Reforma szpitalnictwa nie powinna sprowadzać się wyłącznie do zmian organizacyjnych czy finansowych. Kluczowe jest jednoznaczne określenie, jakie procedury mogą być wykonywane w poszczególnych placówkach oraz stworzenie spójnego modelu współpracy między szpitalami powiatowymi i wysokospecjalistycznymi – uważa prof. dr hab. n. med. Jarosław Peregud-Pogorzelski, konsultant krajowy w dziedzinie pediatrii

Ewa Podsiadły-Natorska (EPN): Czy polski system szpitalnictwa wymaga dziś jednoznacznego określenia, jakie świadczenia powinny być realizowane w poszczególnych placówkach?

Prof. Jarosław Peregud-Pogorzelski (JPP): Zdecydowanie tak. Dziś brakuje jednoznacznego przypisania zakresu świadczeń do poszczególnych podmiotów leczniczych. Dlatego uważam za niezbędne, aby NFZ i Ministerstwo Zdrowia jak najszybciej określiły, jakie świadczenia powinny być realizowane przez powiatowe centra zdrowia, w tym szpitale powiatowe. W wielu krajach kwestie te są jednoznacznie uregulowane, natomiast w Polsce nadal brakuje takich rozwiązań.

Paweł Kruś (PK): NFZ powinien jednoznacznie zdefiniować zakres procedur – w szczególności zabiegowych i diagnostycznych, w tym diagnostyki inwazyjnej – które mogą być wykonywane w danym szpitalu.

JPP: Zgadzam się. Obecna praktyka pokazuje, że w szpitalach powiatowych często wykonuje się bardzo skomplikowane zabiegi z zakresu chirurgii ogólnej i onkologicznej, a także procedury z neurochirurgii, ortopedii i traumatologii, chirurgii naczyniowej czy kardiologii inwazyjnej. Często realizują je wyjazdowe zespoły specjalistów z wysokospecjalistycznych jednostek ochrony zdrowia lub spółki lekarskie, które nie dysponują własnym zapleczem medycznym.

EPN: Nie przeszkadza to jednak w pobieraniu wysokich wynagrodzeń za takie usługi od szpitali powiatowych. Co więcej, zdarza się, że specjaliści przywożą tam do leczenia pacjentów ze swoich prywatnych praktyk…

JPP: Zdefiniowanie zakresu procedur, jakie może wykonywać dany szpital, to jedyne rozwiązanie, które zapobiegnie „turystyce wyjazdowej” i tworzeniu fikcyjnych wysokospecjalistycznych ośrodków. Jest wiele procedur, których szpitale powiatowe nie powinny wykonywać. Ktoś jednak musi wreszcie wprowadzić jednoznaczne zasady, które to określą.

PK: Wciąż brakuje przejrzystego systemu wyceny procedur medycznych.

JPP: Dlatego w trybie pilnym powołałbym w NFZ zespoły ekspertów, w skład których – obok medyków – powinni wejść również specjaliści z zakresu ekonomiki ochrony zdrowia. Ich zadaniem byłaby ponowna weryfikacja wyceny procedur medycznych. Dotyczy to zarówno – moim zdaniem zawyżonych – procedur z zakresu neurochirurgii, ortopedii, kardiologii inwazyjnej, chirurgii naczyniowej i radiologii interwencyjnej, jak i wyraźnie niedoszacowanych procedur z zakresu interny, pediatrii oraz onkologii, zwłaszcza onkologii dziecięcej. Propozycje dotyczące wyceny świadczeń w onkologii dziecięcej kilka miesięcy temu przekazałem zarówno Ministerstwu Zdrowia, jak i NFZ. Niestety, do dziś nie otrzymałem odpowiedzi.

Przeczytaj również: Reforma POZ i AOS nie może dłużej czekać

EPN: W przestrzeni publicznej coraz częściej pojawia się temat ograniczenia liczby oddziałów pediatrycznych, chirurgicznych oraz ginekologiczno-położniczych w szpitalach powiatowych. To bardzo wrażliwa kwestia. Czy pana zdaniem taka zmiana jest konieczna?

JPP: Wiem, że w MZ trwają już prace nad urealnieniem liczby tych oddziałów. Sam uczestniczyłem w pracach dotyczących oddziałów pediatrycznych. Podobne działania prowadzone są także w odniesieniu do oddziałów chirurgicznych oraz ginekologiczno-położniczych. Konsultanci uczestniczący w tych pracach jednoznacznie wspierają MZ w tym zakresie. Uważam, że redukcja liczby oddziałów w szpitalach powiatowych ma kluczowe znaczenie dla reformy systemu ochrony zdrowia w naszym kraju.

EPN: Nikt nie ma chyba wątpliwości, że ochronę zdrowia należy traktować jako system naczyń połączonych.

JPP: Oczywiście. Reforma nie może polegać tylko na łączeniu podmiotów leczniczych wykazujących zysk z podmiotami, które wykazują deficyt finansowy. Proponowane zmiany w szpitalach powiatowych i rozbudowa ośrodków wysokospecjalistycznych stworzą model komplementarny dla całej Polski. Szybszy, tańszy i sprawniejszy niż dotychczasowy. Oraz niezawodny dla pacjentów.

Główne postulaty:

• Jednoznacznie określić zakres świadczeń realizowanych przez poszczególne szpitale.
• Zdefiniować katalog procedur, które mogą być wykonywane w szpitalach powiatowych.
• Wyeliminować „turystykę wyjazdową” i fikcyjne wysokospecjalistyczne ośrodki.
• Zweryfikować wycenę procedur medycznych z udziałem ekspertów klinicznych i ekonomistów ochrony zdrowia.
• Racjonalnie dostosować liczbę oddziałów szpitalnych do rzeczywistych potrzeb zdrowotnych.
• Budować komplementarny model współpracy między szpitalami powiatowymi i wysokospecjalistycznymi.

Przeczytaj również: Czy reforma w ochronie zdrowia może się udać? Czas pracy lekarzy pod lupą

Artykuł Jaka choroba, który szpital? Czas uporządkować zakres świadczeń pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Zdrowy, smaczny, bezpieczny, a do tego pomagający młodym osobom w uniknięciu problemu otyłości – taki ma być nowatorski napój smoothie 4Sir2, który już za kilka lat trafi do polskich i europejskich sklepów. Powstanie dzięki… pozostałościom po przetwórstwie czerwonych winogron. W tym międzynarodowym projekcie uczestniczy 16 partnerów z 9 krajów. Kluczową rolę odgrywają w nim polscy naukowcy

• UE sięga po innowacje w walce z otyłością, która jest dziś problemem co trzeciego chłopca i co piątej dziewczynki w UE, zaś polskie dzieci tyją najszybciej w Europie.
• Celem projektu 4Sir2 jest opracowanie napoju typu smoothie zawierającego prozdrowotne składniki pochodzące z wytłoków czerwonych winogron (głównie trans-resweratrol), który m.in. przyspiesza metabolizm.
• Opracowanie innowacyjnych metod pozyskiwania tego składnika to zadanie naukowców z Sieci Badawczej Łukasiewicz – Instytutu Nowych Syntez Chemicznych.

Artykuł Polscy naukowcy pracują nad napojem zapobiegającym otyłości wśród dzieci i młodzieży pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Ujawnienie sposobu zatrudnienia lekarza Dawida Kacprzyka wywołało dyskusję o konieczności zmian w organizacji pracy lekarzy i funkcjonowaniu systemu ochrony zdrowia. Prof. dr hab. n. med. Jarosław Peregud-Pogorzelski, konsultant krajowy w dziedzinie pediatrii, przekonuje, że bez skutecznych mechanizmów kontroli, obejmujących m.in. czas pracy i formy zatrudnienia, nawet najlepiej zaprojektowana reforma nie przyniesie oczekiwanych skutków

Paweł Kruś (PK): Pierwsze propozycje zmian w ochronie zdrowia przedstawione przez minister zdrowia Jolantę Sobierańską-Grendę nie mają charakteru systemowego. Nie jest to jednak wada – żaden system nie będzie funkcjonował prawidłowo, jeśli nie zostaną w nim uwzględnione skuteczne mechanizmy kontrolne. Kierunek zakładający najpierw zdefiniowanie takich mechanizmów i przetestowanie ich skuteczności, a następnie budowę nowego modelu ochrony zdrowia w oparciu o przejrzyste i szczelne procedury, jest rozwiązaniem, które można stosunkowo szybko wdrożyć w praktyce.

Ewa Podsiadły-Natorska (EPN): Ujawnienie sposobu zatrudnienia lekarza Dawida Kacprzyka wywołało dyskusję o koniecznych zmianach w ochronie zdrowia. Jakie rozwiązania należy wprowadzić, aby zapobiec podobnym sytuacjom?

Prof. Jarosław Peregud-Pogorzelski (JPP): Podjęty przez minister zdrowia trud zmiany zasad uposażenia medyków jest jak najbardziej zasadny, ale może się udać pod kilkoma warunkami. Po pierwsze, płatnik, czyli NFZ, musi mieć wgląd we wszystkie formy zatrudnienia (umowa o pracę, umowa cywilnoprawna, umowa zlecenie, umowa o dzieło) z uwzględnieniem rodzaju oraz zakresu świadczeń medycznych realizowanych w ramach tych umów. Pozwoli to zapobiegać dublowaniu rozliczeń. Po drugie, pracodawca powinien być zobowiązany do bieżącego informowania NFZ o terminach świadczonych usług przez lekarzy w podmiotach medycznych, a także o tym, czy dany lekarz pełni dyżury zabezpieczające funkcjonowanie placówki – jest to informacja krytyczna, która pozwoli zapobiec praktyce dyżurowania w kilku miejscach jednocześnie, w tzw. ciągu dyżurowym.

EPN: Czy NFZ powinien wiedzieć, jakie jest podstawowe miejsce pracy lekarza?

JPP: Moim zdaniem tak. Obecnie znacząca część medyków pracuje w kilku placówkach, wykonując obowiązki przez kilkadziesiąt godzin bez przerwy, co jest niezgodne z Kodeksem pracy. Dotychczasowe rozwiązania powodują, że podmioty medyczne nie wiedzą, iż lekarz rozpoczynający dyżur w ich szpitalu ma już za sobą kilka dyżurów w innych placówkach. Dlatego planowane działania Ministerstwa Zdrowia – poza egzekwowaniem przestrzegania Kodeksu pracy – powinny obejmować również wprowadzenie mechanizmów kontrolnych, o których wcześniej wspomniałem.

PK: Zgoda – w przeciwnym razie nic się nie zmieni. Ktoś, kto postulował wprowadzenie tachografów dla lekarzy, intuicyjnie wskazał czas pracy jako obszar wymagający kontroli. Tyle że obowiązkowe dołączanie raportu godzinowego do każdej lekarskiej wypłaty lub faktury uporządkowałoby ten problem niemal od ręki.

Główne postulaty:

• Zapewnić NFZ pełny wgląd we wszystkie formy zatrudnienia lekarzy.
• Zobowiązać podmioty lecznicze do bieżącego raportowania czasu pracy i dyżurów lekarzy do NFZ.
• Wyeliminować możliwość pełnienia dyżurów w kilku placówkach jednocześnie.
• Wprowadzić skuteczne mechanizmy kontroli czasu pracy lekarzy.
• Powiązać reformę ochrony zdrowia z egzekwowaniem przestrzegania przepisów Kodeksu pracy.

Przeczytaj również: Reforma POZ i AOS nie może dłużej czekać

Artykuł Czy reforma w ochronie zdrowia może się udać? Czas pracy lekarzy pod lupą pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Lato dla części osób w wieku 15–24 lat bywa okresem zwiększonego obciążenia psychicznego – informują eksperci z Instytutu Psychiatrii i Neurologii. Analizy epidemiologiczne wskazują m.in. na współwystępowanie fal upałów z podwyższoną dynamiką kryzysów psychicznych

Jak wynika z badań opublikowanych w „American Journal of Psychiatry”, w cieplejszych miesiącach odnotowuje się statystyczny wzrost liczby samobójstw – średnio o 2,68 proc. na każdy wzrost temperatury o 1 st. C, przy czym statystyka ta była wyższa w grupie kobiet.

Eksperci podkreślają jednak, że warunki atmosferyczne nigdy nie są bezpośrednią przyczyną tragedii. Zaznaczają, że temperatura działa jako dodatkowy, środowiskowy stresor. Wysokie temperatury i upalne noce mogą istotnie pogarszać jakość snu, co bezpośrednio wpływa na stabilność emocjonalną, a zmiany neurochemiczne wywołane upałami mogą nasilać lęk i impulsywność u osób, które już wcześniej zmagały się z głębokim kryzysem.

Wskazują, że sezon wakacyjny wiąże się ze zmianami w codziennym funkcjonowaniu młodzieży i utratą dotychczasowej rutyny. „Rozregulowanie rytmu dobowego, przerwy w procesie terapeutycznym i ograniczony dostęp do placówek pomocowych, zmiana środowiska rówieśniczego, wyjazdy bliskich, którzy stanowią sieć wsparcia, czy zwiększona ekspozycja na wyidealizowane obrazy codzienności w mediach społecznościowych mogą wpływać na pogorszenie funkcjonowania psychicznego młodych osób, osłabiać ich mechanizmy radzenia sobie ze stresem i zwiększać poczucie destabilizacji” – czytamy.

