Rozmowa z mgr Aleksandrą Kobzą, laureatką Nagrody Złoty OTIS 2026 za stworzenie aplikacji BestCare wspierającej nowoczesne pielęgniarstwo

• W których momentach kontaktu z pacjentem technologia wspiera leczenie, a kiedy zaczyna przeszkadzać?
• W relacji z pacjentem pojawia się nowy element – gdzie technologia tworzy dystans?
• Zaufanie pacjenta do rozwiązań cyfrowych nie jest oczywiste – co je buduje?
• W którym momencie pacjent najbardziej potrzebuje „człowieka”, a nie systemu?

Zapraszamy do obejrzenia rozmowy

Mgr Aleksandra Kobza łącząc swoje doświadczenie z wrażliwością i wiedzą psychospołeczną, pokazuje, że nowoczesne pielęgniarstwo to nie tylko procedury, ale przede wszystkim relacja oraz komunikacja. Jej rozwiązanie w formie aplikacji wspiera personel medyczny, a pacjentowi przywraca poczucie bycia zauważonym i zrozumianym. To właśnie takie podejście – łączące technologię z empatią – wyznacza kierunek rozwoju opieki zdrowotnej.

Artykuł Technologia nie zastąpi relacji z pacjentem. Mgr Aleksandra Kobza pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Aleksandra Kobza, magister pielęgniarstwa WUM z ponad 15-letnim doświadczeniem zdobytym w Polsce i Wielkiej Brytanii, w pracy łączy wiedzę kliniczną z podejściem psychospołecznym, podkreślając znaczenie relacji i komunikacji w procesie leczenia. Obecnie rozwija swoje kompetencje na studiach podyplomowych z psychologii na UW

NAGRODA ZAUFANIA ZŁOTY OTIS 2026 ZA STWORZENIE APLIKACJI BESTCARE WSPIERAJĄCEJ NOWOCZESNE PIELĘGNIARSTWO

W 2025 roku odebrała pani prestiżową nagrodę pielęgniarską Queen Silvia Nursing Award z rąk królowej Szwecji za stworzenie innowacyjnego prototypu aplikacji, która wspiera pielęgniarki, pielęgniarzy i opiekunów w komunikacji z pacjentami. Na czym polega ten pomysł?

Innowacyjna aplikacja BESTCARE tworzy kompleksową charakterystykę podopiecznego, przedstawiając pacjenta lub mieszkańca domu opieki w sposób czytelny i zrozumiały. Dostęp do zgromadzonych w niej informacji umożliwia poznanie jego potrzeb, a także identyfikację deficytów i zaburzeń. Zawiera ona m.in. diagnozę pacjenta, informacje o alergiach i nietolerancjach, opis potrzebnego wsparcia, a także zalecenia dotyczące diety i konsystencji pokarmów. Określana jest również mobilność podopiecznego, wykorzystywany sprzęt pomocniczy oraz zabezpieczenie higieniczne. Aplikacja wskaże, czy występują problemy komunikacyjne, pobudzenie, depresja, lęki, omamy, urojenia, zaburzenia pamięci bądź orientacji i określi poziom ich nasilenia. Z aplikacji wyczytać można zainteresowania podopiecznego i formy spędzania przez niego wolnego czasu.

Jest to narzędzie ukierunkowane na poprawę komfortu emocjonalnego i ogólnego samopoczucia podopiecznego. Korzystanie z aplikacji pozwala dostrzegać zaburzenia, dysfunkcje i ograniczenia, a jednocześnie wzmacnia poczucie bycia zauważonym, zrozumianym i akceptowanym, redukując poziom stresu i dyskomfortu. Aplikacja jest intuicyjna i prosta w obsłudze – systematyzuje dane, wspiera ich analizę, a także usprawnia organizację pracy i proces zarządzania.

W ramach QSNA nagrodzeni otrzymują nie tylko wsparcie finansowe i możliwości szkoleniowe, ale również szansę na nawiązanie międzynarodowych kontaktów w środowisku pielęgniarskim.

