– Nigdy wcześniej nie widziałam tak wysokiego poparcia społecznego i politycznego dla zmian w polityce antyalkoholowej – mówi posłanka Wioleta Tomczak, wiceprzewodnicząca sejmowej Komisji Zdrowia, która „Światowi Lekarza” opowiada o pracach nad ograniczeniem reklamy alkoholu, planach wyeliminowania „małpek” i jednorazowych e-papierosów, a także o wyzwaniach związanych ze zdrowiem kobiet, endometriozą i szczepieniami przeciw grypie

Staramy się bardzo odważnie wykreować prozdrowotną politykę publiczną w Sejmie. Na kanwie doświadczeń z ubiegłego roku dotyczących m.in. decyzji miasta stołecznego Warszawy o niewprowadzeniu nocnego ograniczenia sprzedaży alkoholu na terenie całego miasta, rozgorzała bardzo mocna dyskusja o kierunku, jaki państwo powinno obrać w polityce antyalkoholowej.

Już wiele miesięcy wcześniej dopytywaliśmy Ministerstwo Zdrowia, czy planuje nowelizację ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Pod koniec 2024 roku, podczas posiedzenia sejmowej Komisji Zdrowia, uzyskaliśmy zapewnienie, że projekt trafi do Sejmu w pierwszym kwartale 2025 roku. Tak się jednak nie stało. Nie mogliśmy więc dłużej czekać. Zarówno klub parlamentarny Polska 2050, jak i Lewica złożyły własne projekty ustaw, nad którymi obecnie pracujemy. Powstała specjalna podkomisja, która je analizuje [1].

Po raz pierwszy od lat w Sejmie odbywa się tak szeroka, wielowątkowa dyskusja dotycząca konkretnych obszarów polityki antyalkoholowej. Rozmawiamy o zakazie promocji i reklamy alkoholu, o dostępności fizycznej, o tym, czy alkohol powinien być eksponowany w oddzielnych alejkach, czy powinien być sprzedawany na stacjach paliw. Poruszamy także temat waloryzacji koncesji na sprzedaż alkoholu. Opłaty nie były podnoszone od 23 lat. Przedsiębiorca, który ponad dwie dekady temu płacił 525 zł za możliwość sprzedaży piwa, dziś płaci dokładnie tyle samo. To kompletnie oderwane od współczesnych realiów.

Posiedzenia podkomisji cieszą się ogromnym zainteresowaniem. Przychodzą na nie przedstawiciele branży alkoholowej, lobbyści, przedsiębiorcy, ale także – co bardzo mnie cieszy – organizacje pomagające osobom w kryzysie alkoholowym, dzieciom dorosłych alkoholików, lekarze, eksperci zdrowia publicznego i przedstawiciele organizacji naukowych. Szczególnie ważne jest dla mnie bardzo wysokie poparcie społeczne i polityczne dla proponowanych zmian. Jesteśmy po rozmowach z prezydentem Karolem Nawrockim, na którego aprobatę liczę. Jako ekspertka zdrowia publicznego z 18-letnim doświadczeniem nigdy wcześniej czegoś takiego nie widziałam. Mam nadzieję, że ustawa zostanie przyjęta jeszcze w tym roku.

Równolegle procedowany jest rządowy projekt nowelizacji ustawy dotyczącej przeciwdziałania używaniu tytoniu. Zakłada on eliminację jednorazowych papierosów elektronicznych. Projekt jest obecnie w procesie notyfikacji w Komisji Europejskiej. Nie jesteśmy pierwszym państwem, które podejmuje taką inicjatywę, więc liczymy, że Komisja Europejska nie zgłosi zastrzeżeń. Jako parlamentarzyści nauczeni wcześniejszymi doświadczeniami wiemy, że każda większa zmiana oznaczałaby konieczność ponownej notyfikacji. Dlatego prawdopodobnie przyjmiemy projekt w wersji rządowej.

Najważniejsze pozostaje to, aby jeszcze w tej kadencji Sejmu wykonać kolejne kroki w zakresie zdrowia publicznego. Pierwsze już się wydarzyły – wprowadzono podwyżki i zakazano sprzedaży wyrobów nikotynowych oraz beznikotynowych dzieciom i młodzieży. Teraz chcemy wyeliminować jednorazowe e-papierosy i ograniczyć promocję alkoholu. To byłby naprawdę milowy krok. Kolejnym etapem powinna być całkowita eliminacja „małpek”, czyli alkoholu sprzedawanego w małych opakowaniach, najpierw jednak musimy zakończyć prace nad nowelizacją ustawy o wychowaniu w trzeźwości. W rozmowach z parlamentarzystami widzimy duże poparcie dla tego rozwiązania. Jeśli uda się działać ponad podziałami politycznymi, myślę, że pod koniec tej kadencji Sejmu będzie szansa na przyjęcie ustawy.

[1] Chodzi o Podkomisję nadzwyczajną do rozpatrzenia poselskich projektów ustaw: o zmianie ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (druk nr 2007) oraz o zmianie ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz ustawy o radiofonii i telewizji (druk nr 2010)

Grzegorz Napieralski (KO) – przewodniczący
Wioleta Tomczak (Polska 2050) – zastępca przewodniczącego
Janusz Cieszyński (PiS) – zastępca przewodniczącego
Joanna Wicha (Lewica) – zastępca przewodniczącego

Należą:
Krzysztof Bojarski (KO)
Włodzisław Giziński (KO)
Fryderyk Sylwester Kapinos (PiS)
Radosław Lubczyk (PSL-TD)
Jerzy Polaczek (PiS)
Anna Sobolak (KO)
Katarzyna Sójka (PiS)
Witold Tumanowicz (Konfederacja)
Marcelina Zawisza (Razem)

Artykuł Posłanka Wioleta Tomczak: „Czas skończyć z promocją alkoholu i jednorazowymi e-papierosami” pochodzi z serwisu Świat Lekarza.