Z danych Komendy Głównej Policji wynika, że choć w latach 2023–2025 w całej populacji odnotowano spadek liczby samobójstw o 8,7 proc., jednak w grupie dzieci i młodzieży do 19. roku życia nastąpił wzrost o 11 proc. „Dane te nie odnoszą się wyłącznie do miesięcy letnich, ale pokazują, że młode osoby pozostają szczególnie wrażliwą grupą, wymagającą stałej uwagi i łatwego dostępu do pomocy psychologicznej, wobec której należy wdrażać systemowe działania profilaktyczne” – zaznaczają eksperci Instytutu Psychiatrii i Neurologii w Warszawie.

Wskazują, że długotrwale utrzymujące się obniżone samopoczucie i brak odpowiedniego wsparcia mogą stopniowo wyczerpywać zasoby adaptacyjne młodego człowieka. Z czasem, narastające poczucie bezradności i izolacji stwarza ryzyko wystąpienia kryzysu zdrowia psychicznego, w tym również kryzysu suicydalnego.

Zwracają uwagę, że młody człowiek w kryzysie może szukać pomocy w różnych miejscach – u lekarza rodzinnego, pedagoga szkolnego, psychologa, farmaceuty, pielęgniarki środowiskowej, ratownika medycznego czy funkcjonariusza służb mundurowych. Zaznaczają, że każda z tych osób może być pierwszym ogniwem w systemie wsparcia, dlatego tak ważne jest, by wiedziała, jak właściwie reagować.

„Bardzo rzadko osoba w kryzysie trafia od razu do psychiatry. Najczęściej wcześniej kontaktuje się z lekarzem podstawowej opieki zdrowotnej, nauczycielem, farmaceutą czy funkcjonariuszem służb. Dlatego tak ważne jest, aby wszystkie te środowiska posługiwały się wspólnymi zasadami postępowania i wiedziały, jak reagować na sygnały ostrzegawcze” – podkreśliła, cytowana w komunikacie, dr Daria Biechowska z Instytutu Psychiatrii i Neurologii.

Instytut Psychiatrii i Neurologii w Warszawie od lat podkreśla znaczenie ciągłości opieki i wczesnego reagowania na sygnały ostrzegawcze. Wskazuje, że w okresie wakacyjnym, kiedy zmienia się rytm funkcjonowania szkół, poradni i części placówek, utrzymanie stałego wsparcia ma szczególne znaczenie.

„Kryzys psychiczny wymaga koordynacji działań. Jeśli szkoła, podstawowa opieka zdrowotna, służby ratunkowe i specjalistyczne placówki psychiatryczne działają w oderwaniu od siebie, ryzyko przeoczenia sygnałów rośnie. Współpraca zwiększa szanse na wczesną interwencję” – wskazał dr hab. Łukasz Wieczorek z Instytutu Psychiatrii i Neurologii.

Eksperci zaznaczają, że nie zawsze trudności psychiczne zaczynają się od wyraźnego komunikatu o złym samopoczuciu. Często pierwszym sygnałem są subtelne, ale utrzymujące się zmiany w sposobie funkcjonowania – inne niż dotąd reakcje, wyraźna rezygnacja z kontaktu, brak inicjatywy czy widoczne napięcie. Jeśli takie zmiany utrzymują się przez kilka dni i odbiegają od dotychczasowego zachowania, warto zatrzymać się i zapytać, co się dzieje.

Wskazują, że szczególnie niepokojące mogą być sytuacje, gdy młoda osoba: przestaje odpowiadać na wiadomości i izoluje się od rówieśników, mówi o braku sensu, beznadziei lub byciu „ciężarem” dla innych, nagle porzuca dotychczasowe pasje i aktywności, reaguje nadmierną drażliwością lub impulsywnością, wyraźnie zmienia rytm snu (np. nie śpi nocą i przesypia większość dnia).

Podkreślają, że w takich momentach najważniejsze jest, by nie pozostawiać tej osoby samej z trudnymi emocjami. „Spokojna, uważna rozmowa – bez ocen, bez moralizowania i bez prób natychmiastowego »naprawiania« sytuacji może być pierwszym krokiem do realnego wsparcia. Często to właśnie bliscy jako pierwsi zauważają subtelne zmiany, dlatego ich rola jest kluczowa” – czytamy.

„W okresie wakacyjnym szczególnie ważne jest utrzymanie względnie stałego rytmu dnia, planowanie przerw w terapii z wyprzedzeniem oraz podtrzymywanie regularnego kontaktu z bliskimi. Nawet krótka, spokojna rozmowa może mieć znaczenie. Zadbane relacje i przewidywalność codzienności są jednym z najważniejszych czynników ochronnych” – dodano.

„Rozwój kryzysu zdrowia psychicznego ma często charakter stopniowy, a jego pierwsze symptomy bywają mało uchwytne. Dlatego tak ważne jest, aby zwracać uwagę na zmiany w codziennym funkcjonowaniu młodej osoby” – przypomniała dr Biechowska.

Więcej materiałów edukacyjnych, wskazówek dotyczących reagowania na sygnały ostrzegawcze oraz opracowań eksperckich można znaleźć w Bibliotece „Zapobiegajmy samobójstwom”.

Osoby przeżywające trudności i myślące o odebraniu sobie życia lub chcące pomóc osobie zagrożonej samobójstwem mogą skorzystać z całodobowych, bezpłatnych telefonów pomocowych:

• 800 70 22 22 – Centrum Wsparcia dla Osób Dorosłych w Kryzysie Psychicznym (całodobowo)
• 116 123 – Telefon Wsparcia Emocjonalnego dla Dorosłych (całodobowo)
• 116 111 – Telefon Zaufania dla Dzieci i Młodzieży (całodobowo, dostępny również czat online na stronie 116111.pl)
• 800 12 12 12 – Dziecięcy Telefon Zaufania Rzecznika Praw Dziecka (całodobowo)
• 800 100 100 – Telefon dla Rodziców i Nauczycieli w sprawie Bezpieczeństwa Dzieci (wsparcie m.in. dla dorosłych zaniepokojonych sytuacją dziecka)
• 112 – numer alarmowy w sytuacji bezpośredniego zagrożenia zdrowia lub życia.

(PAP)
dsr/ akar/

Artykuł Latem rośnie ryzyko kryzysu psychicznego młodzieży pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

– Podstawowa opieka zdrowotna i ambulatoryjna opieka specjalistyczna wymagają głębokich zmian organizacyjnych oraz nowego modelu finansowania – uważa prof. dr hab. n. med. Jarosław Peregud-Pogorzelski, konsultant krajowy w dziedzinie pediatrii. Wskazuje, że kluczowe jest powiązanie finansowania z jakością i zakresem udzielanych świadczeń oraz skuteczniejsze wykorzystanie danych, którymi dysponuje NFZ

Ewa Podsiadły-Natorska (EPN): Dlaczego POZ i AOS wymagają dziś najpilniejszych zmian?

Jarosław Peregud-Pogorzelski (JPP): Uzdrowienie funkcjonowania AOS i POZ uważam za krytyczne – z kilku powodów.

Przede wszystkim nie ma skutecznego systemu weryfikacji świadczeń udzielanych w ramach AOS. Podstawą powinno być zróżnicowanie wyceny świadczeń w zależności od jakości udzielanego świadczenia poprzez uwzględnienie sumy wartości badań wykonanych podczas wizyty oraz wzmocnienie kontroli w celu wyeliminowania nadmiernej liczby wykonywanych badań, a przede wszystkim przewlekłości opieki przy braku wskazań. NFZ ma dostęp do wszystkich danych, dzięki czemu może w bardzo krótkim czasie zidentyfikować wizyty pacjentów systematycznie korzystających z AOS z tych samych powodów, a także badania powielane z nadmierną częstością, bez merytorycznego uzasadnienia i wskazań.

EPN: A co z podstawową opieką zdrowotną? Jakich zmian wymaga dziś POZ?

JPP: Dzisiaj najbardziej brakuje informacji dotyczących zmian w funkcjonowaniu POZ, która sprawuje opiekę nad pacjentami na pierwszej linii. Należy w końcu nie tylko zaproponować, ale przede wszystkim zmienić zasady finansowania POZ. Powinny one opierać się na wyraźnym zróżnicowaniu stawek za pacjentów pozostających pod opieką POZ – wyższych w przypadku pacjentów, którym w danym okresie rozliczeniowym udzielono świadczeń, oraz znacząco niższych w przypadku tych, którym takich świadczeń nie udzielono. W tym drugim przypadku finansowanie powinno obejmować jedynie gotowość do sprawowania opieki. Wycena w przypadku udzielenia świadczenia powinna uwzględniać koszt porady lekarskiej, koszt wykonanych badań, które powinny być sumowane z wartością udzielonego świadczenia, oraz koszty związane z utrzymaniem placówki i rejestracji.

Oddzielnie należy także wycenić świadczenia medyczne udzielane przez pielęgniarki, z uwzględnieniem procedur wykonywanych przez nie w POZ.

Nie mniej istotne wydaje się doprecyzowanie zasad płatności NFZ za świadczenia realizowane w POZ. Kluczowe byłoby ustalenie stawki bazowej wraz z określeniem, jakie procedury obejmuje, a następnie jej zwiększanie poprzez doliczanie kosztów wykonanych badań.

Koniecznością jest kategoryzacja POZ. Podmioty zatrudniające pediatrów mogłyby kontraktować i realizować świadczenia dotyczące medycyny szkolnej, dzięki czemu wszystkie dzieci zostaną objęte okresowymi badaniami umożliwiającymi ich wczesne zakwalifikowanie do poszczególnych grup dyspanseryjnych. Należy określić liczbę szkół podlegających jednemu POZ oraz wycenić wartość świadczenia medycznego realizowanego w szkole.

EPN: Czy przedstawił pan swoje propozycje zmian minister zdrowia i prezesowi NFZ?

JPP: Jako jeden z konsultantów krajowych w kluczowej dziedzinie, jaką jest pediatria, uznałem za konieczne przekazanie swoich przemyśleń i propozycji osobom mającym wpływ na funkcjonowanie systemu ochrony zdrowia. Dlatego wystąpiłem z pismem z prośbą o spotkanie z panią minister zdrowia oraz prezesem NFZ, aby przedstawić im propozycje, które mogłyby zostać uwzględnione w reformie systemu ochrony zdrowia w naszym kraju.

Główne postulaty:

• Powiązać finansowanie świadczeń AOS z ich jakością i zakresem.
• Wprowadzić skuteczny system weryfikacji świadczeń realizowanych w AOS.
• Zmienić model finansowania POZ, premiując faktycznie udzielone świadczenia.
• W przypadku pacjentów niewymagających świadczeń finansowanie powinno obejmować wyłącznie gotowość do sprawowania opieki.
• Wprowadzić odrębną wycenę świadczeń realizowanych przez pielęgniarki w POZ.
• Doprecyzować zasady finansowania świadczeń POZ przez NFZ poprzez określenie stawki bazowej oraz mechanizmu uwzględniającego koszty wykonywanych badań.
• Wprowadzić kategoryzację POZ oraz stworzyć warunki do realizacji świadczeń z zakresu medycyny szkolnej przez podmioty zatrudniające pediatrów, z odpowiednim określeniem ich organizacji i finansowania.

Artykuł Reforma POZ i AOS nie może dłużej czekać pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Rak szyjki macicy jest jednym z nowotworów, którym można zapobiegać dzięki szczepieniom. Jak skuteczniej przekonywać rodziców i młodzież do szczepień przeciw HPV w czasach narastającej dezinformacji zdrowotnej?

Alicja Łepkowska-Gołaś
Przewodnicząca Parlamentarnego Zespołu ds. Przeciwdziałania Wirusowi HPV i Chorobom z nim Powiązanym

Zakażenia HPV dotyczą zarówno kobiet, jak i mężczyzn, a ich konsekwencje mogą prowadzić do poważnych chorób nowotworowych. Jednym z najczęściej przywoływanych przykładów chorób związanych z HPV jest rak szyjki macicy, choroba, której w dużej mierze można zapobiegać. Za każdą diagnozą i każdą śmiercią stoi konkretna osoba: córka, matka, partnerka, przyjaciółka. Dlatego rozmowa o szczepieniach przeciw HPV nie jest abstrakcyjną debatą o statystykach, lecz pytaniem o odpowiedzialność za zdrowie kobiet i mężczyzn oraz o to, czy potrafimy skutecznie zapobiegać tragediom, którym współczesna medycyna umie przeciwdziałać.

Trzy lata temu Polska uruchomiła powszechny, bezpłatny program szczepień przeciw HPV – dla dziewcząt i chłopców, w przychodniach i szkołach. Był to ważny krok, ale dziś widać wyraźnie, że sam program nie wystarczy. Przy obecnym modelu możemy osiągnąć wyszczepialność na poziomie ok. 37–43 proc., podczas gdy Narodowa Strategia Onkologiczna zakłada 60 proc. do końca 2028 roku. Rocznik 2011, który jako pierwszy przeszedł pełną ścieżkę programu, jest zaszczepiony w 34 proc. To wynik, który powinien być dla nas sygnałem alarmowym – nie po to, by szukać winnych, ale by uczciwie zapytać, dlaczego wciąż nie potrafimy dotrzeć do tak wielu rodzin. Jedną z odpowiedzi jest dezinformacja (więcej na str. 27): fałszywe narracje realnie osłabiają zaufanie do szczepień. Nie wolno jednak odpowiadać na nie zawstydzaniem rodziców, którzy mają wątpliwości i szukają informacji w internecie. Możemy rozmawiać z nimi spokojnie, rzetelnie i z szacunkiem albo stracić szansę na ochronę ich dzieci.