To prawda. Wygrana w konkursie QSNA pozwoliła mi wziąć udział w spotkaniach z przedstawicielami partnerów nagrody; ich celem było przedstawienie innowacyjnych rozwiązań oraz realiów funkcjonowania danej instytucji, firmy czy ośrodka. Byłam gościem m.in. szpitala i przychodni Medicover w Warszawie, jak również domu opieki w Józefowie. Miałam ponadto przyjemność uczestniczyć w akcji Fundacji Medicover. Te obserwacje, wymiana doświadczeń i wiedzy były inspirujące. W trakcie pełnienia funkcji ambasadorki konkursu QSNA miałam możliwość nawiązania relacji biznesowych oraz poznania ciekawych ludzi – przedstawicieli różnych branży medycznych. Brałam też udział w szkoleniach z zakresu planowania i realizacji rozwoju zawodowego oraz wystąpień publicznych, które uważam za bardzo przydatne zarówno w życiu zawodowym, jak i osobistym.

Co w pracy pielęgniarki decyduje o możliwości zdobycia takiego uznania jak QSNA?

W pracy pielęgniarki kluczowe są chęć samodoskonalenia i podnoszenia kwalifikacji, a także traktowanie tego zawodu jako powołania. W ostatnich latach pielęgniarstwo stało się zawodem znacznie bardziej poważanym i docenianym. Rola pielęgniarki zyskuje na znaczeniu wraz z rozszerzaniem kompetencji i rosnącą samodzielnością zawodową. Pielęgniarka to dziś nie tylko osoba sprawująca opiekę i dbająca o zdrowie pacjenta, uczestnicząca w procesie leczenia, lecz także edukator i realne wsparcie. Coraz częściej podejmuje samodzielne decyzje – kieruje na badania laboratoryjne, ordynuje leki i wystawia recepty.

Opieka nad pacjentami ze stomią, ranami przewlekłymi, cukrzycą czy chorobami układu krążenia również w dużej mierze prowadzona jest przez pielęgniarki. Są one coraz bardziej aktywne na konferencjach oraz intensywnie angażują się w działalność dydaktyczną. Te działania, połączone z chęcią realnego wpływu na jakość opieki zdrowotnej oraz troską o komfort fizyczny i psychiczny pacjenta, wznoszą pielęgniarstwo na wyższy poziom.

Jakiej rady udzieliłaby pani młodym osobom, które dopiero rozważają wybór tego zawodu i marzą o tym, aby w przyszłości przyczynić się do poprawy jakości opieki zdrowotnej?

Osobom rozważającym wybór pielęgniarstwa zdecydowanie polecam tę ścieżkę zawodową, choć warto podkreślić, że jest to profesja dla ludzi otwartych na drugiego człowieka i gotowych do codziennej komunikacji. Praca pielęgniarki jest niezwykle interesująca, ale także wymagająca emocjonalnie – mimo to daje ogromną satysfakcję i poczucie sensu. To zawód, który pozwala realizować się poprzez niesienie pomocy i wsparcia, oparty na solidnych fundamentach wiedzy teoretycznej i praktycznej. Jednocześnie daje szerokie możliwości rozwoju – poprzez kursy, specjalizacje i szkolenia. Pielęgniarstwo oferuje także różnorodne ścieżki pracy: od działań indywidualnych po współpracę w interdyscyplinarnym zespole.

Uważam, że aby poprawiać jakość opieki zdrowotnej, warto nieustannie się dokształcać i podnosić swoje kompetencje oraz wychodzić poza utarte schematy – wprowadzać innowacyjne rozwiązania, dążyć do ulepszeń i nie obawiać się zmian. Istotne jest podążanie za rozwojem technologicznym w zgodzie z aktualną wiedzą medyczną przy jednoczesnym zachowaniu nadrzędnego celu, jakim jest dobro pacjenta. Zmiana dokonuje się dzięki zaangażowaniu i cierpliwości ludzi, którymi kierują profesjonalizm oraz chęć niesienia pomocy drugiemu człowiekowi.

