Chciałbym, aby warsztaty WCCI przełożyły na stronę praktyczną, czyli żeby wreszcie były finansowane – tak jak powinny – metody kardiologii interwencyjnej, które są w Polsce niedofinansowane albo w ogóle niefinansowane, choć udowodniono, że są bezpieczne i skuteczne – mówi prof. Adam Witkowski, kierownik Kliniki Kardiologii i Angiologii Interwencyjnej Instytutu Kardiologii w Warszawie.

?W dniach 20-22.04.2022 r. odbywa się konferencja Warsaw Course on Cardiovascular Interventions (WCCI) organizowana przez Fundację Wspierania Kardiologii Interwencyjnej pod auspicjami Asocjacji Interwencji Sercowo-Naczyniowych PTK we współpracy z najważniejszymi europejskimi instytucjami zrzeszającymi środowisko specjalistów sercowo-naczyniowych. Czego lekarze dowiadują się na warsztatach, które pan współorganizuje?

Najważniejsze jest zaprezentowanie nowych metod leczenia albo zastosowania metod już uznanych u specyficznych grup chorych. Chodzi nam o zabiegi przezcewnikowe i przezskórne na tętnicach wieńcowych w chorobach strukturalnych serca, czyli na zastawkach serca. Oprócz tego organizujemy sesje dotyczące leczenia nie tylko interwencyjnego, ale również leczenia szczególnie ważnych grup chorych, jak pacjenci z niewydolnością serca, których jest bardzo wielu w Polsce i którym są aplikowane nowe leki. Chcemy także poinformować kolegów i koleżanki o leczeniu hiperlipidemii, która stanowi ważny problem, jest potężnym ryzykiem rozwoju miażdżycy tętnic, w tym tętnic wieńcowych. Mamy odpowiednie leki, program ministerialny i nowe terapie, które może zostaną objęte refundacją. Słowem, chcemy powiedzieć o tym, co będzie nas czekało w niedalekiej przyszłości.

Jednym z tematów jest rola i miejsce urządzeń mechanicznego wspomagania serca w kardiologii inwazyjnej. Czy w dalszym ciągu zwapnienia tętnic wieńcowych są największym wrogiem kardiologa interwencyjnego?

Mamy urządzenia wspomagające pracę lewej komory, które stosujemy w zabiegach przezskórnych angioplastyki tętnic wieńcowych. Stosuje się je u chorych z uszkodzeniem serca, a szczególnie z bardzo złą kurczliwością serca, przede wszystkim jego lewej komory. Ci chorzy, zwłaszcza z dużym uszkodzeniem serca, w trakcie zabiegu angioplastyki wieńcowej, gdzie na krótko zamyka się tętnicę wieńcową, a potem ją poszerza, mogą to bardzo źle tolerować, grozi im wstrząs kardiogenny lub obrzęk płuc. Mamy więc specjalne pompy zewnętrzne, które są podłączone do cewnika. Wprowadza się je do lewej komory serca, wspomagają jej pracę. I nawet jak u chorego ? na skutek niedokrwienia przy zabiegu ? obniży się znacznie kurczliwość mięśnia sercowego lub będzie pojawi się jakieś groźne zaburzenia rytmu wywołane niedokrwieniem, to ta pompa utrzyma go przy życiu.

W jakich jeszcze przypadkach stosowane są te pompy?

Drugim wskazaniem do użycia takiej pompy są przypadki chorych, którzy nawet w przebiegu ostrego zespołu wieńcowego serca są we wstrząsie kardiogennym. Wtedy też zastosowanie takiego urządzenia wspomagającego pracę lewej komory pozwala na bezpieczne wykonanie zabiegu angioplastyki wieńcowej ? otwarcia tętnicy, której zamknięcie jest odpowiedzialne za zawał. Chory ma dodatkowo pompowaną krew, dlatego że pompa wymusza jakby wyrzut krwi z lewej komory, niezależnie od pracy serca. W związku z tym nawet jak serce na chwilę stanie, to ona i tak będzie pompować krew i chory będzie nadal żył. Tak więc mamy pompy zewnętrzne do czasowego wspomagania pracy lewej komory serca, które stosuje się przy zabiegach wysokiego ryzyka przezskórnej angioplastyki wieńcowej. Te zabiegi są refundowane na indywidualne zgłoszenie do NFZ, ale fundusz nie robi z tym ostatnio problemów i zwykle przyznaje refundację. Jest to zasługą wiceministra Macieja Miłkowskiego, który odpowiedział na naszą prośbę w tym zakresie.

A w przypadku zwapnienia tętnic wieńcowych: jak sobie radzi kardiologia interwencyjna?

Zwapnienia w ścianie tętnic wieńcowych, jeżeli są duże, bardzo ograniczają możliwość poszerzenia ich przy pomocy balonu czy stentu. Dlatego są urządzenia jak rotablator, takie jakby wiertło z oliwką na końcu, co powoduje zabranie części zwapnienia i umożliwia poszerzenie tętnicy w tym miejscu, poprzez balon czy wszczepienie stentu. Innym rozwiązaniem jest metoda ultradźwiękowa ? wprowadza się balon, przez który emitowane są ze źródła zewnętrznego ultradźwięki kruszące zwapnienia, powodując, że ściana tętnicy staje się podatna na poszerzenie. Pierwsza metoda jest starsza i dość powszechnie stosowana w Polsce. Drugą, nowszą metodę, stosuje jeszcze niewiele ośrodków, z uwagi na wysokie koszty, a nie jest ona na razie refundowana.

Która z tych metod jest lepsza?

W niektórych przypadkach stosujemy jedną, w innych ? drugą; po prostu w zależności od rodzaju zwapnienia wybiera się jedną z nich, rotablator zapewne będzie korzystniejszym rozwiązaniem w przypadku super-ciasnych zwężeń tętnicy, a także mocno zwapniałych, natomiast metoda kruszenia zwapnień przy pomocy ultradźwięków emitowanych z balonika jest bardziej przydatna przy zwężeniach tętnic nie tak ciasnych, za to długich, wtedy można osiągnąć w bezpieczny sposób to samo, co w przypadku zastosowania rotablatorów.

Czy kardiologia interwencyjna powinna iść w parze z kardiochirurgią, czy też być kontra tej dziedzinie i praktyce lekarskiej?

Musimy ściśle współpracować, bo mamy tych samych pacjentów ? zarówno z chorobą wieńcową, jak i z chorobami zastawek, i wiele rzeczy załatwiamy w obrębie tzw. hard teamu. Kardiolodzy interwencyjni spotykają się z kardiochirurgami i wspólnie omawiają pacjentów, decydując, czy mają być oni kierowani do leczenia kardiochirurgicznego czy raczej metodami przezskórnymi. Okres przeciwstawiania kardiochirurgii kardiologii interwencyjnej mamy szczęśliwie za sobą, a teraz jesteśmy nastawieni na jak najdalej idącą współpracę. Te metody zaczęły bowiem wzajemnie się przenikać, co najlepiej widać po leczeniu zastawek serca.