Skuteczna odpowiedź wymaga działania na kilku poziomach jednocześnie. Kluczowa jest aktywna rola lekarza POZ, który nie czeka na pytanie, lecz sam inicjuje rozmowę. Zaufanie do lekarza pozostaje jednym z najsilniejszych narzędzi przekonywania – często skuteczniejszym niż kampanie w mediach. Potrzebujemy także komunikacji opartej nie tylko na statystykach, ale również na prawdziwych historiach. Dane przemawiają do rozumu, ale historia konkretnej pacjentki zostaje w pamięci. Trzecim elementem jest obecność tam, gdzie rodzą się wątpliwości: w szkołach, lokalnych wspólnotach i środowiskach, w których zaufanie do instytucji publicznych bywa najsłabsze.

Szczególnie wyraźnie pokazują to różnice regionalne. W województwie podkarpackim zaszczepiono 10,6 proc. uprawnionych, podczas gdy w pomorskim – ponad 21 proc. To nie jest kwestia dostępu do szczepionki, a raczej efekt różnic w zaufaniu i komunikacji. Dlatego parlamentarzyści z regionów o niskiej wyszczepialności mają tu konkretną rolę: być obecni, rozmawiać i łączyć lokalne środowiska z rzetelną wiedzą medyczną.

Nie można też pominąć zmian systemowych. Jako Parlamentarny Zespół ds. Przeciwdziałania Wirusowi HPV i Chorobom z nim Powiązanym postulujemy rozszerzenie bezpłatnych szczepień co najmniej do 18. roku życia, a optymalnie do 19. roku życia. Ten dodatkowy czas ma znaczenie – daje młodej osobie możliwość samodzielnego podjęcia decyzji o własnym zdrowiu. Popieramy również kierunek, w którym zmierza Ministerstwo Zdrowia, czyli wprowadzenie szczepienia przeciw HPV jako obowiązkowego dla kolejnych roczników.

Dezinformacja jest realnym zagrożeniem. Realna jest jednak także nasza sprawczość – jako lekarzy, nauczycieli, parlamentarzystów oraz rodziców. Za każdą niewykorzystaną szansą na profilaktykę może stać czyjeś zdrowie i życie. Dlatego nie możemy pozwolić sobie na bierność ani wobec wirusa, ani wobec fałszywych narracji, które go chronią.

Jolanta Zięba-Gzik
Wiceprzewodnicząca Parlamentarnego Zespołu ds. Przeciwdziałania Wirusowi HPV i Chorobom z nim Powiązanym, Komisja Zdrowia

Od lat zajmuję się tematyką zdrowia publicznego i z coraz większym niepokojem obserwuję, że Polska pozostaje w ogonie Europy, jeśli chodzi o wyszczepialność dzieci, w tym także przeciwko wirusowi HPV. Moim zdaniem podstawowym powodem niskiego zainteresowania szczepieniami przeciwko HPV jest brak świadomości. Wielu rodziców wciąż nie wie, że to szczepienie realnie chroni przed nowotworami. I nie chodzi wyłącznie o raka szyjki macicy, lecz także o nowotwory głowy, szyi, gardła czy odbytu. Co więcej, nadal zbyt rzadko mówi się o tym, że HPV dotyczy również chłopców. A przecież oni także chorują, także są narażeni i także mogą przenosić wirusa.

Dlatego powtarzam: edukacja jest absolutnie kluczowa. Edukacja rzetelna, spokojna, oparta na faktach, a nie na straszeniu czy moralizowaniu. Mam jednak świadomość, że sama edukacja to za mało. Dziś przegrywa ona z fake newsami, które w mediach społecznościowych rozchodzą się szybciej i skuteczniej niż wiedza medyczna. Algorytmy podsyłają ludziom treści sensacyjne i nieprawdziwe, a wielu odbiorców nie weryfikuje informacji, tylko przyjmuje je bezkrytycznie. Tak rodzą się lęki i teorie spiskowe, które później bardzo trudno odkręcić.

Oprócz edukacji potrzebujemy także działań bezpośrednich. Podam przykład Holandii, gdzie młodzi ludzie otrzymują imienne zaproszenia na bezpłatne szczepienia przeciwko HPV. To proste rozwiązanie, a jednocześnie niezwykle skuteczne. Podobne mechanizmy działają w Wielkiej Brytanii, Norwegii, Australii czy Islandii – krajach, w których wyszczepialność jest znacznie wyższa niż w Polsce. Jestem przekonana, że takie „celowane” działania – listy, SMS-y, przypomnienia – realnie zwiększają liczbę zaszczepionych.

Niepokoi mnie również narracja, która próbuje seksualizować szczepienie przeciwko HPV. Spotykam się z opiniami, że szczepienie dzieci w wieku 9–14 lat ma rzekomo zachęcać do wcześniejszej inicjacji seksualnej. Uważam to za argument całkowicie chybiony. Wiek szczepienia wynika z biologii i skuteczności odpowiedzi immunologicznej, a nie z jakichkolwiek założeń obyczajowych. To klasyczny przykład mylenia profilaktyki z ideologią – i niestety bardzo skuteczny straszak.

Z moich obserwacji wynika, że opór wobec szczepień znacznie częściej pochodzi od rodziców niż od samej młodzieży. Wielu młodych ludzi ma dziś większą świadomość zdrowotną niż ich opiekunowie i gdyby mogli, chętnie by się zaszczepili. Zdarza się, że robią to dopiero jako dorośli, nadrabiając decyzje, których wcześniej za nich nie podjęto. Daje mi to nadzieję, że kolejne pokolenie będzie bardziej racjonalne w podejmowaniu decyzji zdrowotnych.

Jednocześnie uważam, że państwo powinno poważniej podejść do kwestii egzekwowania szczepień ochronnych i przeciwdziałania dezinformacji. Dziś zbyt często obserwujemy pobłażliwość wobec nieszczepienia dzieci, a przecież konsekwencje takich decyzji ponosi nie tylko konkretna rodzina, lecz całe społeczeństwo. Medycyna jest jedna i wielokrotnie udowodniła, że szczepienia potrafią eliminować groźne choroby. Podważanie tego dorobku uważam za niezwykle niebezpieczne.

Artykuł HPV: potrzebujemy więcej niż programu szczepień pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Po sześciu latach realizacji Narodowej Strategii Onkologicznej (2020–2030) większość najważniejszych obietnic wobec pacjentów nadal pozostaje niespełniona. Choć kolejne zadania są formalnie zamykane, to oczekiwane rezultaty – szybsza diagnostyka, skuteczniejsza profilaktyka czy lepszy dostęp do leczenia – w większości nie zostały osiągnięte

O szansach pacjenta w dużej mierze decyduje dziś miejsce zamieszkania. Takie wnioski płyną z najnowszego raportu Onkofundacji Alivia, który podsumowuje realizację NSO w latach 2020–2025.

Obietnice kontra rzeczywistość – Fundacja Alivia mówi: sprawdzam!

Narodowa Strategia Onkologiczna miała być największym programem reformy polskiej onkologii. Dokument przyjęty w 2020 roku wyznaczył 95 zadań i 28 rezultatów, które miały poprawić sytuację milionów pacjentów oraz przygotować system ochrony zdrowia na rosnącą liczbę zachorowań na nowotwory.

Sześć lat po wdrożeniu Strategii Onkofundacja Alivia sprawdziła, co z tych obietnic udało się zrealizować. Wnioski są dość jednoznaczne. Spośród 78 zadań wyznaczonych do realizacji do końca 2025 r. w pełni i na czas wykonano jedynie 26, czyli co trzecie. A spośród 16 oczekiwanych rezultatów, których termin już minął, nie udało się osiągnąć żadnego. Jedynym wyjątkiem jest rezultat osiągnięty przed terminem – dotyczy wzrostu liczby lekarzy.

Największy problem nie leży jednak wyłącznie w liczbach. Raport Onkofundacji pokazuje, że w wielu przypadkach sukces administracyjny nie oznacza poprawy sytuacji pacjenta. Zadania są formalnie zamykane, przepisy zmieniane, kolejne dokumenty przyjmowane, jednak rzeczywista poprawa dostępności diagnostyki i leczenia często nie następuje.

– Wiele zobowiązań z 2020 r. zostało w trakcie realizacji przesuniętych w czasie lub złagodzonych w treści, a formalne „odhaczenie” zadania zbyt często nie oznacza poprawy sytuacji pacjenta, dla którego czas ma decydujące znaczenie. Potwierdza to nasze badanie z lutego 2026 r., w którym pacjenci mówią wprost o zbyt długich kolejkach oraz straconym czasie na drodze do rozpoznania i leczenia – komentuje Joanna Frątczak-Kazana, autorka raportu oraz wicedyrektorka Onkofundacji Alivia.

Badania profilaktyczne: spadki zamiast planowanych wzrostów

Najbardziej alarmujące wnioski dotyczą profilaktyki nowotworów. Narodowa Strategia Onkologiczna zakładała znaczący wzrost udziału Polek i Polaków w badaniach przesiewowych. Tymczasem po sześciu latach wskaźniki są niższe niż na początku realizacji NSO.

Na koniec 2025 roku zgłaszalność do programów profilaktycznych wynosiła: 33,5 proc. w programie profilaktyki raka piersi, 15,8 proc. w programie badań przesiewowych raka jelita grubego i 12,3 proc. w programie profilaktyki raka szyjki macicy.

We wszystkich przypadkach wyniki pozostają nie tylko dalekie od celów wyznaczonych przez Strategię, ale również niższe od poziomu bazowego z 2020 roku. Według autorów raportu oznacza to, że jeden z najważniejszych filarów walki z nowotworami, czyli wczesne wykrywanie chorób, nie działa z oczekiwaną skutecznością.

Skala rozminięcia się z celami jest uderzająca. Strategia zakładała, że już do końca 2024 r. na badania w kierunku raka piersi zgłosi się 60 proc. uprawnionych (wobec 39 proc. w 2020 r.), na badania w kierunku raka szyjki macicy – 60 proc. (wobec 17), a raka jelita grubego – 30 proc. (wobec 18). Zamiast wzrostu nastąpił regres poniżej punktu wyjścia.

Progu zgłaszalności 16 proc., uprawniającego placówki POZ do dodatku motywacyjnego w programie badań raka jelita grubego, nie osiągnął żaden podmiot w kraju. Mimo terminu wyznaczonego na koniec 2025 r. nie uruchomiono też zapowiadanych ogólnopolskich badań przesiewowych w kierunku raka płuca i raka gruczołu krokowego. Jednocześnie, jak ustaliła Najwyższa Izba Kontroli, na kampanie zachęcające do badań wydano w latach 2019–2023 ok. 136 mln zł – bez mierzalnego efektu.

Kolejne cele pozostają poza zasięgiem

Raport pokazuje, że trudności z realizacją Narodowej Strategii Onkologicznej dotyczą niemal każdego etapu opieki onkologicznej – od zapobiegania chorobie, przez diagnostykę, aż po leczenie.

Choć w ostatnich latach wzrosła liczba specjalistów onkologii klinicznej, eksperci nadal szacują niedobór na około 500 lekarzy. To znacząca skala – w Polsce jest obecnie 1274 lekarzy specjalistów onkologii klinicznej, z czego 1258 aktywnie wykonuje zawód, co oznacza, że braki odpowiadają niemal jednej trzeciej potrzebnej liczby specjalistów. Dodatkowo blisko dwie trzecie miejsc rezydenckich w specjalizacjach onkologicznych pozostaje nieobsadzonych – w 2024 r. zapełniono zaledwie 24,5 proc. miejsc rezydenckich w czterech dziedzinach onkologicznych, a w 2025 r. jedynie 33,1 proc., co rodzi obawy o możliwości systemu w obliczu stale rosnącej liczby zachorowań.

Nie udało się również osiągnąć zakładanych efektów w zakresie profilaktyki pierwotnej. Program szczepień przeciw HPV objął zaledwie 15,08 proc. populacji docelowej, podczas gdy NSO zakłada osiągnięcie 60 proc. do końca 2028 roku. Jednocześnie zamiast zaplanowanej w NSO poprawy wskaźników zdrowotnych obserwujemy niekorzystne trendy – rośnie odsetek osób z nadwagą i otyłością, zwiększa się liczba osób palących papierosy oraz e-papierosy, a zachorowalność na nowotwory skóry wzrosła o ponad 20 proc. względem okresu bazowego.

Autorzy raportu zwracają również uwagę, że mimo rozszerzania dostępu do innowacyjnych terapii, tempo zmian pozostaje niewystarczające, aby osiągnąć cele zapisane w NSO, czyli objęcie refundacją 90 proc. terapii onkologicznych dostępnych w Unii Europejskiej. W efekcie dostęp polskich pacjentów do nowoczesnego leczenia nadal odbiega od poziomu, który Narodowa Strategia Onkologiczna zakładała osiągnąć do 2030 roku.

