W połowie kwietnia w Warszawie odbył się zorganizowany przez International Society of Audiology (ISA) światowy kongres, którego prezydentem był prof. Henryk Skarżyński. Podczas kongresu odbyło się m.in. 55 sesji naukowych i 12 sesji specjalnych, 23 wykłady przewodnie, 12 dyskusji panelowych, 2 dyskusje w ramach okrągłego stołu. Wybitni eksperci dyskutowali o najważniejszych problemach w audiologii, otolarygnologii, foniatrii i dziedzinach pokrewnych.

Jednym z najbardziej oczekiwanych punktów w programie kongresu był wykład im. Arana Gloriga (Aran Glorig Oration). W tym roku wygłosił go dr Ross Roeser, uważany za lidera w dziedzinie audiologii. Dr Roeser swój wykład poświęcił poszukiwaniom naukowej prawdy w audiologii. Jak zaznaczał, prawdę coraz trudniej jest odnaleźć w internecie wypełnionym niesprawdzonymi informacjami i fake newsami. ?Nie wierz w nic, co słyszysz i tylko w połowę tego, co widzisz lub czytasz? ? żartował prof. Roeser. Odnosząc się do publikacji naukowych, zachęcał do rzetelnego ich recenzowania przez naukowe gremia.

Podczas sesji specjalnej Światowej Organizacji Zdrowia dr Shells Chadha przedstawiła wyniki wydanego w ubiegłym roku raportu WHO. Wynika z niego, że do 2050 r. prawie 2,5 miliarda ludzi na całym świecie będzie miało problemy ze słuchem. Przyczyny rosnącego odsetka ludzi mających problem ze słuchem to m.in. hałas, używanie rozmaitych urządzeń elektronicznych wyposażonych w słuchawki (ok. 1,1 miliarda młodych ludzi jest narażonych na uszkodzenia słuchu z powodu słuchania muzyki przez słuchawki), infekcje uszu. Większości z tych problemów można zapobiec. WHO opracowała strategię prewencji uszkodzeń słuchu, w której uwzględnia m.in. badania przesiewowe słuchu we wszystkich grupach wiekowych, zapobieganie chorobom uszu oraz ich właściwe leczenie, redukcję hałasu, upowszechnianie wiedzy na temat zagrożeń dla słuchu oraz na temat możliwości leczenia jego zaburzeń.

Jedną z sesji poświęcono ototoksyczności. Dr Adrian Fuente z uniwersytetu w Montrealu dowodził, że zagrożenie dla słuchu mogą stanowić nie tylko niektóre leki, lecz także rozpuszczalniki organiczne takie jak np. toluen czy ksylen obecne w środowisku pracy. Zaprezentował wyniki badań zarówno z udziałem ochotników, jak i na zwierzętach, z których wynikało, że ekspozycja na te związki może uszkadzać komórki słuchowe.
Podczas sesji naukowych eksperci poruszyli wiele specjalistycznych tematów ? wykłady i prezentacje dotyczyły m.in. badań elektrofizjologicznych i ich zastosowania (jako badań obiektywnych) w diagnostyce słuchu, narzędzi sprawdzających rozumienie mowy, testów do diagnostyki centralnych zaburzeń słuchu, m.in. stosowanego od 2005 r. testu Gaps in Noise (GIN). Dyskutowano także, jaki model edukacji audiologicznej można uznać za optymalny i co warto zmienić w obecnym sposobie kształcenia audiologicznego.
Kolejny światowy kongres audiologiczny planowany jest na wrzesień 2024 r. w Paryżu.

Więcej informacji: whc.ifps.org.pl

(Źródło: IFPS)

Artykuł XXXV Światowy Kongres Audiologii pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Trzy lata temu prof. dr hab. n. med. Henryk Skarżyński zainicjował program badań przesiewowych Wielospecjalistyczny Program Przeciwdziałania Chorobom Cywilizacyjnym i Wsparcia Zdrowia Polaków

?Po Pierwsze Zdrowie?. Program całkowicie innowacyjny i wówczas całkowicie niekomercyjny. Wsparcia udzieliły Komitet Nauk Klinicznych PAN, Rada Główna Instytutów Badawczych oraz Polskie Radio i Telewizja. Program realizowany był przez Światowe Centrum Słuchu Instytutu Fizjologii i Patologii Słuchu, Instytut Narządów Zmysłów, liczne towarzystwa naukowe oraz zespoły eksperckie z różnych specjalności medycznych. Jego wyjątkowość polegała przede wszystkim na tym, że był on wielospecjalistyczny, a więc brali w nim udział nie tylko przedstawiciele świata medycyny, ale też specjaliści innych dziedzin, np. inżynierowie kliniczni, jak również osoby i instytucje o dużym doświadczeniu w organizacji badań przesiewowych, co znacznie zwiększyło ich skuteczność.

Potrzeba ciągłych badań diagnostycznych

marszałek Senatu Stanisław Karczewski:

Dobrze, że dziś o tym rozmawiamy, ale takie rozmowy potrzebne są na co dzień. A z najważniejszym przekazem powinniśmy trafiać do najmłodszych, do dzieci i młodzieży, żeby wykształcać u nich prawidłowe nawyki, wpajać zasady zdrowego odżywiania, odciągać ich od smartfonów, komputerów, bo tu uzależnienia są coraz częstsze, przekonywać do aktywności fizycznej. Oczywiście najskuteczniej robić to, dając osobiste przykłady, tak jak ja to robię, biegając każdego dnia czy szczepiąc się przeciwko grypie. Powinniśmy też przekonywać polityków, że ochrona zdrowia to jeden z najważniejszych priorytetów, co podkreślał premier Mateusz Morawiecki.

Kreowanie prozdrowotnych postaw Polaków

W badaniach przesiewowych Instytut Fizjologii i Patologii Słuchu w Kajetanach ma wieloletnie doświadczenie. Już w 1993 r. zaczęli, jako pierwsi, badać noworodki pod kątem wczesnego wykrywania wad słuchu, a później realizowali wiele programów dla kolejnych grup wiekowych.

prof. Henryk Skarżyński:

Program ?Po Pierwsze Zdrowie? jest czymś dużo, dużo więcej niż zwykłym badaniem przesiewowym. Poprzez ten program chcemy wpłynąć na kreowanie prozdrowotnych postaw Polaków, umożliwić im dotarcie nie do jednego, ale wielu specjalistów prawie jednocześnie, w jednym miejscu, w warunkach, gdzie jest zapewniony dostęp do specjalistów i specjalistycznej aparatury. Oczywiście to nie są badania kliniczne, ale one mają wskazać, czy dalsza diagnostyka, już w warunkach klinicznych, jest wskazana lub wręcz konieczna.

I jest jeszcze jedna dodatkowa korzyść zdrowotna ? na konsultacje czy badania mogą przychodzić całe rodziny, rodzice z dziećmi, dziadkowie z wnukami, które potem będą przypominały, że dziadek ma nakładać aparat słuchowy, tata wykonać badania okresowe. Stawiamy na solidarność pokoleniową, która zaowocuje większą świadomością społeczną i dbaniem o swój największy kapitał ? zdrowie. To szansa na wczesne rozpoznanie chorób na długo przed ich pojawieniem się, na zaradzenie im, a więc w rezultacie na poprawę zdrowia Polaków. To wymierne korzyści dla całego systemu opieki zdrowotnej. Celem programu, poza umożliwieniem ludziom określonych badań, jest zebranie konkretnych informacji i opracowanie konkretnych raportów, tzw. twardych danych. I właśnie te dane powinny być uwzględniane w konstruowaniu polityki zdrowotnej państwa.

Potrzeba zbudowania całorocznego programu

prof. Henryk Skarżyński:

Wyniki tegorocznych badań i konsultacji prowadzonych przez zespoły specjalistów wskazują, że taki spójny, przemyślany program jest dziś, kiedy społeczeństwo się starzeje, bardziej potrzebny niż kiedykolwiek przedtem ? zwracał uwagę prof. Skarżyński. O ile bowiem w medycynie naprawczej zauważalny jest widoczny postęp, o tyle w profilaktyce niewiele się zmieniło.

Profesor podkreślał ponadto, że poziom wiedzy na temat zagrożeń związanych z chorobami cywilizacyjnymi jest w naszym kraju niewystarczający. Wielu Polaków wciąż nie ma świadomości, jak ważne jest wykonywanie badań profilaktycznych. Wielką pomocą jest tu Program ?Po Pierwsze Zdrowie?, chociaż ani ten program, ani podobne inne działania, akcje czy kampanie, nie wystarczą, by dotrzeć do wszystkich. Dlatego tak ważna jest ciągła, systematyczna edukacja, potrzeba zbudowania całorocznego programu, ukierunkowanego na poprawę kondycji zdrowotnej Polaków.

prof. Henryk Skarżyński:

Naszym wspólnym obowiązkiem jest dbanie o dobro społeczeństwa naszego kraju, a pracując nad Wielospecjalistycznym Programem Przeciwdziałania Chorobom Cywilizacyjnym i Wsparcia Zdrowia Polaków ?Po Pierwsze Zdrowie?, na pewno się do tego przyczyniamy.

Działanie tu i teraz, i bardziej perspektywiczne

To, jak ważna jest profilaktyka, podkreślił od razu na wstępie swojej wypowiedzi minister zdrowia Łukasz Szumowski. Jak wynika z badań, działania medyczne mają wpływ na jakość i długość naszego życia jedynie w 30 proc. Pozostałe 70 proc. to właśnie profilaktyka. Jednak większość programów profilaktycznych nie działa, jak trzeba. Nie bez znaczenia jest również i to, że istnieje spora rozbieżność między programami nastawionymi na efekty tu i teraz a programami bardziej długofalowymi, ukierunkowanymi na korzyści w odleglejszej perspektywie. A należałoby prowadzić działania jednocześnie w obu tych obszarach. Inaczej nie poradzimy sobie ani z chorobami cywilizacyjnymi, ani z problemami demograficznymi.

