New York Times opisał tydzień temu, przypadek śmierci 56-letniego Gregory Michaela, położnika z Miami w dwa tygodnie po przyjęciu szczepionki na COVID firmy Pfizer. Objawy trombocytopenii w postaci krwawień do ośrodkowego układu nerwowego wystąpiły w trzy dni po przyjęciu szczepionki. Śmierć, po dwóch tygodniach pobytu w szpitalu z powodu wylewu krwi do mózgu.

I chociaż podobnych przypadków zgłoszono do rządowego systemu zdarzeń niepożądanych szczepionek zaledwie 36 na 31 milionów osób, które otrzymały co najmniej jedną dawkę, warto zwrócić uwagę na małopłytkowość jako przyczynę wystąpienia ciężkich NOP.

Przypadkiem doktora Gregory Michaela zajął się dr James Bussel, hematolog, autor ponad 300 prac naukowych na temat zaburzeń płytek krwi. Podkreślił, że szczepionka mogła odegrać pewną rolę w pojawieniu się choroby. Nieznana jest jednak przyczyna uruchomienia się odpowiedzi immunologicznej niszczącej płytki krwi, w reakcji na szczepionkę.

Medycyna do dziś nie wyjaśniła również przyczyny powodującej po szczepieniu występowania silnej odpowiedzi immunologicznej organizmu niszczącej płytki krwi. W przeszłości obserwowano ją po szczepieniach przeciw odrze, różyczce i śwince, choć niezwykle rzadko. Dziś, kiedy mamy do czynienia z miliardami ludzi do zaszczepienia, to spostrzeżenie  jest warte większej uwagi.

– Zakładam, że jest coś, co sprawiło, że ludzie, u których rozwinęła się trombocytopenia, byli na to podatni. Fakt, że stało się to po szczepieniu, jest dobrze znany i obserwowany w przypadku innych preparatów – komentował dla „The New York Times” dr James Bussel.

Nauka nie wyjaśniła, dlaczego tak się dzieje, a jeśli bardzo niska liczba płytek krwi się utrzymuje, wzrasta ryzyko ciężkiego krwawienia, a nawet krwotoku śródmózgowego.

Dr Irena Woźnica-Karczmarz na portal hematonkologia.pl tak opisuje zjawisko: ?małopłytkowości wrodzone występują bardzo rzadko i mogą towarzyszyć różnym wrodzonym defektom genetycznym. Niektóre z nich charakteryzują się ciężką skazą krwotoczną obserwowaną już od urodzenia, podczas gdy inne przebiegają bezobjawowo i wykrywane są dopiero w wieku dorosłym. Małopłytkowości immunologiczne mogą być pierwotne, spowodowane obecnością autoprzeciwciał i wtórne, powstające w różnych mechanizmach immunologicznych.(?)

Wiele z popularnie stosowanych leków może powodować małopłytkowość. Wśród nich są między innymi: acyklowir, penicylina, cefalosporyny, niesterydowe leki przeciwzapalne, leki przeciwdrgawkowe, sulfonamidy czy heparyny.?

Profesor Andrzej Matyja dodaje: – Wysokie dawki leków przeciwzakrzepowych, w trakcie aktywnej choroby zatorowej mogą także powodować konieczność odroczenia szczepienia, ale po konsultacji lekarskiej.

I tak sobie myślę, czytając tę historię, czy jednak nie warto uratować życie 40 Polaków i o małopłytkowości głośno i oficjalnie ostrzegać kandydatów do szczepienia.                           Może warto również zaapelować do osób przyjmujących nałogowo środki przeciwbólowe i aspirynę, by pozwoliły odpocząć swoim organizmom przez tydzień przed szczepieniem ?

Nie słychać takich ostrzeżeń w kampaniach telewizyjnych, bo przecież frekwencja na szczepieniach jest dziś globalnym priorytetem, dlatego  lepiej w nieskończoność powtarzać spot ?nie w szczepionkę?.

A ja bym na zimne dmuchał.

Paweł Kruś

Artykuł Szczepionki, COVID i małopłytkowość. ?A ja bym na zimne dmuchał? pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Pfizer ogłosił, że ma już gotową szczepionkę przeciw COVID-19, o skuteczności 90 proc. Jest tak skonstruowana, że powinna być skuteczna także w przypadku osób starszych ? mówi prof. Piotr Trzonkowski, immunolog, kierownik Zakładu Immunologii Medycznej Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego.