Leczenie bez koordynacji i system pozbawiony kontroli jakości

Poważne zaległości dotyczą również organizacji opieki. Wyspecjalizowane ośrodki kompleksowego leczenia (tzw. Cancer Units) dla raka płuca, nowotworów ginekologicznych i urologicznych miały działać już od 2020 r. Po pięciu latach wciąż ich nie ma. Skutki widać w danych: w raku piersi, gdzie funkcjonują Breast Cancer Units, 96 proc. leczenia zabiegowego rozliczane jest w ramach procedury DiLO, ale w raku płuca – już tylko 79 proc. W tym samym czasie terminowość diagnostyki onkologicznej w skali kraju się pogorszyła, a obiecane na koniec 2024 r. objęcie 100 proc. pacjentów koordynowaną opieką onkologiczną pozostaje niezrealizowane.

Raport wskazuje ponadto, że system w praktyce nie mierzy własnych efektów. Nie wdrożono elektronicznej karty DiLO (eDiLO), przez co przestrzeganie wytycznych diagnostyczno-terapeutycznych nie jest centralnie monitorowane. Nie działa ogólnopolski pomiar satysfakcji pacjentów ani rejestry narządowe, a pierwsze publiczne wskaźniki jakości leczenia NFZ ma opublikować dopiero w 2026 r., choć dostęp do informacji o jakości leczenia pacjenci mieli uzyskać już w 2021 r. Bez tych narzędzi jakość i bezpieczeństwo leczenia pozostają nierozliczalne.

Nierówności wojewódzkie: miejsce zamieszkania decyduje o szansach

Onkofundacja Alivia porównała wszystkie 16 województw w sześciu obszarach odpowiadających ścieżce pacjenta – od profilaktyki pierwotnej i badań przesiewowych, przez terminowość diagnostyki i koordynację leczenia, po kadry i efekt zdrowotny – dzieląc regiony w każdym z nich na trzy grupy (tercyle). Wyniki układają się w mapę głębokich, strukturalnych nierówności: najlepszy profil ma województwo podlaskie (pięć z sześciu obszarów w najlepszej grupie), a najtrudniejszy – świętokrzyskie i lubuskie.

Rozpiętości są drastyczne. W województwie mazowieckim na 100 tys. mieszkańców przypada 5,65 onkologa, w opolskim – zaledwie 1,18, czyli blisko pięć razy mniej. Objęcie badaniami w kierunku raka piersi waha się od ok. 39,6 proc. w woj. wielkopolskim do 29,0 w opolskim, a raka szyjki macicy – od 18,9 proc. w świętokrzyskim do 9,0 w lubuskim. Relacja liczby zgonów do liczby zachorowań wynosi od 0,43 na Podkarpaciu do 0,61 na Śląsku. Zapisany w NSO cel wyrównania dostępu do profilaktyki i leczenia nie został osiągnięty – kod pocztowy wciąż pozostaje jednym z czynników rokowania.

Raport w szczególnym momencie dla polskiej ochrony zdrowia

Publikacja raportu przypada na okres szczególnie ważnej debaty o przyszłości polskiego systemu ochrony zdrowia.

Organizacje pacjenckie od wielu miesięcy alarmują, że pogłębiające się problemy finansowe ochrony zdrowia mogą przełożyć się na wydłużanie kolejek, ograniczenie dostępności świadczeń i zahamowanie rozpoczętych reform. W takich warunkach szczególnego znaczenia nabiera pytanie, czy państwo będzie w stanie nie tylko kontynuować dotychczasowe działania, ale również dokończyć ambitne cele zapisane w Narodowej Strategii Onkologicznej.

Autorzy raportu podkreślają, że właśnie dziś potrzebna jest konsekwencja w realizacji reform, a nie ich spowalnianie. Liczba zachorowań na nowotwory będzie rosła wraz ze starzeniem się społeczeństwa, dlatego każda niewykorzystana szansa na wcześniejsze wykrycie choroby czy sprawniejsze leczenie oznacza konsekwencje dla pacjentów i całego systemu.

– Największym wyzwaniem jest teraz luka finansowa w systemie ochrony zdrowia, która w 2026 r. szacowana jest na około 23 mld zł, a prognozy ostrzegają, że bez zmian może sięgnąć nawet 171 mld zł w 2040 r. Skutki są już odczuwalne dla pacjentów onkologicznych: od 2026 r. ograniczono rozliczanie nadwykonań w diagnostyce, w tym w kolonoskopii, gastroskopii, rezonansie i tomografii, czyli w badaniach decydujących o wczesnym wykryciu nowotworu. Stawką jest pytanie zasadnicze: czy w warunkach narastającej presji finansowej Polskę będzie stać na leczenie onkologiczne na poziomie światowym? – pyta Joanna Frątczak-Kazana.

W onkologii nie da się odzyskać straconego czasu. Dlatego druga połowa realizacji Narodowej Strategii Onkologicznej będzie sprawdzianem z tego, czy państwo potrafi przełożyć ambitne zapisy dokumentu na coś, co dla pacjentów ma największe znaczenie – szansę na wcześniejszą diagnozę, skuteczne leczenie i dłuższe życie.

Onkofundacja Alivia będzie nadal monitorować realizację Narodowej Strategii Onkologicznej i co roku publikować niezależną ocenę jej postępów. Pacjenci mają prawo wiedzieć nie tylko, jakie działania zostały zaplanowane, ale przede wszystkim, czy przekładają się one na poprawę jakości i dostępności opieki onkologicznej.

Artykuł Narodowa Strategia Onkologiczna na półmetku. Z 16 obiecanych rezultatów nie udało się osiągnąć żadnego pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Dla rodziców dzieci zagrożonych anafilaksją największym wyzwaniem jest nieprzewidywalność – wystarczy chwila, aby doszło do stanu zagrożenia życia. O codziennych doświadczeniach rodzin, barierach w szkołach i znaczeniu szybkiego podania adrenaliny opowiada mec. Joanna Kuczyńska z Fundacji Allergia

Fundacja Allergia od lat wspiera rodziny dzieci zagrożonych anafilaksją. Z naszych doświadczeń wynika, że polskie szkoły znajdują się dziś na bardzo różnym etapie przygotowania do zapewnienia im bezpieczeństwa. Są placówki, które mają już doświadczenie, przeszkolony personel i wiedzą, jak postępować w sytuacji zagrożenia życia. Są też takie, które nie zetknęły się dotąd z dzieckiem zagrożonym anafilaksją, ale są otwarte na zdobywanie wiedzy i wdrażanie odpowiednich procedur. Niestety, wciąż spotykamy również szkoły, które nie tylko nie mają doświadczenia, ale także obawiają się podejmowania działań i nie chcą zdobywać niezbędnej wiedzy.

Do naszej fundacji rodzice trafiają z bardzo trudnymi historiami. Zdarza się, że szkoły przedstawiają im do podpisania oświadczenia o zrzeczeniu się wszelkich roszczeń w przypadku wystąpienia wstrząsu anafilaktycznego na terenie placówki. Widzieliśmy regulaminy, z których wynikało, że dziecko po przebytym wstrząsie anafilaktycznym nie może wrócić do szkoły. Zgłaszali się do nas nauczyciele, którym dyrektor zakazał udzielania pierwszej pomocy, ograniczając ich rolę wyłącznie do wezwania zespołu ratownictwa medycznego.

Ogromne znaczenie ma również to, jak dziecko funkcjonuje w grupie rówieśniczej – powinno być ono traktowane jak każdy inny uczeń, a obowiązkiem szkoły jest stworzenie takich warunków, aby wszyscy byli bezpieczni i mogli uczestniczyć we wszystkich aktywnościach. Tymczasem zdarzają się sytuacje, w których dziecko słyszy, że przez jego alergię klasa nie może pójść na lody czy pojechać na wycieczkę. Prowadzi to do wykluczenia i poczucia, że takie dziecko jest problemem dla całej grupy.

Coraz częściej spotykamy się z bardzo niepokojącymi zachowaniami rówieśników. Docierają do nas informacje o przypadkach celowego dodawania alergenów do jedzenia przynoszonego przez dziecko z domu, aby sprawdzić, czy reakcja alergiczna rzeczywiście wystąpi. Pokazuje to, jak bardzo potrzebna jest edukacja nie tylko nauczycieli, ale również uczniów.

Jeśli miałabym jednym słowem opisać doświadczenia rodzin dzieci zagrożonych anafilaksją, byłaby to nieprzewidywalność. Wstrząs anafilaktyczny może wystąpić nagle i nie da się przewidzieć, kiedy do niego dojdzie. Dlatego adrenalina dostępna w szkole jest jak polisa ubezpieczeniowa – mamy nadzieję, że nigdy nie będzie potrzebna, ale jeśli nadejdzie moment zagrożenia życia, jej obecność może uratować dziecko. Rodzice, którzy przeżyli już taki dramat, żyją w ogromnym lęku przed jego powtórzeniem. Widok własnego dziecka walczącego o życie, podłączonego do aparatury medycznej czy przebywającego na oddziale intensywnej terapii, pozostaje z nimi na zawsze. Kiedy później mają ponownie posłać je do szkoły, zwłaszcza jeśli do wstrząsu doszło właśnie tam, ten strach jest jeszcze większy.

Dlatego uważam, że adrenalina powinna być dostępna w każdej szkole i każdym przedszkolu, a możliwość jej podania powinien mieć każdy przeszkolony pracownik placówki. W przypadku starszych uczniów również oni sami, po edukacji z zakresu pierwszej pomocy i bezpieczeństwa, są w stanie rozpoznać objawy anafilaksji i podać adrenalinę jeszcze przed przybyciem nauczyciela, pielęgniarki szkolnej czy zespołu ratownictwa medycznego. W sytuacji zagrożenia życia liczy się bowiem każda minuta.

Joanna Kuczyńska
radczyni prawna, członkini zarządu Fundacji Allergia, innowatorka społeczna, ekspertka w zakresie praw dzieci z alergiami

Artykuł Nieprzewidywalność i strach. O lęku rodzin dzieci z anafilaksją pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Zespół Kliniki Chirurgii Ogólnej, Transplantacyjnej i Wątroby Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego pod kierownictwem prof. Michała Grąta wykonał pierwsze na świecie chimeryczne przeszczepienie wątroby. Innowacyjną operację przeprowadzono u 47-letniej pacjentki z zaawansowanym nowotworem wątroby

Po raz pierwszy w historii transplantologii jeden przeszczepiony narząd został zbudowany z dwóch fragmentów wątroby o odmiennym pochodzeniu genetycznym – własnego fragmentu pacjentki oraz fragmentu pobranego od zmarłego dawcy. Na zimnym stoliku utworzono z nich jeden funkcjonalny chimeryczny graft wątrobowy, który następnie wszczepiono pacjentce.

Operacja połączyła dwie najbardziej zaawansowane techniki współczesnej transplantologii – autotransplantację oraz allotransplantację. Ze względu na rozległość nowotworu klasyczna resekcja wątroby nie pozwalała na radykalne usunięcie zmian przy jednoczesnym zachowaniu wystarczającej ilości prawidłowo funkcjonującego miąższu, co warunkowało przeżycie chorej po operacji.

Podczas operacji własna wątroba pacjentki została usunięta z organizmu i poddana resekcji pozaustrojowej. W warunkach chirurgii ex situ usunięto większość wątroby zajętą przez nowotwór oraz przygotowano zdrową część narządu do ponownego wszczepienia. Pozostawiony fragment własnej wątroby był jednak zbyt mały, aby samodzielnie zapewnić bezpieczną funkcję narządu, został więc połączony na zimnym stoliku z odpowiednio przygotowanym fragmentem wątroby pobranym od zmarłego dawcy. W ten sposób powstał jeden chimeryczny graft, który następnie wszczepiono pacjentce.

Fragment pochodzący od dawcy pełnił rolę czasowego biologicznego wspomagania, umożliwiając regenerację i przerost własnej części wątroby chorej. Dzięki bardzo dobrej regeneracji własnej części wątroby zaledwie tydzień po pierwszej operacji możliwe było wykonanie drugiego zabiegu i usunięcie fragmentu graftu pochodzącego od zmarłego dawcy. W organizmie pacjentki pozostała wyłącznie jej własna, odpowiednio przerośnięta i prawidłowo funkcjonująca wątroba. Obecnie pacjentka pozostaje w dobrym stanie.

– Istotą tej operacji było stworzenie na zimnym stoliku jednego funkcjonalnego narządu złożonego z dwóch fragmentów wątroby o odmiennym pochodzeniu genetycznym. Fragment od zmarłego dawcy zapewniał chorej bezpieczną funkcję narządu w okresie, gdy własna część wątroby była jeszcze zbyt mała. Po uzyskaniu odpowiedniego przerostu mogliśmy usunąć część allogeniczną, pozostawiając pacjentkę z jej własną, prawidłowo funkcjonującą wątrobą. W praktyce oznacza to stworzenie nowej koncepcji leczenia wybranych chorych z zaawansowanymi nowotworami wątroby, u których dotychczas nie było możliwości radykalnego leczenia – mówi prof. Michał Grąt.