Minister Szumowski zwrócił również uwagę na konieczność współpracy Ministerstwa Zdrowia z innymi resortami oraz na wdrażanie praktycznej edukacji prozdrowotnej w rodzinach. Bo tylko takie wielopłaszczyznowe działania przyniosą pożądane korzyści.

Szczepienia ? to nasz obywatelski obowiązek

Problem obowiązkowych szczepień poruszył Główny Inspektor Sanitarny, dr hab. n. med. Jarosław Pinkas:

To powinien być nasz obywatelski obowiązek. Tymczasem mamy teraz w Polsce silny nurt antyszczepionkowy, najsilniej jest on widoczny na południu kraju. Antyszczepionkowcy są widoczni w mediach społecznościowych, gdzie mają dużo odsłon. Musimy przebić się z racjami, które są przecież jedyną prawdziwą medycyną, głosem rozsądku. Bo cała reszta to szamaństwo, szarlataneria. Dlatego potrzeba nam więcej takich ludzi jak prof. Skarżyński, z takimi programami. Inaczej nie będzie nas stać na leczenie tych, którzy sami pracują na swoje choroby.

O potrzebie edukowania lekarzy na temat szczepień mówiła prof. dr hab. n. med. Teresa Jackowska, krajowy konsultant w dziedzinie pediatrii:

Jeśli lekarze będą mieli wystarczającą wiedzę i świadomość, że szczepienia są skuteczną formą profilaktyki, poradzimy sobie z ruchami antyszczepionkowymi.

Profesor podjęła także problem braku profilaktyki zdrowotnej w szkołach, kulejącego wywiadu środowiskowego, co w dużej mierze przekłada się na rosnące zagrożenie depresjami, samobójstwami i uzależnieniem od narkotyków. Pilnie potrzebny jest spójny program, mogący przeciwdziałać tym zjawiskom.

Niedoceniana profilaktyka w zaburzeniach psychicznych

Do depresji i zaburzeń psychicznych odniósł się psychiatra, dr hab. n. med. Robert Pudlo, proponując badania przesiewowe w tych grupach osób, które leczą się na schorzenia somatyczne. Depresja często towarzyszy chorobom ogólnoustrojowym, np. cukrzycy, nowotworom i wpływa niekorzystnie na rokowania tych chorób. Taka profilaktyka mogłaby zmniejszyć ryzyko stygmatyzacji, które jest związane ze schorzeniami psychicznymi.

Z kolei o potrzebie wczesnego wykrywania zaburzeń psychicznych u dzieci i młodzieży mówiła dr hab. n. med. Barbara Remberk, krajowy konsultant w dziedzinie psychiatrii dzieci i młodzieży:

Co prawda od czasów ?Lotu nad kukułczym gniazdem? dużo się w psychiatrii zmieniło, ale wciąż jest wiele do zrobienia. Nie mamy programu zapobiegania samobójstwom u dzieci i młodzieży, a pod tym względem znajdujemy się w niechlubnej czołówce w Europie. Dzieci z depresją cierpią po cichu, musimy znaleźć sposoby, jak do nich dotrzeć. Tymczasem dostęp do psychologa, psychiatry jest u nas dramatycznie trudny. Terapia zaburzeń psychicznych powinna być prowadzona multidyscyplinarnie, z udziałem szkoły, rodziny, logopedy.

Skupiać się na tym, co przynosi efekt

Konstanty Radziwiłł, były minister zdrowia:

W działaniach prozdrowotnych powinniśmy się skupiać na tym, co przynosi efekt. A to będzie możliwe, jeśli będziemy działać jednocześnie w dwóch kierunkach: rozwijać nauki dotyczące tego, jak powinna wyglądać profilaktyka prozdrowotna i prowadzić wczesne wykrywanie chorób ? tych, które warto wcześnie wykrywać. Dlatego programy wczesnego wykrywania powinny spełniać określone jednoznacznie kryteria. I my posiadamy już dużą wiedzę na ten temat, ale jeszcze nie wiemy, jak przekonać tych, którzy tego nie wiedzą. Przykładem jest to wszystko, co dzieje się wokół szczepień. Jak prowadzić dialog z przeciwnikami szczepień? Jak przekonać do badań mammograficznych, do kolonoskopii? W jaki sposób walczyć z przesądami? Jest to zadanie już na dziś, bo kompromisu między rozsądkiem a niewiedzą być nie może.

O tym, jak korzystne efekty można osiągnąć podstawowymi, prostymi i tanimi metodami, mówiła prof. dr hab. n. med. Iwona Grabska-Liberek, prezes Polskiego Towarzystwa Okulistycznego:

Badania przesiewowe są właśnie tanią metodą na wyłonienie tych osób, które potem można kierować na dalsze, już specjalistyczne badania. Dowodem, jak bardzo tego typu badania są potrzebne i skuteczne, są te, które prowadziliśmy w ramach Programu ?Po Pierwsze Zdrowie?. Ponad 30 proc. spośród tych, którzy się do nas zgłosili, skierowaliśmy na dalszą diagnostykę w kierunku jaskry. Prowadzimy badania wykrywające krótkowzroczność u dzieci, AMD u dorosłych.

To oczywiście nie powstrzyma procesu utraty wzroku u wielu osób po 65. roku życia, bo społeczeństwo się starzeje i jest to proces nieunikniony, takie są zresztą prognozy, ale wielu uda się pomóc.

Dużo jest jeszcze do zrobienia w rehabilitacji wzroku, ta dziedzina wymaga wsparcia. Dużo nadziei wiążę z telemedycyną i z Kapsułą Zmysłów ? zintegrowanym systemem narzędzi do diagnostyki i rehabilitacji schorzeń narządów zmysłów. Tego systemu nie byłoby, gdyby nie zaangażowanie prof. Henryka Skarżyńskiego i wielu ekspertów.

Profilaktyka w dziedzinie ochrony wzroku to także zadanie dla rodziców, opiekunów dzieci. Krótkowzroczność u dzieci, związana z wielogodzinnym przebywaniem w sztucznym oświetleniu, staje się epidemią, dlatego tak ważne jest kształtowanie u nich prozdrowotnych nawyków.

prof. Grabska-Liberek:

Wiele z tych dzieci, z powodu wad wzroku, jest narażonych na wykluczenie, co rodzi kolejne problemy.

red. Jadwiga Kamińska, prezes Dziennikarskiego Klubu Promocji Zdrowia:

Statystyki są alarmujące. Co drugie dziecko jest krótkowzroczne, potrzeba nam narodowego programu wykrywania wad wzroku u dzieci.

Kształtowanie programów modelowych

Mamy, większą lub mniejszą, świadomość wielu zagrożeń, wiemy, że może nam grozić zawał czy udar, każdy z nas może poznać wiek swego serca, określić, jakie istnieje dla tego serca ryzyko. Ale sama ta wiedza to za mało. My musimy wiedzieć, co robić, żeby tego ryzyka uniknąć.

kardiolog prof. dr hab. n. med. Grzegorz Opolski:

Tu potrzebna jest edukacja. Z tą informacją powinniśmy dotrzeć do społeczeństwa. A jak to zrobić, żeby efekt był najbardziej skuteczny? Jakimi metodami? Powinniśmy tworzyć modelowe programy, według których można by opracowywać już konkretne programy, na różnych poziomach ? lokalnych, regionalnych, ogólnopolskich. To oczywiście wymagałoby koordynacji, bo programy te powinny być spójne.

Na to, że programy profilaktyczne powinny być oparte na silnych dowodach naukowych, zwracał uwagę gastrolog, pediatra, prof. dr hab. n. med. Piotr Socha:

Mając takie programy, będziemy mądrze wydawać pieniądze, bo będziemy je przeznaczać na sprawdzone działania. Badając zachowania żywieniowe u dzieci, wykonując pomiary antropometryczne czy opracowując metabolizmmetabolizm wieku dziecięcego, bazowaliśmy właśnie na takich sprawdzonych programach.

Zdaniem prof. dr. hab. n. med. Bolesława Samolińskiego, specjalisty zdrowia publicznego, alergologa, otolaryngologa, więcej uwagi powinno się przykładać do schorzeń układu oddechowego. Coraz więcej dzieci cierpi na alergie, w porównaniu z latami 30. ubiegłego wieku nastąpił aż 40-krotny wzrost schorzeń alergicznych. Nie ma żadnej innej choroby, która wykazywałaby tak dramatycznie szybki wzrost.

prof. Samoliński:

Zamieniliśmy choroby brudnych rąk na chorobę czystych rąk.

Ponad podziałami i ponad resortami

Akcje, kampanie, programy przesiewowe pokazują, że tędy prowadzi droga do tego, żeby ludzie chcieli sami zatroszczyć się o swoje zdrowie.

prezes Polskiej Unii Onkologii, dr n. med. Janusz Meder:

Kampanie antynowotworowe, które prowadzimy od lat, pokazują, że jesteśmy w niezłym momencie, jeśli chodzi o edukację, prewencję chorób nowotworowych.

Marzy mi się, żebyśmy mogli osiągać sukcesy w profilaktyce wszystkich chorób cywilizacyjnych. Ale aby osiągać sukcesy, trzeba działać wspólnie, w sposób skoordynowany. To ma być działanie ponad podziałami i ponad resortami, poparte zaangażowaniem liderów. Lekarz rodzinny, pielęgniarka, położna, dyrektor placówki, nauczyciel, farmaceuta, aptekarz, ksiądz, wójt ? każdy może być liderem. Bo jeśli społeczność będzie takich miała, to wszystko da się zrobić.

