Rosnące ceny i braki leków sprawiają, że Polakom zdarza się nie realizować recept. 38 proc. pacjentów przyznaje, że ich to dotyczy, a co czwarty tłumaczy to zbyt wysokimi kosztami – wynika z danych Stowarzyszenia Importerów Równoległych Produktów Leczniczych. Jego eksperci wskazują, że jednym z rozwiązań mogłoby być zwiększenie w aptekach udziału leków z importu równoległego, które są zwykle tańsze. Ten mechanizm dystrybucji preparatów w ciągu pięciu ostatnich lat wygenerował 3,6 mld zł oszczędności, ale odpowiada dziś tylko za 1 proc. rynku

– Badania opinii publicznej zlecone w sierpniu tego roku pokazują, że jedna trzecia pacjentów, a dokładnie 38 proc., nie wykupuje leków w aptece. 23 proc. wskazuje, że są one za drogie, a 15 proc. – że nie mogli dostać w aptece leku, który był przepisany na recepcie – wylicza w rozmowie z agencją Newseria Tomasz Dzitko, prezes Stowarzyszenia Importerów Równoległych Produktów Leczniczych (SIRPL), powołując się na dane zebrane w raporcie „Polska paradoksalna: oszczędności na setki milionów złotych blokowane przez biurokrację”.

– Poszukując leków o niższych cenach, polski pacjent bardzo często staje przed dylematem możliwości wykupienia swoich leków ze względu na swoje możliwości finansowe. Wiemy o tym, że bariery finansowe są rzeczą istotną, jeżeli chodzi o budżety polskich pacjentów, zatem możliwość pozyskania leków w niższej cenie jest dla nich pewną wartością dodaną – komentuje dr Mikołaj Konstanty, wiceprezes Naczelnej Izby Aptekarskiej.

Leki z importu równoległego to produkty wytwarzane przez tego samego producenta, pod taką samą nazwą handlową i z identycznym składem, co obecne na polskim rynku, lecz pierwotnie przeznaczone do sprzedaży w innym kraju UE, gdzie są one dostępne taniej. Takie leki mogą być legalnie sprowadzane do Polski, a potem sprzedawane z uzupełnieniem o polskojęzyczną ulotkę.

– Import równoległy w Unii Europejskiej to jest ponad 50 lat doświadczeń. W Polsce import równoległy jest dostępny od 20 lat, czyli od kiedy weszliśmy do UE. Jednakże doświadczenia innych krajów pokazują, że tego importu może być więcej. To jest bardzo pozytywne zjawisko, które pozytywnie wpływa na ogół pacjentów i dostęp do leków. Takie kraje jak Niemcy i Dania już dawno zrozumiały, że import równoległy należy wykorzystywać szerzej, niż to robi obecnie Polska. W Polsce to jest około 1 proc. całego rynku leków, a w grupie leków refundowanych tylko 0,25 proc., podczas gdy w Niemczech te procenty sięgają 8 proc., a w Danii nawet 30 proc. – wylicza Tomasz Dzitko.

Z raportu przygotowanego przez SIRPL na podstawie danych IQVIA wynika, że w latach 2019–2024 mechanizm importu równoległego wygenerował 3,6 mld zł oszczędności dla polskiego systemu i pacjentów oraz dostarczył na rynek 156 mln dodatkowych opakowań leków (średnio 22 mln rocznie). Oszczędności bezpośrednie, czyli te wynikające z różnicy w cenie między lekiem z importu równoległego a jego krajowym odpowiednikiem, stanowią 21 proc. całości. Oszczędności pośrednie są więc znacznie większe, stanowiąc 79 proc. całości. Powstają one w sytuacji, gdy producenci leku obniżają swoje ceny z uwagi na to, że ich importowane „bliźniaki” są tańsze. Raport SIRPL podaje przykład leków, w przypadku których po wejściu na rynek importu równoległego ich cena obniżyła się o jedną trzecią. Eksperci podkreślają, że jest to naturalna regulacja rynku.

– Import równoległy zmniejszy zjawisko niedostępności leków dla pacjentów z dwóch powodów. Po pierwsze dlatego, że leki z importu równoległego są tańsze, czyli mniejszy procent pacjentów będzie odchodził od okienka w aptece z pustymi rękami, ponieważ nie stać ich na zakup. Po drugie dlatego, że leków z importu równoległego jest więcej, w związku z tym będą one łatwiej dostępne w sytuacjach, kiedy leku brakuje na rynku – podkreśla prezes SIRPL.

– W momencie światowego kryzysu w dostępności do leków, a taką sytuację mamy dzisiaj i o tym mówią wszystkie kraje rozwijające się, wszystkim zależy na tym, aby pacjenci mogli otrzymywać leki na czas, w odpowiednich interwałach, jeżeli chodzi o wystawianie recept i ich realizację. Patrząc perspektywicznie, jesteśmy przekonani, że to rozwiązanie powinno nam towarzyszyć, bardzo pozytywnie wpływając na ceny leków – dodaje dr Mikołaj Konstanty.