Artykuł Technologia i empatia pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Aleksandra Kobza, pielęgniarka z Polski z 15-letnim doświadczeniem, została uhonorowana prestiżową Nagrodą Pielęgniarską Królowej Sylwii (Queen Silvia Nursing Award – QSNA). Uroczysta ceremonia wręczenia nagród odbyła się w Zamku Królewskim w Sztokholmie, gdzie Jej Królewska Mość Królowa Szwecji Sylwia osobiście przekazała dyplomy laureatkom z pięciu krajów: Polski, Niemiec, Litwy, Finlandii i Szwecji

Aleksandra Kobza została doceniona za stworzenie innowacyjnego prototypu aplikacji, która wspiera pielęgniarki, pielęgniarzy i opiekunów w komunikacji z pacjentami. Narzędzie ma na celu całościowe ujęcie potrzeb podopiecznych – zarówno medycznych, jak i – zapewniając im także wsparcie psychologiczne.

– Możliwość odebrania nagrody z rąk Jej Królewskiej Mości to ogromny zaszczyt i motywacja do dalszego działania. Dzięki nagrodzie mogę rozwijać swój projekt, czyli aplikację BestCare. Wierzę w to, że kluczem do dobrej współpracy miedzy personelem medycznym a podopiecznymi jest posiadanie informacji na temat preferencji i indywidualnych potrzeb pacjenta – komentuje Aleksandra Kobza, dodając, że stypendium w wysokości 6 tys. euro przeznaczyła już na studia podyplomowe z zakresu psychologii praktycznej.

Uznanie dla pielęgniarek i rola technologii

Podczas ceremonii Królowa Sylwia podkreśliła wyjątkową rolę pielęgniarek w systemie opieki zdrowotnej, apelując o należne im uznanie i szacunek. Jej słowa spotkały się z entuzjastycznym przyjęciem zgromadzonych gości. Po części oficjalnej odbyły się panele dyskusyjne z udziałem ekspertów, polityków i praktyków, poświęcone m.in. nowoczesnym technologiom, sztucznej inteligencji w medycynie oraz zdrowiu egzystencjalnemu. Aleksandra Kobza zwróciła uwagę na duże znaczenie psychologicznego aspektu opieki, który znalazł szczególne miejsce w tych rozmowach.

Nagroda pielęgniarska, który rozwija liderów innowacji

Queen Silvia Nursing Award to cykliczny, kompleksowy program akceleracyjny, który wyposaża laureatów w pełen pakiet narzędzi do rozwoju zawodowego i wdrażania innowacji. Zwycięzca otrzymuje stypendium w wysokości 6 000 euro, stanowiące kapitał na realizację projektu lub dalsze kształcenie. Wartość finansową uzupełnia kluczowy element programu: dostęp do networkingu z partnerami projektu z Polski oraz innych krajów europejskich. Nagroda buduje również prestiż i wiarygodność zawodową laureata, który otrzymuje dyplom osobiście z rąk Królowej Szwecji Sylwii i dołącza do elitarnej, międzynarodowej sieci absolwentów – społeczności będącej platformą stałej wymiany doświadczeń i współpracy z liderami opieki zdrowotnej na całym świecie.

Jubileuszowa edycja QSNA w Polsce

Podczas gdy Aleksandra Kobza świętuje swój międzynarodowy sukces, w Polsce trwa nabór do 10., jubileuszowej edycji Queen Silvia Nursing Award. Pielęgniarki, pielęgniarze oraz studenci pielęgniarstwa mogą zgłaszać swoje innowacyjne pomysły na rozwój opieki długoterminowej do 31 października 2025 r. Zgłoszenia do jubileuszowej 10. polskiej edycji QSNA można przesyłać poprzez stronę: www.queensilvianursingaward.pl

Polską edycję nagrody od 2016 roku organizuje Fundacja Medicover, która niezmiennie wspiera rozwój kompetencji pielęgniarek i pielęgniarzy oraz promuje liderów zmian w sektorze ochrony zdrowia.

– Ceremonia w Sztokholmie pokazuje, że głos polskich pielęgniarek jest słyszany na arenie międzynarodowej. Zachęcamy wszystkie osoby pracujące w zawodzie oraz studentów do udziału w jubileuszowej edycji – to szansa nie tylko na stypendium, lecz przede wszystkim na rozwój i realny wpływ na poprawę jakości opieki pielęgniarskiej – mówi dr n. o zdr. Karolina Prasek, dyrektor Działu Rozwoju Pielęgniarstwa i Położnictwa w Medicover.