Zwiększyć czujność lekarzy

O potrzebie większej wrażliwości i czujności lekarzy mówiła m.in. prof. dr hab. n. med. Renata Górska, periodontolog, zwracając uwagę, że wiele schorzeń ogólnoustrojowych, np. cukrzyca, choroby hematologiczne czy ginekologiczne, można wykryć, przyglądając się uważniej temu, co dzieje się w jamie ustnej.

Z kolei dr n. med. Katarzyna Becker, ortodonta, apelowała o zwiększenie programów profilaktycznych stomatologicznych, prof. dr hab. n. med. Iwona Niedzielska, chirurg szczękowy, zwracała uwagę na trudny dostęp do publicznych usług stomatologicznych, co przekłada się niekorzystnie na profilaktykę.

Prof. dr hab. n. med. Ewa Lech-Marańda, hematolog, podkreśliła, jak ważne w profilaktyce są podstawowe badania morfologiczne, które niestety zostały wykreślone z badań medycyny pracy. Dlatego należałoby uczulać lekarzy, aby takie badania zalecali, gdyż wiele, nawet poważnych chorób, może wykryć zwykła morfologia.

Siła mediów i? seriali

Realizacja programu ?Po Pierwsze Zdrowie? odbywała się z ogromnym zaangażowaniem mediów.

? Edukacja i uświadamianie społeczeństwa to nasza rola ? mówił red. Henryk Szrubarz, Polskie Radio.

Zaś red. Agnieszka Rosłoniak, Telewizja Polska, podkreśliła, że telewizja od lat angażuje się w działania prozdrowotne i nadal będzie to robić.

Red. Małgorzata Konaszczuk, Puls Medycyny, dodała, że w sprawie działań prozdrowotnych media specjalistyczne też mają sporo do powiedzenia, co potwierdził red. dr Ryszard Golański, Gazeta Lekarska.

O tym, że w profilaktykę prozdrowotną wpisują się również seriale poruszające tematykę zdrowia, mówił red. Paweł Kruś, Świat Lekarza.

A, biorąc pod uwagę, że mają one liczną grupę odbiorców, ich znaczenia nie można nie doceniać.

Prof. Henryk Skarżyński

Wielospecjalistyczny Program Przeciwdziałania Chorobom Cywilizacyjnym i Wsparcia Zdrowia Polaków ?Po Pierwsze Zdrowie? to przedsięwzięcie mające wiele celów, w tym przede wszystkim kreowanie aktywnych postaw prozdrowotnych. Dzisiaj jest to obowiązek każdego z nas, ponieważ zdrowie jest wielkim kapitałem społecznym. Drugim celem jest budowanie solidarności pokoleniowej jako fundamentu wspierania opieki zdrowotnej Polaków. Wsparcie zdrowotne w rodzinach jest tańsze, bardziej skuteczne i zapobiega wykluczeniu. W tegorocznej edycji programu wzięło udział wielu lekarzy, w tym obecni dzisiaj goście. Dzielili się swoją wiedzą, a jednocześnie udzielali konkretnych porad i pomocy. Bezpośrednio dotarliśmy do 34 miejsc, a pośrednio dzięki mediom do milionów osób. Przeprowadziliśmy wiele konsultacji, a jednocześnie zebraliśmy wiele istotnych materiałów, których opracowanie pozwoli na przygotowanie wytycznych dla resortu zdrowia. Chciałbym serdecznie podziękować wszystkim biorącym udział w tegorocznej edycji. Dziękuję instytutom badawczym, zespołom eksperckim, towarzystwom naukowym i wszystkim, którzy się przyczynili do przeprowadzenia i powodzenia tej ogólnopolskiej akcji.

Minister zdrowia Łukasz Szumowski

To jest konferencja, która trafnie ujmuje dwa poważne tematy w ochronie zdrowia. Kiedy porównamy wpływ medycyny i wpływ działań prozdrowotnych na wzrost długości życia, to proporcje kształtują się 30 proc. do 70 proc. W świetle badań okazuje się, że profilaktyka jest najważniejsza, ale życie weryfikuje te dane. Niestety, nie wszystkie programy profilaktyczne działają tak, jak chcemy. Poza tym działania profilaktyczne i poniesione na nie nakłady są nastawione na korzyści w przyszłości i zderzają się z potrzebami bieżącymi, nastawionymi na konkretnego pacjenta tu i teraz. Nie da się wyważyć i powiedzieć, które działania są ważniejsze. Powinniśmy prowadzić działania w obu tych obszarach, inaczej nie poradzimy sobie z chorobami cywilizacyjnymi i z postępującym problemem demografii. Jeśli nie wdrożymy praktycznej edukacji prozdrowotnej, to nie osiągniemy sukcesu. Ale nie osiągniemy go również bez wdrożenia innowacyjnych technologii. Z jednej strony nowe technologie, wynalazki, a z drugiej profilaktyka są fundamentami zdrowia. Liczę, że przekażecie Państwo konkluzje i wnioski do resortu zdrowia, bo niewątpliwie będą wykorzystane przy kształtowaniu polityki zdrowotnej kraju.

Artykuł ?Po Pierwsze Zdrowie? – podsumowanie pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

W połowie kwietnia 2018 r. w Światowym Centrum Słuchu Instytutu Fizjologii i Patologii Słuchu prof. Henryk Skarżyński przeprowadził pokazowe operacje wszczepienia najnowszej generacji implantów słuchowych typu Cochlear OSIA OSI100.

Zabiegi te zostały wykonane po raz pierwszy w naszym kraju i regionie. Dotychczas implanty tego typu wszczepiono tylko w Holandii, Australii, USA i Niemczech. Pionierska operacja wszczepienia implantu Cochlear OSIA OSI100 i rozpoczęty tym samym program leczenia głuchoty tym typem implantów słuchowych jest kolejnym dowodem na to, że pacjenci leczący się w Kajetanach mają dostęp do najnowszych technologii, jako pierwsi lub jedni z pierwszych w świecie. Jest to bardzo wymierny dowód pozycji klinicznej i naukowej centrum.

Uruchamiany program dotyczy wszczepienia implantów słuchowych wykorzystujących przewodnictwo kostne, u których inne, dotychczasowe metody leczenia niedosłuchu były nieskuteczne lub przynosiły zbyt małą korzyść. Nowe implanty Cochlear OSIA OSI100 to urządzenia wszczepialne, które są przeznaczone dla nowych grup pacjentów: z różnymi wrodzonymi i nabytymi uszkodzeniami słuchu, po wcześniejszych operacjach wykonywanych z powodu zmian pozapalnych i pourazowych, po nieudanych lub nieakceptowanych przez pacjentów próbach aparatownia ubytków słuchu klasycznymi aparatami słuchowymi.

? Z badań przeprowadzonych w instytucie wynika, że aż kilkanaście procent naszych pacjentów, głównie młodzieży i dorosłych, będzie mogło skorzystać z tego urządzenia ? mówił prof. Henryk Skarżyński. ? Implant ten daje duże wzmocnienie dźwięku w porównaniu z innymi, podobnymi urządzeniami i może być stosowany u tych pacjentów, którzy mają upośledzenie na różnych częstotliwościach ? dodaje prof. Skarżyński.

Powierzenie specjalistom z Kajetan wykonania kolejnej pionierskiej operacji poprawiającej słuch jest dowodem ogromnego zaufania, jakim darzy nas grono międzynarodowych konstruktorów i inżynierów. Jest to również efekt i rezultat zdobytego doświadczenia, wynikającego z faktu, że w Światowym Centrum Słuchu od ponad 15 lat dziennie wykonywanych jest najwięcej w świecie operacji poprawiających słuch.

(źródło: Światowe Centrum Słuchu Instytutu Fizjologii i Patologii Słuchu)

Artykuł Pierwsze w Polsce wszczepienie implantu słuchowego typu Cochlear OSIA OSI100 pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

25 lat temu prof. Henryk Skarżyński rozpoczął realizację programu leczenia głuchoty w Polsce, a 20 lat temu został powołany Instytut Fizjologii i Patologii Słuchu (IFPS). Prof. Skarżyński wraz z zespołem przeprowadził wiele pionierskich operacji, tworząc w nauce światowej pojęcie ?polskiej szkoły otochirurgii? w leczeniu częściowej głuchoty.

Instytut Fizjologii i Patologii Słuchu jest dziś największym ośrodkiem otolaryngologicznym w Polsce, który wykonuje od 14 lat najwięcej zabiegów operacyjnych w zakresie otorynolaryngologii na świecie. Otwarte pod jego szyldem zaledwie cztery lata temu Światowe Centrum Słuchu to już światowa marka. Polscy pacjenci mają w nim dostęp do najnowszych technologii jako pierwsi w kraju lub jedni z pierwszych w świecie. Dodatkowo w Instytucie została stworzona i uruchomiona pierwsza w świecie Krajowa Sieć Teleaudiologii umożliwiająca przeprowadzanie telekonsultacji z udziałem pacjentów i specjalistów z kilku ośrodków jednocześnie, zdalną rehabilitację oraz telefitting, czyli zdalne ustawianie parametrów w procesorach mowy u pacjentów z różnymi implantami słuchowymi.

Od 20 lat istnienia IFPS jego pracownikom udało się zdobyć renomę specjalistów w dziedzinie otolaryngologii ? z badań Instytutu korzystają inne placówki medyczne zarówno w Polsce, jak i zagranicą.

Najlepszą miarą sukcesu programu leczenia głuchoty w Polsce są sukcesy pacjentów z głębokimi wadami słuchu, którzy dzięki leczeniu polegającemu na wszczepieniu implantów mogą rozumieć mowę, komunikować się swobodnie z innymi ? normalnie żyć i pracować, wiele osiągając w swoich dziedzinach.

