W Polsce każdego roku wykonuje się ok. 9 tys. zabiegów amputacji stopy ? tzw. stopy cukrzycowej, będącej powikłaniem cukrzycy. Ta liczba nie musiałaby być tak dramatycznie wysoka, gdyby chorzy, niezależnie od dostępu do diabetologa, mieli również dostęp do chirurgów podologów, lekarzy zajmujących się leczeniem schorzeń stóp. Tylko że, póki co, takich specjalistów u nas jeszcze nie ma.

– Zmiany na stopach to nie tylko wrastające paznokcie, modzele, odciski, ale też to cały szereg schorzeń, wynikających z chorób ogólnoustrojowych, z którymi pedikiurzystka, nawet doskonała, mogłaby sobie nie poradzić. Niekiedy konieczne są zabiegi, właśnie chirurgiczne, daleko wykraczające poza jej umiejętności ? mówi dr n. med. Wojciech Bichalski, specjalista chirurgii ogólnej. – To np. zmiany na stopach będące skutkiem nieleczonej lub niewłaściwie leczonej cukrzycy, miażdżycy, zakrzepicy i innych chorób naczyniowych. Oczywiście w takich przypadkach na pierwszym miejscu jest zdiagnozowanie i leczenie choroby podstawowej, czyli zadania dla diabetologa, kardiologa, endokrynologa czy jeszcze innych specjalistów. A potem może wkroczyć chirurg podolog, jeśli zajdzie taka konieczność.

– W naszym kraju ta dziedzina, będąca czymś pośrednim między medycyną a kosmetologią, dopiero raczkuje. W Polsce zabiegi z zakresu podologii najczęściej wykonują kosmetyczki po różnego rodzaju kursach. Jest to jednak podologia, którą można by określić jako miękką, nieinwazyjną, czyli podologia kosmetyczna. Natomiast to, czym zajmują się chirurdzy, to podologia medyczna, mówiąc bardziej obrazowo ? podologia krwawa. My, chirurdzy, jesteśmy więc do bardziej inwazyjnych działań w obrębie stopy. Do nas trafiają pacjenci z problemami, z którymi podolog kosmetyczny nie dałby sobie rady.

–  Niewątpliwie możemy mówić o zawodzie podologa, ale raczej nie jestem za tym, żeby to była kolejna wąska specjalizacja chirurgiczna. Już i tak mamy wiele bardzo wąskich specjalizacji w medycynie, co nie zawsze jest dobre dla pacjenta, a i dla lekarza też. Dziś na świecie jest odwrotna tendencja ? żeby ograniczać liczbę specjalizacji medycznych. Natomiast kwestia, jak należy kształcić podologów, wymaga, może nawet nie tyle uregulowania, co doprecyzowania. Jest też jeszcze jedna strona zagadnienia. W obecnej sytuacji do chirurgów trafiają pacjenci, którzy, gdybyśmy mieli odpowiednio wykształconych podologów niekoniecznie lekarzy, wcale nie musieliby do nich trafiać. Tym samym chirurdzy mogliby więcej czasu poświęcić na poważniejsze zabiegi niż np. usuwanie wrastających paznokci.

– Jestem przekonany, że to jeden z zawodów, który ma wszelkie przesłanki, by stać się zawodem przyszłości.  Chociaż nie ukrywam, że środowisko lekarskie może mieć pewne problemy z jego zaakceptowaniem. Uważam, że wraz z rosnącą liczbą chorób cywilizacyjnych, takich jak cukrzyca, miażdżyca, schorzenia narządów ruchu, będzie rosła liczba schorzeń stopy. Siedzący tryb życia, złe nawyki higieniczne, uleganie niezdrowej modzie ? tu mam na myśli niewłaściwe obuwie ? to wszystko będzie przysparzało pracy podologom.

Bożena Stasiak

Artykuł Podolog pilnie poszukiwany pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Podologia i podiatria to dyscypliny istotne dla całościowego podejścia do pacjenta. Podiatra powinien mieć wiedzę z anatomii, fizjologii stopy, podstawy wiedzy o patologiach cukrzycowych i miażdżycowych w obrębie tej części ciała – mówi prof. Aleksander Sieroń, kierownik Katedry i Oddziału Klinicznego Chorób Wewnętrznych, Angiologii i Medycyny Fizykalnej Śląskiego Uniwersytetu Medycznego.

