Nabór placówek trwa do 27 lutego. Udział w akcji jest bezpłatny.

Polskie Towarzystwo Okulistyczne (PTO), Sekcja Jaskry PTO i Polski Związek Niewidomych ogłaszają nabór placówek do szóstej edycji społecznej akcji badań przesiewowych w kierunku jaskry. Inicjatywa realizowana jest corocznie w ramach obchodów Światowego Tygodnia Jaskry, który w tym roku przypada pomiędzy 6 a 12 marca. Udział w akcji to okazja do promocji zarówno lekarzy, jak i gabinetów okulistycznych. W 2021 roku w akcji wzięło udział 78 gabinetów okulistycznych na terenie 40 miast i 15 województw. Placówki zaoferowały łącznie 3080 miejsc dostępnych dla pacjentów. Formularz rejestracyjny znajduje się na stronie: www.tydzienjaskry.pl.

Akcja Polscy Okuliści Kontra Jaskra trwa nieprzerwanie od 2017 roku z inicjatywy Polskiego Towarzystwa Okulistycznego oraz lekarzy okulistów z całego kraju. Celem akcji jest podniesienie świadomości społeczeństwa na temat jaskry oraz zwiększenie wykrywalności tej choroby we wczesnych stadiach zaawansowania, ponieważ może ona dotyczyć nawet 800 tysięcy Polaków, jednak ogromna część tych osób nie jest świadoma swojego schorzenia. Związane jest to z faktem, że w 90% przypadków jaskra przebiega bez zauważalnych przez pacjenta objawów, a zachorować mogą wszyscy ? niezależnie od wieku czy płci.

W ramach inicjatywy, wśród wszystkich chętnych osób, u których wcześniej nie zdiagnozowano jaskry i tych, którzy nie badali wzroku przez co najmniej rok – przeprowadzane zostaną badania przesiewowe w kierunku jaskry, czyli: badania budowy dna oka, grubości rogówki, ciśnienia wewnątrzgałkowego oraz wywiad lekarski.

W przypadku jaskry nie można mówić o działaniach profilaktycznych. Jedynym sposobem na uratowanie wzroku pacjentów jest wczesna diagnoza. Każdy powinien więc raz na dwa lata zgłosić się na badania przesiewowe wzroku, a osoby z grupy podwyższonego ryzyka powinny odwiedzać gabinet okulistyczny nawet co 12 miesięcy. Wzrost wykrywalności jaskry w jej wczesnych stadiach zaawansowania, możliwy dzięki regularnym badaniom, jest więc niezmiernie ważny, ponieważ oznacza uratowanie wzroku wielu osobom.

– Drodzy Państwo, gorąco zachęcam, a nawet apeluję o przyłączenie się do organizowanej przez nas inicjatywy Polscy Okuliści Kontra Jaskra. Tegoroczna edycja nabiera jeszcze większego znaczenia, ponieważ w okresie pandemii Covid-19 inne problemy zdrowotne niestety często schodzą na dalszy plan. Choroby oczu nie poczekają jednak na koniec pandemii, one wciąż są tak samo groźne i wymagają wczesnej diagnostyki oraz wdrożenia leczenia. Wspólnie zadbajmy o zdrowie Polaków w tym trudnym dla nas wszystkich czasie. – apeluje prof. dr hab. n. med. Jacek P. Szaflik, Prezes Polskiego Towarzystwa Okulistycznego.

Aby zgłosić chęć udziału w akcji należy wypełnić formularz dostępny na stronie: www.tydzienjaskry.pl/rejestracja-gabinetu, następnie wydrukować potwierdzenie zgłoszenia przesłane e-mailem oraz odesłać skan tego dokumentu opatrzony pieczątką placówki na adres: tydzienjaskry@pto.com.pl.

Chętne do zaangażowania się placówki okulistyczne muszą zadeklarować godziny bezpłatnych przyjęć na wizyty, które zaoferują zainteresowanym pacjentom. Do każdego gabinetu, na wskazany w formularzu adres, zostaną wysłane pakiety startowe zawierające materiały do druku.

Artykuł Polskie Towarzystwo Okulistyczne zaprasza gabinety i poradnie do udziału w VI edycji ogólnopolskiej akcji Polscy Okuliści Kontra Jaskra pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

W Polsce żyje ok. 3 mln osób z problemami wzroku, w tym niespełna 2 mln ma orzeczoną dysfunkcję wzroku, z czego większość jest wynikiem różnych schorzeń, a nie stanem od urodzenia i są to osoby w różnym wieku. Dzieci, młodzież, a także dorośli. Są to osoby albo niedowidzące, albo niewidome, ale także ociemniałe, które straciły wzrok po 5. roku życia. Jeszcze do niedawna wiele z nich, nie mogąc sobie poradzić z niepełnosprawnością, było skazane na pomoc najbliższych, zaszywało się w domach. Dziś to się już zmienia, o czym świadczy obecność osób niedowidzących lub niewidomych w różnych dziedzinach życia. Stało się to możliwe w dużej mierze dzięki rehabilitacji wzroku. Na czym polega rehabilitacja wzroku mówi Anna Woźniak-Szymańska, prezes Polskiego Związku Niewidomych.

Rehabilitacja kojarzy nam się głównie z problemami ortopedycznymi, kardiologicznymi.