Warsztaty są organizowane od lat. Czy mamy obecnie do czynienia z jakimiś nowościami w zakresie kardiologii interwencyjnej?

Powiem tak, nic przełomowego się nie wydarzyło, a stale wchodzą nowe technologie, przede wszystkim, jeśli chodzi o przezcewnikowe przezskórne leczenie zastawek serca. Z drugiej strony, to wszystko dość powoli trwa w badaniach klinicznych. O tym, co nas czeka w przyszłości. Będziemy właśnie mówić na konferencji, jakie nowe metody mogą się pojawić, a które rozszerzą krąg pacjentów, jakim będziemy w stanie pomóc.

Jaką widzi Pan przyszłość kardiologii interwencyjnej? Co nas czeka?

Przyszłość jest bardzo obiecująca, wchodzą właśnie nowe metody leczenia, które stosują sami kardiolodzy interwencyjni, albo współpracując z kardiochirurgami, np. przy zastawkach serca. Coraz więcej jest koncepcji nowych urządzeń, ale to wszystko potrwa, zanim wejdzie do praktyki klinicznej. Najlepsze metody muszą być najpierw sprawdzone w badaniach ? czy są bezpieczne i czy dają dodaną wartość w stosunku do obecnie stosowanych. Myślę, że te nowe metody leczenia, które są już sprawdzone i mają rekomendację Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego, musimy koniecznie promować, rozmawiać z Ministerstwem Zdrowia i Narodowym Funduszem Zdrowia w sprawie ich refundacji. Zwłaszcza, że Polska trochę odstaje od innych krajów europejskich pod względem stosowanych metod leczenia w kardiologii interwencyjnej, a umieralność z powodu chorób układu sercowo-naczyniowego jest ciągle wysoka i zajmuje pierwsze miejsce.

Oprócz leczenia ważna jest prewencja, o czym przekonaliśmy się, wprowadzając prewencję wtórną po zawale, gdzie w ramach Programu Ostry Zawał chorzy przez rok mają zaplanowane wizyty u lekarza, co dało znaczący spadek umieralności.

Mamy też coraz starszych pacjentów, którym można pomóc.

Tak, żyjemy coraz dłużej, dzięki podniesieniu stopy życiowej, możemy przeprowadzać zabiegi lecznicze w coraz późniejszym wieku. Chociaż w ostatnich 4-5 latach wydłużanie życia się zahamowało.

Dlaczego?

Ponieważ umierają pacjenci z tzw. przyczyn możliwych do uniknięcia, gdzie można by zastosować jakieś leczenie, ale go nie wdrożono, np. chorzy się nie zgłosili na czas, lekarz ich nie skierował, gdzie trzeba; także okres pandemii zebrał żniwa.

Chciałbym, aby warsztaty były udanym wydarzeniem, ciekawym, żeby pokazały jak najwięcej nowych metod leczenia, a także, by odbyły się na nich interesujące dyskusje. Chciałbym też, żeby wszystko to przełożyło na stronę praktyczną, czyli żeby wreszcie były finansowane tak jak powinny metody kardiologii interwencyjnej, które są w Polsce niedofinansowane albo w ogóle niefinansowane, ale udowodniono, że są bezpieczne i skuteczne.

Rozmawiała: Barbara Jagas

Artykuł Prof. Adam Witkowski: Warsztaty kardiologii interwencyjnej w edukacji lekarzy pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

W dniach 20-22.04.2022 r. odbędą się 26-ta konferencja Warsaw Course on Cardiovascular Interventions (WCCI) organizowane przez Fundację Wspierania Kardiologii Interwencyjnej pod auspicjami Asocjacji Interwencji Sercowo-Naczyniowych Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego (PTK) oraz we współpracy z najważniejszymi europejskimi instytucjami zrzeszającymi środowisko specjalistów sercowo-naczyniowych, w tym z EuroPCR,  European Bifurcation Club i Euro CTO Club. Organizatorzy zamierzają dokonać wielkiego przeglądu medycyny sercowo-naczyniowej na międzynarodową skalę.

WCCI to historia, która tworzy historię

WCCI czyli Warsaw Course on Cardiovascular Interventions to największa, najstarsza i najbardziej prestiżowa międzynarodowa konferencja z zakresu kardiologii interwencyjnej w Polsce.

W zeszłym roku obchodziliśmy srebrny jubileusz, czyli 25-lecie naszych warsztatów. Nasze warsztaty tworzą historię kardiologii interwencyjnej w Polsce i na świecie. Początków naszych warsztatów należy szukać nad Bałtykiem, ponieważ to właśnie w Szczecinie, gdzie wtedy pracowałem jako kardiolog, odbyła się ich pierwsza edycja pod nazwą Zachodniopomorskich Warsztatów Hemodynamicznych. Było to w 1997 r. i uczestniczyło w nich ponad 100 osób. Dziś nasze warsztaty przyciągają co roku nawet 1000 osób z całego świata mimo dwóch trudnych lat pandemii, również w wersji hybrydowej cieszą się niesłabnącym zainteresowaniem. – podkreśla prof. Robert J. Gil, Dyrektor WCCI, Kierownik Kliniki Kardiologii Inwazyjnej, Centralny Szpital Kliniczny MSWiA, Prezes Elekt Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego.

Wśród stałych uczestników WCCI dominują kardiolodzy, kardiolodzy interwencyjni i kardiochirurdzy z Polski oraz ze świata. Nie brakuje również przedstawicieli innych dziedzin medycyny zaangażowanych w leczenie kardiologiczne pacjentów – anestezjologów, angiologów, chirurgów naczyniowych, radiologów, neurologów, pielęgniarki i techników medycznych oraz studentów kierunków medycznych.

Sercowo-naczyniowy think tank

Warsztaty Warsaw Course on Cardiovascular Interventions (WCCI) organizowane przez Fundację Wspierania Kardiologii Interwencyjnej pod auspicjami Asocjacji Interwencji Sercowo-Naczyniowych Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego (PTK) oraz we współpracy z EAPCI i EuroPCR. Ponadto w tworzeniu programu biorą udział przedstawiciele Asocjacji Intensywnej Terapii Kardiologicznej PTK, Sekcji Kardiochirurgii PTK, Euro CTO Club, Klubu 30 PTK oraz grupa Euro 4C EAPCI.

