Ponad 350 szkół, przeszło 4000 lekcji i blisko 80 tys. uczniów. Taki zasięg miał w 2025 roku program ochrony zdrowia psychicznego i profilaktyki uzależnień „Mów Do Mnie #TokTuMi” Fundacji Mentalnie Równi. To o 285 proc. więcej niż w roku poprzednim, ale wciąż za mało, by zaopiekować wszystkie potrzeby młodych ludzi. Bo skala problemu jest ogromna

Zdrowie psychiczne dzieci i młodzieży jeszcze nigdy nie było tak zagrożone. Młodzież cierpi z powodu depresji, zaburzeń lękowych, zaburzeń odżywiania i wielu innych. Obecnie jednym z największych zagrożeń jest uzależnienie od internetu i potężna fala samotności, która dotyka młodych ludzi.

WHO szacuje, że co siódmy młody człowiek w wieku 10–19 lat doświadcza problemów ze zdrowiem psychicznym. Według danych Rzecznika Praw Dziecka z 2023 roku aż 21 proc. młodzieży w Polsce uważa, że nie ma żadnych powodów do radości, a co dziesiąty uczeń ma ciągle zły nastrój.

– Kiedy w 2020 roku zakładaliśmy Instytut Zdrowia Mentalnego – podmiot leczniczy zajmujący się opieką psychologiczną i psychiatryczną, nie sądziliśmy, że po kilku latach pomoc młodzieży stanie się głównym celem naszej działalności. Codziennie spotykamy się z dramatycznymi historiami rodziców, którzy szukają pomocy dla swoich dzieci przeżywających poważne kryzysy psychiczne. Dlatego postanowiliśmy uruchomić program ochrony zdrowia psychicznego i profilaktyki uzależnień Mów Do Mnie #TokTuMi. Docieramy w nim do szkół podstawowych i średnich, a w nich do młodzieży, nauczycieli i rodziców, podejmując tematy niezwykle istotne z punktu widzenia młodych ludzi. W 2025 roku objęliśmy programem blisko 80 tys. młodzieży i 97 tys. rodziców, a także przeszkoliliśmy prawie 1500 nauczycieli. To niemal czterokrotnie więcej niż rok wcześniej. Widzimy więc jak wielkie są potrzeby, ale by działać na szerszą skalę konieczne jest zaangażowanie całego społeczeństwa – mówi Tomasz Prosiński, Prezes Fundacji Mentalnie Równi.

#TokTuMi – tak wiele i tak niewiele

Czasami wystarczy zwykła rozmowa. Poświęcony czas. Chwila uważności. To ona pomaga dotrzeć do młodych ludzi, zrozumieć ich potrzeby, a w sytuacji kryzysowej, w porę zareagować. Wśród najważniejszych problemów, z którymi zmaga się młodzież, są uzależnienia, hejt rówieśniczy, cyberprzemoc, zaburzenia odżywiania i dezinformacja. To właśnie o nich w ramach ogólnopolskiego projektu „Mów do mnie #TokTuMi”, działającego od 2023 roku, mówią psychologowie z Instytutu Zdrowia Mentalnego.

– Skala problemu, z jakim mamy do czynienia, jest ogromna – i stale rośnie. Młodzież potrzebuje pomocy bardziej niż kiedykolwiek wcześniej. W naszym programie skupiamy się przede wszystkim na młodych ludziach, ale nasze działania prowadzimy równolegle w trzech innych grupach odpowiadających za dobrostan psychiczny młodzieży tj. rodziców, nauczycieli oraz mieszkańców lokalnych społeczności. Oferujemy im jakościową psychoedukację prowadzoną przez doświadczonych psychologów. Uczniów zapraszamy też na angażujące zajęcia profilaktyczne prowadzone przez rówieśników w mechanizmie wsparcia rówieśniczego. W 2025 roku dotarliśmy do przeszło 350 szkół w całej Polsce, ale wciąż wiele placówek czeka na pomoc – mówi Kamila Kalbarczyk, psycholożka i psychoterapeutka, inicjatorka programu Mów Do Mnie #TokTuMi.