Dlaczego zawody podologa i podiatry są potrzebne?

Słowo ?podologia? i ?podiatria? pochodzą od słowa podos, czyli stopa. Stopa to jedno z najbardziej obciążonych mechanicznie części naszego ciała podczas stania i chodzenia. Jeżeli np. ktoś waży 80 kg, to na małą powierzchnię stopy wywiera ogromne ciśnienie. Jeśli zastanowić się, jak wygląda unaczynienie i utlenowanie stopy, to można zauważyć, że jest to część naszego ciała położona najdalej od serca. Krew, tłoczona przez lewą komorę serca, zawiera elementy niezbędne do życia, m.in. tlen. Do stopy dociera go relatywnie niezbyt dużo.

Problemy w obrębie stopy najbardziej dotykają osób z cukrzycą. Chorują one naczyniowo z dwóch powodów: po pierwsze mają polineuropatię, a po drugie ich naczynia krwionośne znacznie szybciej niż normalnie podlegają zmianom o charakterze miażdżycowym. Łatwo można sobie wyobrazić, że jeżeli tłoczenie krwi jest słabe (ponieważ stopa jest daleko od serca), to w cukrzycy problemy z niedostatecznym unaczynieniem mogą zaczynać się od stopy.

Podolog zajmie się więc problemami związanymi głównie ze stopą cukrzycową?

Nie tylko, także innymi patologiami związanymi ze stopą. Stopa jest więc na tyle istotnym problemem, że nawet w niektórych krajach istnieją przy wydziałach lekarskich studia podologiczne. Osoby, które znają anatomię i fizjologię stopy, potrafią lepiej pomóc pacjentom. Funkcjonowanie stopy jest bardzo złożonym problemem. Na przykład jej paznokcie są bardzo obciążone, ponieważ chodzimy w butach, kobiety czasami w szpilkach, co jeszcze zwiększa nacisk na przód stopy. Powoduje to, że paznokcie często się wykrzywiają, wrastając w stopę. To duży problem, powoduje zmiany o charakterze zapalnym, które często prowadzą do ran. Ponadto tak duże obciążenie stopy powoduje powstawanie modzeli, czyli miejsc o innej naturze niż normalna skóra na stopie. Modzel wygląda jak pinezka, cały czas kłuje.

Po to, by stopy długo nam służyły, wymagają odpowiedniej higieny, a czasem terapii. Najprostszą jest pedicure, w Polsce popularny u pań, bardzo słabo popularny u panów. U osób starszych, które nie dbają o stopy, często powstają rany, szczególnie u chorych na cukrzycę. Stopa cukrzycowa powoduje destrukcję tej części ciała, czasem łącznie ze znajdującymi się w niej kośćmi, z powstaniem tzw. stawów Charcota. Pacjent cierpi, jego rodzina wraz z nim. W skrajnych przypadkach rozpoczyna się proces, który w medycynie nazywa się procesem salami: to amputacja stopy po kawałku. Niestety czasem dochodzi także do amputacji części leżących powyżej, jak podudzie, a zdarza się, że jest potrzebne jeszcze większa ingerencja chirurgiczna. Miażdżyca, szczególnie w małych naczyniach, utrudnia przepływ krwi, dlatego w stopie i w podudziach możemy mieć do czynienia z ranami przewlekłymi, które są jedną z najczęstszych przyczyn amputacji. Jako angiolog powiem, że Polska niestety nadal przoduje na świecie, a już na pewno w Europie, w liczbie amputacji. Rocznie ok. 10 tysięcy osób ma wysoką amputację ? na poziomie podudzia i uda.

Dla mnie jako angiologa, lekarza odpowiedzialnego diagnostycznie i terapeutycznie za unaczynienie również w tych częściach organizmu, które leżą daleko od serca, troska o stopy jest bardzo ważna. Tym właśnie powinien zająć się podolog, dlatego ważne jest, by mogły pojawić się studia polologiczne na poziomie pierwszego stopnia licencjatu. Podologia i podiatria to dyscypliny istotne dla całościowego podejścia do pacjenta. Bardzo cieszę się, że w pomoc, by takie studia powstały, zaangażowała się pani poseł Barbara Dziuk. Cieszę się z takiego wsparcia. Problem dotyczy głównie chorych na cukrzycę i osób starszych, ponieważ wtedy najczęściej pojawiają się problemy w obrębie stóp. Aczkolwiek u wielu kobiet ten problem może pojawić się wcześniej, ze względu na noszony rodzaj obuwia.