Celem uatrakcyjnienia naszych Warsztatów w tworzeniu programu biorą udział przedstawiciele najważniejszych środowisk skupionych wokół medycyny sercowo-naczyniowej w Polsce i Europie. Konferencja na stałe wpisała się w ich harmonogram od lat dostarczając uczestnikom warsztatów najnowszej specjalistycznej wiedzy na światowym poziomie. Podkreślić należy, że historia kolejnych Warsztatów WCCI to także historia rozwoju kardiologii interwencyjnej w Polsce. – mówi prof. Adam Witkowski, Dyrektor WCCI, Kierownik Kliniki Kardiologii i Angiologii Interwencyjnej, Narodowego Instytutu Kardiologii w Warszawie-Aninie, Poprzedni Prezes Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego. – WCCI corocznie sprzyja edukacji i wymianie międzynarodowej kardiologicznej wiedzy i doświadczeń oraz podniesieniu poziomu praktycznej wiedzy w zakresie leczenia chorób serca i naczyń, co poprawia opiekę nad pacjentami kardiologicznymi w Polsce i przyczynia się do poprawy jakości ich życia. To jest szczególnie ważne w starzejącym się polskim społeczeństwie. Istotną częścią warsztatów jest także prezentacja nowych osiągnięć nauki. Pokazy innowacyjnych i najnowocześniejszych technologii oraz urządzeń wykorzystywanych w kardiologii interwencyjnej na całym świecie na stałe już weszły do programu WCCI. – dodaje prof. Witkowski.

W tym roku tematem przewodnim jest rewaskularyzacja tętnic wieńcowych ze szczególnym uwzględnieniem:

• wielonaczyniowej choroby wieńcowej (z i bez zajęcia pnia lewej tętnicy wieńcowej),
• problemu bifurkacji wieńcowych

Poza tym będą omawiane inne ważne zagadnienia, jak:

• przezskórnego leczenia chorób strukturalnych serca (w tym interwencje na zastawce aortalnej, mitralnej oraz trójdzielnej).
• leczenie tętnic obwodowych, w tym u pacjentów z cukrzycą
• diagnostyki i leczenia istotnych czynników ryzyka rozwoju miażdżycy tętnic, w tym choroby niedokrwiennej serca jak hiperlipdemia i nadciśnienie tętnicze.
  

Niezwykle cenimy sobie to, że WCCI stało się symbolem wymiany najlepszych praktyk, miejscem poszukiwania konsensusu i naukowej konfrontacji poglądów, doświadczeń i praktyki klinicznej w skali międzynarodowej. WCCI pomaga wypracować najwyższej klasy naukowy konsensus. Są również obszary, takie jak leczenie zastawki mitralnej, które w Polsce dopiero się rozwija, dlatego dzięki fachowcom z Zachodu, nasi uczestnicy mogą poznać najnowocześniejsze technologie oraz krótko- i długofalowe efekty ich używania u pacjentów. – wyjaśnia prof. Gil.

Mistrzowie w swoim fachu

W programie Warsztatów znajdą się praktyczne sesje dotyczące wewnątrznaczyniowej diagnostyki obrazowej i czynnościowej oraz leczenia najciężej chorych, wymagających urządzeń wspomagania funkcji lewej komory serca.

Między innymi z tego powodu nie zabraknie sesji z pogranicza intensywnej terapii kardiologicznej i kardiologii inwazyjnej. Kontynuujemy cieszące się dużym powodzeniem mini-warsztaty poświęcone leczeniu: przewlekłych okluzji tętnic wieńcowych (WAR-CTO) oraz zabiegom trudnym, przeznaczone dla zaawansowanych operatorów (WAR-CHIP). – zachęca prof. Witkowski.

Tradycyjnie, w trakcie Warsztatów zaplanowane są obok prezentacji wcześniej nagranych szkoleniowych filmów w formacie ?live-in-a box? również transmisje na żywo z renomowanych ośrodków w Warszawie i Krakowie – dodaje prof. Gil.

Społeczny cel warsztatów, czyli Świadome Media

Tematy poruszane podczas Warsztatów WCCI mają doniosłe znaczenie nie tylko dla rozwoju kardiologii w Polsce, ale także ze względów społecznych. Szacuje się, że choroby sercowo-naczyniowe odpowiedzialne są za prawie połowę wszystkich zgonów w Polsce, a nasz kraj charakteryzuje się przedwczesną umieralnością mężczyzn poniżej 65 roku życia. Niewydolność serca, to choroba, z którą na co dzień zmaga się więc ponad milion Polaków. Skala problemu jest zatem znacząca i niezbędne są kompleksowe i systemowe działania w celu przeciwdziałania rozwojowi epidemii chorób serca w Polsce.

Społecznym celem warsztatów WCCI jest zwrócenie uwagi na potrzeby pacjentów kardiologicznych w Polsce oraz konieczność zapewnienia im kompleksowej opieki kardiologicznej. Zdajemy sobie sprawę, że media i dziennikarze osobiście są naszymi sprzymierzeńcami i partnerami w dążeniu do tego celu. Dlatego już po raz trzeci organizujemy wspólnie z fundacją Instytut Świadomości niezwykle ważną debatę Media Świadome Kardiologii, podczas której podsumowywać będziemy kolejny rok kardiologii w pandemii i rozmawiać o niezbędnych rozwiązaniach dla polskich pacjentów w najbliższym czasie. – wyjaśnia prof. Witkowski.

Artykuł WCCI 2022, czyli jak było, jak jest i jak powinno być? pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Pandemia COVID-19 bardzo niekorzystnie odbiła się na sytuacji pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi. Z raportu Ministerstwa Zdrowia wiemy, że największy przyrost zgonów w 2020 roku był spowodowany chorobami układu krążenia. Sądzę, że jeśli nie wydarzy się jakaś katastrofa, wirus nie zacznie znów zbierać żniwa w swojej nowej odmianie, wszystko będzie wracało do normalności – mówi prof. Adam Witkowski.

Panie Profesorze, gdy dwa lata temu został Pan prezesem PTK, nikt nie mógł przypuszczać, że wydarzy się coś takiego jak epidemia COVID-19. To była trudna kadencja. Z jakimi wyzwaniami musiał się Pan mierzyć?