Jest lepiej, ale nie wśród dzieci

Jak wynika z najnowszego raportu Komendy Głównej Policji Samobójstwa i próby samobójcze w Polsce w latach 2020–2025, liczba samobójstw w całej populacji spada. W 2025 r. o 1,4 proc. w porównaniu z 2024 oraz 8,2 proc. w porównaniu z 2021. Inaczej jest wśród dzieci i młodzieży, gdzie choć zanotowano spadek w 2024 w porównaniu do 2023 (12,4 proc.), to w 2025 r. liczba znacząco wzrosła o 26,8 proc.!

Według Biura Rzeczniczki Praw Dziecka, 44 proc. uczniów szkół ponadpodstawowych deklaruje, że często lub zawsze „ma wszystkiego dość”, 37 proc. czuje się samotnych, a 45 proc. jest przytłoczonych problemami. Tym bardziej potrzeba jeszcze więcej działań skierowanych właśnie do dzieci i młodzieży.

Kropla w morzu potrzeb

Choć Fundacja Mentalnie Równi z roku na rok obejmuje swoim zasięgiem coraz więcej szkół, to w kolejce na lekcje z psychologiem czekają kolejne. Obecnie są to 122 placówki z różnych części Polski – zarówno szkoły podstawowe, jak i średnie, publiczne i społeczne, a także ośrodki wychowawcze i centra edukacji.

Aby wziąć udział w projekcie, wystarczy zgłosić szkołę lub klasę, pisząc na adres biuro@mentalnierowni.pl. Jednak aby program był realizowany na większą skalę i na bieżąco odpowiadał na zapotrzebowanie placówek, kluczowe jest zaangażowanie przedstawicieli samorządów i świata biznesu.

Kto może pomóc?

Samorządy

W program coraz chętniej włączają się gminy, dla których wspieranie zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży oraz działania profilaktyczne są jednymi z najważniejszych zadań. W ubiegłym roku program objął cztery nowe gminy oraz jeden powiat. Jedną z gmin był Strzegom, w którym od września do grudnia we wszystkich 8 szkołach podstawowych odbywały się lekcje dla klas VI–VIII. W ramach akcji miało też miejsce spotkanie z Michałem Koterskim, który opowiadał o swoich doświadczeniach związanych z uzależnieniem i hazardem i tłumaczył młodzieży jak nie wpaść w szpony nałogu.

Świat biznesu

Program skierowany jest również do biznesu, który obok swojej codziennej działalności chce wspierać zdrowie psychiczne dzieci i młodzieży. Działalność ta wpisuje się bowiem w ideę zrównoważonego rozwoju i cele ESG, których realizacja jest tak ważna dla wielu organizacji.

O Fundacji Mentalnie Równi

Misją Fundacji Mentalnie Równi jest ochrona zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży. Twórcy Fundacji od 2020 r. prowadzą Instytut Zdrowia Mentalnego – podmiot leczniczy zajmujący się opieką psychologiczną i psychiatryczną. Codziennie spotykają się w nim z dramatycznymi historiami rodziców, którzy szukają pomocy dla swoich dzieci przeżywających poważne kryzysy psychiczne.

Tak powstała idea ogólnopolskiego, skoordynowanego i wielopoziomowego programu ochrony zdrowia psychicznego i profilaktyki uzależnień Mów Do Mnie #TokTuMi. Program dociera do uczniów szkół podstawowych (6-8 klasy) i średnich, dając młodym ludziom przestrzeń do rozmowy, wsparcia i realnej zmiany. Wsparciem obejmuje także nauczycieli i rodziców. W 2025 roku Fundacja przeprowadziła 4049 lekcji w przeszło 350 szkołach, docierając do blisko 78 tys. dzieci.

