacji, poczucie miejsca jest powiązane z poczuciem dystansu, który z kolei opiera się na ruchu i znajomości poprzednich pozycji.

Przez setki lat, pytania na temat, jak ludzie rozumieją swoją lokalizację w otoczeniu i jak rozwijają poczucie odległości, intrygowały zarówno naukowców, jak i filozofów. Ponad 200 lat temu niemiecki filozof Immanuel Kant twierdził, że istnieją pewne wrodzone zdolności umysłowe, niezależne od doświadczenia. Uważał, że pojęcie przestrzeni jest wypadkową wbudowanych zasad umysłu, dzięki którym świat jest i musi być postrzegany. Dopiero postęp w dziedzinach psychologii behawioralnej i neurologii w połowie XX wieku, pozwolił naukowcom poszukiwać odpowiedzi na swoje pytania doświadczalnie.

Kiedy Edward C. Tolman, psycholog amerykański i twórca koncepcji behawioryzmu celowościowego, badał szczury przechodzące przez labirynty, okazało się, że po pewnym czasie same odnajdują drogę. Tolman uznał, że to formująca się ?mapa poznawcza? pozwoliła im trafiać do celu. Jednak pytanie: jak taka mapa jest reprezentowana w mózgu, pozostawało bez odpowiedzi…

Badania na szczurach

John O?Keefe, amerykańsko-brytyjski neurobiolog z University College w Londynie, był zafascynowany problemem, w jaki sposób mózg kontroluje zachowanie. Pod koniec 1960 roku postanowił zmierzyć się z tym pytaniem opierając swoje badania na neurofizjologii. Podczas rejestracji sygnałów z pojedynczych komórek nerwowych części mózgu, zwanej hipokampem, u szczurów przemieszczających się swobodnie w pomieszczeniu O?Keefe odkrył, że niektóre komórki nerwowe są aktywowane, gdy zwierzę napotyka na szczególne miejsce w środowisku. Inne komórki były aktywowane, gdy szczur był w innych miejscach. W ten sposób udało mu się wykazać, że komórki te nie tylko rejestrują miejsce w oparciu o informację wizualną, ale też budowały wewnętrzną mapę otoczenia.

O?Keefe stwierdził, że hipokamp generuje liczne mapy, reprezentowane jako miejsca zbiorowej aktywności komórek, które następnie są aktywowane w różnych środowiskach. Dlatego też pamięć o środowisku może być przechowywana jako specyficzna kombinacja działania ?komórek miejsca? w hipokampie. Praca O?Keefe otworzyła zupełnie nowe pole badań nad rolą hipokampu w budowaniu szlaków pamięciowych.

Fascynacja neurofizjologią

Od czasu odkryć Johna O?Keefe opisano wiele innych połączeń neuronalnych związanych z nawigacją ? odpowiadających za ruch głowy w określonym kierunku, lub uaktywniających się, gdy w zasięgu wzroku pojawiała się długa granica przestrzeni ? np. koniec klatki. Temat wydawał się wyjątkowo interesujący, więc małżeństwo Maj-Britt i Edvarda Moserów z Norwegii poświęciło się zgłębieniu tego zagadnienia.

Obydwoje urodzili się w rodzinach bez tradycji akademickich, dorastali na wyspach norweskich na północy kraju i chodzili do tej samej szkoły. Poznali się jednak dopiero na Uniwersytecie w Oslo, gdzie ich romans towarzyszył wspólnej fascynacji neurofizjologią.

W 1996 roku, tuż przed ukończeniem prac habilitacyjnych swoich doktoratów, otrzymali zaskakującą propozycję wspólnego objęcia stanowisk profesorskich w Norweskim Uniwersytecie Nauki i Technologii w Trondheim. Początkowo wahali się z podjęciem decyzji. Akceptacja oznaczałaby podjęcie pracy na własną rękę, na małym uniwersytecie, w kraju odizolowanym od wiodących centrów naukowych na świecie. Jednak oferta dwóch stanowisk, w tym samym miejscu i w tym samym obszarze badań okazała się bardzo kusząca. Początki nie były łatwe. Swoje laboratorium budowali od podstaw, w małej piwnicy bez wcześniejszego zaplecza naukowego. Jednak w ciągu kilku lat udało im się otrzymać liczne granty na prowadzone przez siebie badania i wtedy zaczęli zbliżać się do wyznaczonego celu.