Jeśli chodzi o Polskie Towarzystwo Kardiologiczne, to kadencja przebiegała w dużym stopniu w wymiarze online. Musieliśmy dostosować się do warunków pandemii, działając jako towarzystwo naukowe i współpracując z osobami, które są odpowiedzialne za system ochrony zdrowia, z organizacjami pacjentów, z lekarzami. Odbyły się wszystkie kongresy i konferencje PTK – część była przekładana z nadzieją, że będą mogły odbyć się w normalnym trybie. To się nie udało, wszystkie miały formułę online lub w tryb hybrydowy. O dziwo, nie zmniejszyło to frekwencji, a nawet ją zwiększyło – okazało się, że ta forma wielu osobom była na rękę, mogły z domu uczestniczyć w sesjach, co było dużym ułatwieniem, zwłaszcza w czasie pandemii. Zwykle w kongresie PTK uczestniczy ok. 4-5 tys. osób; w 2020 r. mieliśmy 25 tys. zarejestrowanych osób. Pandemia wiele rzeczy utrudniła, jednak jako PTK wydaliśmy szereg zaleceń i wytycznych dotyczących postępowania z chorymi kardiologicznymi, uruchomiliśmy platformę naukową PTK, by móc finansować kolejne aktywności, zwłaszcza młodych lekarzy.

Jak pandemia COVID-19 wpłynęła na polską kardiologię?

Niestety, bardzo niekorzystnie odbiła się na sytuacji pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi. Z raportu Ministerstwa Zdrowia wiemy, że największy przyrost zgonów w 2020 roku (aż o prawie 17 proc.), był spowodowany właśnie chorobami układu krążenia.

Szpitale były nastawione na leczenie pacjentów zakażonych COVID-19, ograniczały więc liczbę przyjęć pacjentów do planowych procedur kardiologicznych, spadła również liczba leczonych ostrych zawałów serca, co również musiało odbić się na wzroście śmiertelności, a także na wzroście liczby osób z niewydolnością serca. Mimo pandemii apelowaliśmy, żeby nie wstrzymywać pilnych przyjęć do szpitala. Przeprowadzaliśmy też kampanie informacyjne dla pacjentów, żeby nie lekceważyli bólu w klatce piersiowej i zgłaszali się do szpitala. Wspólnie z Ministerstwem Zdrowia zorganizowaliśmy kampanię Nie#ZostańwDomuzZawałem, która – mam nadzieję – przekonała pacjentów, by nie wahali się dzwonić na pogotowie w przypadku podejrzenia zawału serca. To samo dotyczyło udarów mózgu. Choć faktycznie było niewielkie ryzyko zakażenia w szpitalu, to jednak przeczekiwanie w domu zawału serca czy innego ostrego stanu kardiologicznego jest o wiele bardziej niebezpieczne.

Pandemia spowodowała też zahamowanie zmian organizacyjnych w kardiologii?

Niestety, nie udało się wprowadzić KONS – programu koordynowanej opieki nad chorymi z niewydolnością serca. To pewna zadra, którą mam zarówno ja, jak wiele innych osób. Zostało włożone wiele pracy, program był już dopracowany w szczegółach, miał wchodzić w życie. Zapewne zostanie on częściowo zrealizowany w pilotażowym programie sieci kardiologicznej. Bardzo dobrze, że pojawiła się koncepcja sieci, warto jednak zauważyć, że nie zostało w niej dokładnie określone, co zrobić z chorym po wypisie ze szpitala. Brakuje koordynowanej opieki, jaka jest np. w programie KOS-Zawał dla pacjentów po zawale serca. Ministerstwo zapowiada, że gdy pilotaż ruszy, to być może uda się wprowadzić program opieki koordynowanej w części dotyczącej pacjentów z niewydolnością serca.

Czy dzięki temu, że wejdzie pilotaż sieci kardiologicznej, pacjenci z niewydolnością serca będą zaopiekowani?

W ramach sieci mówi się o czterech obszarach: niewydolność serca, wady zastawkowe, nadciśnienie tętnicze oporne na leczenie farmakologiczne, zaburzenia rytmu serca. Niektóre procedury w tych obszarach nie będą wliczane w limit ryczałtowy, tylko będą finansowane poza ryczałtem. Mają być stworzone szybkie ścieżki diagnostyczne, zintensyfikowana współpraca z lekarzami pierwszego kontaktu, pojawią się koordynatorzy diagnostyki i leczenia, infolinia. Jeśli to wszystko zadziała, to sieć kardiologiczna przyczyni się do sprawniejszej diagnostyki i leczenia. Mam nadzieję, że będzie można również dołączyć do tego koordynowaną opiekę nad chorymi z niewydolnością serca. Program pilotażowy jest zaprojektowany na 18 miesięcy, następnie ma być zrobiona ewaluacja, jakie przyniósł efekty.

W 2019 roku wszedł w życie program leczenia hipercholesterolemii rodzinnej, jednak leczonych w nim jest tylko ok. 200 pacjentów. Dlaczego tak niewielu?

Przyczyn jest wiele; z jednej strony – bardzo restrykcyjne, wyśrubowane kryteria włączenia do programu i przez to ograniczone możliwości leczenia nowymi terapiami. Te kryteria mogą nie pozwalać części pacjentów na korzystanie z programu, choć odnieśliby z niego bardzo duże korzyści. Faktem jest też, że nie wszyscy pacjenci chcą uczestniczyć w programach lekowych; nie wszyscy mogą sobie pozwolić na tak częste wizyty u lekarzy. Kolejną przyczyną jest fakt, że jest to dodatkowy obowiązek dla lekarzy i dodatkowa sprawozdawczość. Myślę, że należy rozmawiać z Ministerstwem Zdrowia, by ten program poprawić i uelastycznić kryteria wejścia do programu: powinny one być zbliżone do zaleceń Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego. Na pewno spowodowałoby to wzrost liczby pacjentów korzystających z programu; zarówno chorych z hiperlipidemią rodzinną, jak chorych bardzo wysokiego ryzyka sercowo-naczyniowego.

XXV kongres PTK odbywa się w wersji online. Które sesje przede wszystkim by Pan zarekomendował?

Jubileuszowy, XXV kongres PTK w Poznaniu odbywa się online. Będzie na nim wybrany nowy zarząd, odbędzie się też przekazanie prezesury PTK z moich rąk na ręce prof. Przemysława Mitkowskiego. Mam nadzieję, że pod względem frekwencji powtórzymy ubiegłoroczny sukces. W tym roku będzie ponad sto sesji, odbywających się równolegle. Tradycyjnie są sesje poświęcone nowym wytycznym Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego, które zostaną ogłoszone podczas kongresu, który odbywa się pod koniec sierpnia, również w formule online. Będą sesje dotyczące choroby niedokrwiennej serca, ostrych zespołów wieńcowych. Kongres ma też część naukową, podczas której są prezentowane wyniki badań prowadzonych w Polsce, także we współpracy z ośrodkami zagranicznymi. W trakcie ceremonii otwarcia chcemy przyznać nagrody naukowe za najwybitniejsze publikacje w roku 2020, żeby w ten sposób zachęcać młodych lekarzy do pracy naukowej. Jako PTK przeznaczamy środki na wspieranie aktywności naukowej, również niedawno powstała Agencja Badań Medycznych wspiera badania naukowe w obszarze kardiologii: to bardzo ważne, bardzo tego brakowało.