To kolejne przełomowe osiągnięcie Kliniki Chirurgii Ogólnej, Transplantacyjnej i Wątroby WUM. W ostatnich latach zespół kliniki jako pierwszy w Polsce przeprowadził m.in. autotransplantację wątroby i wspomagające przeszczepienie wątroby, rozwinął także jedyny w kraju program przeszczepiania fragmentów wątroby od żywych dawców u dorosłych.

• Prof. Michał Grąt opracował koncepcję operacji oraz był operatorem podczas wszystkich jej kluczowych etapów – hepatektomii, resekcji pozaustrojowej, wytworzenia chimerycznego graftu oraz jego wszczepienia.
• Podczas etapu brzusznego operacji asystowali dr hab. Wacław Hołówko oraz lek. Maryla Turkot. Podczas resekcji pozaustrojowej i przygotowania chimerycznego graftu asystowali dr hab. Wacław Hołówko oraz lek. Agata Konieczka.
• Podział wątroby pobranej od zmarłego dawcy i przygotowanie fragmentu wykorzystanego do stworzenia chimerycznego graftu wykonali dr Konrad Kobryń oraz lek. Paweł Rykowski. Za znieczulenie pacjentki odpowiadał lek. Dawid Tomasik.
• W skład zespołu operacyjnego wchodziły również pielęgniarki operacyjne Ewelina Kamińska i Małgorzata Ponichtera oraz pielęgniarki anestezjologiczne Agata Małek i Joanna Podsiadła.

Artykuł Pierwsze na świecie chimeryczne przeszczepienie wątroby pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Fundacja Adamed rozpoczęła obóz naukowy Adamed SmartUp. Przez niemal dwa tygodnie 29 uczniów z Polski i Wietnamu będzie pracować nad projektami z biologii, chemii, inżynierii i sztucznej inteligencji. Swoje prace zaprezentują 17 lipca podczas finału obozu. Wydarzenie odbywa się pod honorowym patronatem Ministra Edukacji

W tym roku do programu zgłosiło się ponad 700 uczniów z całej Polski. Po wieloetapowej rekrutacji do obozu zakwalifikowano 26 osób. Dołączyły do nich trzy laureatki siódmej edycji programu Adamed SmartUp w Wietnamie. Łącznie w obozie bierze udział 29 uczestników: 14 dziewcząt i 15 chłopców.

Adamed SmartUp odpowiada na rosnące zapotrzebowanie na kompetencje STEM w obszarach nauk ścisłych i przyrodniczych, technologii, inżynierii oraz matematyki. Polska wciąż kształci w tych dziedzinach mniej studentów niż średnio Unia Europejska: w 2023 r. kierunki STEM wybierało 21,2 proc. studentów, wobec 26,9 proc. w UE. Dlatego zainteresowanie nauką i technologią warto rozwijać już na etapie szkoły.

– Zawrotne tempo zmian sprawia, że samo budowanie staje się coraz łatwiejsze – a naprawdę cenna staje się umiejętność dostrzeżenia, co w ogóle warto zbudować i dla kogo. Dziś ważne jest nie tylko to, czego młodzi ludzie się uczą, ale przede wszystkim to, czy potrafią samodzielnie dostrzegać prawdziwe problemy i tworzyć własne rozwiązania. Nad tym właśnie pracujemy podczas obozów Adamed SmartUp – uczymy młodych pasjonatów nauki rozmawiać z ludźmi, dla których te rozwiązania mają powstać, i pokazujemy im, że już jako nastolatkowie mogą tworzyć rzeczy, które naprawdę coś zmieniają – mówi Michał Adamkiewicz, pomysłodawca programu Adamed SmartUp.

Od badań nad nowotworem skóry po narzędzia dla logopedów

Uczestnicy pracują w pięciu zespołach: biochemicznym, biomedycznym, inżynieryjnym, programistycznym oraz międzynarodowym, w którym zajęcia odbywają się po angielsku.

Młodzi naukowcy szukają m.in. nowych sposobów diagnozowania i leczenia nowotworów skóry, tworzą projekty z zakresu chemii oraz rozwiązania technologiczne, które mogą pomóc logopedom ze Stowarzyszenia Razem Rozkodujmy Afazję i badaczom w laboratoriach.

Uczniowie korzystają z wiedzy ekspertów oraz zasobów laboratoriów trzech warszawskich uczelni: Uniwersytetu Warszawskiego (Wydział Chemii i Wydział Fizyki), Politechniki Warszawskiej (Wydział Chemii) oraz Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego. Swoją wiedzą merytoryczną wspierają ich: dr hab. Gabriela Olędzka z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, dr inż. Anna Sobiepanek z Politechniki Warszawskiej oraz dr hab. Maciej Mazur, prof. Uniwersytetu Warszawskiego. Mają też dostęp do drukarek 3D i filamentów firmy ROSA PLAST, narzędzi AI oraz wsparcia mentorów i Rady Naukowej programu. W jej skład wchodzą: prof. Aleksandra Ziembińska-Buczyńska z Politechniki Śląskiej, prof. Paulina Koczurkiewicz-Adamczyk z Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz prof. Michał Fedoryński z Politechniki Warszawskiej. Jednocześnie uczestnicy współpracują z ekspertami z Adamed Pharma oraz absolwentami programu Adamed SmartUp z poprzednich edycji.

Nauka, współpraca i wybór dalszej drogi

Obóz to nie tylko zajęcia w laboratoriach i praca nad projektami. Uczestnicy uczą się także współpracy w zespołach, komunikacji, prezentowania własnych pomysłów i rozwiązywania problemów razem z innymi.

Program obejmuje warsztaty i spotkania dotyczące wyboru ścieżki kariery, rozwoju startupów, etyki sztucznej inteligencji oraz odpowiedzialnego tworzenia nowych technologii. 10 lipca uczestnicy odwiedzą Centrum Produkcyjno-Logistyczne Adamed Pharma w Pabianicach. Zobaczą, jak wiedza z laboratoriów przekłada się na produkcję leków i działalność międzynarodową firmy farmaceutycznej.
– Chcemy, aby uczestnicy zdobyli nie tylko wiedzę naukową. Ważne jest też, aby nauczyli się współpracować, budować relacje i by lepiej poznali swoje mocne strony. Obóz ma im pomóc świadomie wybrać dalszą drogę edukacji i kariery – mówi dr Marta Buler, koordynatorka programu Adamed SmartUp.

Finał i granty

17 lipca uczestnicy zaprezentują swoje projekty przed ekspertami, mentorami i zaproszonymi gośćmi. Najlepsi otrzymają granty na dalszy rozwój swoich zainteresowań naukowych.

W ciągu ostatnich 12 lat do programu Adamed SmartUp zgłosiło się ponad 80 tysięcy osób. Ponad pół tysiąca wzięło udział w obozach naukowych, ponad sto otrzymało indywidualne, roczne konsultacje naukowe, a 33 z nich – stypendia finansowe i rzeczowe na dalszy rozwój.

– Absolwenci programu Adamed SmartUp studiują dziś na najlepszych uczelniach w Polsce i na świecie. Wielu z nich pracuje w międzynarodowych innowacyjnych firmach i zakłada swoje start-upy. To pokazuje, że odpowiednie wsparcie i narzędzia mogą prowadzić do wyjątkowych osiągnięć. Jesteśmy pewni, że wśród tegorocznych uczestników są kolejne osoby, które już wkrótce będą podbijać świat nauki i technologii – podsumowuje Katarzyna Dubno, członkini zarządu Fundacji Adamed.

Biogramy uczestników 12. edycji obozu naukowego Adamed SmartUp

1. Mateusz Antkiewicz

Uczeń II Liceum Ogólnokształcącego im. Mikołaja Kopernika w Cieszynie, zainteresowany programowaniem niskopoziomowym, elektroniką, robotyką, grafiką 3D i tworzeniem gier. Brał udział w globalnych konkursach GMTK Game Jam, a wśród jego projektów znajdują się m.in. autonomiczny pojazd PiCar oraz silnik graficzny Gemino oparty na Vulkan 1.3. Prowadził szkolne koło robotyki, tworzył stronę internetową z zadaniami informatycznymi oraz organizował turnieje e-sportowe. Planuje studiować na AGH w Krakowie, rozważając kierunki związane z technologiami kosmicznymi, automatyką, robotyką, informatyką i systemami wbudowanymi.

2. Bruno Bastrzyk

Uczeń IX LO im. Klementyny Hoffmanowej w Warszawie, laureat Olimpiady Wiedzy Chemicznej Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz laureat konkursu kuratoryjnego z chemii. Przeprowadził projekty chemiczne, m.in. wytwarzanie biopolimeru z mleka, generator wodoru i tlenu oraz syntezę estrów o różnych zapachach. Fascynuje się chemią, biologią, fizyką i matematyką, a swoją pasję rozwija także w domowym laboratorium chemicznym. Planuje studia lekarskie na WUM i nie wyklucza równoległego rozwijania się w dziedzinie chemii i pracy laboratoryjnej.

3. Małgorzata Białkowska

Uczennica 2. Społecznego Liceum Ogólnokształcącego z Oddziałami Międzynarodowymi im. Pawła Jasienicy STO, laureatka olimpiad z chemii, biologii i języka angielskiego. Realizowała projekty z zakresu bioinformatyki, biologii molekularnej i biochemii, m.in. dotyczące dehydrogenaz mleczanowych, inhibitorów glikomimetycznych oraz fermentacji mlekowej. Odbywa staż w Instytucie Chemii Organicznej PAN. Fascynuje się medycyną, terapiami genowymi, biologią strukturalną, bioinformatyką i biotechnologią medyczną. Marzy o studiach medycznych lub biomedycznych za granicą oraz stworzeniu własnej grupy badawczej i prowadzeniu przełomowych badań naukowych.

4. Łukasz Bigas

Uczeń Uniwersyteckiego 1. Liceum Ogólnokształcącego im. Juliusza Słowackiego w Chorzowie, zainteresowany naukami ścisłymi na pograniczu biochemii, biofizyki, chemii fizycznej i ekologii. Brał udział w Olimpiadzie Filozoficznej i Olimpiadzie Wiedzy Ekologicznej, a także w projektach dotyczących fizyki, ekologii i biologii. Realizował pracę badawczą na Olimpiadę Biologiczną, badając wpływ stężenia biogenów na przyrost sinicy bałtyckiej. Chce zostać naukowcem, prowadzić badania, wykładać i popularyzować wiedzę, szczególnie w obszarach związanych z ochroną środowiska i technologiami ograniczającymi emisje.

5. Jakub Buresz

Uczeń Technikum Nowoczesnych Technologii im. Jana Pawła II w Kleszczowie, zainteresowany projektowaniem, mechaniką i rozwiązaniami inżynieryjnymi. Brał udział w Olimpiadzie Wiedzy Technicznej oraz Olimpiadzie Fizycznej, a obecnie rozwija się w projekcie STEM Racing, gdzie pracuje zespołowo nad zadaniami technicznymi. Chce rozwijać umiejętności projektowania CAD. W przyszłości chciałby pracować nad rozwiązaniami ułatwiającymi życie ludziom, a jako kierunki studiów rozważa pożarnictwo lub inżynierię biomedyczną.

6. Gabriela Ceglarek

Uczennica I Liceum Ogólnokształcącego im. Mikołaja Kopernika w Łodzi, interesuje się biotechnologią, diagnostyką nowotworową i wykorzystaniem AI w medycynie. Brała udział w „Zwolnionych z Teorii”, Olimpiadzie Chemicznej oraz projektach „Świat nauki dla dziewczyn”, „Young Minds Bright Future” i warsztatach w IChF PAN. Zdobywała doświadczenie w pracy z komórkami nowotworowymi, technikami laboratoryjnymi oraz tworzeniu baz danych wspierających diagnostykę nowotworów. Chce pracować naukowo nad projektami diagnostycznymi i opracowywać mniej inwazyjne metody leczenia chorób nowotworowych oraz neurodegeneracyjnych.

7. Tymoteusz Feja

Uczeń Technikum Nowoczesnych Technologii im. Jana Pawła II w Kleszczowie, uczestnik konkursów „Inżynierowie Przyszłości”, „Najlepsza praca modelowo-konstrukcyjna” oraz polskiej edycji EUCYS. Prowadził badania nad zastosowaniem komunikacji sprzężonej ciałem ludzkim w środowisku przemysłowym, a wcześniej tworzył projekty takie jak lewitator ultradźwiękowy czy nagrzewnica indukcyjna. Fascynuje się elektroniką, mechatroniką i projektami praktycznymi. W przyszłości chciałby założyć start-up dostarczający hardware’owe rozwiązania pozwalające rozwiązać rzeczywisty problemy – tam, gdzie oprogramowanie jest bezradne.

8. Jakub Gebel

Uczeń Akademickiego Liceum Ogólnokształcącego Politechniki Śląskiej w Rybniku, zainteresowany machine learningiem i szeroko rozumianą informatyką. Brał udział w Olimpiadzie AI, konkursie Explory, a także projektach Iminti, Thoma i Athomu, w których rozwijał kompetencje techniczne oraz umiejętności pracy zespołowej. Fascynuje go tworzenie nowych technologii oraz rozwiązań, które mogą pomagać innym. W przyszłości chciałby pracować nad ciekawymi projektami technologicznymi i studiować computer science.

