Nowy projekt PTU i Parlamentarnego Zespołu ds. Pacjentów

Nowe standardy postępowania diagnostyczno-terapeutycznego dla pacjentów dorosłych z dolegliwościami dolnych dróg moczowych w POZ to już czwarty projekt PTU realizowany wspólnie z fundacją Eksperci dla Zdrowia przy wsparciu Parlamentarnego Zespołu ds. Pacjentów. Dolegliwości dolnych dróg oddechowych są uznawane przez WHO za jeden z najważniejszych problemów zdrowotnych XXI wieku. 72 proc. mężczyzn i 76 proc. kobiet powyżej 40. roku życia doświadcza objawów LUTS (Lower Urinary Tract Symptoms) co najmniej w stopniu umiarkowanym, przy czym blisko 48 proc. mężczyzn i 52,5 proc. kobiet w tym wieku zgłasza objawy o znacznym nasileniu. To m.in. częstomocz dzienny, nokturia (konieczność oddawania moczu w nocy), nietrzymanie moczu, parcia naglące, uczucie zalegania moczu po mikcji.

? Próby leczenia podejmuje jedynie co czwarty chory. Tymczasem tylko sama nokturia powoduje istotne zaburzenia snu często prowadzące do depresji ? mówi dr hab. n. med. Paweł Miotła z Kliniki Ginekologii UM w Lublinie.

Od 2017 r. minister zdrowia może w drodze obwieszczenia publikować standardy diagnostyczno-terapeutyczne, zgłaszane m.in. przez towarzystwa naukowe.

Celem opracowanego przez nas standardu postępowania diagnostyczno-terapeutycznego jest wskazanie ujednoliconego sposobu prowadzenia pacjenta z dolegliwościami dolnych dróg moczowych przez lekarza POZ, do momentu przekazania go specjaliście z określonej dziedziny medycyny i dalszego prowadzenia po konsultacji specjalistycznej ? dodaje prof. Piotr Chłosta, prezes PTU i jeden z twórców standardów.

Redaguje Katarzyna Pinkosz

Artykuł Co w systemie, co w terapiach pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

ROZMOWA Z PROF. PIOTREM CHŁOSTĄ, PREZESEM POLSKIEGO TOWARZYSTWA UROLOGICZNEGO.

Wielu polskich urologów ma jednocześnie europejski tytuł FEBU. Jaka jest rola Polskiego Towarzystwa Urologicznego w szkoleniu urologów?

Wręcz kluczowa. Polskie Towarzystwo Urologiczne odpowiada za przyznawanie polskim urologom tytułu FEBU (Fellow of the European Board of Urology). PTU organizuje egzamin EBU wraz z konsultantem krajowym w dziedzinie urologii i ponosi za ten egzamin pełną odpowiedzialność. To bardzo trudny egzamin; składa się z części pisemnej i ustnej. Stwarza szansę obiektywnej oceny wiedzy każdego kandydata. Osoba, która otrzymuje tytuł Fellow of the European Board of Urology, jest doskonale wykształconym urologiem. Obecnie w Polsce jest ok. 700 specjalistów urologów posługujących się tym prestiżowym tytułem. Stanowi to ok. 50 proc. wszystkich urologów w Polsce i jest to powodem do dumy i satysfakcji.

Egzamin odbywa się co roku?

Tak, składa się z dwóch części: w listopadzie wszyscy kandydaci z całej Europy tego samego dnia i o tej samej godzinie mają pisemny egzamin, z identycznymi pytaniami. Natomiast egzamin ustny w czerwcu polega na omówieniu trzech przypadków klinicznych. Ta część ma pokazać, czy kandydat jest w stanie myśleć urologicznie i poruszać się w sferze urologii klinicznej.

Przypadki kliniczne, które trzeba zanalizować na egzaminie ustnym, są również te same dla osób zdających w całej Europie?

Tak. Europejska Rada Urologii EBU (European Board of Urology) to struktura europejska, w której skład wchodzą najwybitniejsi urolodzy z krajów należących do UE. Od 1992 roku EBU organizuje egzamin specjalizacyjny z urologii. Jest on przeznaczony dla lekarzy pracujących w krajach Unii Europejskiej, którzy w macierzystych krajach uzyskali wcześniej tytuł specjalisty urologa.

Przed 25 laty środowisko urologiczne w Polsce, będąc świadome niedoskonałości w procesie kształcenia podyplomowego, podjęło wysiłek, który miał na celu podwyższenie poziomu urologii w naszym kraju. W tym celu powołano w ramach PTU Komitet Edukacji, Komitet Współdziałania z Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego oraz delegację do Europejskiej Rady Urologii. Egzamin EBU został wprowadzony w Polsce w 1997 roku jako narodowy egzamin specjalizacyjny dla adeptów urologii i do 2011 roku pełni rolę Państwowego Egzaminu Specjalizacyjnego (PES). Złożenie tego egzaminu jest podstawą przyznania tytułu specjalisty urologa uznanego w Polsce oraz prestiżowego tytułu Fellow of the European Board of Urology (FEBU).

Poziom egzaminów jest bardzo wysoki. Sprawdzian pisemny obejmuje 150 pytań z całego zakresu urologii; ma na celu określenie, czy kandydat dysponuje odpowiednim przygotowaniem teoretycznym do wykonywania zawodu. Pomiędzy listopadem a czerwcem, kiedy odbywa się egzamin ustny, oczywiście może dojść do ewaluacji oceny umiejętności praktycznych ? leży to w gestii kierownika specjalizacji. Kandydat musi dysponować odpowiednim doświadczeniem, jeśli chodzi o wykonanie właściwej liczby zabiegów, asystowanie przy nich i udokumentowanie w tzw. logbook, czyli książce opisującej doświadczenie nabyte w trakcie specjalizacji. Egzamin ustny obejmuje trzy zagadnienia kliniczne, które są jednakowe dla wszystkich kandydatów z całej Europy; są oceniane według kryteriów ustalanych nadzwyczaj wnikliwie przez zespół egzaminatorów.