Znalezione współrzędne

Na początku Maj-Britt i Edvard Moser starali się zlokalizować źródło sygnału kontrolującego komórki hipokampa. Mogło się okazać, że o ile ?komórki miejsca? są zlokalizowane w hipokampie, to sygnał z innego ośrodka w mózgu aktywuje przechowywaną przez nie informację. W laboratorium adaptowali standardową technikę eksperymentalną stosowaną w lokalizacji położenia komórek: implantowali elektrody bezpośrednio do hipokampu szczura i rejestrowali jego czynność elektryczną podczas swobodnego przemieszczania się po klatce. Efekt aktywności komórki był zapisywany na ekranie komputera jako kropki. Upewniali się, że szczur przemierzy całą powierzchnię klatki posypując ją wiórkami czekolady. Chemicznie wyłączając określone regiony hipokampa ustalili, że sygnał nie jest generowany bezpośrednio w nim, ale biegnie z regionu nazywanego korą śródwęchową. Nikt przed nimi nie zwrócił szczególnej uwagi na tę strukturę, a jej funkcja była przedmiotem licznych domysłów i przypuszczeń.

Powtórzyli swoje badania, tym razem monitorując jednak funkcję pojedynczych neuronów kory śródwęchowej, i w tym właśnie momencie spotkali się z czymś niezwykłym. Neurony szczurów były aktywowane nie tylko w obecności szczególnego punktu w przestrzeni, ale również w wielu innych miejscach. Początkowo nie mogli rozszyfrować tego schematu. Dopiero później uzmysłowili sobie, że neurony kory śródwęchowej szczurów tworzyły mapę przestrzeni, której podstawowym elementem był sześciokąt foremny nałożony na środowisko. Dopiero na tę mapę były nakładane elementy z innych ośrodków mózgu. Chwilę tego odkrycia wspomina Edvard: ?To było tak niespodziewane, że mózg używa tych samych struktur geometrycznych do opisywania przestrzeni, których ludzie używali w matematyce od tysiącleci?.

Odkrycie ważne dla pacjnetów

Ostatnie badania z wykorzystaniem technik obrazowania mózgu, jak również badania u chorych poddawanych operacjom neurochirurgicznym, dostarczyły dowodów, że opisywane komórki istnieją również u ludzi. U pacjentów z rozwijającą się chorobą Alzheimera, hipokamp i kora śródwęchowa są często zmienione i wpływają na rozwój choroby na jej wczesnym etapie. Pacjenci tracą swoją zdolność orientacji w przestrzeni i nie mogą rozpoznać otoczenia.

Wiedza na temat systemu pozycjonowania mózgu może więc pomóc nam zrozumieć mechanizm leżący u podstaw chorób związanych z utratą pamięci przestrzennej. Odkrycie systemu pozycjonowania mózgu stanowi rewolucyjny krok w rozumieniu, jak zespoły złożone z wyspecjalizowanych komórek wspólnie mogą wykonać wyższe funkcje poznawcze. To z kolei otwiera nowe możliwości dla badania innych procesów poznawczych, takich jak pamięć, myślenie i planowanie.

Artykuł Mapa przestrzeni w hipokampie pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Jeżeli kiedykolwiek spotkaliście się państwo z poglądem, że witamina C jest panaceum na wszelkie zło w medycynie ? od zapobiegania przeziębieniom, po walkę z nowotworami, to jego głównym propagatorem był właśnie Linus Pauling – kontrowersyjny Noblista.

Linus Pauling pozostaje jedynym naukowcem w historii, który otrzymał dwie indywidualne Nagrody Nobla ? z chemii w 1954 r. za swój wkład w teorię wiązań atomowych oraz Nagrodę Pokojową w 1962 r. za działalność ograniczającą rozprzestrzenianie broni atomowej. O ile jego dorobek w wyżej wymienionych dziedzinach jest niezaprzeczalny, o tyle inny aspekt jego kariery naukowej, ten związany z witaminą C, budzi wątpliwości.