Z okazji jubileuszu 25-lecia programu leczenia głuchoty w Polsce i 20-lecia Instytutu Fizjologii i Patologii Słuchu na początku listopada odbyła się Gala w Filharmonii Narodowej w Warszawie. W uroczystości udział wzięli artyści, m.in.: prof. Krzesimir Dębski, prof. Ignacy Gogolewski, prof. Mariusz Grzegorzek, Rafał Królikowski, Maciej Miecznikowski, Robert Rozmus, Ryszard Rynkowski, Irena Santor, prof. Jerzy Stuhr, Hanna Śleszyńska, prof. Marcin Wawruk, dr Alicja Węgorzewska-Whiskerd, Jacek Wójcicki i Dominika Zdrojewska.

Artykuł Dwa jubileusze pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Uzyskiwane coraz lepsze rezultaty leczenia głębokiego niedosłuchu i głuchoty, w szczególności u coraz młodszych dzieci, zachęcały naukowców do stałego rozszerzania wskazań do efektywnego wykorzystania metody leczenia przy pomocy implantów ślimakowych.

Poszukiwania te były prowadzone niezależnie w Europie, w USA i w Australii. Dotyczyły one zwykle stymulacji elektrycznej za pośrednictwem implantu na jedno ucho i aparatu słuchowego na drugie, rzadziej na jednostronną stymulację akustyczną i elektryczną. Podczas V Konferencji ESPCI w Antwerpii nasz zespół przedstawił pierwszą grupę wyników u 67 dzieci z obserwacją do trzech lat z zachowanymi niewielkimi resztkami słuchowymi stymulowanymi przez aparat słuchowy oraz stymulacją elektryczną za pośrednictwem implantu ślimakowego w tym samym uchu. Wykazano, że ten kierunek jest zasadny i wymaga dalszego rozwijania.

W tym samym roku podczas Kongresu EUFOS zaprezentowano zachowane resztki słuchowe u pierwszej grupy pacjentów dorosłych. Obserwacja kilkuletnia zachowania niewielkich resztek słuchowych wykazała, że zasadne jest rozszerzenie wskazań do stosowania implantów ślimakowych, jako elektrycznego dopełnienia dobrego lub normalnego słuchu na niskich częstotliwościach do poziomu 500 Hz. Elektryczne dopełnienie zostało zastosowane po raz pierwszy w świecie u pacjenta dorosłego przez Henryka Skarżyńskiego w 2002 roku, a u pierwszego w świecie dziecka w 2004 r. Procedura operacyjna została zaproponowana przez prof. Skarżyńskiego jako strategia sześciu kroków uwzględniających dojście do schodów bębenka przez okienko okrągłe jako najbardziej fizjologiczną drogę wprowadzenia elektrody do ucha wewnętrznego. Stała obserwacja coraz większej grupy pacjentów, która na początku liczyła sto osób, a następnie zbliżyła się do 2 tys., wskazuje na pełną zasadność rozwijania tego kierunku. Potwierdzeniem były liczne kolejne doniesienia i stała prezentacja materiału na wszystkich kontynentalnych konferencjach i światowych kongresach poświęconych implantom słuchowym, audiologii i otologii w ostatnich latach. Celem było systematyczne pokazywanie nowych grup pacjentów, dłuższego czasu obserwacji, zachowania słuchu przedoperacyjnego po kolejnych latach, zaprezentowania nowych technologii elektrod w implantach ślimakowych oraz polskiej szkoły w tym obszarze nauki i medycyny.

Podczas europejskiej konferencji IX ESPCI w Warszawie w 2009 roku pozwoliło to na pokazanie nowej koncepcji leczenia częściowej głuchoty, uwzględniającej różny przedoperacyjny słuch w zakresie niskich częstotliwości. W roku 2010 została opublikowana najnowsza, kompleksowa koncepcja, która pozwoliła wskazać różnice w podejściu do różnych grup pacjentów z częściową głuchotą (ryc. 1.), a w 2013 roku przez H. Skarżyńskiego i zaproszonych 43 ekspertów ze świata, pierwsza klasyfikacja oceny pooperacyjnej uzyskiwanych wyników (ryc. 1.).

Wszystkie zabiegi operacyjne z użyciem implantu ślimakowego zostały przeprowadzone według procedury sześciu kroków pozwalającej na zachowanie istniejącej, nienaruszonej struktury ucha wewnętrznego. Wraz z rozwojem metody chirurgicznej oraz stałym rozszerzaniem wskazań do stosowania implantów ślimakowych u coraz większej grupy pacjentów kolejne kroki milowe odnosiły się do wpływu tych działań na rozwój nowych technologii i delikatnych, o różnej długości czynnych elektrod w implantach ślimakowych. Jednym z ostatnich elementów rozwoju tej strategii było dostosowanie ograniczonej stymulacji elektrycznej przy pomocy elektrod od 20 do 25 mm. Najnowszym podejściem było zastosowanie głębszej insercji do 28 mm i zachowanie istniejącego słuchu na poziomie 250Hz, co stworzyło realną szansę na jego efektywne wzmacnianie akustyczne aparatem słuchowym i elektryczne implantem ślimakowym. Ostatnim ważnym krokiem w rozwoju najnowszej koncepcji leczenia częściowej głuchoty było opracowanie wspomnianej pierwszej klasyfikacji częściowej głuchoty wg Skarżyńskiego i wsp. Ma to bardzo istotne znaczenie w dalszym opracowywaniu wyników homogennych grup pacjentów z różnym poziomem istniejącego zachowanego przedoperacyjnego słuchu po wszczepieniu implantu ślimakowego. Uzyskiwane wyniki różnych jednoimiennych grup, różnych autorów, różnych technologii powinny stanowić niezwykle ważne obserwacje dla dalszego rozszerzania wskazań i upowszechniania metody leczenia częściowej głuchoty. Jednocześnie miało to znaczący wpływ na rozwój nowych technologii, w zakresie organizacji opieki pooperacyjnej, np. tworzenie sieci telemedycznych i wykorzystania wielu technologii w obszarze e-zdrowia. Niezwykle dobry odbiór rezultatów leczenia częściowej głuchoty przez środowisko pacjentów i ich rodzin miał wpływ na organizację nowego zaplecza, czego przykładem jest Światowe Centrum Słuchu.

Materiał

W ciągu 17 lat metodę leczenia PDT zastosowano w 1965 uszach u dzieci i dorosłych w wieku od 9 miesięcy do 84 lat. W tej grupie dzieci i młodzież do 18 r.ż. stanowili 26,7 proc,. a osoby dorosłe ? 73,3 proc. Przedoperacyjny słuch był ustalany na podstawie badań audiometrycznych u dzieci powyżej 5. r.ż. i dorosłych. U młodszych dzieci podstawą do oceny przedoperacyjnego progu słyszenia było badanie ABR na częstotliwości 0,5 KHz, 1 KHz, 2 KHz i 4 KHz. Należy podkreślić, że najistotniejszą grupą byli pacjenci z normalnym lub w pełni socjalnie wydolnym słuchem do poziomu 1000Hz ? PDT-EC. Jako grupa wymagająca jedynie dopełnienia elektrycznego istniejącego słuchu, stanowili oni największe wyzwanie dla operatora, ale jednocześnie byli grupą, która była predysponowana do uzyskiwania najlepszych i najszybszych efektów w pooperacyjnej rehabilitacji.

Druga grupa ? PDT-EAS, dedykowana do łączonej stymulacji elektro-akustycznej, była do tej pory najliczniejsza. Zapewne wynikało z faktu, że ci pacjenci byli najbardziej zdeterminowani poddać się operacji wszczepienia implantu. Trzecia grupa ? PDT-EMS była najmniej liczna i liczyła 6 dzieci oraz 42 osób dorosłych, co stanowi 2,4 proc. całej zoperowanej populacji 1965 uszu. W grupie 42 osób dorosłych, w której w ciągu 6 miesięcy doszło do istotnej utraty słuchu przedoperacyjnego, u 27 osób (1,4 proc. całej zoperowanej populacji), zaobserwowano pogorszenie słuchu obustronne ? czyli nie tylko w uchu zoperowanym, a u 15 osób dorosłych (0,7 proc.) jednostronne, tylko w uchu operowanym. Należy to wiązać z faktem wykonania zabiegu operacyjnego. Wśród dzieci istotne pogorszenie słuchu odnotowano jedynie w 6 uszach. Stanowi to 0,3 proc. całej zoperowanej populacji i 1,1 proc. populacji dziecięcej. Co jest znamienne, w okresie trzech miesięcy po operacji u tych dzieci doszło do uszkodzenia słuchu jedynie w uchu operowanym i nie obserwowano obustronnego pogorszenia słuchu. Efektem tego było przez około osiem lat utrzymywanie się wyniku zachowania słuchu przedoperacyjnego u 100 proc. zoperowanych dzieci.

Metoda

We wszystkich zoperowanych uszach dojście do schodów bębenka było przez okienko okrągłe. W 1958 uszach (99,6 proc.) było możliwe dojście do niszy okienka poprzez tympanotomię tylną, a jedynie w siedmiu przypadkach (0,4 proc.) z dojścia podwójnego przez tympanotomię tylną i przez przewód słuchowy zewnętrzny. W tej ostatniej grupie przez przewód słuchowy zewnętrzny zapewniano wgląd do niszy okienka okrągłego, a elektrodę wprowadzano od tyłu przez wcześniej wykonaną tympanotomię tylną. Zatem w każdym uchu możliwe było wprowadzenie delikatnie elektrody o wymaganej długości przez naciętą błonę okienka okrągłego. Cała procedura operacyjna była przeprowadzona zgodnie z zaproponowanym przez prof. Skarżyńskiego standardem, który obejmuje sześć zasadniczych kroków. (Tabela)

Pierwszy krok

Pierwszym krokiem było wykonanie konserwatywnej antromastoidektomii, czyli nie szerokiego, ale wystarczającego dla potrzeb przeprowadzenia elektrody otwarcia jamy wyrostka. Pierwszą czynnością poprzedzającą otwarcie wyrostka, szczególnie preferowaną u dzieci, było zdjęcie przy pomocy dłuta fragmentu warstwy korowej w taki sposób, by po wszczepieniu części wewnętrznej implantu przy pomocy tego fragmentu całkowicie odizolować jamę wyrostka od przestrzeni podskórnej, w której była umocowana część wewnętrzna implantu (ryc. 2.).