Artykuł Polska pielęgniarka nagrodzona przez królową Szwecji pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

– Pielęgniarkom potrzebne jest zrozumienie i szacunek – podkreśla prof. dr hab. Anna Jurczak, kierownik Zakładu Pielęgniarstwa Specjalistycznego Katedry Pielęgniarstwa Specjalistycznego i Ratownictwa Medycznego Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie oraz prodziekan Wydziału Nauk o Zdrowiu PUM

NAGRODA ZAUFANIA ZŁOTY OTIS 2024 ZA DOROBEK ŻYCIA W PIELĘGNIARSTWIE

Z prognoz wynika, że w 2030 roku w polskim systemie zabraknie ok. 100 tys. pielęgniarek. Czy da się jeszcze uniknąć czarnego scenariusza?

Prognozy przedstawiane przez Naczelną Izbę Pielęgniarek i Położnych wskazują na istotne zagrożenia dla stabilności sytuacji kadrowej tej grupy zawodowej. Wynika to z wysokiej i wciąż rosnącej średniej wieku pielęgniarek, a tym samym nabywania przez nie uprawnień emerytalnych, rosnących w perspektywie kolejnych lat. W celu uniknięcia czarnego scenariusza istnieje konieczność podjęcia szeroko zakrojonych działań promujących ten zawód wśród uczniów szkół średnich. Być może dostosowany do współczesnych wymagań zawodowych musi zostać program kształcenia pielęgniarek. Pojawiają się bowiem głosy, że pielęgniarstwo powinno być kierunkiem bardziej praktycznym niż teoretycznym. Warto zaznaczyć, że w uczelni w ostatnich latach obserwujemy wzrost zainteresowania studiowaniem na kierunku pielęgniarstwo.

Mam nadzieję, że wzrost płac, gwarantowany przez ustawę o wynagrodzeniach w ochronie zdrowia, zahamuje odpływ pielęgniarek. Jako prodziekan Wydziału Nauk o Zdrowiu Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego uczestniczę również w postępowaniach nostryfikacyjnych pielęgniarek z naszej wschodniej granicy i nie tylko, co niewątpliwie zmniejszy braki kadrowe.

Według statystyk blisko połowa absolwentek studiów pielęgniarskich nie pracuje później w zawodzie. Dlaczego?

W pewnym okresie obserwowana była tendencja emigracji zarobkowej pielęgniarek, aczkolwiek w ostatnich latach widoczny jest trend malejący. Rezygnacja z pracy w zawodzie była swego czasu podyktowana niskim poziomem wynagrodzeń, chociaż liczne badania wskazują, że nadal jest to powodem rezygnacji z pracy w zawodzie. Pielęgniarstwo to profesja sfeminizowana, co wiąże się z tak zwaną czasową biernością zawodową spowodowaną ciążą albo urlopem macierzyńskim czy wychowawczym. Absolwenci pielęgniarstwa niejednokrotnie na początku swojej drogi zawodowej zderzają się z wieloma niedogodnościami i trudnościami: ciężkimi i specyficznymi warunkami pracy, mnogością pacjentów przypadających na jedną osobę, pracą na zmiany, w godzinach nocnych. To powoduje, że poszukują pracy w innych obszarach. Istnieje bowiem popyt w sektorze komercyjnym czy biznesie okołozdrowotnym. W tych obszarach pielęgniarka może liczyć na lepsze warunki zatrudnienia, zarówno w wymiarze finansowym, jak i komfortu pracy.

Współczesne pielęgniarstwo wiąże się z dużą samodzielnością, a zakres kompetencji tej grupy zawodowej w ostatnich latach stale się poszerza. Pielęgniarki mogą ordynować niektóre leki i wyroby medyczne, wypisywać recepty, udzielać porad, przeprowadzać badanie fizykalne, leczyć rany, wypisywać skierowania na niektóre analizy laboratoryjne. To może młodych ludzi przytłaczać i powodować, że rezygnują, szukając innej, łatwiejszej pracy. Nowe pokolenie pielęgniarskich „zetek” ceni sobie work-life balance. Młodzi ludzie cechują się już innym systemem wartości, nie chcą pracować na kilku etatach, dla nich priorytetem jest zachowanie równowagi pomiędzy życiem zawodowym a prywatnym.