Edukacja

Pauling urodził się w 1901 r. w Portland w Stanach Zjednoczonych. Chemia, jego największa życiowa pasja, miała swoje początki w fascynacji zestawem młodego chemika, który należał do przyjaciela przyszłego naukowca. Jego determinacja do eksperymentowania była na tyle duża, że przezwyciężając ograniczenia finansowe rodziny, sam zbudował własny zestaw, wykorzystując odczynniki z opuszczonej huty żelaza. W krótkim czasie doszedł do wiedzy znacznie przewyższającej poziom nauczania lokalnej szkoły.

W wieku 16 lat rozpoczął naukę w Oregon Agricultural College (obecnie Oregon State University), a już dwa lata później sam wykładał przedmioty, które niedawno zaczął studiować. Studenci wspominali go jako niezwykle charyzmatycznego mówcę potrafiącego przedstawić i przybliżyć skomplikowane zagadnienia chemii uczniom niemającym z naukami ścisłymi nic wspólnego. Wśród licznego grona wielbicieli znalazła się także jego przyszła żona i matka czwórki dzieci ? Ava Helen.

Swoją edukację kontynuował w California Institute of Technology, a po otrzymaniu stypendium Guggenheima ? także w Europie, w Instytucie Fizyki Teoretycznej w Monachium.

Odkrycia

Geniusz Linusa Paulinga polegał nie na pojedynczym wielkim odkryciu, ale na niewiarygodnie obszernym przekroju zainteresowań, które potrafił doprowadzić do mistrzowskiego poziomu zaawansowania. Jego najbardziej znane dokonania dotyczą teorii kowalencyjnych wiązań chemicznych. Wykorzystując zjawisko rozpraszania promieni X, udało mu się ustalić siłę, z jaką poszczególne atomy przyciągają elektrony (obecnie znaną jako elektroujemność) oraz formę, jaką powstające wiązania przybierają w przestrzeni (pojęcie hybrydyzacji orbitali atomowych). Uważa się powszechnie, że bez odkryć Paulinga nie byłoby współczesnej technologii chemicznej i inżynierii procesowej. Za swoją pracę otrzymał w 1954 r. Nagrodę Nobla z dziedziny chemii. W późniejszym okresie skupił się nad studiowaniem struktury białek, odkrył przyczynę anemii sierpowatej, sugerując, że u podstaw choroby leży nieprawidłowa budowa hemoglobiny (swoją drogą jest to pierwsza w historii udokumentowana molekularna przyczyna choroby), a także pracował nad wytworzeniem sztucznego osocza.

Przeciwnik broni jądrowej

W trakcie II wojny światowej, po raz pierwszy od dzieciństwa, jego uwagę skupiały problemy inne niż chemia. Pozostając w bliskim kontakcie z naukowcami pracującymi przy projekcie Manhattan, a zwłaszcza z Robertem Oppenheimerem, przyjął silnie opozycyjne stanowisko w sprawie rozprzestrzeniania broni jądrowej. Dołączył do Emergency Comitee of Atomic Scientists, pod przewodnictwem Alberta Einsteina, a także propagował ideę pokojowego rozwiązywania konfliktów na arenie ONZ. W czasach zimnej wojny, okresie poprzedzającym powstanie komisji Warrena, takie poglądy były uważane za sprzeczne z interesem Stanów Zjednoczonych, co zaowocowało nie tylko utratą posady naukowej, ale również odebraniem paszportu i powstaniem napięć w gronie najbliższych przyjaciół. W 1957 r. pod petycją nawołującą do zaprzestania prób jądrowych na otwartym powietrzu podpisało się 11 tys. naukowców. Za swoją działalność Linus Pauling otrzymał w 1962 r. Pokojową Nagrodę Nobla, a rok później podpisano pierwszy dokument o zakazie prób z bronią jądrową.