Drugi krok

Drugi krok polega na wykonaniu tympanotomii tylnej (ryc. 3.). Podstawowym założeniem jest takie otwarcie tej drogi, by pod kontrolą wzroku przeprowadzić elektrodę do niszy okienka okrągłego. Dla potrzeb dobrego uwidocznienia błony okienka w części przypadków znoszono wargę boczną, która w części lub zupełnie zasłaniała niekiedy wgląd do okolicy błony okienka. W nielicznych przypadkach, jak to podano wyżej, przy niedostatecznym uwidocznieniu niszy okienka okrągłego wykonywano dojście podwójne przez przewód słuchowy zewnętrzny (ryc. 3.).

Trzeci krok

Trzeci krok polega na delikatnym nacięciu błony okienka okrągłego w celu przygotowania drogi wejścia elektrody do schodów bębenka (ryc. 4.).

Czwarty krok

Następną, najważniejszą czynnością jest wykonanie kroku czwartego, w ramach którego wprowadzano elektrodę pod kątem zbliżonym do prostego w stosunku do powierzchni błony okienka okrągłego (ryc. 5.). Takie ustawienie elektrody przed wprowadzeniem do schodów bębenka autor procedury uważa za najmniej traumatyczne. Na początku wprowadzania elektrody do schodów bębenka, zalecane jest trzymanie jej w palcach dla lepszego wyczucia oporów. Jedynie końcowe czynności wprowadzania elektrody do schodów bębenka są wykonywane przy pomocy kleszczyków (ryc. 5.).

Piąty krok

Piąty krok polega na uszczelnieniu wejścia elektrody do schodów bębenka oraz jej umocowaniu w obrębie tympanotomii tylnej przy pomocy fragmentu powięzi i kleju tkankowego (ryc. 6.). Pozostała część elektrody była zwijana w jamie wyrostka. Wejście do wyrostka jest zamykane fragmentem spongostanu, na którym przy pomocy kleju tkankowego mocowano pobrany podczas pierwszego kroku fragment warstwy korowej wyrostka.

Szósty krok

Ostatni, szósty krok czynności chirurgicznych polega na przygotowaniu loży dla części wewnętrznej implantu i jej mocowaniu przy pomocy cementu jonometrycznego lub niewchłanianych szwów, co uwidoczniono na rycinie 2 C. Zakończenie zabiegu operacyjnego polega na założeniu u wszystkich pacjentów dorosłych i większości dzieci na dwa dni drenażu ssącego i zeszyciu rany pooperacyjnej za uchem.

Systemy implantów

Do leczenia operacyjnego wykorzystano dwa systemy implantów. System Med-El z elektrodami standardowymi, których tylko część umieszczano w schodach bębenka od 18 do 28 mm, elektrody krótsze typu Medium i Flex EAS o długości 20 mm, elektrody SoftFlex, które umieszczano od 22 do 28 mm w schodach bębenka (w przypadku insercji powyżej 25 mm możemy mówić o głębokiej insercji w PDT). Drugim systemem były elektrody firmy Cochlear typu CI422/SRA, opracowane przez prof. Skarżyńskiego, o długości 20 mm z możliwością głębszej insercji do 25 mm. W przypadku elektrycznego dopełnienia PDT-EC stosowano tylko same procesory mowy. W przypadkach stymulacji łączonej elektryczno-akustycznej początkowo stosowano ? niezależnie od implantu ? aparaty słuchowe, a następnie system połączony Duet lub Hybryd. Cały proces pooperacyjnego fittingu oraz dalszej rehabilitacji jest tematem innych opracowań.

Wyniki

Wprowadzenie nowej metody kompleksowo pokazującej możliwości akustycznej i elektrycznej stymulacji ucha wewnętrznego zdecydowanie rozszerzyło wcześniejsze wskazania do leczenia operacyjnego różnych wad słuchu przy pomocy implantów ślimakowych z elektrodami różnej długości. Najważniejszym i najtrudniejszym zadaniem było wdrożenie po raz pierwszy w 2002 roku programu elektrycznego dopełnienia dobrego słuchu na niskich częstotliwościach (PDT-EC).

Na uwagę zasługuje bardzo dobre odległe zachowanie przedoperacyjnego słuchu zarówno na poziomie bardzo istotnych niskich częstotliwości, jak i resztkowego na wysokich. Największy spadek zanotowano na poziomie 1000Hz w pierwszych sześciu miesiącach. Przejściowo do około dwóch miesięcy średnio słuch był obniżony o około 10-15 dB na wszystkich częstotliwościach w najwcześniejszej ocenie pooperacyjnej. Zmiany od 3 do 6 miesiąca były minimalne. Okres 6 miesięcy w ocenie odległej przyjęto jako stan wyjściowy po przeprowadzonym zabiegu wszczepienia implantu. W okresie od 12 miesięcy do 9-10 lat nie zaobserwowano pogarszania się słuchu na istotnych niskich częstotliwościach w pierwszej grupie operowanych osób, u których zastosowano elektryczne dopełnienie. Należy tu podkreślić, że przez pierwsze dwa lata do leczenia operacyjnego w grupie PDT-EC kwalifikowano osoby dorosłe, u których w ciągu około 10 lat wcześniej nie obserwowano pogarszania się słuchu. Zatem można uznać, że ta pierwsza grupa była poza kryterium stanu słuchu bezpośrednio przed operacją jeszcze weryfikowana zachowaniem się stanu słuchu w dłuższym okresie przedoperacyjnym.

Bardzo dobre wyniki uzyskane u osób dorosłych pozwoliły w 2004 roku na zoperowanie przez prof. Henryka Skarżyńskiego pierwszego w świecie dziecka z dobrym słuchem na niskich częstotliwościach (PDT-EC). Obserwacja coraz liczniejszej grupy małych dzieci (do końca pierwszego r.ż.) oraz nieco starszych pozwoliła na zaproponowanie tego podejścia chirurgicznego jako podstawowego, nie tylko w celu zachowania przedoperacyjnego słuchu, ale również struktury ucha wewnętrznego. Dzięki temu za 5, 10, czy 20 lat będą mogli korzystać z przyszłych nowych technologii przywracania słuchu. 10-letnia i dłuższa obserwacja zarówno dzieci, jak i dorosłych pozwoliła określić, że uzyskane wyniki są trwałe. Pozwala to wysnuć optymistyczny wniosek, że ta metoda leczenia częściowej głuchoty jest optymalnym rozwiązaniem leczenia takich wad w wieku senioralnym, gdzie tego typu niedosłuch spotyka się u ponad 65 proc. populacji powyżej 80 r.ż. Jednocześnie spojrzenie wstecz pokazuje, że u 53,4 proc. osób słuch pogarszał się w niewielkim stopniu w obu uszach w ostatnich 10 latach przed wykonaniem zabiegu operacyjnego. Może to oznaczać, że w tych uszach w niewielkim stopniu zarówno przed, jak i po operacji dochodziło do stopniowego pogarszania się słuchu. Zapewne wyjaśnienie tego zjawiska będzie możliwe po zebraniu i ocenie wyników odległych u kolejnej, bardziej licznej grupy zoperowanych chorych, co będzie tematem odrębnej wieloaspektowej analizy.

Istotnym aspektem związanym z oceną wyników operowanych pacjentów są badania rozumienia mowy. W długim okresie, przy zachowaniu regularnej rehabilitacji, uzyskane wyniki charakteryzują się dużą stabilnością. Poziom rozumienia mowy, zarówno w hałasie, jak i w ciszy, charakteryzuje się wyższymi wartościami w grupie pacjentów z elektrycznym dopełnieniem słuchu (PDT-EC) niż łączoną stymulacją elektryczną i akustyczną.

Podsumowując, należy podkreślić, że przedstawiając kompleksową koncepcję leczenia częściowej głuchoty z różnym przedoperacyjnym słuchem, udało się pokazać w kolejnych doniesieniach rozwój tej metody, a w niniejszym doniesieniu pokazać zachowanie słuchu pomiędzy 1997 a 2014 rokiem u pierwszej tak licznej grupy osób z częściową głuchotą w świecie. Potwierdziło to słuszność przyjętej zarówno klasyfikacji, jak i strategii chirurgicznej. W literaturze można też odnaleźć doniesienia, w których różne ośrodki wykonały operację analogiczną techniką chirurgiczną jak PDT oraz zastosowano analogiczne kryteria doboru pacjentów. Wskazuje to na stałe upowszechnienie polskiej szkoły leczenia częściowej głuchoty u dzieci i dorosłych we współczesnej nauce i medycynie.

Wnioski

Bardzo długi okres obserwacji coraz większej grupy pacjentów w różnym wieku wykazał potrzebę stałego rozszerzania wskazań do zastosowania implantów ślimakowych u osób z coraz większymi resztkami i normalnym słuchem przedoperacyjnym na niskich częstotliwościach.

Obserwowana przez wiele lat trwałość wyników oraz bardzo dobre efekty w zachowaniu słuchu potwierdziły optymalny wybór strategii chirurgicznej z wykorzystaniem dojścia przez okienko okrągłe do ucha wewnętrznego.