9. Tymon Gotowicz

Absolwent Uniwersyteckiego Liceum Ogólnokształcącego w Toruniu, dwukrotny laureat Olimpiady Chemicznej oraz uczestnik międzynarodowego konkursu fizycznego „Fyziklani”. Realizował projekty z zakresu chemii analitycznej, m.in. budowę kolorymetru i wyznaczanie stałych dysocjacji kwasów wieloprotonowych. Interesuje się medycyną kliniczną, inżynierią biomedyczną, biofizyką implantów, diagnostyką obrazową i biologią molekularną. Planuje studiować medycynę na Warszawskim Uniwersytecie Medycznym, a w przyszłości rozwijać neurotechnologie i medycynę regeneracyjną.

10. Antonina Jarecka

Absolwentka II Liceum Ogólnokształcącego im. Stanisława Wyspiańskiego w Legnicy, laureatka konkursu EUCYS i reprezentantka Polski w finałach konkursu w Kolonii. Realizowała projekt bioinformatyczny dotyczący projektowania siRNA przeciwko wirusowi ToBRFV oraz projekt BioShield, poświęcony biodegradowalnym foliom ochronnym z melaniną grzybową. Odbyła staże naukowe m.in. w laboratorium fizykochemii powierzchni oraz w Instytucie Fizyki PAN, pracując z liposomami, spektroskopią ATR-FTIR i modelowaniem DFT. Planuje studiować na jednej z czołowych uczelni w Polsce, koncentrując się na interdyscyplinarnych kierunkach łączących biochemię, biotechnologię, bioinformatykę, biofizykę, nauki molekularne i fizykę, a w perspektywie aplikować także na prestiżowe uczelnie zagraniczne.

11. Natalia Joka

Absolwentka II Liceum w Białymstoku, laureatka polskiej edycji konkursu EUCYS dla młodych naukowców oraz uczestniczka Olimpiady Wiedzy Biologicznej i Olimpiady Biologicznej. Realizowała interdyscyplinarny projekt bioinformatyczny dotyczący projektu szczepionki wieloepitopowej przeciwko Salmonella Typhi, a także odbyła praktyki w Laboratorium Epigenetyki Przestrzennej, gdzie poznawała mikroskopię elektronową i mikroiniekcje CRISPR-Cas9. Interesuje się biologią, chemią, informatyką, chemią obliczeniową i bioinformatyką. Planuje równolegle studiować kierunek lekarski na WUM oraz biotechnologię w ramach Międzywydziałowych Indywidualnych Studiów Matematyczno Przyrodniczych UW.

12. Maria Korman

Uczennica UWC Changshu China oraz II LO w Poznaniu. Uczestniczka Future Fusion 2025 – konkursu kuratoryjnego z języka angielskiego, a także Silesian Science Slam. Obserwuje projekt International Cardio-Oncology Society dotyczący zastosowania dexrazoxane w zwiększaniu bezpieczeństwa terapii onkologicznych. Interesuje się medycyną, szczególnie onkologią, kardioonkologią, pediatrią oraz nowoczesnymi technologiami medycznymi, takimi jak NanoKnife czy terapie mRNA. Planuje studiować medycynę w Polsce lub za granicą, rozważając m.in. WUM, UJ, Karolinska Institutet, Sorbonę i uczelnie z Ivy League.

13. Sofiia Kostiuk

Uczennica III Liceum w Wejherowie, zainteresowana naukami medycznymi, farmakologią, psychologią człowieka i onkologią. Brała udział w zawodach szachowych, biegach sztafetowych oraz konkursach z języka angielskiego. Realizowała projekt dotyczący wpływu suszonych roślin leczniczych na stan futra królików, prowadzony we współpracy z weterynarzami w ramach wolontariatu. Chce rozwijać umiejętności laboratoryjne, modelowanie leków i pracę zespołową. W przyszłości chciałaby zrealizować autorski projekt „Biological Box” dla szkół bez dostępu do laboratoriów oraz studiować kierunki medyczne, najlepiej na Yale University.

14. Zuzanna Kościelna

Uczennica 1. Liceum Ogólnokształcącego Dwujęzycznego im. E. Dembowskiego w Gliwicach, zainteresowana astronomią, inżynierią kosmiczną, architekturą, neurobiologią i fizyką kwantową. Brała udział m.in. w Lidze Gliwickich Młodych Naukowców, Wojewódzkim Konkursie Kuratoryjnym z Biologii oraz wyzwaniu NASA Artemis II ZGI Design Challenge. Uczestniczyła w projekcie BioMeDig organizowanym przez Politechnikę Śląską, gdzie poznawała laboratoria, mikroskopię elektronową i projektowanie implantów w 3D. Marzy o rozwijaniu się w takich kierunkach, jak inżynieria lub architektura kosmiczna i tworzeniu projektów baz na Księżycu lub Marsie.

15. Maciej Łazarczyk

Absolwent ZST w Wodzisławiu Śląskim, zainteresowany informatyką, sztuczną inteligencją i automatyzacją procesów. Brał udział m.in. w konkursie Explory, prezentując „Haptyczny System Substytucji Sensorycznej” oraz w projekcie społecznym „Media pod Lupą”. Posiada certyfikaty PRINCE2 i DTMethod. Tworzył zaawansowane projekty programistyczne, m.in. potok automatyzujący prowadzenie kanału popularnonaukowego na YouTubie, asystenta matematycznego AI oraz urządzenie haptyczne dla osób niesłyszących. Planuje studiować informatykę na Politechnice Śląskiej, a w przyszłości rozwijać własny start-up technologiczny.

16. Kamila Łęska

Uczennica I Liceum Ogólnokształcącego im. Bolesława Krzywoustego w Głogowie, zainteresowana sztuczną inteligencją, analizą danych, inżynierią biomedyczną, technologiami kosmicznymi i zrównoważonym rozwojem. Brała udział w Olimpiadzie Statystycznej, konkursie Fundacji Forum Atomowe oraz Women in STEM. Realizowała projekt wykorzystujący AI do klasyfikacji zdjęć RTG klatki piersiowej pod kątem raka płuc, a także projekt edukacyjny o dopaminie i nawykach w ramach „Zwolnionych z Teorii”. Planuje studia techniczne w Polsce lub za granicą, rozważając m.in. politechniki, WAT oraz uczelnie w Holandii, Szwajcarii i USA.

17. Oliwia Migaczew

Uczennica Liceum Artes Liberales, uczestniczka konkursu Explory z projektem dotyczącym potencjalnego przyspieszenia diagnostyki endometriozy. Realizowała także projekt mikrobiologiczny badający liczbę kolonii bakterii na powierzchniach szkolnych. Fascynuje się medycyną, szczególnie ginekologią, pulmonologią, onkologią, robotyką medyczną oraz immunoterapią nowotworów. Chce rozwijać doświadczenie laboratoryjne i badawcze, a w przyszłości zostać lekarzem oraz pracować nad chorobami, które dziś są jeszcze nieuleczalne. Marzy o prowadzeniu kliniki, która zapewni opiekę medyczną osobom w kryzysie.

18. Wiktoria Oczko

Uczennica Akademia High School, finalistka 72. Olimpiady Chemicznej, laureatka 1. miejsca w KONBIOTECH oraz autorka artykułu „Biohacker – Human 2.0” na temat osób dążących do „hackowania biologii”. Realizowała projekt dotyczący potencjału genetycznie zmodyfikowanych mikroalg w usuwaniu mikroplastiku z oczyszczalni ścieków, a także odbyła staż w Instytucie Fizyki PAN, gdzie pracowała ze skaningową mikroskopią elektronową. Interesuje się biochemią, biotechnologią, biologią molekularną oraz nowoczesnymi narzędziami inżynierii genetycznej takimi jak CRISPR-Cas9 i transpozony. Planuje podjąć studia za granicą na kierunkach związanych z biochemią i naukami o życiu. Rozważa m.in. Oxford oraz uniwersytety w Utrechcie, Groningen, Nijmegen, Umeå i Maastricht.

19. Jan Smolak

Uczeń VIII Liceum Ogólnokształcącego w Poznaniu, finalista Olimpiady Biologicznej oraz laureat konkursu chemicznego w szkole podstawowej. Realizował projekty z zakresu bioinformatyki i biologii roślin, m.in. modyfikację białka – koziej laktoferyny w celu zwiększenia jej termostabilności oraz badania wpływu wyciągów roślinnych na wzrost siewek pszenicy. Fascynuje się bioinformatyką, onkologią, immunologią, endokrynologią oraz nowoczesnymi terapiami, takimi jak CRISPR-Cas9 i CAR-T. Planuje studia lekarskie na WUM lub GUMed i chce pracować nad innowacyjnymi terapiami chorób genetycznych i nowotworowych.

20. Jakub Szczepa

Uczeń Technikum Łączności nr 14 im. Obrońców Poczty Polskiej w Krakowie, zainteresowany informatyką, programowaniem, elektroniką i sztuczną inteligencją. Brał udział w konkursie „Matematyka Okiem Sympatyka” oraz „Startuj po marzenia, stwórz swój start-up”, a przez rok rozwijał własny projekt w Akceleratorze Start-upowym ASOS Kraków Miastem Startupów. Zdobywał doświadczenie w marketingu, zarządzaniu projektami, kosztami, programowaniu serwisów internetowych i elektronice. W przyszłości chce rozwijać własną firmę w obszarze software, hardware lub AI. Rozważa studia na AGH lub Politechnice Krakowskiej.

21. Gabriela Szymańska

Uczennica III Liceum Ogólnokształcącego im. Marynarki Wojennej w Gdyni, zainteresowana inżynierią biomedyczną, biofizyką, biomechaniką, protetyką oraz fizyką klasyczną i kwantową. Brała udział m.in. w Olimpiadzie Chemicznej dla szkół podstawowych, International Youth Biomedical Engineering Challenge oraz International Research Olympiad. Uczestniczyła w programach „Studiuj już Teraz!”, „Pierwszy Tutor” oraz „Zdolni z Pomorza – R&D dla uczniów szkół średnich”. Marzy o pracy w obszarze biomechaniki zwierząt, bioniki i robotyki oraz o studiach z inżynierii biomedycznej lub połączeniu biologii i fizyki.

22. Arkadiusz Szymański

Uczeń Liceum Ogólnokształcącego im. Bolesława Prusa w Skierniewicach, uczestnik wojewódzkich konkursów przedmiotowych z biologii i historii oraz konkursu ekologiczno-regionalnego organizowanego w Centrum Rozwoju Edukacji w Piotrkowie Trybunalskim. Obecnie bierze udział w projekcie Uniwersytetu Łódzkiego „Zdolny Uczeń – Świetny Student”, w ramach którego porównuje różnorodność obunogów dwóch siedlisk przybrzeżnych Japonii przy użyciu metod molekularnych, w tym barkodingu DNA, PCR i elektroforezy. Interesuje się biologią i medycyną. W przyszłości chce studiować medycynę na WUM lub UMED w Łodzi i zostać kardiologiem.

23. Ihnat Vyhuliar

Uczeń Zespołu Szkół Techniczno-Informatycznych im. Jana Nowaka-Jeziorańskiego w Łodzi, specjalizujący się w software, AI i systemach technicznych. W NASA Space Apps Challenge 2025 zajął z zespołem 2. miejsce w Polsce oraz zdobył nominację globalną za platformę do wykrywania egzoplanet z wykorzystaniem sztucznej inteligencji. Pracował także nad opaską mierzącą natężenie pola magnetycznego, wyszukiwarką publikacji naukowych oraz projektem analizy naczyniowej obrazów DICOM. Planuje rozwijać się w automatyce, robotyce, systemach wbudowanych oraz rozwiązaniach medycznych, rozważa studia na AGH, Politechnice Warszawskiej oraz czołowych uczelniach technologicznych w Holandii i Szwajcarii.

24. Marcin Warkocz

Uczeń I Liceum Ogólnokształcącego Dwujęzycznego im. E. Dembowskiego. Interesuje się fizyką, matematyką, technologiami kosmicznymi i inżynierią. W konkursie International Physics Competition zajął 2. miejsce w Polsce i otrzymał międzynarodowe wyróżnienie Bronze Honours. Angażuje się w projekt rakiety modelarskiej GRUZ z kołem Politechniki Śląskiej SAT – projektuje jej lotki i nos, a także rozwija projekt spektrografii wykorzystującej promieniowanie elektromagnetyczne i substancje wskaźnikowe, dzięki któremu pogłębia wiedzę z zakresu fizyki promieniowania i procesów absorpcji. Chce uczyć się elektroniki, Arduino, projektowania 3D i programowania. W przyszłości marzy o doktoracie z inżynierii lotniczej i kosmicznej lub fizyki stosowanej oraz o założeniu firmy działającej w branży kosmicznej.

25. Wilhelm Węglicki

Uczeń V Liceum Ogólnokształcącego im. Stefana Żeromskiego w Gdańsku, uczestnik Olimpiady Chemicznej, Politechniki Talentów na Politechnice Gdańskiej oraz warsztatów w Instytucie Chemii Fizycznej PAN i ABB w Krakowie. Interesuje się chemią, matematyką, fizyką i psychologią, a szczególnie ceni rozmowy z ludźmi zaangażowanymi w naukę. Chce rozwijać umiejętność prowadzenia projektów, wystąpień publicznych oraz zarządzania zasobami. W przyszłości rozważa pracę nad technologiami oczyszczania wody lub nowymi terapiami w psychiatrii.