Jak powinno wyglądać kształcenie w tym zakresie?

Kiedyś podiatrią zajmowali się kosmetolodzy. Natomiast, jak wspomniałem, powinny powstać studia pierwszego stopnia, czyli licencjackie. Podiatra powinien mieć wiedzę z anatomii, fizjologii stopy, podstawy wiedzy o patologiach cukrzycowych i miażdżycowych w obrębie tej części ciała. Rozmawialiśmy na ten temat podczas posiedzenia zespołu parlamentarnego stymulowanego przez posłankę Barbarę Dziuk. Takie studia mogą być utworzone na uczelni medycznej, ale odpowiednie kształcenie powinno być częścią fizjoterapii lub szeroko pojętych nauk o zdrowiu.

Rozmawiała Katarzyna Pinkosz

Artykuł Prof. Aleksander Sieroń: Kształćmy podologów i podiatrów pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Polska przoduje w liczbie amputacji stóp. Problem zespołu stopy cukrzycowej dotyka u nas nawet 15 proc. spośród 2,5-milionowej populacji chorych na cukrzycę. Zabiegi amputacji są wykonywane u ponad 8 tys. osób rocznie. Można to zmienić dzięki nowym zawodom medycznym, takim jak podolog i podiatra – mówi posłanka Barbara Dziuk, przewodnicząca Parlamentarnego Zespołu ds. Podiatrii, Podologii i Kosmetologii.

Stały kontakt z podologiem jest nam wszystkim potrzebny, ponieważ nogi muszą nas nosić przez całe życie, trzeba więc o nie odpowiednio dbać. Szczególnie jest on zaś potrzebny osobom chorującym na cukrzycę. Podolog, podiatra to zawody przyszłości. Wypowiadają się na ten temat pozytywnie przedstawiciele takich dziedzin medycyny jak chirurgia, angiologia, diabetologia. Od lat jest obecny nurt społeczno-medyczny, który wypracowuje kierunki zmian. W prace włączają się autorytety medyczne, jak prof. Aleksander Sieroń, dr Wojciech Bichalski. Trzeba unormować wymagania dotyczące kształcenia i wykonywania tego zawodu, gdyż potrzebujemy wykwalifikowanej kadry. Praktykujący podolodzy, którzy wykonują ten zawód od lat, również widzą potrzebę unormowania form kształcenia w tym zawodzie.

W 2017 roku powstało Stowarzyszenie Podiatrów i Podologów, reprezentowane przez prezes Karinę Szotę i wiceprezes Angelikę Szotę-Rudnicką oraz Joannę Sypko-Śnietkę, które bierze udział w legislacji zawodu i systemu kształcenia oraz współpracuje z ze wszystkimi środowiskami w Polsce, a poprzez organizowane dla członków spotkania edukacyjnych i konferencje interdyscyplinarne wspiera rozwój podologii i podiatrii, dba o wdrażanie tego zawodu do zespołów terapeutycznych.

Osoby wykonujące te zawody muszą posiąść wiedzę medyczną. Konieczne jest wprowadzenie europejskich standardów kształcenia. W Polsce te zawody nie są sklasyfikowane, niektóre osoby wykonują je nawet po kilkudniowych kursach. Nie ma standardów, które służyłyby zarówno pacjentom, jak i osobom wykonującym ten zawód. Trzeba to systemowo poukładać i wprowadzić pewną standaryzację kształcenia. Pilotaż w Bytomiu zakończył się wielkim sukcesem, bardzo pomagał nam w tym prof. Krzysztof Strojek, konsultant krajowy w dziedzinie diabetologii. Mamy już zgodę Uniwersytetu Opolskiego na uruchomienie kierunku podiatria, jest opracowany program nauczania, z rozpisaniem na godziny.