Wyniki obserwacji klinicznych przyspieszyły rozwój nowych technologii elektrod implantów ślimakowych w różnych systemach, co ma niezwykle ważne znaczenie nie tylko w zachowaniu przedoperacyjnego słuchu, ale również w zachowaniu przedoperacyjnej struktury ucha wewnętrznego.

Wykazana niezwykle wysoka skuteczność zachowania przedoperacyjnego słuchu miała znaczący wpływ na: a) opracowanie nowych strategii wczesnego wykrywania różnych częściowych uszkodzeń słuchu, w oparciu o badania przesiewowe; b) stworzenie nowych kierunków rozwoju zaplecza i wykorzystania technologii teleinformatycznych e-zdrowia.

Najważniejsze pozycje piśmiennictwa autora artykułu związane z tematyką częściowej głuchoty
1. Skarżyński H., Lorens A., Piotrowska A. A new method of partial deafness treatment. Med Sci Monit, 2003; 9(4): CS20?24
2. Skarżyński H., Lorens A., Piotrowska A., Anderson I. Partial deafness cochlear implantation in children. Int J Pediatr Otorhinolaryngol, 2007; 71: 1407?13
3. Skarżyński H., Lorens A., Piotrowska A., Skarżyński P.H. Hearing preservation in partial deafness treatment. Med Sci Monit.2010; 16(11), 555-62
4. Skarżyński H., van de Heyning P., Agrawal S., Arauz S. L., Atlas M., Baumgartner W., Caversaccio M., de Bodt M., Gavilan J., Godey B., Green K., Gstoettner W., Hagen R., Han DM., Kameswaran M., Karltorp E., Kompis M., Kuzovkov V., Lassaletta L., Levevre F., Li Y., Manikoth M., Martin J., Mlynski R., Mueller J., O?Driscoll M., Parnes L., Prentiss S., Pulibalathingal S., Raine C. H., Rajan G., Rajeswaran R., J. Rivas A., Rivas A., Skarżyński P. H., Sprinzl G., Staecker H., Stephan K., Usami S., Yanov Y., Zernotti M. E., Zimmermann K., Lorens A., Mertens G., Towards a consensus on a hearing preservation classification system, Acta Oto-Laryngologica 2013; 133 (Suppl 564): 3-13
5. Skarżyński H., Lorens A., Matusiak M., Porowski M., Skarzynski P.H., James C.J., Cochlear Implantation with the Nucleus Slim Straight Electrode in Subjects With Residual Low-Frequency Hearing, Ear Hear. 2014 Mar-Apr;35(2):e33-43

Artykuł Leczenie częściowej głuchoty – nowa strategia pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Międzynarodowe Konsorcjum Badań Przesiewowych Słuchu z sukcesem realizuje Program wczesnego wykrywania wad słuchu w celu wyrównania szans edukacyjnych dzieci na trzech kontynentach.

Prawidłowe funkcjonowanie słuchu i wzroku, a także mowy stanowi podstawę komunikacji społecznej oraz rozwoju współczesnego społeczeństwa informacyjnego. W odniesieniu do dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym zaburzenia w zakresie funkcjonowania narządów zmysłów stanowią jedne z głównych przyczyn opóźnień w nauce, trudności w nabywaniu umiejętności językowych i intelektualnych niezbędnych w efektywnym komunikowaniu się z otoczeniem. Wczesne wykrycie i zdiagnozowanie zaburzeń słuchu, wzroku, mowy, a następnie podjęcie właściwej terapii może zapewnić dziecku prawidłowy rozwój psychofizyczny i intelektualny oraz pełne uczestnictwo w przyszłości w życiu społeczno-gospodarczym.

Kluczowym momentem dla zdiagnozowania zaburzeń komunikacyjnych ? w przypadku gdy nie nastąpiło to w okresie niemowlęcym i przedszkolnym ? jest rozpoczęcie przez dziecko obowiązku szkolnego. Optymalnym narzędziem do wykrywania różnych zaburzeń procesu komunikacyjnego u dzieci rozpoczynających edukację szkolną są badania przesiewowe słuchu, wzroku i mowy.

Konsensusy naukowe i Konkluzja Rady Europy

Waga problemu zaburzeń komunikacyjnych została podniesiona podczas polskiej prezydencji w Radzie Unii Europejskiej. Udało się zwrócić uwagę polityków i przedstawicieli instytucji państw członkowskich oraz instytucji unijnych na znaczącą skalę występowania problemu zaburzeń słuchu, wzroku i mowy wśród dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym oraz na konsekwencje nieleczenia tych zaburzeń. Wskazano rozwiązania, które pozwalają na ograniczenie skutków tego zjawiska. Jako najskuteczniejsze zostały zalecone powszechne programy badań przesiewowych u dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym.

Z inicjatywy prof. Henryka Skarżyńskiego w czerwcu 2011 r. podpisano w Warszawie dwa europejskie konsensusy naukowe, które stanowiły ważny argument w rozmowach z politykami Unii Europejskiej: Europejski Konsensus Naukowy dotyczący badań przesiewowych słuchu, wzroku i mowy u dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym ? podpisany przez europejskie organizacje audiologów, okulistów, logopedów i terapeutów mowy (Europejską Federację Towarzystw Audiologicznych ? EFAS, Unię Europejskich Foniatrów, Komitet Terapeutów Mowy/ Logopedów ? CPLOL) oraz Europejski Konsensus Naukowy dotyczący powszechnych badań przesiewowych słuchu u dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym ? podpisany przez przedstawicieli 27 krajów zrzeszonych w Europejskiej Federacji Towarzystw Audiologicznych.

Uwieńczeniem działań polskiej prezydencji w tym zakresie było podpisanie, podczas posiedzenia Rady EPSCO w dniu 2 grudnia 2011 r. w Brukseli, Konkluzji Rady UE dotyczącej wczesnego wykrywania i leczenia zaburzeń komunikacyjnych u dzieci, z uwzględnieniem narzędzi e-Zdrowia i innowacyjnych rozwiązań (2011/C 361/04). Konkluzja zachęca przedstawicieli rządów w krajach członkowskich do podejmowania działań na rzecz wczesnego wykrywania i leczenia zaburzeń słuchu, wzroku i mowy u dzieci, m.in. poprzez wdrażanie programów badań przesiewowych oraz wykorzystanie możliwości, jakie dają nowoczesne technologie i narzędzia e-zdrowia.

Polskie doświadczenia w zakresie badań przesiewowych

Polska od wielu lat prowadziła działania wyprzedzające w zakresie badań przesiewowych słuchu, wzroku i mowy u dzieci w wieku szkolnym, w stosunku do zaleceń zapisanych w konkluzji. Począwszy od 1999 r. prowadzono prace dotyczące metod, procedur i nowoczesnych narzędzi multimedialnych. Wynikiem tych prac, w ramach różnych programów Ministerstwa Zdrowia oraz Ministerstwa Edukacji Narodowej prowadzonych przez zespół Instytutu Fizjologii i Patologii Słuchu we współpracy z Politechniką Gdańską oraz Uniwersytetem im. M. Curie-Skłodowskiej, było opracowanie m.in. multimedialnych programów do badań przesiewowych: ?Słyszę??, ?Mówię?? i ?Widzę??, wielokrotnie nagrodzonych na krajowych i międzynarodowych konkursach i salonach wynalazczości. Następnie opracowano nowoczesne, mobilne urządzenia do badań przesiewowych ? Audiometr S oraz Platformę Badań Zmysłów. Dzięki zastosowaniu tych narzędzi w ciągu ostatnich 12 lat we współpracy ze wspomnianymi ministerstwami oraz KRUS-em, samorządami różnych miast i Fundacją McDonalda badaniami przesiewowymi słuchu objęto ponad 920 000 dzieci w wieku szkolnym.

Badania przesiewowe słuchu na trzech kontynentach

Sprawdzony polski model organizacyjny badań przesiewowych oparty na mobilnych urządzeniach do badań przesiewowych oraz unikalnych systemach informatycznych umożliwiających zarządzanie badaniami, gromadzenie danych oraz nadzór nad jakością badań umożliwia podjęcie w odpowiedzialny sposób działań promocyjnych i wdrożeń badań przesiewowych u dzieci w wieku szkolnym nie tylko w Polsce, ale również poza jej granicami. Działania te realizowane są w ostatnich latach przez Światowe Centrum Słuchu IFPS oraz Instytut Narządów Zmysłów. Program badań przesiewowych obejmuje w szczególności kraje rozwijające się, charakteryzujące się niższym poziomem rozwoju medycyny i profilaktyki. W celu zapewnienia właściwych ram organizacyjnych dla promocji i wdrażania programów badań przesiewowych powołano Międzynarodowe Konsorcjum Badań Przesiewowych Słuchu.

W wyniku podjętej współpracy przeprowadzono pilotażowe badania przesiewowe słuchu w szkołach w Europie oraz w Azji Centralnej i Afryce (m.in. w Polsce, Mołdawii, Rumunii, Rosji, na Ukrainie, w Tadżykistanie, Kirgistanie, Azerbejdżanie, Armenii, a także w Senegalu i na Wybrzeżu Kości Słoniowej).

W ciągu ostatniego roku w Warszawie oraz stolicach ww. państw przeprowadzono w sumie około 30 000 badań przesiewowych słuchu. W Warszawie program badań przesiewowych obejmował wszystkie dzieci z klas I i VI szkół podstawowych, natomiast w stolicach pozostałych państw będących członkami Międzynarodowego Konsorcjum Badań Przesiewowych Słuchu badaniami objęto głównie dzieci w wieku 7-8 lat (77,9 proc.). Dodatkowo badaniami objęto także dzieci w wieku od 12 do 15 lat.