26. Tomasz Żurawski

Uczeń II Publicznego Liceum Ogólnokształcącego z Oddziałami Dwujęzycznymi im. Marii Konopnickiej w Opolu, zainteresowany sztuczną inteligencją, inżynierią danych i zastosowaniami technologii w medycynie. Brał udział m.in. w Olimpiadzie Sztucznej Inteligencji, konkursie „O Złoty Indeks Politechniki Śląskiej” oraz w konkursie „Mistrz Programowania 2026”. Tworzył projekty informatyczne, w tym bazę koncertów FestLink oraz asystenta analizującego ulotki medyczne. Chce łączyć medycynę z bazami danych i AI, a w przyszłości zostać lekarzem oraz specjalistą od sztucznej inteligencji.

Artykuł Młodzi naukowcy budują fotoreaktory i projektują narzędzia AI. Ruszyła 12. edycja obozu Adamed SmartUp pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Dr hab. Małgorzata Gałązka-Sobotka 1 lipca objęła stanowisko rektora Uczelni Łazarskiego, rozpoczynając czteroletnią kadencję

Uznana ekspertka w obszarze zarządzania ochroną zdrowia pokieruje rozwojem jednej z wiodących uczelni niepublicznych w Polsce. Jej celem jest dalszy rozwój Uczelni Łazarskiego, aby stała się jednym z najbardziej nowoczesnych i interdyscyplinarnych niepublicznych ośrodków akademickich w Europie Środkowo-Wschodniej – liderem praktycznej edukacji, centrum wiedzy eksperckiej oraz regionalnym hubem współpracy nauki, biznesu i administracji publicznej.

Nowa rektor jest jedną z najbardziej rozpoznawalnych postaci polskiego środowiska eksperckiego w obszarze ochrony zdrowia, autorką licznych publikacji naukowych i eksperckich oraz członkinią gremiów doradczych najważniejszych instytucji ochrony zdrowia w Polsce. W latach 2015–2025 była wiceprzewodniczącą Rady Narodowego Funduszu Zdrowia, obecnie zasiada m.in. w Radzie Naukowej Wojskowego Instytutu Medycznego – Państwowego Instytutu Badawczego oraz Narodowego Instytutu Geriatrii, Reumatologii i Rehabilitacji. Od ponad dwudziestu lat związana jest z Uczelnią Łazarskiego, gdzie pełni funkcję Dziekana Łazarski Executive Education oraz Dyrektora Instytutu Zarządzania w Ochronie Zdrowia.

– Uczelnia Łazarskiego ma silne fundamenty, rozpoznawalną markę i społeczność, z której możemy być dumni. Moją ambicją jest rozwijać ten potencjał i uczynić naszą uczelnię jednym z najbardziej nowoczesnych i interdyscyplinarnych niepublicznych ośrodków akademickich w Europie Środkowo-Wschodniej – miejscem, które łączy prawo, biznes, medycynę i nowe technologie w jeden spójny ekosystem wiedzy, badań i innowacji – mówi dr hab. Małgorzata Gałązka-Sobotka.

Jednym z priorytetów nowej kadencji będzie jeszcze mocniejsza integracja nauki z praktyką, rozwój współpracy z biznesem i administracją publiczną oraz kształcenie absolwentów przygotowanych do rozwiązywania realnych problemów współczesnego świata.

– Dr hab. Małgorzata Gałązka-Sobotka od lat udowadnia, że potrafi skutecznie łączyć świat nauki z potrzebami gospodarki i administracji publicznej. To właśnie takich liderów potrzebują dziś uczelnie – odważnych, otwartych na zmiany i potrafiących przekuwać wiedzę w realny wpływ na otoczenie. Jestem przekonana, że pod jej przewodnictwem Uczelnia Łazarskiego będzie wyznaczać kierunki rozwoju nowoczesnego szkolnictwa wyższego – mówi Marta Rosińska-Kortas, prezydent Uczelni Łazarskiego.

Uczelnia Łazarskiego od ponad 30 lat należy do grona najlepszych uczelni niepublicznych w Polsce. Kształci ponad 5 tys. studentów z kilkudziesięciu krajów na kierunkach z zakresu prawa, ekonomii, zarządzania oraz medycyny. Jej wysoką jakość potwierdzają czołowe miejsca w rankingach „Perspektyw”, „Rzeczpospolitej” i „Dziennika Gazety Prawnej”, a także prestiżowe akredytacje krajowe i międzynarodowe. Od roku akademickiego 2026/2027 oferta uczelni poszerzy się o kierunek lekarsko-dentystyczny – pierwsze pięcioletnie studia stomatologiczne prowadzone przez niepubliczną uczelnię akademicką w Polsce.

Serdecznie gratulujemy!

Artykuł Dr hab. Małgorzata Gałązka-Sobotka nową rektor Uczelni Łazarskiego pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

W praktyce klinicznej nadciśnienie tętnicze rzadko występuje jako jedyne schorzenie dotykające pacjenta. Często towarzyszą mu zaburzenia gospodarki lipidowej, cukrzyca, ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych. W świetle wniosków z tegorocznego Kongresu ESH 2026 trendy w postępowaniu w leczeniu nadciśnienia tętniczego w złożonych scenariuszach klinicznych są jasne: terapia musi być „pacjentocentryczna”, holistyczna i spersonalizowana

Podczas Kongresu Europejskiego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego (ang. European Society of Hypertension, ESH), który odbył się w maju w Gdańsku, często przypominano, że nadciśnienie tętnicze niezwykle rzadko występuje jako pojedyncze, odizolowane zaburzenie. Zdecydowana większość przypadków to nadciśnienie pierwotne, które rozwija się jako jeden z symptomów szerszych problemów zdrowotnych pacjenta.

W ramach Kongresu ESH 2026 mówiono o tym szczegółowo między innymi w czasie dwóch minisympozjów współorganizowanych przez Gedeon Richter dotyczących zintegrowanej terapii u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym, dyslipidemią i powikłaniami sercowo-naczyniowymi oraz strategii terapeutycznych w złożonych przypadkach klinicznych. W toku dyskusji specjaliści podkreślali, że nadciśnienie bardzo często stanowi element tak zwanego zespołu metabolicznego, w którym współistnieje z takimi schorzeniami jak: otyłość, insulinooporność i cukrzyca, zaburzenia gospodarki lipidowej, miażdżyca, choroby nerek.

W świetle aktualnej wiedzy medycznej postępowanie w złożonych scenariuszach klinicznych, wymagających zastosowania wielu różnych metod terapeutycznych, zdaniem ekspertów musi spełniać trzy podstawowe kryteria: musi być „pacjentocentryczne”, holistyczne i spersonalizowane.

Profilaktyka i spersonalizowana terapia

Po pierwsze: profilaktyka i radar nastawiony na wczesne objawy. Podczas sesji pt. „Integrated Management of Hypertension, Dyslipidemia and Vascular Complications” prof. Thomas Weber (Austria) przypominał, że objawy nadciśnienia tętniczego i schorzeń kardiometabolicznych pojawiają się, kiedy choroba jest już rozwinięta. Celem powinna być skuteczna profilaktyka i możliwie najwcześniejsza diagnostyka zaburzeń. Regularne badania kontrolne i pomiary ciśnienia tętniczego pomogą wcześnie wykryć ewentualne nieprawidłowości – wtedy, kiedy modyfikacją stylu życia i ewentualnie minimalnie inwazyjnym postępowaniem terapeutycznym można zahamować postęp choroby.

Po drugie: terapia zawsze powinna rozpocząć się od redukcji modyfikowalnych czynników ryzyka, to jest zmiany stylu życia pacjenta. Takie działanie powinno zdaniem ekspertów stanowić integralną część procesu leczenia, a nie dodatek, opcję. W ramach wspomnianego panelu prof. Dagmara Hering stwierdziła: – Plan leczenia każdorazowo zaczynam ze swoimi pacjentami od redukcji czynników ryzyka. Eliminacja soli w diecie, obniżenie nadmiernej masy ciała – to naprawdę podstawa. Skuteczne leczenie nadciśnienia tętniczego wymaga holistycznego podejścia skoncentrowanego na pacjencie, ze szczególnym uwzględnieniem kompleksowej ochrony układu sercowo-naczyniowego poprzez zmianę stylu życia, systematyczną kontrolę ciśnienia krwi i zarządzanie gospodarką lipidową organizmu.

Co w kwestii farmakoterapii? W złożonej terapii skojarzonej celem jest eliminowanie potencjalnych konfliktów pomiędzy lekami, uwzględnianie preferowanych połączeń poszczególnych terapii, a kiedy to możliwe, wybór preparatów złożonych w jednej tabletce.

Farmakoterapia – kluczowy właściwy dobór

Leki typu single pill (znane również jako SPC, ang. single-pill combination), czyli preparaty złożone w jednej tabletce, łączące dwie lub więcej substancji czynnych w jednej dawce, są obecnie standardem pierwszego wyboru w leczeniu wielu chorób przewlekłych, zwłaszcza nadciśnienia tętniczego i zaburzeń lipidowych. Specjaliści podkreślili, że czynnik taki jak dawkowanie leku – konieczność przyjmowania jednej lub kilku tabletek leku dziennie – z punktu widzenia pacjenta może mieć istotne znaczenie, które potencjalnie może przełożyć się na adherencję. To w konsekwencji wpłynie na efektywność stosowanego leczenia.

Eksperci zaznaczyli także, że w doborze strategii terapeutycznej warto uwzględniać nie tylko dowody naukowe na bezpieczeństwo i skuteczność terapii we wskazaniu podstawowym, ale także dodatkowe korzyści, które niosą za sobą poszczególne rozwiązania terapeutyczne. Przykładowo, w grupie leków typu DOAC (bezpośrednich doustnych antykoagulantów) u pacjentów ze zwiększonym ryzykiem krwawienia z przewodu pokarmowego istnieje możliwość zastosowania terapii zapewnianiającej skuteczną ochronę przeciwzakrzepową przy najkorzystniejszym profilu bezpieczeństwa. Analiza dostępnych opcji i specyficznych potrzeb pacjenta pozwoli wybrać najkorzystniejsze rozwiązanie.

Kiedy strategia leczenia obejmuje wiele różnych leków, mogą pojawiać się obawy o ewentualne skutki uboczne stosowania tak skonstruowanej terapii. Podczas sesji pt. „Effective Treatment Strategies in Complex Clinical Scenarios: Stroke Prevention in Atrial Fibrillation with Hypertension and Diabetes” prof. Andrzej Januszewicz zaznaczył: – Podstawą w takich przypadkach jest rzetelna edukacja zarówno specjalistów, jak i pacjentów, która znacząco redukuje obawy. Mówiąc najkrócej: właściwe stosowanie dobrze dobranej terapii skojarzonej jest bezpieczne.

Dobra współpraca z pacjentem

W dyskusji w ramach tego samego panelu prof. Bela Benczur (Węgry) zwrócił uwagę, że z punktu widzenia pacjenta istotne znaczenie ma oczywiście bezpieczeństwo i efektywność kliniczna różnych metod terapeutycznych, ale także i aspekt kosztowy terapii. Zdaniem specjalistów warto omawiać z pacjentem te kwestie otwarcie – wybór leku refundowanego lub po prostu tańszej opcji terapeutycznej może zapobiec przerywaniu leczenia z powodów finansowych i tym samym przyczynić się do bardziej systematycznego stosowania terapii przez chorego. Raz jeszcze przypomniano, że terapia nadciśnienia tętniczego, zwłaszcza w złożonych scenariuszach klinicznych, powinna uwzględniać indywidualne uwarunkowania każdego chorego i jego preferencje. W tym kontekście powinna być „pacjentocentryczna”, holistyczna i spersonalizowana.

Wnioski ekspertów zostały zarejestrowane podczas wystąpień odbywających się w ramach dwóch minisympozjów wspieranych przez Gedeon Richter: dotyczących zintegrowanej terapii u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym, dyslipidemią i powikłaniami sercowo-naczyniowymi oraz strategii terapeutycznych w złożonych przypadkach klinicznych.

Artykuł powstał w ramach zaangażowania Gedeon Richter we współtworzenie Kongresu ESH 2026. Kardiologia i choroby kardiometaboliczne to ważne obszary specjalizacji firmy. Gedeon Richter jest międzynarodową specjalistyczną firmą farmaceutyczną rozwijającą̨ swoją działalność́ na pięciu kontynentach. Firma pragnie zostać globalnym innowatorem w kilku kluczowych dziedzinach nauki, jednocześnie działając na rzecz zwiększenia dostępności leków na całym świecie. W 2025 roku kapitalizacja rynkowa Gedeon Richter wyniosła 4,8 mld euro, a sprzedaż 2,3 mld euro. Gedeon Richter prowadzi największe centrum badawczo-rozwojowe w Europie Środkowej, które przynosi przełomowe rozwiązania w neuropsychiatrii i opiece zdrowotnej kobiet. Obszar biotechnologiczny i portfolio leków generycznych firmy zwiększa dostępność terapii dla pacjentów. Gedeon Richter produkuje także substancje czynne m.in. na potrzeby produkcji własnych produktów.