Dlaczego zainteresowała się pani pielęgniarstwem?

Już od najmłodszych lat wykazywałam chęć niesienia pomocy słabszym, więc wybór szkoły o profilu medycznym był czymś naturalnym. Przede wszystkim chciałam pomagać kobietom na każdym etapie ich życia, stąd decyzja o kształceniu w zawodzie położnej. Następnie ukończyłam studia na kierunku pielęgniarstwo i tak to się już dalej potoczyło.

Jakie są wady i zalety tego zawodu?

Na pewno daje możliwości rozwoju zawodowego, wyboru dogodnego systemu pracy, w poradni, przychodni podstawowej opieki zdrowotnej czy szpitalu, zarówno w systemie dyżurowym, jak i ośmiogodzinnym w dni robocze. Jak już wspomniałam, dzięki wysoko stawianym wymaganiom dotyczącym wykształcenia zawód ten umożliwia samodzielne wykonywanie świadczeń zapobiegawczych, diagnostycznych, leczniczych i rehabilitacyjnych, a zakres kompetencji w ostatnich latach znacznie się rozszerzył. Uzyskanie tytułu magistra uprawnia do podjęcia studiów trzeciego stopnia i uzyskania stopnia doktora.

Jeśli chodzi o wady, na pewno jest to zawód bardzo wymagający ze względu na swoją złożoność, a także wielozadaniowość. W jego specyfikę wpisany jest stały kontakt z drugim człowiekiem, chorym, cierpiącym, niekiedy umierającym, co powoduje, że pielęgniarki narażone są na permanentne oddziaływanie stresu zawodowego.

Jest pani specjalistką w dziedzinie pielęgniarstwa epidemiologicznego. Co kryje się za tym określeniem?

Pielęgniarstwo epidemiologiczne to specjalizacja, która łączy w sobie niemal wszystkie dziedziny medyczne. W obecnych czasach jest jedną z najszybciej rozwijających się dziedzin pielęgniarstwa, bowiem skuteczne zapobieganie zakażeniom szpitalnym to kluczowe zadanie dla prawidłowego funkcjonowania każdej jednostki. W placówkach ochrony zdrowia zarówno pacjenci, jak i pracownicy są nieustannie narażeni na kontakt z niebezpiecznymi dla zdrowia czynnikami, dlatego profilaktyka i leczenie zakażeń stanowią najistotniejsze z działań mających na celu zapobieganie rozprzestrzenianiu się epidemii. Pielęgniarka posiadająca tę specjalizację staje się częścią szpitalnego zespołu do spraw zakażeń i pełni w nim niezwykle ważną rolę związaną z identyfikacją oraz monitorowaniem ognisk epidemicznych i endemicznych w szpitalu. Dlatego musi charakteryzować się ogromną wiedzą na temat jednostek chorobowych kwalifikujących do zakażeń, mikrobiologii, dezynfekcji, antybiotykoterapii oraz szeroko pojętej higieny. W tej specjalizacji istotnym elementem jest nieustanne pogłębianie wiedzy w zakresie zakażeń, bowiem rozwój epidemiologii jako dziedziny nauki, a także stałe udoskonalanie technologii medycznych stawia codziennie kolejne wymagania.

Czy na przestrzeni lat zauważyła pani zmiany w podejściu do uprawiania zawodu pielęgniarki?