Rehabilitacja wzroku, czyli rehabilitacja osób niedowidzących i tych, które całkowicie straciły wzrok, polega, najogólniej mówiąc, na nauce umiejętności radzenia sobie w różnych sytuacjach codziennego życia, wykonywania czynności technikami bezwzrokowymi, nauce orientacji przestrzennej, obsługi nowoczesnych urządzeń optycznych i elektronicznych, takich jak lupy, telefony, komputery, tablety, a także na nauce pisma punktowego. Tego typu rehabilitacja obejmuje też dobór pomocy optycznych i nieoptycznych, jeśli zachodzi taka potrzeba. Niezbędne w procesie rehabilitacji jest również wsparcie psychologiczne.

Oczywiście inaczej będzie wyglądała rehabilitacja u tych, którzy nie widzą od urodzenia, a inaczej u osób, które straciły wzrok w wyniku urazów lub chorób, takich jak jaskra, zwyrodnienie plamki żółtej, wskutek zaćmy, cukrzycy, stwardnienia rozsianego, niektórych innych schorzeń neurologicznych bądź onkologicznych.

Kto zajmuje się taką rehabilitacją, gdzie ona się odbywa? I jak można zostać rehabilitantem osób z dysfunkcją wzroku ? to dość specyficzny rodzaj rehabilitacji.

To głównie tyflopedagodzy, czyli osoby z wyższym wykształceniem, przygotowane do nauki i rehabilitacji dzieci i młodzieży, ale także instruktorzy orientacji przestrzennej, technicy usprawniania widzenia, instruktorzy nauki czynności życia, psycholodzy, okuliści. Jeśli chodzi o tyflopedagogów, to współpracujemy z akademiami pedagogiki specjalnej. Szkolimy, doszkalamy osoby zatrudniane w naszych placówkach lub te, które chcą zdobyć nowe umiejętności. Współpracujemy z podobnymi ośrodkami na świecie, dzięki czemu poznajemy nowe technologie i nowe narzędzia, ułatwiające niedowidzącym i niewidomym funkcjonowanie.

Rehabilitacja jest prowadzona w naszych placówkach specjalistycznych na terenie całego kraju. Inne metody stosowane są podczas pracy z dziećmi, inne w przypadku dorosłych.

Od czego zazwyczaj zaczyna się rehabilitacja, niezależnie od tego, czy jest to osoba niedowidząca, czy niewidząca?

Zaczynamy od przekonania takiej osoby, żeby w ogóle chciała rozpocząć proces rehabilitacji, bo to dla wielu z nich wcale nie jest oczywiste. Niektórzy uważają, że utrata wzroku to koniec świata, że poruszanie się z laską to wstyd i lepiej siedzieć w domu. Przekonujemy, że po utracie wzroku można dalej dobrze funkcjonować, pracować, być pożytecznym i mieć ciekawe życie, wykorzystując metody techniki, których nauczamy. Uświadamiamy, że dalej można pełnić różne role życiowe, być mamą, tatą, gospodynią domową, pracownikiem.

Proces rehabilitacji u różnych osób przebiega w różnym tempie i czasie. Kiedyś było trudniej, np. do nauki czytania mieliśmy tylko alfabet Braille?a, dziś możemy czytać i pisać, używając udźwiękowionych programów na różnych urządzeniach. Możemy korzystać np. z informacji Google?a, You Tube, rozpoznawać banknoty, czytać książki, korespondować z całym światem. Istnieje też możliwość wykorzystywania urządzenia do poruszania się w przestrzeni, dzięki czemu więcej osób jest aktywnych, osiąga lepsze wykształcenie i znajduje ciekawą pracę.

Jaką rolę w tej rehabilitacji odgrywa psycholog?

Bardzo istotną. To on głównie przekonuje, że warto, że trzeba się rehabilitować, bo to jest szansa na powrót do normalnego życia. Jego zadanie to przywrócenie wiary w siebie, że się uda. Rzecz jasna najlepiej byłoby, gdybyśmy mogli przywrócić wzrok, ale na razie to nie jest możliwe. Jednak możliwe jest w miarę sprawne funkcjonowanie w życiu rodzinnym, społecznym i zawodowym. Pierwsza reakcja osób, które widziały, ale utraciły wzrok, jest zawsze taka sama: to koniec świata. Zadanie psychologa to przekonanie kogoś takiego, że to nieprawda, że nawet igłę można samodzielnie nawlec, opanowując odpowiednią technikę.

Wspomniała Pani o edukacji. Czego jeszcze może nauczyć rehabilitacja, co jeszcze można z niej wynieść?

Polski Związek Niewidomych pomaga, udzielając informacji o instytucjach, w których można uzyskać wsparcie prawne, o placówkach leczniczych i rehabilitacyjnych. Może pomóc w kontaktach z osobami, które już przeszły tę trudną drogę. Ich doświadczenie jest dowodem na to, że mimo utraty wzroku zakładają rodziny i są szczęśliwymi ludźmi.

Prognozy są takie, że osób z dysfunkcją wzroku będzie przybywać, m.in. na skutek zwiększania się liczby zachorowań na te choroby cywilizacyjne, które mogą przyczyniać się do utraty wzroku. Jak można byłoby to powstrzymać?

Badajmy regularnie wzrok! To podstawa. Wiele schorzeń narządu wzroku przez długi czas postępuje bezobjawowo. O jaskrze mówi się, że to jeden z cichych zabójców. Profilaktyka może uchronić przed konsekwencjami utraty wzroku.

Rozmawiała Bożena Stasiak

Artykuł Anna Woźniak-Szymańska: Tyflopedagodzy uczą życia na nowo pochodzi z serwisu Świat Lekarza.