Audiometryczne badania przesiewowe wykonywano za pomocą Platformy Badań Zmysłów wyposażonej w słuchawki firmy Sennheiser, które zapewniały efektywną izolację akustyczną ucha od tła akustycznego. Badania wykonywano w cichych pomieszczenia na terenie szkoły. U każdego dziecka wyznaczano próg słyszenia w paśmie częstotliwości od 500 do 8000 Hz. Dziecko sygnalizowało słyszenie tonu audiometrycznego poprzez podniesienie ręki. Wynik nieprawidłowy oznaczał, że próg słyszenia był wyższy od 20 dB HL chociaż dla jednej częstotliwości. Dzieci z dodatnim wynikiem badania obejmowane były opieką otolaryngologiczną.

Przeprowadzone badania wykazały, że odsetek wyników nieprawidłowych zawierał się w granicach od 13 do ponad 30 proc., przy czym największy odsetek wyników nieprawidłowych występował u dzieci z krajów afrykańskich, a najniższy w krajach europejskich. We wszystkich krajach przeważały ubytki jednostronne (około 60 proc.). Zaburzenia słuchu w zakresie niskich częstotliwości występowały średnio w 24 proc. przypadków, natomiast w zakresie wysokich częstotliwości w 37 proc. przypadków. W ponad 60 proc. przypadków rodzice nie mieli świadomości, że dziecko ma zaburzenia słuchu.

Podsumowanie

Badania pilotażowe pokazały, że model organizacyjny badań przesiewowych wypracowany w Polsce oraz metody i urządzenia oraz systemy informatyczne zastosowane w badaniach można z powodzeniem implementować nie tylko w krajach europejskich, ale również azjatyckich i afrykańskich. Należy podkreślić, że badania przesiewowe słuchu wykonane poza Polską w tych krajach były pierwszymi badaniami przesiewowymi słuchu, które wykonywano na terenie szkół objętych badaniami. Poza oczywistą korzyścią płynącą z wykrycia przypadków dzieci z zaburzeniami słuchu i objęcia ich opieką laryngologiczną lub audiologiczną realizowany program stanowił znakomitą promocję polskich osiągnięć, urządzeń i doświadczeń w zakresie organizacji badań przesiewowych w krajach, które uczestniczyły w programie.

Przeprowadzone badania pokazały, że skala problemu zaburzeń słuchu wśród dzieci w wieku szkolnym jest znacząca we wszystkich krajach uczestniczących w programie, przy czym w porównaniu z krajami europejskimi problem jest większy w Azji, a w szczególności w Afryce.

Piśmiennictwo dostępne u autorów.

dr n. med. Piotr H. Skarżyński,
Warszawski Uniwersytet Medyczny/
Instytut Fizjologii i Patologii Słuchu w Warszawie
mgr Adam Piłka,
Instytut Fizjologii i Patologii Słuchu w Warszawie
mgr Maciej Ludwikowski,
Instytut Fizjologii i Patologii Słuchu w Warszawie
mgr Paulina Kamyk,
Instytut Fizjologii i Patologii Słuchu w Warszawie
mgr Kinga Wołujewicz,
Instytut Fizjologii i Patologii Słuchu w Warszawie
lek. Roman Barylyak,
Instytut Fizjologii i Patologii Słuchu w Warszawie
mgr inż. Łukasz Bruski,
Instytut Narządów Zmysłów w Kajetanach
mgr Irina Pierzyńska,
Instytut Narządów Zmysłów w Kajetanach
dr n. med. Anna Piotrowska,
Instytut Fizjologii i Patologii Słuchu w Warszawie
prof. nzw. Krzysztof Kochanek,
Instytut Fizjologii i Patologii Słuchu w Warszawie
prof. Henryk Skarżyński,
Instytut Fizjologii i Patologii Słuchu w Warszawie

Artykuł Badania przesiewowe słuchu u dzieci szkolnych pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Rozmowa z prof. Henrykiem Skarżyńskim, konsultantem krajowym w dziedzinie otolaryngologii, dyrektorem Instytutu Fizjologii i Patologii Słuchu w Kajetanach.

Panie profesorze, jak słyszą Polacy?

Niestety słyszymy coraz gorzej i to stwierdzenie tylko pozornie wydaje się banalne. Jednym z moich priorytetowych działań wraz z zespołem specjalistów z Instytutu Fizjologii i Patologii Słuchu jest program badań przesiewowych słuchu u dzieci w różnym wieku. Nasz zespół, we współpracy z licznymi ośrodkami krajowymi i zagranicznymi, stworzył podwaliny pod programy badań przesiewowych. Opracowaliśmy metody, procedury i urządzenia służące do ich przeprowadzania.

Wczesne wykrywanie zaburzeń słuchu u dzieci, młodzieży i osób dorosłych, niezależnie od wieku, ma ogromne znaczenie dla wdrożenia programu wczesnej interwencji, którego celem jest usprawnienie procesu komunikacji. Wiemy, co w praktyce oznacza wdrożenie wczesnej interwencji medycznej u dziecka z zaburzeniami przewodzeniowymi czy odbiorczymi ? szybsze usprawnienie drogi słuchowej zapewnia lepszą komunikację z otoczeniem oraz oszczędność finansową dla systemu opieki zdrowotnej. Skala problemu zaburzeń słuchu znacznie wzrasta wraz z wiekiem.

Ilu dzieci dotyczy ten problem?

W okresie noworodkowym problem wrodzonych zaburzeń słuchu dotyczy od 1 do 2 dzieci na 1000 urodzeń, w wieku szkolnym zaburzenia słuchu dotyczą już co 5-6 dziecka, natomiast u osób starszych problem dotyka nawet ponad 50 proc. Zatem w wieku szkolnym różne rodzaje problemów ze słuchem ma nawet 20 proc. dzieci! Najbardziej martwi mnie to, że rodzice dzieci, u których stwierdzono niedosłuch, nie byli świadomi istnienia problemu (ponad 60 proc.). Tylko 19 proc. rodziców dostrzegło problemy ze słuchem u swoich dzieci.

Na problemy ze słuchem skarżą się też starsze osoby…

To prawda. W przypadku ludzi starszych wiemy, że u osób poniżej 55. r.ż. podwyższenie średniego audiometrycznego progu słyszenia wynosi 3 dB HL na dekadę lat życia, natomiast u osób powyżej 55. r.ż. szybkość ta wzrasta do 9 dB na dekadę. Różne badania wskazują, że u osób w wieku powyżej 65. r.ż. widełki odsetkowe robią się coraz większe, mogą wynosić od 25 do 60 proc. Badania prowadzone w Polsce pod koniec ubiegłego wieku wykazały, że różnego rodzaju problemy ze słuchem ma trzy czwarte 70-latków, co ma negatywny wpływ na ich codzienne funkcjonowanie. Potwierdzają to badania przeprowadzone na Podlasiu, Mazowszu i na Śląsku, m.in. we współpracy z prof. M. Rogowskim i grupą specjalistów w tych regionach.

Niestety słyszymy coraz gorzej trochę na własne życzenie. Winowajcy to: hałas uliczny (głośne motocykle, samochody), hałas w szkole, słuchanie zbyt głośnej muzyki przez wiele godzin. Szczególnym zagrożeniem dla słuchu są przenośne odtwarzacze muzyki.

Jaka jest kondycja polskiej otolaryngologii?

Z pozycji konsultanta krajowego uważam, że jest co najmniej dobra. Składa się na to oddanie i często nieprzeciętne zaangażowanie wielu osób w różnych obszarach naszej specjalności. Takim przykładem są np. działania prof. Wojciecha Golusińskiego z Poznania, który zainicjował Ogólnopolski Program Profilaktyki Nowotworów Głowy i Szyi. Mając jedynie wsparcie władz samorządowych Wielkopolski pokazał, jak wiele można zrobić w tym obszarze medycyny. W ostatnich latach, dzięki bardzo aktywnej działalności prof. Antoniego Krzeskiego, mogliśmy przyjrzeć się w Polsce nowym trendom w rynochirurgii, prezentowanym przez czołowych klinicystów. Te działania miały wymierny wpływ na upowszechnianie nowoczesnego leczenia schorzeń nosa i zatok obousznych. Ośrodek kierowany przez prof. Henryka Kaźmierczaka w Bydgoszczy od dłuższego czasu zajmuje się problemem zaburzeń równowagi u starszych osób. Na uwagę zasługują także wieloletnie działania prof. Andrzeja Kukwy, mojego nauczyciela, który przez lata pracował i wdrażał nowe rozwiązania w leczeniu dość częstych schorzeń związanych z chrapaniem i bezdechami sennymi. Postęp odnosi się zarówno do ogólnej otolaryngologii, ale również do ściśle związanej z nią audiologii i foniatrii oraz otolaryngologii dziecięcej. W tym zakresie należy wymienić ośrodki z Lublina, Łodzi i Poznania.

A jak ocenia pan polską otolaryngologię na tle świata?

Jeśli patrzymy przez pryzmat osiągnięć ? jest dobrze i bardzo dobrze. Wyrazem tego może być nasza obecność w gremiach specjalistycznych podczas głównych kongresów i konferencji naukowych. Oczywiście, zawsze można powiedzieć, że powinno być nas więcej widać jako Polaków. Efekty jednak są. Wraz z zespołem jestem organizatorem kilku niezwykle prestiżowych spotkań naukowych, których organizacja została nam przyznana po zaciętej rywalizacji z czołówką światową. W Warszawie ? po raz pierwszy w historii medycyny ? będziemy organizowali Światowy Kongres Audiologów, Światową Konferencję Szumów Usznych, Międzynarodową Konferencję Otosklerozy i Chirurgii Strzemiączka oraz Międzynarodową Konferencję Interdyscyplinarną IERASG.

Na takie uznanie pracuje się latami. Przypomnę tylko, że nie tak dawno organizowaliśmy Europejską Konferencję Implantów Słuchowych u Dzieci oraz Europejski Kongres Audiologów.

