Naukowcy z Instytutu Włókiennictwa Politechniki Łódzkiej oraz Instytutu Elektroniki Politechniki Łódzkiej wraz z konsorcjantem przemysłowym opracowali innowacyjne fotoaktywne urządzenie do domowej terapii zespołu stopy cukrzycowej. Zastosowana w nim technologia świetlna pobudza mikrokrążenie i pobudza tkanki do regeneracji. Urządzenie przechodzi obecnie procedury patentowe.

Jak zauważa naukowczyni, dr inż. Iwona Nowak z Wydziału Technologii Materiałowych i Wzornictwa Tekstyliów Politechniki Łódzkiej, cukrzyca to jedna z najczęstszych chorób cywilizacyjnych – chorują na nią 3 mln Polaków, przy czym szacuje się, że 25 proc. z nich nie zdaje sobie sprawy ze swojej choroby, ponieważ początkowo nie daje ona żadnych objawów. Utrzymująca się u chorego hiperglikemia powoduje szereg powikłań, m.in. uszkodzenia nerek, naczyń obwodowych, czucia, a także zespół stopy cukrzycowej.

– W przebiegu cukrzycy dochodzi do uszkodzenia naczyń krwionośnych i nerwów w obrębie stopy. Tkanki są niedotlenione, stopa przestaje regulować poziom nawilżenia skóry, która staje się przesuszona i jest bardzo narażona na uszkodzenia. Powstają trudno gojące się rany, dochodzi do ich nadkażeń bakteryjnych, a w konsekwencji często dochodzi do amputacji – palca, części lub całej stopy, a nawet kończyny. Szacuje się, że chory, który przeszedł amputację nogi, przeżyje maksymalnie trzy lata. Aby zapobiegać tym powikłaniom, stworzyliśmy projekt fotoaktywnego urządzenia do terapii domowej stopy cukrzycowej – wyjaśniła dr Nowak.

Urządzenie opracowano w oparciu o nośnik tekstylny, jest bardzo przyjemne dla skóry, posiada szereg emiterów fali świetlnej.

– Aparat za pomocą fali świetlnej i odpowiedniej dawki promieniowania powoduje, że nasze tkanki zaczynają się regenerować; pobudza też mikrokrążenie – powiedziała PAP dr inż. Nowak, która od lat prowadzi badania nad inteligentnymi materiałami do zastosowań w środkach ochrony osobistej i medycynie.

W projekcie urządzenie nazwane zostało skarpetą terapeutyczną, ale bardziej przypomina opaskę z materiału zapinaną na rzep i wyposażoną w układ diodowy, generujący światło. Ze względu na to, że cukrzyca często dotyka osoby starsze, a urządzenie ma być stosowane w samodzielnie prowadzonej terapii, zostało zaprojektowane tak, aby było łatwe w obsłudze. Jak zapewniła dr Nowak, jest też miłe w dotyku.

– Piszemy teraz kolejny wniosek projektowy, bo do tego urządzenia powstaje aplikacja. Oprócz tego, że aparat leczy, posiada też szereg czujników: wilgotności, żeby sprawdzić m.in. czy poziom nawilżenia nogi się poprawił; temperatury – bo jeżeli dochodzi do procesów zapalnych, to temperatura często jest wyższa. Wszystko to jest połączone z aplikacją, którą chcemy jeszcze unowocześnić i doposażyć w kilka ciekawych funkcji, m.in. pokazujących osobom chorym, w jaki sposób powinni badać swoje stopy czy jaką aktywność wdrożyć – zaznaczyła naukowczyni.

Projekt badaczy z Politechniki Łódzkiej kończy się w 2026 r. Jest realizowany w konsorcjum z partnerem przemysłowym. Zdaniem dr Nowak istnieje duża szansa, że w ciągu dwóch lat od momentu, gdy aparat będzie miał ochronę prawną, pojawi się w sklepach.