Pfizer ogłosił sukces: jest szczepionka przeciw COVID: jak działa? Faktycznie jest tak skuteczna?  

Zwykle w szczepionkach znajdują się całe, ale zabite drobnoustroje, albo tylko ich fragmenty: najczęściej fragmenty najbardziej immunogennego białka, czyli takiego, które wywołuje nadmierną reakcję na drobnoustrój.

Ta szczepionka jest zrobiona inaczej: ona w pewien sposób naśladuje działanie wirusa w komórce. Zawiera bardzo stabilny fragment nici kwasu nukleinowego (zwykle jest to sekwencja również z jakiegoś neutralnego wirusa, np. szczepionka konkurencji wręcz wykorzystuje całe adenowirusy), do którego wkodowane zostały wybrane fragmenty materiału genetycznego wirusa SARS-CoV-2. Taki konstrukt wraz z materiałem genetycznym zjadliwego wirusa wnika do naszych komórek i dopiero tam jest replikowany. Czyli: wraz ze szczepionką nie jest podawany fragment białka, tylko matryca do produkcji tego białka. Nasze własne komórki dopiero na tej matrycy produkują immunogenne białka koronawirusa i w kontrolowany sposób prezentują je naszemu układowi odpornościowemu. Dzięki temu układ odpornościowy w bezpiecznych warunkach ma szansę wytworzyć mechanizmy rozpoznające i niszczące takie obce białka. Należy zaznaczyć, że to fragmenty białek, a nie cały wirus SARS-COV-2 jest prezentowany, a więc nie ma zagrożenia wywołania prawdziwej choroby COVID-19.

Odpowiedź immunologiczna po takiej szczepionce jest bardziej różnorodna: powstają nie tylko przeciwciała odpornościowe, ale też limfocyty T ?tropiące? i niszczące wirusa. Odpowiedź immunologiczna jest też silniejsza, ponieważ ilość białka wirusowego nie jest limitowana dawką, którą wstrzykujemy w szczepionce, tylko tym, jak odpowiada nasz układ odpornościowy. Taki system działania szczepionki jest szczególnie korzystny dla osób starszych oraz tych, które mają problem z odpowiedzią immunologiczną. Dzięki temu ich organizm ma więcej czasu, by wytworzyć odpowiedź na koronawirusa. W przypadku zakażenia prawdziwym wirusem SARS-CoV-2 po takim szczepieniu, wykształcone różnorodne mechanizmy układu odpornościowego rozpoznają białka wirusa i zabijają go, a także wszystkie komórki, w których wirus się namnaża, zapobiegając  chorobie.

Osoby starsze zwykle słabiej reagują na szczepionki. Jest szansa, że szczepionka przeciw koronawirusowi będzie ona u nich skuteczna?

Na pewno starsze osoby będą reagowały gorzej niż osoby młode. W pierwszej fazie badań tej szczepionki odpowiedź ludzi starszych była o około połowę mniejsza niż u młodych. Mimo wszystko sądzę, że ten sposób skonstruowania szczepionki będzie w stanie wymusić odporność wystarczającą do zabezpieczenia pacjenta przed ciężką postacią COVID-19. Skądinąd, jest to zjawisko znane z innych szczepień. Na przykład, osoby starsze szczepione przeciw grypie często nie rozwijają idealnej odporności, ale w przypadku zetknięcia się z wirusem grypy, przebieg choroby jest u nich znacznie łagodniejszy. A przecież o to chodzi w zakażeniu SARS-CoV-2: taka osoba po szczepieniu może co prawda mieć objawy lekkiego przeziębienia do przechorowania w domu, ale nie rozwinie wymagającej respiratora ciężkiej niewydolności oddechowej, która jest zasadniczym problemem w tej pandemii. Warto się szczepić. Ja bardzo czekam na szczepionkę i jeśli tylko będę mógł, to na pewno będę pierwszy, który się zaszczepi.

Artykuł Prof. Piotr Trzonkowski: Szczepionka naśladuje działania koronawirusa w komórkach pochodzi z serwisu Świat Lekarza.