W czasie pandemii mniej było w szpitalach pacjentów z ostrymi incydentami sercowo-naczyniowymi, a także pacjentów na planowe zabiegi. A jak sytuacja wygląda obecnie? Jakie są Pana rekomendacje przed czwartą falą?

Leczenie i diagnostyka zostały zamrożone, a teraz powoli zaczyna się to odmrażać. Przyzwyczailiśmy się już do tego, że mamy epidemię COVID-19. Mamy też pacjentów, którzy muszą być leczeni, nie mogą czekać. Sądzę, że jeśli nie wydarzy się jakaś katastrofa, wirus nie zacznie znów zbierać żniwa w swojej nowej odmianie, wszystko będzie wracało do normalności. Przyjmujemy pacjentów normalnie, choć staramy się zmniejszyć liczbę chorych na salach szpitalnych. Nie zawsze to się jednak udaje, gdyż staramy się ?nadrabiać zaległości?. Będziemy coraz bardziej normalnie funkcjonować, trzeba będzie przyzwyczaić się do koronawirusa, tak jak przyzwyczailiśmy się do grypy.

Artykuł Prof. Adam Witkowski podsumowuje kadencję prezesa PTK w dobie COVID-19 pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Kilka miesięcy: tyle średnio trzeba czekać na wizytę do kardiologa. W niektórych ośrodkach trwa to jeszcze dłużej, choć są też miejsca, gdzie pacjent może być przyjęty niemal od ręki.Jak skrócić kolejki do kardiologów: do debaty na ten temat Świata Lekarza zaprosił prof. Adama Witkowskiego, prof. Piotra Jankowskiego, prof. Tomasza Hryniewieckiego, wiceministra zdrowia Waldemara Kraskę i posła Tomasza Latosa.

Polacy żyją o kilka lat krócej niż mieszkańcy Europy Zachodniej; głównie odpowiadają za to choroby układu krążenia. W jakim procencie winny jest temu nasz styl życia, a w jakim problemy polskiej ochrony zdrowia: kolejki do kardiologów, do badań diagnostycznych, brak koordynowanej opieki i niektórych leków?

Prof. Adam Witkowski:Trudno to ocenić procentowo. Na pewno już w szkołach powinna zostać wprowadzona edukacja zdrowotna; dzieci powinny być uczone, jak wygląda zdrowy styl życia, dlaczego trzeba być aktywnym fizycznie, nie należy jeść chipsów i pić słodkich napojów w nadmiernej ilości. Konieczna jest też prewencja wtórna u chorych, którzy mają za sobą incydenty sercowo-naczyniowe. U nich również jest konieczna edukacja w zakresie stylu życia, pomoc w rzuceniu palenia papierosów, nakłanianie do aktywności fizycznej, leczenie nadciśnienia tętniczego, hiperlipidemii, cukrzycy. Wszystko to jest bardzo ważne, ponieważ w Polsce leczymy bardzo skutecznie rocznie ok. 70 tys. osób z ostrymi zawałami serca, jednak w odleglejszym czasie działania prewencyjne przynoszą większe rezultaty. Jedno z drugim musi współgrać: zapobieganie chorobom i skuteczne ich leczenie. Ważna jest zarówno prewencja pierwotna i wtórna, jak leczenie zabiegowe i opieka koordynowana.

Bez zmiany trybu życia nie da się zlikwidować kolejek do kardiologów?

Prof. Adam Witkowski: Bez zmiany trybu życia kolejki do kardiologów będą raczej rosnąć, a nie maleć. Leczenie jest zawsze wtórne do choroby. To truizm, ale na ogół słabo uświadamiany. Jeżeli nie będziemy zapobiegać miażdżycy tętnic, będącej przyczyną zawałów serca, udarów mózgu, czy amputacji kończyn dolnych poprzez nasilone i skoordynowane działania prewencyjne to nigdy znacząco nie zmniejszymy umieralności z powodu chorób układu sercowo-naczyniowego. Dlatego działania w dziedzinie prewencji pierwotnej i wtórnej, które obejmują także zmiany w trybie życia, takie jak odpowiednie odżywianie, większą i regularną aktywność fizyczną, zaniechanie palenia tytoniu itp. mają tak wielkie znaczenie. Dotyczą całej populacji i w okresie wieloletnim to głównie one przyczynią się do zmniejszenia kolejek do gabinetów lekarskich.   

Wiceminister Waldemar Kraska: Od kilku miesięcy rozmawiamy głównie o COVID-19, jednak nie możemy zapominać, że wcześniejsze problemy pozostały i pacjenci chorują także na inne choroby. Nie ma wątpliwości, że za krótsze życia jest odpowiedzialny styl życia. Wiele musimy zmienić.

Palenie papierosów, złe nawyki żywieniowe, mała aktywność fizyczna i picie alkoholu to główne przyczyny problemów kardiologicznych, a więc także krótszego życia. Dużym problemem w Polsce jest duża liczba palaczy, a także to, że młodzi ludzie wciąż wchodzą w nałóg. Ogromnym problemem jest też nadwaga i otyłość – młodzież ma coraz częściej ten problem. Jak to zmienić? Ja wierzę w edukację – bardzo ważna jest edukacja na ten temat już od najmłodszych lat, chcemy też silniej promować zdrowy styl życia i programy prozdrowotne. Warto jednak korzystać również z innych rozwiązań. Istnieją specjalne aplikacje na telefon, które śledzą nasze postępy jeśli chodzi o aktywność fizyczną. Gdy ją zwiększamy, możemy coś wygrać; tak jak na loterii. Tego typu nagroda za aktywność fizyczną i zmianę stylu życia może być ciekawą formą zachęcenia do zmian. Zawsze łatwiej jest zapobiegać niż leczyć. Opłaca się to nie tylko pacjentom, ale też systemowi ochrony zdrowia, gdyż mniej osób będzie potem wymagało leczenia.

Jakie działania organizacyjne i systemowe mogłyby pomóc w skróceniu kolejek?