Z dumą i satysfakcją podkreślam też, że w Polsce realizowana jest rodzima edycja egzaminu E-BLUS. Jest to egzamin fakultatywny, z umiejętności laparoskopowych, przeznaczony dla urologów i adeptów urologii, którzy chcą certyfikować własne umiejętności w dziedzinie urologii i laparoskopii.

Kolejną aktywnością Polskiego Towarzystwa Urologicznego jest ocena jakości kształcenia. To europejski system punktacji kredytowej CME-CPD (Continuous Medical Education ? Continuous Professional Development), opracowany przez wybitnego urologa portugalskiego prof. Alberto Matosa-Ferreirę. Został uruchomiony w Polsce 1 stycznia 2002 roku przez Polskie Towarzystwo Urologiczne. Systemy CME-CPD EBU i CME-CPD PTU są jednakowe. Polskie Towarzystwo Urologiczne było pierwszym krajowym stowarzyszeniem urologicznym w Europie, które podjęło się wprowadzenia punktacji dotyczącej aktywności naukowych i zawodowych. System jest oparty na gromadzeniu punktów za określone aktywności naukowe, zawodowe, organizacyjne. Te punkty są przekazywane do indywidualnych kont uczestników rejestru systemu; stanowi to podstawę do przygotowania corocznych raportów dla potrzeb PTU. Dzięki temu w rzetelny sposób dokumentuje się ciągłe doskonalenie zawodowe. System CME-CPD został stworzony dla oceny i promowania ustawicznego kształcenia medycznego i ustawicznego doskonalenia zawodowego, których doniosłość i potrzebę podkreślają wyzwania współczesnej medycyny.

System kształcenia urologów w Polsce jest wręcz wzorcowy. Lekarze są wciąż motywowani do dalszego kształcenia się, również po zdobyciu specjalizacji?

Tak. Uczestnictwo w tym systemie jest dobrowolne, jednak nie jest wykluczone, że jeśli ktoś nie zdobędzie określonej liczby punktów w ciągu roku, to może zaistnieć konieczność recertyfikacji jego umiejętności. Jeśli chodzi o zawód lekarza, to kształcenie nie powinno kończyć się po zdobyciu specjalizacji. Cieszę się, że PTU tak o to dba.

Fakt, że polscy lekarze urolodzy mają tytuły europejskie to również powód do dumy.

W dziedzinie urologii od 22 lat dysponujemy taką możliwością; jesteśmy liderem zarówno w dziedzinie wprowadzenia, jak utrzymania europejskich egzaminów. Dlatego polscy urolodzy są świetnie wykształceni, to światowa czołówka.

Rozmawiała Katarzyna Pinkosz

Artykuł Szkolenie urologów w Polsce to poziom światowy pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Od lipca 2018 przedstawiciele naszej Redakcji uczestniczą w Zespołach Parlamentarnych ds. Praw Pacjentów poświęconych urologii onkologicznej.
Starają się wspierać piórem wysiłki Zarządu PTU i jego Prezesa, prof. Piotra Chłosty; Krajowego Konsultanta w dziedzinie urologii, prof. Artura Antoniewicza oraz niezwykłego na polskiej scenie politycznej pozytywistycznego reformatora ochrony zdrowia Posła Krzysztofa Ostrowskiego w zapewnieniu optymalnej opieki pacjentom urologicznym. Nasi dziennikarze nie pamiętają spotkań, które tak jak te gromadziłyby tak oddane sprawie grono profesjonalistów ? w spotkaniach uczestniczą krajowi konsultanci, eksperci, organizacje pacjentów, przedstawicie NFZ, Ministerstwa Zdrowia.

Wszystkich uczestników łączy pasja.

Co najważniejsze, te spotkania przynoszą spektakularne efekty ? w ich wyniku, już w marcu 2019 Prezes NFZ zwiększył kompetencje urologów w systemie opieki onkologicznej nad pacjentami z nowotworami układu moczowego, umożliwiając im m.in. prowadzenie chemioterapii. Czekamy na uruchomienie jesienią programów pilotażowych opieki koordynowanej w walce z nowotworami pęcherza moczowego, nerek i stercza.

Szacunek ? nie słyszałem, by ktoś tyle osiągnął w zaledwie trzy kwartały.

Szacunek należy się też dr. Markowi Tombarkiewiczowi, który jako Wiceminister Zdrowia RP zainspirował lekarzy, ekspertów, organizacje pacjentów, NFZ i Sejm do wprowadzania opieki koordynowanej nad pacjentami. To, co wydawało się wówczas niemożliwe, staje się dziś standardem w urologii, gastrologii, kardiologii i onkologii. Bez jego determinacji temat opieki kompleksowej zapewne do dziś nie stałby się faktem.

Żadne wysiłki entuzjastów nie przyniosłyby rezultatów, gdyby nie ciężka praca ekspertów tematu. Za nią podziwiam Profesorów Piotra Chłostę i Artura Antoniewicza. Życzę, by na 49. Krajowym Kongresie PTU? pracowali nad kolejnymi cegiełkami budującymi świetnie zorganizowaną, skuteczną urologię.

Artykuł Pasja i szacunek pochodzi z serwisu Świat Lekarza.