Z analizy ekonomicznej przygotowanej dla SIRPL wynika, że każda złotówka wydana na leki z importu równoległego generuje prawie 1,2 zł oszczędności w systemie ochrony zdrowia. Barierą dla rozwoju tego rynku w Polsce są jednak ramy legislacyjne związane ze sprzedażą importowanych leków refundowanych. Są one traktowane nie jako leki oryginalne, tylko odpowiedniki generyczne. Przez to ich cena urzędowa musi być niższa od najtańszego zamiennika dostępnego na rynku, a to często ekonomicznie niemożliwe. Oznacza to też problemy biurokratyczne, m.in. zbyt wygórowane wymogi formalne nakładane na importerów, a wiążące się z traktowaniem ich na równi z producentami. Zdaniem ekspertów z SIRPL usunięcie barier legislacyjnych mogłoby podwoić roczne oszczędności związane z obrotem w imporcie równoległym, z czego około 700 mln zł trafiałoby bezpośrednio do budżetu NFZ.

W październiku kilkudziesięciu sygnatariuszy, w tym organizacje pacjenckie i branża farmaceutyczna, podpisało list otwarty do Ministerstwa Zdrowia. Wezwali resort do wykorzystania zbliżającej się nowelizacji ustawy refundacyjnej jako szansy na odblokowanie potencjału importu równoległego.

Już 27 marca odbędzie się konferencja z okazji II Światowego Dnia Adherence. Szczegóły tutaj.

Artykuł Co trzeciemu pacjentowi zdarza się nie wykupić leku w aptece pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Prasowe doniesienia o konflikcie w Naczelnej Radzie Lekarskiej odbierane są w dwójnasób. Dla jednych to demokratyczne procedury. Dla innych zamach stanu. Tymczasem przez trzy i pół dekady samorządności nieraz przechodziliśmy kryzysy wizerunkowe i nie byliśmy zgodni ani co do samej idei, jak i kierunków działania. Zawsze miało być razem, a bywało różnie…

Odrodzenie izb lekarskich w 1989 roku było możliwe dzięki aktywności Polskiego Towarzystwa Lekarskiego z prof. Jerzym Woy-Wojciechowskim i Polskiego Towarzystwa Stomatologicznego z prof. Włodzimierzem Józefowiczem. Pierwszy w samorządzie nie pracował ani chwili. Drugi był skarbnikiem nowej NRL. W 179-osobowym Komitecie Organizacyjnym, powołanym przez Radę Państwa, z prof. Ryszardem J. Żochowskim na czele, znalazła się duża reprezentacja „Solidarności”. Zażarta dyskusja o terytoria, organy dyscyplinarne, etykę, finasowanie i przejmowanie dokumentacji od wojewodów przyprawiała o ból głowy, nie tylko delegatów na I Krajowy Zjazd Lekarzy, ale także władze państwowe, dla których oczekujący nagłego zainteresowania lekarze stawali się coraz bardziej dokuczliwi.

Zanim Sejm PRL, podczas swojego ostatniego posiedzenia 17 maja 1989 roku, uchwalił Ustawę o izbach lekarskich, PTL zaproponował ponad dwadzieścia jej wersji. Dopiero projekt poselski, już po obradach Okrągłego Stołu, zyskał akceptację. Z dnia na dzień przyjęto dokument, który trzeba było wdrożyć w życie. Nie mając nic!

Komitet Organizacyjny Izb Lekarskich określił wstępny podział na 14 izb – 11 okręgowych oraz 3 mundurowe: wojskową, MSW i kolejową. Wybory przygotowano według ordynacji prof. Bogdana Kamińskiego. Delegaci na zjazdy regionalne wybierani byli w stosunku 1:20, a na Krajowy Zjazd Lekarzy w proporcji 1:100. Oczywiście nie obyło się bez protestów, a przed grudniowym zjazdem dokonał się pierwszy bunt, którego efektem było powołanie 22 izb okręgowych i wojskowej, obejmującej całą Polskę. Oddolne działania powtórzą się, gdy po reformie administracyjnej w 1999 roku nie pozwolono na scalenie izb zgodnie z podziałem na 16 województw oraz w 2009 roku, gdy przewodniczący Okręgowej Rady Lekarskiej w Płocku, Paweł Sobieski, przekonał wicepremiera Waldemara Pawlaka, że decyzje terytorialne muszą być autonomiczne. Dzięki temu obowiązująca od 2010 roku nowa Ustawa o izbach lekarskich umocniła małe i średnie izby, pieczętując najmłodszy okręg w Częstochowie.