Prof. Tomasz Hryniewiecki: Oczywiście, trzeba robić wszystko, by styl życia Polaków był zdrowszy; ważne jest ograniczenie palenia tytoniu, zmniejszenie problemu nadwagi i otyłości, zwiększenie aktywności fizycznej; jest to jednak praca żmudna i musi być zaplanowana na wiele lat. Zanim to się stanie, żeby skrócić kolejki do kardiologów, trzeba włączyć w opiekę nad pacjentami kardiologicznymi lekarzy innych specjalności: m.in. Podstawowej Opieki Zdrowotnej, internistów. Moim zdaniem kardiolog powinien być lekarzem, który konsultuje pacjenta, prowadzi diagnostykę, stawia rozpoznanie i proponuje leczenie. Dalsza opieka powinna być przekazana lekarzom POZ, lekarzom rodzinnym i internistom, którzy i tak sprawują opiekę nad pacjentem. Kardiolodzy powinni być konsultantami, a stałą opiekę nad pacjentami powinni sprawować interniści, lekarze rodzinni. Bardziej skomplikowane konsultacje powinny odbywać się w szpitalach, np. w ramach jednodniowej hospitalizacji; tak dzieje się od lat w Instytucie Kardiologii. W pewnym stopniu odciążamy kardiologów, ponieważ prowadzimy jednodniową szybką diagnostykę, z rozstrzygnięciem strategicznego problemu i zaproponowaniem leczenia. Dzięki temu skracamy kolejki do przychodni. Wiele specjalistycznych kardiologicznych ośrodków akademickich mogłoby w taki sposób próbować rozładować kolejki do kardiologów.

Poradnie kardiologiczne powinny być podzielone na dwa rodzaje. Pierwszy to poradnie przyszpitalne, działające przy ośrodkach, klinikach kardiologicznych; mogą one rozstrzygać strategiczne problemy, prowadzić szybką diagnostykę, proponować leczenie. Natomiast kontynuacja leczenia powinna być prowadzona w rejonowych poradniach kardiologicznych, które nie dysponują bardzo skomplikowanym sprzętem, jak również przez internistów czy lekarzy POZ. Polska kardiologia zrobiła w ostatnich latach ogromny postęp, umiejętności polskich kardiologów są porównywalne ze światowymi, natomiast mamy problem w ?stałej? opiece, aby podtrzymać dobre efekty leczenia szpitalnego. Potrzebna jest do tego opieka koordynowana, do której powinni być włączeni lekarze POZ, przychodne kardiologiczne rejonowe i przyszpitalne, szpitale jako miejsca jednodniowych konsultacji. Jeśli w ten sposób zorganizujemy system, to kolejki się zmniejszą. Lekarz POZ mógłby z powodzeniem opiekować się pacjentem kardiologicznym, jeśli miałby możliwość uzyskania w każdej chwili konsultacji kardiologicznej. Wtedy takie leczenie będzie bezpieczne zarówno dla pacjenta, jak dla lekarza POZ. Obecnie lekarz POZ obawia się sprawować opieki nad pacjentem kardiologicznym, woli przekazać go na stałe pod opiekę kardiologa, co powoduje ogromne kolejki.

Żeby skrócić kolejki to kardiologów, powinno być więcej lekarzy, powinniśmy więcej pieniędzy przeznaczać na ochronę zdrowia. Jednak zanim to się stanie, wykorzystajmy to, czym już dysponujemy. Jestem przekonany, że będą efekty. Gdy patrzę na skierowania przynoszone przez naszych pacjentów, to widzę, że wielu z nich nie jest w stanie szybko uzyskać porady w ośrodku, który może przeprowadzić pełną diagnostykę. Trzeba im to ułatwić. Wtedy lekarze POZ będą mogli pacjentów bezpiecznie leczyć.

Poseł Tomasz Latos: Zgadzam się, że sprawa skrócenia kolejek jest złożona, wymaga z jednej strony poprawy dostępności do opieki kardiologicznej, a z drugiej strony zmiany naszych nawyków, eliminowanie błędów, które popełniamy. Ilość problemów zdrowotnych wynikających z naszych nieprawidłowych nawyków rośnie i będzie rosła, jeśli nie podejmiemy żadnych działań. Trzeba działać równolegle, to znaczy: z jednej strony, z udziałem środowiska kardiologów propagować zdrowy styl życia, a z drugiej przeprowadzić stosowne zmiany systemowe, które zwiększą dostępność do tych specjalności medycznych.

Na pewno ze względu na rozpowszechnienie chorób serca i naczyń potrzebnych jest więcej kardiologów, jednak równie ważna jest dobra współpraca z lekarzami POZ. Obecnie mamy okres pandemii, wszystko funkcjonuje inaczej niż do tej pory. Gdy jednak uporamy się już z pandemią, to mam nadzieję, że coraz częściej pacjenci, którzy nie muszą być kierowani do specjalisty, nie będą przez lekarzy rodzinnych wysyłani do kardiologa tylko po to, by przeprowadził on kolejną kontrolę. Do kardiologów powinni trafiać pacjenci pierwszorazowi oraz ci, którzy wymagają systematycznej opieki i konsultacji specjalisty. Również pacjenci często popełniają ten błąd, prosząc lekarzy rodzinnych o skierowania do kardiologa. To lekarz POZ powinien w sposób przemyślany decydować, którego pacjenta może leczyć w poradni, a którego powinien skierować do specjalisty.

Czy wprowadzanie podatku cukrowego przełoży się na zmiany w stylu życia Polaków? I jakie jeszcze inne działania systemowe należałoby podjąć, by nakłonić Polaków do zmiany trybu życia?

Poseł Tomasz Latos: Myślę, że wprowadzenie podatku cukrowego to dobry kierunek zmian; zobaczymy jednak, jakie przyniesie efekty. W kwestii zdrowia publicznego mamy wciąż bardzo wiele do zrobienia. Wymaga to jednak najpierw bardzo szerokiej dyskusji w gronie specjalistów z wielu dziedzin medycyny, by podjąć decyzje, które przyniosą najlepsze efekty.

Prof. Adam Witkowski: Popieram tego typu działania jak podatek cukrowy. Bariery cenowe mogą zniechęcać do kupowania papierosów czy wysoko słodzonych napojów. Taki sam podatek, skutkujący podniesieniem cen, można by wprowadzić również w stosunku do słodyczy. Wiadomo, że zupełnie nie zlikwidujemy ich spożywania, jednak pewna bariera cenowa jest dobry sposobem, by zmniejszyć spożycie cukru. Podobnie jest z paleniem papierosów czy tzw. małpkami, czyli alkoholami w małych buteleczkach – bariera cenowa na pewno spowodowałaby, że ich sprzedaż by spadła. Podobnie działałby zakaz reklamowania tego typu produktów w sklepach. Takie działania mają sens: bariera cenowa zmniejsza spożycie, a to na pewno przełoży się na lepszą prewencję chorób układu sercowo-naczyniowego, zarówno pierwotną jak wtórną.