We wczesnych latach 50. wielu naukowców pracowało nad odkryciem struktury DNA. Pauling zaproponował model potrójnej helisy z zasadami azotowymi nukleotydów skierowanymi do zewnątrz. Temu pomysłowi przeciwstawili się James Watson oraz Francis Crick, proponując, sławny obecnie, model podwójnej helisy z zasadami skierowanymi do środka. Ich sukces opierał się w dużej mierze na danych z pracowni rentgenografii strukturalnej King?s College w Londynie, współpracy, na jaką Pauling nie mógł sobie pozwolić. Ceną, jaką zapłacił za swoją działalność polityczną, był zakaz opuszczania kraju i ciągły nadzór irracjonalnie podejrzliwych władz. Jego poglądy pacyfistyczne przekreśliły szansę na odkrycie, które mogło stać się największym dokonaniem życia.

Witamina C

W latach 70. Pauling obwieścił w wydanej przez siebie książce ?Vitamin C and the common cold?, że przyjmowanie 1000 mg witaminy C dziennie zmniejsza ryzyko zachorowania na ?przeziębienie? o 45 proc., poddając w wątpliwość obowiązujące zalecane dawki oscylujące w granicach 60 mg. We wznowieniu książki z roku 1976 zasugerował jeszcze większe dawki, a sam promował siebie jako bezpośredniego beneficjenta swoich teorii. Estyma, jaką był darzony Pauling w świecie naukowym, doprowadziła do prawdziwego wysypu badań naukowych analizujących skuteczność witaminy C w walce z infekcjami. Wnioski z co najmniej 16 dobrze skonstruowanych, randomizowanych badań ze ślepą próbą wykazały, że suplementacja witaminy C w najmniejszym nawet stopniu nie zapobiega wystąpieniu przeziębienia, a co najwyżej może dyskretnie zminimalizować jego objawy.

Ekscentryczność poglądów Paulinga nasilała się z każdym rokiem, osiągając swoje apogeum w roku 1979 wraz z wydaniem książki ?Vitamin C and cancer?, w której autor utrzymywał, że witamina C stanowi lek w walce z rakiem. Na dowód słuszności swojej teorii cytował wyniki prób klinicznych z terminalnie chorymi na raka, przeprowadzonych przez swojego współpracownika Ewana Camerona. Ich poprawność była wielokrotnie obalana ? Cameron do swojego badania z witaminą C włączał chorych w znacznie mniejszym stopniu zaawansowania choroby niż do grup kontrolnych. W ten sposób publikowali dane sugerujące spadek śmiertelności rzędu 75 proc. W jednej ze swoich kolejnych książek ?How to feel better and live longer? Pauling twierdził, że megadawki witaminy C ?mogą poprawić stan twojego zdrowia, zwiększyć radość z życia, pomóc w walce z chorobami serca, rakiem oraz spowolnić proces starzenia?. W tym okresie naukowiec przyjmował co najmniej 12000 mg witaminy C dziennie, a dawkę zwiększał do 40000 mg w wypadku wystąpienia przeziębienia. Jego poglądów nie zweryfikowała ani śmierć żony na raka żołądka, ani rozwój własnej choroby. Linus Pauling zmarł w 1994 roku na raka prostaty, utrzymując, że witamina C spowolniła rozwój jego choroby o co najmniej 20 lat.

Artykuł Linus Pauling – kontrowersyjny Noblista pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Paul Ehrlich to pionier współczesnej chemioterapii. Niemiecki lekarz, chemik i bakteriolog, uhonorowany Nagrodą Nobla za swoje prace nad odpornością.

Paul Ehrlich urodził się w 14 marca 1854 roku w Strzelinie na Śląsku, wówczas niemieckim Strehlen. Jego rodzina była pochodzenia żydowskiego, był synem Ismara Ehrlicha i Rosy Weigert. Młody Paul uczęszczał do gimnazjum we Wrocławiu. Nie był jednak dobrym uczniem. Najwięcej problemów miał z przedmiotami humanistycznymi.

Po ukończeniu gimnazjum zdecydował się na studia medyczne, które rozpoczął we Wrocławiu, a następnie kontynuował w Strasburgu, Breisgau oraz w Lipsku. Mimo że nie był wybitnym studentem, w 1878 roku otrzymał tytuł doktora medycyny. Już wtedy zajmował się problematyką, która miała mu później przynieść rozgłos i wiele prestiżowych nagród. Jego praca doktorska opisywała zagadnienia związane z barwieniem tkanek i klasyfikowaniem w ten sposób komórek. W 1878 roku młody naukowiec rozpoczął pracę w berlińskiej Klinice Medycznej, gdzie kontynuował swoje badania w zakresie histologii i barwienia komórek. W 1882 roku otrzymał tytuł profesora.