– Na rynku nie ma takiego urządzenia, więc mamy nadzieję, że gdy się tam znajdzie, spowoduje rewolucję w leczeniu zespołu stopy cukrzycowej – podkreśliła ekspertka. (PAP)

Nauka w Polsce

agm/ agt/ ktl/

Artykuł Na Politechnice Łódzkiej powstało fotoaktywne urządzenie do leczenia stopy cukrzycowej pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Pilotażowy program leczenia stopy cukrzycowej został przedłużony do 30 kwietnia 2026 r. Zespół stopy cukrzycowej to jedno z najpoważniejszych powikłań cukrzycy, które dla wielu pacjentów wiąże się z koniecznością amputacji nieodwracalnie uszkodzonej kończyny. Polskie Stowarzyszenie Diabetyków oraz całe środowisko eksperckie długo zabiegało
o przedłużenie pilotażu oraz włączenie nowych ośrodków udzielających świadczenia. Pacjenci będą mogli leczyć się w łącznie sześciu szpitalach.

Zespół stopy cukrzycowej rozwija się w wyniku neuropatii obwodowej i zaburzeń krążenia u pacjentów diabetologicznych. Niezdiagnozowany bądź niewłaściwie leczony prowadzi do nieodwracalnego uszkodzenia tkanek stopy i konieczności amputacji, co z kolei trwale ogranicza motorykę chorych.

W Polsce w 2023 r. wskaźnik amputacji kończyn na 10 tys. chorych na cukrzycę sięgnął poziom 8,6 i był jednym z najwyższych w Europie. Notowana jest również wysoka śmiertelność odległa pacjentów poddanych amputacji z powodu zespołu stopy cukrzycowej. Wskaźnik 5-letniej śmiertelności jest wyższy niż analogiczny wskaźnik dla większości nowotworów złośliwych. Aż 30 proc. pacjentów umiera w pierwszym roku po amputacji, 50 proc. w ciągu trzech lat, a w ciągu pięciu lat to już 70 proc. pacjentów. Jednocześnie eksperci szacują, że aż 75 proc. amputacji można zapobiec dzięki stosowaniu właściwej profilaktyki i leczenia.

Krokiem w kierunku poprawy sytuacji pacjentów cierpiących na zespół stopy cukrzycowej było utworzenie w lipcu 2023 r. programu pilotażowego. Program powstał w celu oceny organizacji, jakości i efektów opieki nad pacjentami w ramach połączonych świadczeń na oddziałach chorób wewnętrznych i chirurgii z pooperacyjną kontrolą procesu gojenia.

16 stycznia br. opublikowano rozporządzenie Ministra Zdrowia zmieniające rozporządzenie w sprawie programu pilotażowego opieki nad pacjentem z zespołem stopy cukrzycowej, a 29 stycznia br. Narodowy Fundusz Zdrowia opublikował zarządzenie, które dostosowuje dotychczasowe zapisy do obowiązującego stanu prawnego w związku z wejściem w życie rozporządzenia. W efekcie pilotażowy program leczenia stopy cukrzycowej został przedłużony do 30 kwietnia 2026 r.

Ośrodkami odpowiedzialnymi za realizację będą:

• Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w Szamotułach,
• Instytut Medycyny Wsi im. Witolda Chodźki w Lublinie,
• Uniwersyteckie Centrum Kliniczne Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego w Warszawie,
• Szpital Uniwersytecki w Krakowie,
• Uniwersyteckie Centrum Kliniczne w Gdańsku,
• Zagłębiowskie Centrum Onkologii Szpital Specjalistyczny im. Szymona Starkiewicza w Dąbrowie Górniczej.