Jednak interwencje w zdrowiu nie są proste. Popatrzmy na nadciśnienie tętnicze, na które w Polsce choruje nawet do 10 mln osób. Przed laty, podczas Kongresu Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego pokazywano slajd, z którego wynikało, że tylko 1/3 osób, które mają nadciśnienie, jest leczona i ma dobrą kontrolę ciśnienia. Kolejna 1/3 jest leczona, ale mimo to nie osiąga założonych celów, czyli pożądanej redukcji ciśnienia, natomiast 1/3 w ogóle nie jest leczona, a być może nawet nie wie, że ma nadciśnienie. Po 10 latach pokazywano taki sam slajd, i niczym się on nie różnił! To pokazuje, że wciąż mamy problem z diagnozowaniem i motywowaniem pacjentów do leczenia nadciśnienia tętniczego, które przecież jest bardzo silnie związane z występowaniem udarów mózgu i zgonów. Taka sytuacja jest nie tylko w Polsce: chorzy nie wiedza, że mają nadciśnienie, a często nawet jeśli wiedzą, to się nie leczą. Częściowo jest to ?wina? pacjentów, wynikająca z ich niechęci do długotrwałej terapii, a częściowo inercja terapeutyczna lekarzy. Dlatego jeśli miałbym wskazać na kolejne działanie systemowe, to na pewno można by było włączyć powszechne pomiary ciśnienia tętniczego już w szkole. Nastolatkom, studentom warto przynajmniej raz w roku zmierzyć ciśnienie tętnicze. Dzięki temu można by szybko zdiagnozować osoby, które mają nadciśnienie i namówić ich na leczenie, dopóki nie ma jeszcze powikłań.

Prof. Tomasz Hryniewiecki: Od wielu lat prowadzimy akcje dotyczące promocji zdrowia, jednak ich skuteczność jest ograniczona, dlatego myślę, że powinniśmy podejść do tego zagadnienia bardziej radykalnie. Finansowe formy przekonywania są bardzo skuteczne, dlatego sądzę, że podatek cukrowy może mieć znaczenie. Pojawiały się również bardzo radykalne pomysły np. uzależnienia wysokości składki ubezpieczeniowej od stylu życia. Myślę, że jest pora na bardziej skuteczne i radykalne ruchy. Również doświadczenie innych krajów wskazuje, że do zdrowego stylu życia trzeba czasami ludzi zmusić. Na pewno również lekarze POZ powinni o tym przypominać pacjentom. Może warto, żeby dysponowali specjalnymi kalkulatorami ryzyka sercowo-naczyniowego, każdemu pacjentowi zadawali pytania, czy np. pali papierosy, jak się odżywia, a jeśli stwierdzą, że ma wysokie ryzyko sercowo-naczyniowe, to proponowali zmiany w stylu życia. Trzeba jednak pomóc lekarzom POZ, być może np. upraszczając opracowane przez kardiologów kalkulatory ryzyka typu SCORE, Pol-SCORE, ponieważ na skomplikowane testy w gabinecie POZ zwykle nie ma czasu.

W debacie: Jak skrócić kolejki do kardiologów: w debacie Świata Lekarza wzięli udział:

– Sekretarz Stanu w Ministerstwie Zdrowia Waldemar Kraska

– Prof. Adam Witkowski, prezes Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego, kierownik Kliniki Kardiologii i Angiologii Interwencyjnej Narodowego Instytutu Kardiologii im. Stefana kardynała Wyszyńskiego Państwowego Instytutu Badawczego

– Prof. Piotr Jankowski, kardiolog, Instytutu Kardiologii Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie (rozmowa ukazała się: Prof. Piotr Jankowski: Jak zlikwidować kolejki do kardiologów: https://swiatlekarza.pl/prof-piotr-jankowski-jak-zlikwidowac-kolejki-do-kardiologow/)

– Prof. Tomasz Hryniewiecki, kierownik Kliniki Wad Nabytych Serca, dyrektor Narodowego Instytutu Kardiologii im. Stefana kardynała Wyszyńskiego – Państwowy Instytut Badawczy

– Poseł Tomasz Latos, przewodniczący sejmowej Komisji Zdrowia

Artykuł Prof. Adam Witkowski, prof. Tomasz Hryniewiecki, prof. Piotr Jankowski, wiceminister zdrowia Waldemar Kraska, poseł Tomasz Latos w debacie Świata Lekarza: Jak skrócić kolejki do kardiologów? pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Z PROF. ADAMEM WITKOWSKIM PREZESEM POLSKIEGO TOWARZYSTWA
KARDIOLOGICZNEGO (PTK), ROZMAWIA KATARZYNA PINKOSZ.

Panie Profesorze, rozpoczyna Pan właśnie kadencję jako prezes Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego. Co chciałby Pan osiągnąć jako szef PTK?

Już występując jako prezes-elekt, a nawet ubiegając się o to stanowisko, powiedziałem, że jednym z tematów przewodnich mojej kadencji będzie współpraca z organizacjami pacjentów. Chciałbym stworzyć przy Polskim Towarzystwie Kardiologicznym organizację pacjencką, ponieważ dzięki temu my będziemy mogli lepiej zrozumieć potrzeby pacjentów, a oni będą lepiej rozumieć nasze działania. Wspólnie możemy więcej osiągnąć u decydentów, niż rozpraszając nasze starania. Po kongresie PTK w Katowicach chcemy zorganizować pierwsze, interaktywne forum dla pacjentów. Zapraszamy na nie organizacje pacjenckie związane z kardiologią. Chcemy wzajemnie się poznać, a potem ? być może ? doprowadzić do stworzenia wspólnej struktury, żeby mieć lepszą komunikację z decydentami i przekonać ich, że nakłady na kardiologię powinny rosnąć. Powinny być dostępne wszystkie nowoczesne terapie lekowe i sprzętowe o udowodnionej skuteczności, ponieważ nadal choroby serca są wiodącą przyczyną zgonów w Polsce.

Drugim ważnym dla mnie tematem jest nowoczesne, przezcewnikowe leczenie wad serca, takich jak zwężenie Chorych jest wielu, a będzie jeszcze więcej ? na skutek wydłużania życia. Na pewno niezbędne są większe nakłady, tworzenie nowych ośrodków, większa swoboda kwalifikowania chorych do tego typu zabiegów.