Pod koniec 2019 roku został założony Parlamentarny Zespół ds. Podiatrii, Podologii i Kosmetologii. Po raz pierwszy w parlamencie zajęliśmy się tą problematyką, ważną i niezwykle oczekiwaną w środowisku medycznym oraz wśród pacjentów. W pracach zespołu oprócz parlamentarzystów uczestniczą eksperci medyczni, praktykujący podolodzy i przedstawiciele stowarzyszeń branżowych oraz placówek edukacyjnych. Jako Polska przodujemy w liczbie amputacji stóp. Problem zespołu stopy cukrzycowej dotyka u nas nawet 15 proc. spośród 2,5-milionowej populacji chorych na cukrzycę. Zabiegi amputacji są wykonywane u ponad 8 tys. osób rocznie. Konieczna jest prewencja pierwotna (zapobieganie powstaniu owrzodzenia u chorych na cukrzycę) oraz prewencja wtórna (zaopatrzenie ran), dlatego postulujemy stworzenie sieci regionalnych gabinetów podologicznych, których zadanie będzie polegało na szeroko rozumianej edukacji w zakresie pielęgnacji stóp, a także pielęgnacji stóp u chorych z zespołem stopy cukrzycowej. Parlamentarny zespół rekomenduje również jak najszybsze pozytywne rozpatrzenie propozycji złożonej do Ministerstwa Zdrowia przez prof. Krzysztofa Strojka dotyczącej wpisania do katalogu świadczeń procedury ?Leczenie Zespołu Stopy Cukrzycowej?. Wprowadzenie tego świadczenia przy odpowiednim stopniu finansowania daje szansę na wygenerowanie nowych ośrodków zajmujących się chorymi z tym powikłaniem i w ten sposób redukcję liczby amputacji.

Wzorem wielu innych państw, chcemy doprowadzić do opracowania jednolitych zasad kształcenia podologów i podiatrów. Osoba wykonująca zawód podologa powinna zajmować się prowadzeniem profilaktyki z zakresu schorzeń stóp i wykonywaniem zabiegów pielęgnacyjnych stóp u dzieci i dorosłych oraz u pacjentów z cukrzycą. Taka osoba ma ukończyć letnią szkołę policealną w systemie dziennym. Gabinety podologiczne powinny znaleźć się w każdym POZ, w poradniach diabetologicznych, domach pomocy społecznej, zakładach opiekuńczo-leczniczych, sanatoriach. Z podologami powinny również współpracować poradnie chirurgiczne, reumatologiczne, dermatologiczne, ortopedyczne oraz szpitale.

Z kolei podiatrzy byliby specjalistami po studiach, ich wiedza ma pozwolić na samodzielną wstępną diagnostykę, leczenie i terapię chorób metabolicznych, geriatrycznych oraz cywilizacyjnych (prowadzenie pacjenta wysokiego ryzyka w chorobach przewlekłych, działania profilaktyczne, np. stopa cukrzycowa, RZS, ŁZS i inne), a także wykonywanie drobnych zabiegów chirurgicznych w obrębie stopy.

Artykuł Posłanka Barbara Dziuk: Podolog i podiatra to zawody przyszłości pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Barbara Dziuk | posłanka, sejmowa Komisja Zdrowia

Działając od prawie 20 lat jako wolontariusz w sferze profilaktyki i zapobiegania rozwojowi chorób cywilizacyjnych oraz porównując kształcenie i leczenie pacjentów ze standardami światowymi, a także widząc oczekiwania społeczne i medyczne, doszłam do wniosku z zacnym gronem naukowców i lekarzy, że potrzebny jest zawód PODOLOGA (kształcenie dwuletnie ? obecnie pilotaż w szkole medycznej w Bytomiu) oraz PODIATRY (kształcenie wyższe trzyletnie ? z możliwością uzyskania tytułów naukowych). Tylko takie podejście do tematu usystematyzuje kształcenie dla dobra pacjentów oraz spowoduje wrzucenie tych świadczeń do koszyka finansowania przez NFZ. To jest moje marzenie. Jest to bardzo oczekiwany od lat kierunek. Z wielką troską podchodzę do tematu, ponieważ tak naprawdę dotyczy on każdego człowieka i wszyscy, którzy mogą pomóc, powinni się włączyć do usystematyzowania kształcenia dla dobra pacjenta.

Artykuł Moim marzeniem jest stworzenie zawodu podologa i podiatry pochodzi z serwisu Świat Lekarza.