Fundacja Mentalnie Równi została założona we wrześniu 2025 i jest kontynuatorem działań Stowarzyszenia Mentalnie Równi założonego w lutym 2022 roku. Fundacja we wrześniu 2025 roku przejęła prawa do realizacji programu społecznego MÓW DO MNIE – #TokTuMi od Stowarzyszenia, prowadzonego od marca 2023.

Artykuł 80 tysięcy uczniów objętych wsparciem. Ale potrzeby są wielokrotnie większe pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Rozpoczęła się II edycja programu „Wspierająca Szkoła” współorganizowana przez Fundację Adamed i serwis Życie Warte Jest Rozmowy. Tegoroczna odsłona inicjatywy pozyskała dofinansowanie w ramach konkursu Ministerstwa Edukacji Narodowej, co umożliwiło ponad dwukrotne zwiększenie liczby szkół objętych działaniami edukacyjnymi

W marcu Fundacja Adamed, we współpracy z serwisem Życie Warte Jest Rozmowy, zainaugurowała kolejną edycję programu „Wspierająca Szkoła” – pierwszego w Polsce kompleksowego programu poświęconego zapobieganiu zachowaniom samobójczym wśród dzieci i młodzieży.

Tegoroczna odsłona inicjatywy zyskała wsparcie Ministerstwa Edukacji Narodowej, które przyznało jej dofinansowanie w ramach otwartego konkursu ofert na realizację w latach 2024 i 2025 zadania z zakresu zdrowia publicznego pt. „Zobacz emocje – realizacja projektów i programów edukacyjnych, wychowawczych, interwencyjnych oraz profilaktycznych opartych na podstawach naukowych, w tym programów profilaktyki uniwersalnej, wskazującej i selektywnej”. Dzięki temu liczba placówek biorących udział w projekcie została zwiększona ponad dwukrotnie wobec roku poprzedniego. W efekcie do kolejnej transzy programu przystąpiło łącznie aż 55 placówek z całej Polski, które otrzymają wsparcie w zakresie profilaktyki zdrowia psychicznego uczniów i uczennic.

Przebieg programu został ponadto wzbogacony o nowe elementy, takie jak cykl otwartych webinarów dla pracowników szkół oraz drukowane materiały edukacyjne, w tym plakaty z zasadami wsparcia rówieśniczego. Szacuje się, że w zajęciach dydaktycznych prowadzonych w 2025 r. w ramach II edycji programu „Wspierająca Szkoła” weźmie udział co najmniej 3 500 dorosłych osób.

– Program „Wspierająca Szkoła” stworzyliśmy w odpowiedzi na realną potrzebę, jaką obecnie jest wsparcie dzieci i młodzieży w obliczu wyzwań emocjonalnych, z którymi mierzą się w codziennym życiu. Współczesne szkoły stoją przed zadaniem nie tylko nauczania, ale także rozpoznawania i reagowania na kryzysy psychiczne, które dotykają coraz większą liczbę uczniów i uczennic. Dzięki temu, że Ministerstwo Edukacji Narodowej doceniło i objęło nasz projekt wsparciem, możemy rozszerzyć działania i dotrzeć do większej liczby uczniów, nauczycieli, rodziców i opiekunów, którzy mogą skorzystać z narzędzi i wiedzy z zakresu zapobiegania kryzysom emocjonalnym i zachowaniom samobójczym wśród najmłodszych – mówi Katarzyna Dubno, Członkini Zarządu Fundacji Adamed.

Pierwszy tak kompleksowy program w Polsce

Głównym założeniem programu „Wspierająca Szkoła” Fundacji Adamed jest przekazywanie wiedzy niezbędnej do niesienia pomocy dzieciom i młodzieży w kryzysie psychicznym. Cel ten jest realizowany poprzez organizację szkoleń i konsultacji o tej tematyce, profesjonalne wsparcie kadry pedagogicznej w stworzeniu procedury kryzysowej i powołaniu zespołu kryzysowego w szkole oraz udostępnianie materiałów edukacyjnych opracowanych przez ekspertów z dziedziny suicydologii.