I Krajowy Zjazd Lekarzy w Warszawie obradował w Filharmonii Narodowej od 10 do 12 grudnia 1989 roku. Przez dziewięć kolejnych kadencji prezesami Naczelnej Rady Lekarskiej byli wyłącznie mężczyźni: Tadeusz Chruściel, Krzysztof Madej, Konstanty Radziwiłł, Maciej Hamankiewicz, Andrzej Matyja i obecnie Łukasz Jankowski.

Równie ważną funkcję pełnili Naczelni Rzecznicy Odpowiedzialności Zawodowej: Stanisław Leszczyński, Krystyna Rowecka-Trzebicka, Zbigniew Czernicki, Jolanta Orłowska-Heitzman, Grzegorz Wrona i Zbigniew Kuzyszyn.

Naczelnemu Sądowi Lekarskiemu przewodniczyli: Tadeusz Wencel, Władysław Nasiłowski, Romuald Krajewski, Jerzy Nosarzewski, Wojciech Łącki i obecnie Jacek Miarka.

Przewodniczącymi Naczelnej Komisji Rewizyjnej byli: Michał Kurowski, Andrzej Bar, Kazimierz Bacia, Jarosław Zawiliński, Andrzej Morliński, Jolanta Orłowska-Heitzman i Paweł Sobieski.

Podczas Nadzwyczajnego II Krajowego Zjazdu Lekarzy w Bielsku-Białej, nie bez kontrowersji i nowej fali protestów, ustanowiono Kodeks Etyki Lekarskiej zawierający maksymę, że dobro chorego jest najwyższym nakazem etycznym lekarza. KEL kilkukrotnie poprawiano. Najważniejsze nowelizacje uchwalono w Toruniu (2003) i w Łodzi (2024).

Lekarze dentyści stanowią ok. 22 proc. wszystkich polskich lekarzy. Co piąty lekarz i lekarz dentysta jest emerytem. Prawo Wykonywania Zawodu Lekarza ma około dwustu tysięcy osób. Obowiązkowa składka członkowska wynosi 120 zł miesięcznie. Jednym z kilkunastu zadań samorządu jest sprawowanie pieczy nad należytym i sumiennym wykonywaniem zawodu lekarza, co pociąga za sobą obowiązki administracyjne powierzone przez państwo. Izby nie są korporacją w rozumieniu działalności gospodarczej, a autonomia okręgów jest szeroka. Stąd różnice w załatwianiu procedur rejestrowych w poszczególnych regionach Polski.

W pierwszym numerze Gazety Lekarskiej z września 1990 roku czytamy wspomnienie Honorowego Prezesa Naczelnej Rady Lekarskiej, zmarłego w 2000 roku, prof. Jana Nielubowicza: W dniu 10 listopada 1989 roku spieszyłem z ochotą i wielkim wzruszeniem na pierwsze zebranie reaktywowanych izb lekarskich. Przeżywałem ogromną radość, myśląc, że oto wraca Polska. Ta Polska, która skończyła się dla mnie 1 września 1939 roku. Ta Polska, która mnie i moim rówieśnikom umożliwiła zdobycie wyksztalcenia, i która nadała sens naszej pracy lekarskiej. I oto Polska znów wraca do nas, a jej odrodzone istnienie przejawia się w czymś nowym. Dla mnie Polska wraca także w postaci wznowionych izb lekarskich.

W strukturze NIL ważną rolę pełni Krajowa Komisja Wyborcza. Jej szefami byli Ładysław Nekanda-Trepka, Paweł Susłowski i obecnie Jacek Kotuła. Wybory w samorządzie nie cieszą się zbyt wielką popularnością. Dlatego od lat trwa przełamywania stereotypów poprzez dodanie wyborów korespondencyjnych, a od nowego roku także elektronicznych. Wokół zmian jak zawsze toczy się spór, tym razem o bezpieczeństwo danych i tajność procesu wyborczego. Świat jednak ciąży ku cyfryzacji, a medycy są pionierami innowacji. Jak widać, możemy stać się liderami również w głosowaniu za pomocą aplikacji mObywatel, w której każdy lekarz ma elektroniczne Prawo Wykonywania Zawodu Lekarza. Wystarczy kliknąć dodaj! Wystarczy zagłosować i mieć większy wpływ na bieżące sprawy swojego okręgu.