Poszukiwacz ?magicznych kul?

W 1890 roku profesor Ehrlich został asystentem Roberta Kocha w Instytucie Chorób Infekcyjnych. W 1896 roku objął funkcję dyrektora Instytutu Szczepionek i Surowic w Steglitz w Berlinie. Od 1899 roku profesor był również szefem Doświadczalnego Instytutu Terapii, zwanego później Instytutem Ehrlicha, we Frankfurcie nad Menem.
Prof. Paul Ehrlich prowadził badania w dziedzinie immunologii ? nad leukocytami, głównie nad mechanizmem powstawania granulocytów i monocytów. Stworzył także teorię łańcuchów bocznych, mającą wyjaśnić różnorodne zjawiska immunologiczne, która pomimo błędów odegrała istotną rolę w procesie poznawania mechanizmów odpornościowych człowieka. Naukowiec wniósł swój wkład także w rozwój bakteriologii. Profesor opracował bowiem metody barwienia preparatów biologicznych do badań mikroskopowych, stosował anilinę, co umożliwiło mu rozróżnienie różnych typów krwinek białych, oraz odkrył toksoidy, czyli jady bakteryjne pozbawione właściwości toksycznych.

Ponadto Ehrlich, barwiąc preparaty barwnikami anilinowymi, zauważył ich oddziaływanie na organizmy żywe. W 1891 roku sformułował koncepcję, według której niektóre środki chemiczne mogą zwalczać choroby infekcyjne. Celem swoich badań naukowych profesor uczynił znalezienie ?magicznych kul? niszczących zarazki i jednocześnie będących nieszkodliwymi dla żywego organizmu. Jego wysiłki zostały docenione ? w 1908 roku przyznano mu Nagrodę Nobla w dziedzinie fizjologii i medycyny, za prace nad odpornością organizmów.

Sukces po Noblu

Największą sławę i chwałę w historii medycyny zapewniło prof. Ehrlichowi jednak dopiero odkrycie, którego dokonał rok po otrzymaniu Nagrody Nobla. Jego wieloletnie badania związków arsenoorganicznych zaowocowały. Profesor odkrył bowiem pierwsze skuteczne leki przeciwko kile. Lekami tymi były: salwarsan odkryty wraz z Sahachiro Hatą, tzw. preparat 606 (był on 606. zbadanym związkiem, po raz pierwszy podanym w 1909 roku kilku królikom zakażonym kiłą, a później używanym w leczeniu ludzi), neosalwartan odkryty w 1912 roku, tzw. preparat 914, oraz acetarsol ? znacznie mniej toksyczny niż salwarsan. W ten oto sposób Paul Ehrlich stał się twórcą nowoczesnej chemioterapii, publikując swoje badania w latach 1911-14 m.in. w ?Abhandlungen über Salvarsan?. Po tych odkryciach Ehrlich był jednym z kandydatów do ponownego uhonorowania Nagrodą Nobla. Zmarł jednak przedwcześnie na zawał serca 20 sierpnia 1915 roku w Bad Homburg vor der Höhe.

Życie rodzinne

Od 1883 roku prof. Paul Ehrlich był żonaty z Hedwigą Pinkus, z którą miał dwie córki ? Stephanie oraz Marianne. Pomimo licznych zaszczytów, dziesiątek prestiżowych nagród i członkostwa w ponad 80 towarzystwach naukowych na całym świecie, profesor był człowiekiem skromnym.
Za największe wady Paula Ehrlicha uznawano bałaganiarstwo, roztargnienie oraz niebywałą skłonność do cygar, których wypalał kilkadziesiąt dziennie, co nie pozostało obojętne dla jego zdrowia i niewątpliwie przyczyniło się do przedwczesnego zgonu uczonego.

Artykuł Profesor z cygarem – Paul Ehrlich pochodzi z serwisu Świat Lekarza.