To w trakcie obrad tego Kongresu doszło ? z naszej inicjatywy ? do przyjęcia Europejskich Konsensusów Naukowych w zakresie wczesnego wykrywania zaburzeń słuchu, wzroku i mowy. Był to jeden z głównych priorytetów polskiej prezydencji. Na uwagę zasługuje praca otolaryngologów, audiologów i foniatrów, otolaryngologów dziecięcych. Nie można nie wspomnieć o równie ważnej grupie ekspertów zebranych przez prof. Jerzego Szaflika w dziedzinie okulistyki czy zespoły terapeutów mowy ? logopedów, we współpracy z prof. Tomaszem Woźniakiem z Lublina. Efekty tego Konsensusu zostały przyjęte przez władze UE. Dziś ? jako ambasadorzy ? rozwijamy programy profilaktyczne w tym zakresie zarówno w Europie, jak i w Azji Środkowej, oraz krajach Afryki Zachodniej. Jesteśmy widziani i nagradzani. Wyrazem tego była prestiżowa nagroda Grand Prix Galien przyznana w Monte Carlo ? wyróżnienie za nową technologię, porównywane do Nagrody Nobla czy Oskara.

Jakie wyzwania stoją przed polską otolaryngologią?

Wyzwaniem dla całego środowiska będzie aktywny rozwój młodego pokolenia polskich otolaryngologów. Jestem przekonany, że nasi następcy będą lepsi. Mam nadzieję, że ogólne warunki w całej służbie zdrowia pozwolą nam nie gonić, ale wyprzedzać świat. Może to wydać się nieskromne, ale powiem, że takiego ośrodka jak Światowe Centrum Słuchu nie ma nigdzie ? i nie chodzi tu o nazwę, ale o zakres, jakość i ilość tego, co robimy. W Polsce jest kilka bardzo dobrze funkcjonujących ośrodków, których działania kliniczne i naukowe są dostrzegane. Chciałbym, żeby było ich więcej. Wtedy młodsi lekarze zostaną w kraju, nie będą szukać pracy za granicą. Może też niektórzy wrócą z nowymi pomysłami i doświadczeniem. Widzę już takie zainteresowanie i bardzo mnie to cieszy.

Jaka jest droga od lekarza do twórcy Światowego Centrum Słuchu?

Moja była bardzo ciekawa, choć często pod prąd… W szkole średniej fascynowała mnie historia, ale w połowie liceum zdecydowałem się na medycynę. Już na studiach uznałem, że wybiorę specjalizację związaną z czynnościami manualnymi i zdecydowałem się na mikrochirurgię.

Zawód lekarza to ogromna odpowiedzialność, którą bardzo odczułem po mojej pierwszej pionierskiej operacji wszczepienia implantu osobie niesłyszącej w 1992 roku. Mimo, że operacja udała się ? pacjent słyszał ? wielu moich kolegów lekarzy nie rozumiało tego, co robiłem. Byłem nawet krytykowany, że zniszczyłem ucho, bo do ślimaka nie można nic wszczepiać… Takie poglądy były dla mnie bardzo krzywdzące. Na szczęście jednak zawsze miałem wsparcie. To ważne mieć przy sobie takich ludzi i jestem im za to ogromnie wdzięczny. Moje działania czasem obciążone są ryzykiem, ale myślę, że ryzyko jest wpisane w postęp. Podejmuję więc ryzyko i skupiam się na celu, do którego dążę.

W tym roku będziemy obchodzić 19. rocznicę utworzenia Instytutu Fizjologii i Patologii Słuchu. Powstał on na bazie utworzonego przez nas trzy lata wcześniej pierwszego w Polsce, a zaledwie drugiego w Europie, Ośrodka Diagnostyczno-Leczniczo-Rehabilitacyjnego dla Osób Niesłyszących i Niedosłyszących ?Cochlear Center?. Zawsze chciałem dawać pacjentom nową nadzieję i nowe szanse na leczenie.

Niedawno do czołowych pism z naszego obszaru medycyny zostały wysłane prace przedstawiające wyniki najnowszego w świecie łączenia słuchu sztucznego i elektrycznego w tym samym uchu. Efektywne leczenie niedosłuchu w wieku senioralnym staje się realne. To, co udało się osiągnąć w nauce i medycynie praktycznej, zadecydowało, że w 2012 roku zostałem pierwszym Polakiem wybranym do drugiego, najstarszego w USA prestiżowego towarzystwa American Otological Society, a obecnie ? do American Neurootological Society. Jeśli spojrzeć na moją pracę z tej perspektywy, to rzeczywiście mam poczucie, że dokonałem słusznych życiowych wyborów.

Mówią o panu ?cudotwórca?, bo przywraca pan słuch. Jak to jest obdarowywać kogoś tak wielkim darem?

Nigdy tak o sobie nie myślałem i raczej nie pomyślę. Rzeczywiście mam to wielkie szczęście, że moja praca jest moją pasją i dlatego oddaję się jej bez reszty. Codziennie spotykam uśmiechniętych i wdzięcznych pacjentów ? sprawia mi to wielką radość. Cieszę się, gdy opowiadają o swoich sukcesach, że dzięki implantowi ich życie zmieniło się na lepsze.

Czy człowiek, który osiągnął tak wiele, zdobył tyle nagród i odznaczeń ma jeszcze jakieś cele do zrealizowania?

Oczywiście ? bardzo wiele, m.in. utrzymanie pozycji naukowej w świecie. Od lat jesteśmy najbardziej aktywnym zespołem podczas naukowych kongresów kontynentalnych. Światowe Centrum Słuchu to ośrodek leczenia zaburzeń słuchu, który nie ma swojego odpowiednika. Ale inicjujemy działania, by powstała sieć takich placówek w świecie.

Kolejnym ciekawym projektem, nad którym pracujemy jest ?Zintegrowany system narzędzi do diagnostyki i telerehabilitacji schorzeń narządów zmysłów: słuchu, wzroku, mowy, równowagi, smaku, powonienia?. Jego celem jest opracowanie i wdrożenie do praktyki medycznej na terenie całego kraju wielofunkcyjnej kapsuły diagnostyczno-rehabilitacyjnej. Obecnie nie ma takiego systemu urządzeń, dzięki któremu można wykonać badanie najważniejszych narządów zmysłów i mowy, w jednym miejscu i krótkim czasie. Aby diagnozować kolejne narządy, pacjenci muszą odwiedzić kilka ośrodków ? oznacza to wiele wizyt i nierzadko długie miesiące oczekiwań na konsultacje. Dla wielu diagnostyka jest na tyle uciążliwa, że rezygnują z badań i leczenia. To tylko nieliczne dowody na to, że chociaż udało się nam zrobić już naprawdę dużo, wciąż mamy przed sobą wiele wyzwań.

Artykuł Implanty słuchu zmieniają życie pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Wciąż niewiele wiemy o międzynarodowej pozycji polskiej otolaryngologii stworzonej przez profesora Henryka Skarżyńskiego, którego osiągnięciom poświęcamy dużą część lutowego ?Świata Lekarza?.

Za mało pisze się o tym, że Instytut Patologii i Fizjologii Słuchu w Kajetanach zorganizował nie tylko konsultacje, z których korzystają kliniki laryngologiczne w całym świecie, ale także przeprowadził na trzech kontynentach badania, bagatela, 100 tys. dzieci w wieku szkolnym, by wyrównać szanse edukacyjne, tym co niedosłyszą.

Na krajowym podwórku miniony rok był związany z bezprecedensową, urągającą wszelkim zasadom dziennikarstwa nagonką na Profesora, prowadzoną przez ?Rzeczpospolitą? i ?Puls Biznesu?… oraz przez ?życzliwych?. Zdaniem naszej redakcji, zarówno wymienione gazety, jak i ich inspiratorzy, powinni być pociągnięci do odpowiedzialności za pospolite oszczerstwa. Czy będą? Prędzej czy później tak. Dobrze, że sąd oczyścił Profesora ze wszystkich zarzutów.

?Naród nie może istnieć bez autorytetów?. Kto to powiedział? Papież Jan Paweł II. Wydawcom ?Pulsu Medycyny? i ?Pulsu Farmacji? oraz ?Rzeczpospolitej? powinno być zwyczajnie wstyd. Ale nie słyszałem, żeby przepraszali.

Tyle sława. A chała?

Od lat jesteśmy zaangażowani w rozwiązanie problemów pacjentów z chorobami rzadkimi w Polsce. Dotykają one kilkaset tysięcy ludzi i są szybko rosnącą grupą schorzeń cywilizacyjnych. W ubiegłym roku minister Igor Radziewicz-Winnicki na naszych łamach obiecywał, że o tej grupie pacjentów nie zapomni. Niestety, tak się nie stało, mimo niezwykłego zaangażowania grupy posłów-lekarzy, tworzących pozytywny tygiel intelektualny przy Parlamentarnym Zespole ds. Chorób Rzadkich.

Nikt nie twierdzi, że rozwiązanie problemu chorób rzadkich jest łatwe. Ale Unia Europejska wypracowuje realistyczne rozwiązania i najpierw trzeba je zrozumieć, co wymaga minimum zaangażowania umysłowego, a potem wdrożyć. Wypowiedzi ministra Radziewicza-Winnickiego, beztrosko wiążącego problem chorób rzadkich ze sloganem sprawiedliwości społecznej są albo tandetną demagogią, albo obrażaniem inteligencji słuchaczy takich wywodów.

Dlaczego? Ponieważ umierają ludzie, młodzi ludzie, którzy powinni żyć i pracować, jak choćby chorzy z chłoniakiem Hodgkina.

I do sławy i do chały wrócimy za rok.

Artykuł Sława i chała pochodzi z serwisu Świat Lekarza.