Samorząd lekarski nie powstał wczoraj. Pierwszy założono w niemieckim Brunszwiku w 1865 roku. Do czasu odzyskania niepodległości izby funkcjonowały w zaborach pruskim i austriackim. Ustawa z 1891 roku o utworzeniu Izby Zachodnio-Galicyjskiej otworzyła historię silnego samorządu krakowskiego. W 1921 roku zebrała się po raz pierwszy Naczelna Rada Lekarska. Od 1938 roku przez kilka miesięcy swój samorząd mieli stomatolodzy. Wojna i czas stalinowski wszystko wywróciły. Dekret z 18 lipca 1950 roku zlikwidował lekarskie prawo do samostanowienia. Majątek rozszabrowano. Mimo to idea została w pamięci ludzkiej. Odrodzenie przyszło w czas ustrojowych przemian i może dlatego stało się zbyt zwyczajne, by ceniła go większość. Spór o istnienie i zadania izb jest tym gorętszy im bardziej personalny. Mniej jednak ważne jest, jakie wybieramy drogi, ważniejszy powinien być cel, czyli sumienne wykonywanie zawodu, na straży którego stoimy, niezależnie od sympatii i światopoglądu.

Dla mnie wznowione izby lekarskie są stałym elementem życia od pierwszego dnia studiów na wydziale lekarskim w Łodzi w 1989 roku.

Jarosław Wanecki
kierownik Ośrodka Kultury i Dziedzictwa Historycznego Naczelnej Izby Lekarskiej
laureat i członek kapituły Nagrody Zaufania Złoty OTIS

Artykuł Dwie izby. 35 lat odrodzonego samorządu lekarskiego w Polsce 1989–2024 pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Sieć Lekarzy Innowatorów Naczelnej Izby Lekarskiej (NIL IN) zaprasza do udziału w konkursie na wdrożenie innowacji. Konkurs kierowany jest do szerokiego grona odbiorców: lekarzy i personelu medycznego, kierownictwa placówek, personelu administracyjnego, informatyków i ekspertów ds. nowych technologii.

Konkurs odbywa się w 3 kategoriach:
• opieka ambulatoryjna – lek. Małgorzata Kiljańska
• szpitalnictwo – dr n. med. Tomasz Maciejewski
• Innowatorka/Innowator – Katarzyna Sadowska-Cioch

W konkursie udział mogą wziąć zarówno ci, którzy wdrożyli swoje innowacyjne pomysły w pojedynczych placówkach, jak i ci, których rozwiązania działają już na szeroką skalę.

Jakie projekty można zgłaszać do konkursu? „Zapraszamy do zgłaszania innowacji zarówno na małą, jak dużą skalę – w sieciach placówek lub pojedynczym gabinecie, w małych i dużych przychodniach i szpitalach. Wdrożona innowacja może dotyczyć rozwiązań organizacyjnych, informatycznych lub technologicznych. Zapraszamy do zgłaszania osób, których działalność wdrożeniowa, edukacyjna oraz w przestrzeni publicznej skutecznie wspiera innowacje w opiece zdrowotnej” – zachęcają organizatorzy.

Konkurs ma na celu promowanie nowych rozwiązań i dobrych praktyk poprzez wyróżnienie przychodni i szpitali, które wypracowały metody na skuteczne wdrożenie innowacji, oraz wyróżnienie liderów, których działania wdrożeniowe, edukacyjne i w obszarze publicznym szeroko wspierają i promują innowacje.

Zgłoszone innowacje będą oceniane według następujących kryteriów:
• Innowacyjność rozwiązania
• Skuteczność wdrożenia innowacji – czy innowacja jest wykorzystywana na co dzień, w jakiej skali
• Czy korzyści z innowacji były zmierzone z punktu widzenia lekarzy/personelu medycznego, pacjentów i placówki
• Jaka była rola lekarzy we wdrożeniu innowacji
• Jaki jest potencjał wdrożeniowy innowacji w innym podmiocie leczniczym, systemie, kraju
• W kategorii Innowatorka/Innowator dodatkowo działalność edukacyjna na rzecz innowacji (wykłady, szkolenia, publikacje itp.)
• W kategorii Innowatorka/Innowator dodatkowo działalność w przestrzeni publicznej na rzecz innowacji (np. w towarzystwach naukowych, stowarzyszeniach, związkowa itp.)

W tegorocznym konkursie do głosowania w I etapie udział weźmie społeczność NIL IN. Osoby, które należą do społeczności lub dołączą do niej do 26 sierpnia 2024 roku, będą mogły wziąć udział w głosowaniu (osoby spoza społeczności NIL IN nie będą mogły brać udziału w głosowaniu). 10 najwyżej ocenionych w każdej kategorii zgłoszeń przejdzie do II etapu oceny (przez Kapitułę Konkursu). Do Kapituły zostali zaproszeni pasjonujący się innowacjami reprezentanci sieci placówek publicznych i prywatnych, towarzystw naukowych, uczelni, instytucji publicznych, organizacji pacjenckich i innowacyjni producenci technologii.

Rejestracja zgłoszeń do 31 sierpnia. Ogłoszenie zwycięzców zaplanowano na 22 listopada. Prześlij zgłoszenie tutaj.

Artykuł Konkurs NIL na wdrożenie innowacji w opiece zdrowotnej pochodzi z serwisu Świat Lekarza.