Każda placówka, która skorzysta z całego pakietu świadczeń, otrzymuje certyfikat „Wspierająca Szkoła” stanowiący potwierdzenie jej zaangażowania w tworzenie bezpiecznego i wspierającego środowiska dla uczniów.

– Najnowsze statystyki wskazują, że w 2024 r. aż 2054 dzieci i nastolatków do 19. roku życia podjęło próbę samobójczą. Niestety doszło też do 127 samobójstw. Obecnie szacuje się, że w Polsce na depresję cierpi 2 proc. dzieci w wieku 6–12 lat i aż 20 proc. w grupie młodzieńczej. To pokazuje, z jak ogromnym problemem się mierzymy. Warto podkreślić, że depresja i inne problemy emocjonalne wśród młodych ludzi często pozostają niezauważone, co prowadzi do tragicznych konsekwencji. Właśnie dlatego programy takie jak „Wspierająca Szkoła” są niezbędne, by zwiększyć świadomość na temat problemów psychicznych w szkołach, edukować nauczycieli, rodziców i opiekunów oraz zapewniać młodzieży odpowiednie wsparcie – wyjaśnia dr Halszka Witkowska, pomysłodawczyni i koordynatorka serwisu Życie Warte Jest Rozmowy, współorganizatora programu „Wspierająca Szkoła”.

Ogólnodostępne działania edukacyjne

– W obliczu rosnącej liczby kryzysów emocjonalnych wśród dzieci i młodzieży, uważamy, że edukacja w zakresie rozpoznawania objawów depresji, wsparcia psychicznego i skutecznej pomocy jest absolutnie kluczowa. Naszym celem jest nie tylko reagowanie na istniejące problemy, ale przede wszystkim zapobieganie ich eskalacji. Dlatego działamy dwutorowo. Po pierwsze obejmując szerokim programem szkoleń i procedur kryzysowych konkretne szkoły, które po jego ukończeniu otrzymują certyfikat „Wspierająca Szkoła” oraz organizując otwarte, dostępne bez ograniczeń, bezpłatne webinary zarówno dla opiekunów, jak i pracowników placówek edukacyjnych nieobjętych programem – mówi Agnieszka Rejer-Mellin, Koordynatorka Fundacji Adamed.

„Wspierająca Szkoła” to nie tylko działania podejmowane na rzecz zakwalifikowanych szkół – to również aktywności, które są skierowane do szerokiego grona odbiorców. To cykl otwartych webinarów pod hasłem „Pierwsza pomoc rodzicielska: jak rozpoznać kryzys emocjonalny u dziecka i nastolatka i jak zareagować?”, które są zaadresowane do wszystkich rodziców, opiekunów oraz bliskich młodych osób w kryzysie.

W 2025 r. działania w ramach programu zostały rozszerzone o nowy cykl otwartych spotkań online, tym razem przeznaczonych dla pracowników szkół. Podczas szkoleń pt. „Pierwsza pomoc emocjonalna: jak rozpoznać kryzys samobójczy u ucznia i jak powołać zespół kryzysowy w szkole?” uczestnicy dowiadują się, po czym rozpoznać kryzys emocjonalny u młodej osoby, a także jak wpływa on na jej szkolne funkcjonowanie.

Webinary poświęcone są pierwszej pomocy emocjonalnej, czyli temu, co każdy z nas może zrobić dla dziecka lub nastolatka znajdującego się w trudnym momencie życiowym. Ich uczestnicy poznają zasadę 4 x Z, czyli efektywnego i wspierającego sposobu reagowania w sytuacji zauważenia kryzysu emocjonalnego u młodej osoby. Omówiona zostaje także rola i zasady powoływania zespołu kryzysowego w szkole oraz schemat jego działania. Dzięki temu osoby biorące udział w spotkaniach zdobędą kompetencje niezbędne do skutecznego reagowania w sytuacjach kryzysowych w środowisku szkolnym.