Każda profesja ma swoją historię i własne regulacje prawne. Zawód pielęgniarki wyróżnia od innych zawodów charakter i specyfika. Zrozumienie nowoczesnego pielęgniarstwa wymaga orientacji w historii i w kontekście zmian, które dokonywały się w szkolnictwie i prawie stanowiącym o tym zawodzie. Pielęgniarstwo przeszło długą drogę od funkcji pomocniczo-opiekuńczej do udziału w szeroko pojętym procesie leczenia i uzyskania całkowitej samodzielności. Realizacja działań w edukacji pielęgniarek w Polsce zaowocowała wprowadzeniem kwalifikacji zawodowych w postaci trzystopniowego systemu kształcenia na studiach: licencjackich, magisterskich i doktoranckich. Według niektórych pielęgniarstwo to nie tylko zawód, to także styl życia i możliwość wszechstronnego rozwoju. Konieczne jest stałe budowanie odpowiedniego społecznego wizerunku pielęgniarek opartego na zrozumieniu i szacunku.

Dlaczego w pielęgniarstwie wciąż dominują kobiety?

Pielęgniarstwo niewątpliwie było łączone z kobiecością. Przyczyn tego zjawiska należy upatrywać przede wszystkim w tradycyjnym postrzeganiu płci, aczkolwiek podtrzymywanie stereotypów też odgrywa niemałą rolę. Badania przeprowadzone wśród polskich studentów pielęgniarstwa wykazały, że zawód ten jest mało atrakcyjny dla mężczyzn, bo panuje opinia, że jest „mało męski”. W Polsce dysproporcje między mężczyznami a kobietami w pielęgniarstwie są znaczne. Sytuacja ta jest zdecydowanie odmienna w krajach wysoko rozwiniętych, takich jak Wielka Brytania, Stany Zjednoczone czy Włochy, gdzie udział pierwiastka męskiego w pielęgniarstwie staje się coraz większy. Być może panaceum na rosnący deficyt kadry jest promocja profesji pielęgniarskiej wśród obu płci. Tym bardziej, że trend zaczyna się zmieniać i coraz częściej na studia pielęgniarskie przychodzą mężczyźni.

Co uważa pani za swój największy sukces zawodowy?

Z perspektywy czasu myślę, że udało mi się osiągnąć bardzo dużo. Uzyskanie stopnia doktora i doktora habilitowanego wydawało mi się już niemałym osiągnięciem. Zwieńczeniem było uzyskanie tytułu profesora. Aczkolwiek nie przyszło to łatwo, sukces okupiony był ciężką pracą naukowo-badawczą. Moją dumą jest wspaniały zespół, którym kieruję w Katedrze Pielęgniarstwa Specjalistycznego i Ratownictwa Medycznego. Myślę, że tworzymy jeden, zgrany team. Swoistym sukcesem jest możliwość kształcenia kolejnych pokoleń młodej kadry pielęgniarskiej. Dumna jestem, kiedy pod moją opieką uzyskują kolejne stopnie naukowe i rozwijają się zawodowo.

Jakie plany na przyszłość?

Współczesny świat stawia przed nami nowe wyzwania, zatem konieczność stałego doskonalenia i podążania za nowymi technologiami medycznymi jest wpisana w rozwój naukowo-badawczy. Kierując wielodyscyplinarną katedrą, w której realizowane są przedmioty z pielęgniarstwa specjalistycznego: internistycznego, chirurgicznego, neurologicznego, psychiatrycznego, anestezjologicznego oraz ratownictwa medycznego, zobligowana jestem do wprowadzania nowoczesnych metod dydaktycznych, również z wykorzystaniem sztucznej inteligencji.

Przy tylu obowiązkach zawodowych czas wolny jest pewnie dla pani pojęciem abstrakcyjnym. Jeśli jednak zdarzą się już wolne chwile, jak pani lubi je spędzać?

Z przykrością muszę przyznać, że moje pokolenie nie jest nauczone zachowania balansu pomiędzy pracą a życiem zawodowym, nad czym ubolewa niestety zwłaszcza rodzina. Jeśli już wygospodaruję wolną chwilę, chętnie czytam, przede wszystkim ogólnie pojętą beletrystykę. Moją pasją jest również ogród i uprawa roślin ozdobnych. Ogrodnicze inspiracje czerpię zarówno z internetu, jak i chętnie sięgam po tradycyjne techniki uprawy roślin.

Rozmawiał: Rafał Natorski

Artykuł Pomoc słabszym to moje powołanie pochodzi z serwisu Świat Lekarza.