– Jest to kolejny krok wychodzący naprzeciw oczekiwaniom pacjentów z cukrzycą oraz całego środowiska diabetologicznego, które zabiega od lat o stworzenie systemowych rozwiązań leczenia zespołu stopy cukrzycowej. „Pierwotny” pilotaż realizowany był od sierpnia 2023 roku w SPZOZ w Szamotułach. Umożliwił on hospitalizację blisko 200 pacjentów z tym schorzeniem. Obecne rozporządzenie pozwoli na leczenie kolejnych 230 chorych w 2025 roku, tym razem już w kilku ośrodkach w Polsce. „Hospitalizacje pilotażowe” polegają na realizacji modelu dwuspecjalistycznego leczenia w ramach diabetologiczno-chirurgicznej hospitalizacji, w trakcie której wykonywane są oszczędzające zabiegi operacyjne w obrębie stopy, modyfikowane leczenie diabetologiczne oraz ogólnointernistyczne, prowadzona jest miejscowa terapia podciśnieniowa, odpowiednie leczenie przeciwinfekcyjne oraz wdrażane są dedykowane metody odciążania, w tym tzw. Total Contact Casty. Takie podejście jest zdecydowanie najskuteczniejszym, jeśli chodzi o efektywność leczenia oraz uratowanie chorego przed wysoką amputacją kończyny dolnej. Każdy chory ma zagwarantowane przez pięć miesięcy po hospitalizacji wizyty kontrolne, dzięki którym można kontrolować proces leczenia/gojenia i ewentualnie go modyfikować – powiedział dr Piotr Liszkowski, specjalista chorób wewnętrznych i diabetologii z ośrodka w Szamotułach.

– Mamy nadzieję, że jest to pewien kolejny etap działań, który doprowadzi do utworzenia swoistej sieci ośrodków leczenia stopy cukrzycowej, a także utworzenia procedur zarówno ambulatoryjnych, jak i szpitalnych, które będą mogły być realizowane i dostępne w ramach systemu ubezpieczenia zdrowotnego oraz pozwolą w ciągu kilku lat na wyraźne zmniejszenie wskaźników wysokich amputacji kończyn dolnych, w których Polska na tle Europy przoduje – dodaje doktor.

Temat zespołu stopy cukrzycowej wielokrotnie był poruszany podczas posiedzeń Parlamentarnego Zespołu ds. Cukrzycy, podczas którego przedstawiciele pacjentów oraz eksperci podkreślali potrzebę rozwiązań systemowych.

– Problem zespołu stopy cukrzycowej to najbardziej zaniedbane powikłanie cukrzycy. Przez ostatni rok był przedmiotem wielu dyskusji podczas posiedzeń Parlamentarnego Zespołu ds. Cukrzycy, któremu przewodniczę. Rozszerzenie szamotulskiego pilotażu to właściwa decyzja, ale stworzenie sieci szpitali, które będą leczyć osoby dotknięte tym powikłaniem kończyny, to nasz główny cel i przed wszystkim realna pomoc i ulga dla pacjentów. Z nowym rokiem mamy wskazanych sześć ośrodków, które zaopiekują się chorymi w całej Polsce. Mam nadzieję, że ten świetnie funkcjonujący program będzie się rozwijał w kolejnych latach i powstaną nowe miejsca, gdzie długo gojące się rany będą realnie leczone. Musimy przełamać dramatyczne statystyki dotyczące amputacji kończyn w Polsce. Cieszę się przeogromnie, że pacjenci będą mogli otrzymać właściwą pomoc i potrzebne wsparcie – podkreśliła Ewa Kołodziej, poseł na Sejm RP.

Decyzja o przedłużeniu pilotażu to informacja, na którą bardzo długo czekało Polskie Stowarzyszenie Diabetyków, zrzeszające pacjentów z cukrzycą. – Zgodnie z pierwotnymi założeniami pilotaż powinien zakończyć się w styczniu, co wśród wielu chorych oraz ekspertów budziło niepokój. Stopa cukrzycowa ma charakter przewlekły i nagłe przerwanie leczenia może spowodować pogorszenie stanu zdrowia, dlatego walczyliśmy o przedłużenie programu. W imieniu wszystkich pacjentów bardzo dziękujemy Ministerstwu Zdrowia, Narodowemu Funduszowi Zdrowia oraz wszystkim osobom zaangażowanym w sprawę za otrzymane wsparcie – powiedziała Monika Kaczmarek, Prezes Polskiego Stowarzyszenia Diabetyków.

Artykuł Polskie Stowarzyszenie Diabetyków: pilotaż leczenia stopy cukrzycowej został przedłużony pochodzi z serwisu Świat Lekarza.