Dodatkowo zakres działań edukacyjnych w ramach programu stopniowo rozszerzany będzie o treści dotyczące zjawiska uzależnień u młodych osób.

Pełny harmonogram tegorocznych spotkań dostępny jest na stronie internetowej programu. Znajdują się tam również ogólnodostępne materiały edukacyjne oraz na bieżąco aktualizowana baza miejsc oferujących pomoc.

Wcześniejsze edycje programu

Z końcem 2024 roku zakończona została I pełna edycja programu, którą z sukcesem ukończyło 26 szkół w całej Polsce. Dotychczas w ramach pilotażu oraz I edycji działaniami objęte zostały 30 placówki edukacyjne. Każda ze szkół biorących udział w programie uzyskała dostęp do 4 szkoleń dla nauczycieli i pracowników, webinaru dla rodziców, a także indywidualnych konsultacji z suicydologiem. Oprócz tego wszystkie placówki przygotowały spersonalizowaną procedurę kryzysową oraz powołały zespół kryzysowy w przypadku sytuacji zagrożenia życia i zdrowia psychicznego uczniów.

W efekcie program dotarł do niemal 740 pracowników szkół oraz 1 200 rodziców i opiekunów. Uczestnicy przeznaczyli łącznie 520 godzin dydaktycznych na pogłębianie wiedzy z zakresu postępowania w przypadku wystąpienia kryzysu psychicznego u młodych osób.

Działania podejmowane w ramach I edycji programu zostały objęte patronatem honorowym Ministra Edukacji oraz patronatem merytorycznym Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego i Polskiego Towarzystwa Suicydologicznego. Program uzyskał również pozytywną opinię i rekomendację do dalszych działań ekspertek w dziedzinie psychiatrii dziecięcej – prof. dr hab. n. med. Małgorzaty Janas-Kozik, pełnomocnik ds. reformy w psychiatrii dzieci i młodzieży, Kierownik Katedry Psychiatrii i Psychoterapii Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach oraz Kierownik Oddziału Klinicznego Psychiatrii i Psychoterapii Wieku Rozwojowego Śląskiego Uniwersytetu Medycznego przy Centrum Pediatrii im. Jana Pawła II w Sosnowcu, a także dr n. med. Aleksandry Lewandowskiej – krajowej konsultant w dziedzinie psychiatrii dzieci i młodzieży, Ordynator Oddziału Psychiatrycznego dla Dzieci, Kierownik Poradni Psychiatrycznej dla Dzieci i Młodzieży, Kierownik Programu Koordynowanej Opieki Psychiatrycznej dla dzieci z całościowymi zaburzeniami rozwoju KO-CZR.

Fundacja Adamed od 11 lat prowadzi aktywności na rzecz wspierania nauki oraz współpracy ze środowiskiem naukowym. Celem jej stworzenia była potrzeba wspierania rozwoju utalentowanej młodzieży oraz popularyzowania nauk ścisłych i przyrodniczych. Fundacja szerzy ideę współpracy oraz integruje środowisko naukowe, przemysł farmaceutyczny, medyczny i biotechnologiczny, jak również wzmacnia współpracę z podmiotami o zbliżonych zadaniach. Głównym programem realizowanym przez Fundację Adamed jest program stypendialny ADAMED SmartUP, którego celem jest wsparcie najzdolniejszych młodych osób w ich rozwoju naukowym. Najnowszym projektem Fundacji jest „Wspierająca Szkoła”. To pierwszy w Polsce kompleksowy program dotyczący zapobiegania zachowaniom samobójczym wśród dzieci i młodzieży skierowany do szkół podstawowych i ponadpodstawowych. W jego ramach nauczyciele, pedagodzy, rodzice oraz uczniowie nabywają stosowną wiedzę i umiejętności, otrzymują odpowiednie narzędzia tak, by dbać o dobrostan psychiczny najmłodszych.

Artykuł Ruszyła II edycja programu „Wspierająca Szkoła” pochodzi z serwisu Świat Lekarza.