Kolejna ważna sprawa to kontynuowanie programów opieki koordynowanej nad pacjentami: dobrym przykładem jest program opieki koordynowanej nad pacjentami po zawale serca (KOS), który już przyniósł wymierne efekty. Pacjenci są zadowoleni, nie mają problemów z umawianiem wizyt po wyjściu ze szpitala, jest lepsza dostępność do zabiegów rehabilitacyjnych, do rewaskularyzacji. Co najważniejsze, te działania przełożyły się na zmniejszenie śmiertelności. Niedawno udało się doprowadzić do wydania rozporządzenia o programie opieki koordynowanej nad pacjentami z niewydolnością serca (KONS). To bardzo ważna kwestia, ponieważ ocenia się, że w Polsce jest ponad 800 tysięcy pacjentów z niewydolnością serca. Program został ogłoszony jako pilotażowy dla kilku ośrodków. Na pewno podczas mojej kadencji będę starał się sprawić, żeby program KONS się rozszerzał. Zakłada on bardzo dużą rolę lekarzy POZ, ponieważ wielu pacjentów z niewydolnością serca może być leczonych właśnie przez lekarzy pierwszego kontaktu. Tylko osoby z bardzo zaawansowaną niewydolnością serca powinny być hospitalizowane, w celu zastosowania konkretnej terapii.

Program koordynowanej opieki nad pacjentami z niewydolnością serca już wchodzi w życie?

Tak. Zostało wydane Rozporządzenie Prezesa NFZ; mam nadzieję, że już za pół roku będziemy mogli ocenić, jak wygląda realizacja tego programu w wybranych ośrodkach. Cieszymy się też, że udało się wprowadzić program leczenia ostrego udaru mózgu za pomocą trombektomii mechanicznej, o co PTK bardzo się starało, w porozumieniu z innymi środowiskami. Mamy nadzieję, że ten program będą mogły również realizować ośrodki kardiologiczne, ponieważ na razie tak jeszcze nie jest. To kolejna istotna sprawa, gdyż udary mózgu również są ważną przyczyną zgonów spowodowanych chorobami sercowo-naczyniowymi, w tym przypadku tętnic doprowadzających krew do mózgu. Poza tym jako Polskie Towarzystwo Kardiologiczne musimy się rozwijać i realizować działania statutowe. Mamy około 6 tysięcy członków, a więc jesteśmy dużym towarzystwem medyczno-naukowym. Musimy wpierać młodych ludzi, aby mogli realizować swoje ambicje badawcze i zawodowe, wspierać ich grantami, pomagać w wyjazdach na kongresy. Należy również zdywersyfikować naszą działalność, jeśli chodzi przychody, ponieważ aby to wszystko zrealizować, musimy mieć fundusze. Jak wspominałem, bardzo ważna jest współpraca z pacjentami. Nasz głos w rozmowie z decydentami musi być wyraźny, słyszalny i respektowany.

To miałaby być wspólna organizacja lekarzy i pacjentów?

Chcielibyśmy, by była afiliowana przy PTK, żebyśmy mogli podejmować wspólne działania i je koordynować. Organizacji pacjenckich zajmujących się chorobami serca jest już w Polsce sporo, jednak ich działania nie są skoordynowane. Skupienie tych organizacji lub powołanie nowej, pod auspicjami PTK, dałoby szansę na bardziej skuteczne i owocne działania.

Czego według Pana brakuje polskiej kardiologii?

Brakuje dostępności chorych do niektórych form terapii. Rozwiązanie tej sprawy wiąże się z nakładami finansowymi. Oczywiście, zdajemy sobie sprawę, że jest morze potrzeb również w innych dziedzinach medycznych, jednak ponieważ choroby układu sercowo-naczyniowego są na pierwszym miejscu w Polsce, jeżeli chodzi o liczbę zgonów, to dobrze byłoby zwrócić na nie większą uwagę. Na początku kadencji obecnego rządu pojawił się projekt realizacji Narodowego Programu Zdrowego Serca, natomiast później ten projekt zanikł. Trochę zazdrościmy onkologom, że w onkologii udaje się tworzyć tego typu programy. Jest sieć onkologiczna; postulowaliśmy, aby powstała również taka sieć medycyny sercowo-naczyniowej. Niestety to się nie udało. Chcielibyśmy do tego wrócić. Uważamy, że tworzenie tego typu programów i wydzielanie na nie środków finansowych ma sens. Programy opieki koordynowanej są tego dowodem. Chcielibyśmy wrócić do tworzenia Narodowego Programu Zdrowego Serca. W tym celu musimy też zintensyfikować działania PR, aby mieć lepszy kontakt z osobami związanymi z ochroną zdrowia w Polsce.

Głównym wyzwaniem na Pana kadencję szefa PTK jest właśnie Narodowy Program Zdrowego Serca?

Bardzo chciałbym, aby był realizowany. To wizjonerski projekt, który powinien być realizowany na szeroką skalę. W celu jego realizacji należałoby zintegrować lekarzy wielu specjalizacji medycznych, którzy uczestniczą w leczeniu pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego. Nie jest to tylko kardiologia, ale również kardiochirurgia, chirurgia naczyniowa i neurologia. Być może dobrym pomysłem byłoby powrócenie do tematu sieci kardiologicznej (opieki skoordynowanej) oraz stworzenia centrów doskonałości. Mogłyby one zapewnić choremu, który ma wieloogniskową chorobę, leczenie w jednym ośrodku. Tego typu ośrodki funkcjonują w krajach Europy Zachodniej i USA. W Polsce również na pewno by się sprawdziły.

Polacy częściej i w młodszym wieku umierają z powodu chorób serca i układu krążenia niż mieszkańcy Europy Zachodniej. Czy Narodowy Program Zdrowego Serca może to zmienić?

Myślę, że tak. Za co najmniej 40-50 proc. zgonów w Polsce są odpowiedzialne choroby układu sercowo-naczyniowego. Myślę, że wprowadzenie Narodowego Programu Zdrowego Serca przyczyniłoby się do zmniejszenia śmiertelności, tak jak przyczynił się już KOS. Chorzy mają rutynowe wizyty, kontrolę wszystkich czynników ryzyka miażdżycy: dzięki temu będą dłużej żyć w zdrowiu. Nie będą również stanowili obciążenia dla państwa. Nakłady na początku zawsze muszą być zwiększone, jednak w wieloletniej perspektywie te działania powinny przynieść korzyści w postaci wydłużenia życia i zmniejszenia niepełnosprawności. Jeśli chcemy mieć społeczeństwo wysoko rozwinięte, z wysokim dochodem narodowym na mieszkańca, to musi być to społeczeństwo zdrowe. Nie możemy pozwolić na to, aby ludzie w wieku produkcyjnym umierali albo przechodzili na renty inwalidzkie. Trzeba zrobić wszystko, by nie byli otyli, nie palili papierosów, mieli odpowiednio regulowane ciśnienie tętnicze, jak najpóźniej chorowali na cukrzycę, byli dobrze leczeni. Przełoży się to na dłuższe życie, i to na dłuższe życie w zdrowiu.

Artykuł Czas na Narodowy Program Zdrowego Serca pochodzi z serwisu Świat Lekarza.