Artykuł Nadciśnienie tętnicze w złożonych scenariuszach klinicznych pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

„W ubiegłych latach w dyskusjach naukowych o nadciśnieniu tętniczym nie poświęcaliśmy aż tyle uwagi czynnikom ryzyka i schorzeniom współistniejącym. W ostatnim czasie pojawiło się wyjątkowo wiele nowych, interesujących wyników badań w tym obszarze. Nie mniej fascynująca jest przyszłość: nowe spojrzenie na pomiary ciśnienia, strategie terapeutyczne i zintegrowane zarządzanie terapią”. Kongres ESH 2026 podsumowuje prof. Krzysztof Narkiewicz

Prof. dr hab. n. med. Krzysztof Narkiewicz
kierownik Kliniki Nadciśnienia Tętniczego i Diabetologii Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego, gospodarz Kongresu Europejskiego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego (ang. European Society of Hypertension, ESH) w 2026 roku, prezes ESH w latach 2009–2011

Jak ocenia pan tegoroczny Kongres Europejskiego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego?

Bez wątpienia była to wyjątkowa edycja Kongresu – z wielu powodów. Po pierwsze, jeśli chodzi o program, nigdy dotychczas aż tak duży nacisk nie był kładziony na schorzenia kardiometaboliczne. W ubiegłych latach nie poświęcaliśmy aż tyle uwagi otyłości, cukrzycy, zaburzeniom lipidowym, zaburzeniom snu czy szczepieniom. W wymienionych obszarach w ostatnim czasie pojawiło się wyjątkowo dużo nowych, interesujących wyników badań i świetnie, że była okazja je podsumować. Po drugie, tegoroczna edycja kongresu ESH wyróżniała się skalą prezentowanych innowacji. Naturalnie wiele uwagi poświęciliśmy aktualnym standardom terapii, ale dużo czasu przeznaczyliśmy także na prognozowanie trendów. W oparciu o najnowsze doniesienia kliniczne oraz naukowe i technologiczne dywagowaliśmy, co w dziedzinie hipertensjologii może się wydarzyć w kolejnych latach.

Jakie nowości zwróciły szczególną uwagę uczestników?

Niezwykle interesująca okazała się dyskusja o przyszłości pomiaru ciśnienia tętniczego. Chętnie odwiedzaną była nowa strefa „Early Innovation Village” oraz przestrzeń, gdzie uczestnicy mogli podążać interaktywną „Ścieżką Pacjenta”. Wyjątkową niespodzianką dla uczestników było spotkanie z prof. Lotte Bjerre Knudsen, pionierką badań nad agonistami receptora GLP-1. Nie zabrakło także naprawdę świeżych nowinek. Zaledwie kilka dni przed kongresem dopuszczenie do obrotu uzyskały dwie nowe opcje terapeutyczne. Pojawiło się pierwsze połączenie czteroskładnikowe, które ma być produkowane w Polsce. Amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków (FDA) zatwierdziła do leczenia pierwszy w swojej klasie inhibitor syntazy aldosteronu. Zdecydowanie, nowości było w tym roku wyjątkowo dużo.

Czy klasyczne tematy z obszaru farmakoterapii potrafią jeszcze „rozgrzać” kongresową publiczność?

Okazuje się, że tak! Sprawdziły się zwłaszcza „pojedynki” eksperckie na obronę różnych strategii terapeutycznych, z zaangażowaną w dyskusję publiczność. Tak było między innymi w trakcie sesji pt. „Effective Treatment Strategies in Complex Clinical Scenarios: Stroke Prevention in Atrial Fibrillation with Hypertension and Diabetes”, gdzie w szranki stanęli prof. Bela Benczur z Węgier oraz prof. Rosa Maria Bruno z Francji. Wskazanie przewag jednej z dwóch dobrych strategii terapeutycznych nie jest łatwe, ale starano się zwracać uwagę na aspekty szersze niż czysto kliniczne. Pytano na przykład: czy dany lek wymaga przyjmowania raz czy dwa razy dziennie? Jaka jest dawka? Co z ryzykiem działań niepożądanych albo, przeciwnie, jakie dodatkowe korzyści wynikają z terapii? Ostatecznie to aspekty, które także mają znaczenie dla efektywności procesu leczenia.

Innowacyjna była także formuła wybranych sesji.

To prawda. Przykładem jest sesja dla lekarzy praktyków, zatytułowana „Doctor, can I…”. „Czy będę musiał brać te tabletki do końca życia?”, „Czy powinnam przyjmować leki przed czy po śniadaniu?”. Każdy z nas w swojej codziennej praktyce klinicznej spotyka się z podobnymi pytaniami pacjentów. Aby właściwie na nie odpowiadać, ważna jest oczywiście nasza wiedza, ale także umiejętność sformułowania jasnej, zwięzłej i – co najistotniejsze – zrozumiałej dla pacjenta odpowiedzi. Roli umiejętności komunikacyjnych poświęciliśmy zresztą także i inne dyskusje, co tylko potwierdza, jak ważny jest to aspekt we współczesnej medycynie.

W ramach tegorocznej edycji Kongresu ESH odbyła się także wyjątkowo wczesna sesja…

Sunrise Sesion, chociaż rozpoczęta o 5.00 rano w Sopocie, zgromadziła pasjonatów nauki (i pięknych nadmorskich wschodów słońca!). Ten wyjątkowy panel poświęciliśmy dyskusji o rytmach dobowych, także bardzo interesującemu zagadnieniu. Wniosek z tej sesji był następujący: współczesny świat jest w dużej mierze dostosowany do chronotypu porannego („skowronków”), dlatego osoby wcześnie zasypiające i wcześnie wstające zwykle łatwiej funkcjonują w standardowym rytmie pracy i nauki, podczas gdy „sowy” często muszą działać wbrew własnemu biologicznemu zegarowi.

Polska gospodarzem dorocznego spotkania naukowego Europejskiego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego była po raz pierwszy.

Marzyliśmy o tym od wielu lat. Fakt, że miastem-gospodarzem Kongresu ESH był w tym roku Gdańsk, miało dla mnie osobiście szczególne znaczenie. Gdańsk to miasto wolności, solidarności i odwagi. Miejsce pełne historii, ale także młodzieńczej energii, ducha innowacji i nauki. Symboliczna okazała się obecność zaproszonego na ceremonię otwarcia prezydenta Lecha Wałęsy. Uczestnicy wielu narodowości docenili możliwość spotkania z byłym prezydentem Polski, liderem Solidarności, laureatem Pokojowej Nagrody Nobla. Zrobiło to na uczestnikach ogromne wrażenie. Bycie współgospodarzem tegorocznego Kongresu ESH było dla mnie ogromnym zaszczytem.

Rozmawiała: Marta Sułkowska

Wywiad powstał w ramach zaangażowania Gedeon Richter we współtworzenie Kongresu ESH 2026. Kardiologia i choroby kardiometaboliczne to ważne obszary specjalizacji firmy. W ramach Kongresu ESH 2026 odbyły się dwa minisympozja wspierane przez Gedeon Richter: dotyczące zintegrowanej terapii pacjentów z nadciśnieniem tętniczym, dyslipidemią i powikłaniami sercowo-naczyniowymi oraz stosowanych strategii terapeutycznych w złożonych przypadkach klinicznych.

Artykuł Kongres Europejskiego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego: ekscytujące nowości i zaskakujące innowacje pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Przez trzy intensywne dni Warszawa była miejscem jednego z najważniejszych spotkań europejskiej onkologii. W stolicy odbyło się OECI Oncology Days – doroczne wydarzenie Organisation of European Cancer Institutes, które zgromadziło ponad 400 liderów ośrodków onkologicznych, klinicystów, naukowców, ekspertów ochrony zdrowia, przedstawicieli administracji publicznej oraz organizacji pacjenckich z Europy i świata

Współgospodarzem tegorocznej edycji był Narodowy Instytut Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie – Państwowy Instytut Badawczy. Był to dla NIO czas szczególny – eksperci placówki brali czynny udział w konferencji, w czasie uroczystej kolacji galowej Gala Dinner wręczono jej certyfikat potwierdzający przyznanie Akredytacji OECI, a prof. Iwona Ługowska objęła prezydenturę w tej ważnej dla europejskiej onkologii organizacji.

Europejska współpraca na rzecz jakości leczenia

Oncology Days to przestrzeń, w której rozmawia się o tym, jak organizować nowoczesną, kompleksową oraz dostępną diagnostykę i opiekę onkologiczną. Dla pacjentów oznacza to realne zmiany: wcześniejsze wykrywanie nowotworów, lepszą koordynację leczenia, rozwój sieci onkologicznych, ocenę jakości opieki, wykorzystanie nowych technologii oraz większy udział pacjentów w projektowaniu rozwiązań systemowych.

– Dla Narodowego Instytutu Onkologii organizacja Oncology Days była nie tylko zaszczytem, ale także zobowiązaniem. To spotkanie, które pokazało, że polska onkologia jest aktywną częścią europejskiej debaty o jakości, dostępności i skuteczności leczenia nowotworów. Najważniejsze pozostaje jednak to, aby efekty tej współpracy przekładały się na codzienną opiekę nad pacjentami – podkreśla dr hab. n. med. Beata Jagielska, dyrektor Narodowego Instytutu Onkologii.

Jak podkreślił w przesłaniu do uczestników dr Giovanni Apolone, ustępujący prezydent OECI: – Warszawskie Oncology Days były okazją do konstruktywnego dialogu, wzajemnej inspiracji w realizacji wspólnego celu – aby pacjenci onkologiczni otrzymywali leczenie coraz skuteczniejsze, bardziej spersonalizowane i respektujące godność każdej osoby.

To słowa, które doskonale oddają istotę wydarzenia – łączenie perspektywy naukowej, organizacyjnej i klinicznej z najważniejszą perspektywą – perspektywą pacjenta.

Program szyty na miarę potrzeb

Pierwszy dzień spotkania poświęcony był przede wszystkim rozmowie o jakości. Uczestnicy rozmawiali o aktualnym stanie programu Accreditation and Designation, strategicznych kierunkach jego rozwoju na lata 2026–2027 oraz roli sieci onkologicznych w zapewnianiu jednolitej, wysokiej jakości opieki. Ważną część programu stanowiły przykłady dobrych praktyk z akredytowanych ośrodków, od zarządzania jakością, przez organizację ścieżek klinicznych i multidyscyplinarność, po wykorzystanie narzędzi cyfrowych, edukację personelu, opiekę domową i rozwój molekularnych zespołów terapeutycznych.

Tego dnia odbyły się również sesje grup roboczych OECI. Dyskutowano m.in. o ekonomice nowotworów, real-world data, ocenie technologii medycznych i kosztach leczenia onkologicznego. Osobne miejsce zajęła sesja OECI for Patients, poświęcona zagadnieniu „Patient and Public Partnership”, czyli realnemu włączaniu pacjentów i opinii publicznej w rozwój opieki oraz badań. Program objął także sesję EUonQoL, dotyczącą monitorowania jakości życia pacjentów z wykorzystaniem narzędzi cyfrowych, oraz spotkanie poświęcone przyszłości grup roboczych OECI, w tym medycynie precyzyjnej, sztucznej inteligencji i biobankowaniu.

Drugi dzień wydarzenia miał wymiar naukowy i systemowy. Sesje konferencji naukowej koncentrowały się na dwóch tematach: nowych technologiach w profilaktyce pierwotnej i wtórnej oraz krajowych sieciach onkologicznych. W pierwszej części mówiono m.in. o zastosowaniu Europejskiego Kodeksu Walki z Rakiem w codziennej praktyce, roli bardzo wczesnej diagnostyki, identyfikowaniu osób z genetyczną predyspozycją do nowotworów, roli biobanków, profilaktyce precyzyjnej oraz nowoczesnej komunikacji zdrowotnej kierowanej do ludzi młodych. Wśród prelegentów znaleźli się m.in. eksperci Narodowego Instytutu Onkologii, w tym m.in. prof. Sławomir Blamek oraz prof. Paweł Koczkodaj.

Drugą sesję naukową, którą poprowadzili dyrektor NIO dr hab. n. med. Beata Jagielska oraz Simon Oberst, dyrektor OECI Accreditation & Designation Programme, poświęcono sieciom onkologicznym jako narzędziom poprawy jakości, koordynacji i dostępności opieki. Przedstawiono modele współpracy z Francji, Holandii, Włoch, Szwecji, Niemiec oraz Polski. Schemat naszej rodzimej Krajowej Sieci Onkologicznej, jej wyzwania oraz szanse dla regionu Europy Środkowo-Wschodniej omówił prof. Piotr Rutkowski.

To właśnie tego typu wymiana doświadczeń pozwala porównywać rozwiązania systemowe i przenosić do praktyki te elementy, które mogą poprawiać ścieżkę pacjenta – od profilaktyki, przez diagnostykę, po leczenie i monitorowanie efektów.

Ważnym elementem wydarzenia była także sesja OECI Young Network poświęcona młodemu pokoleniu profesjonalistów w onkologii. NIO w Young Network reprezentuje dr Izabela Agnieszczak. Rozmawiano o współpracy, grantach badawczych, programach twinningowych i budowaniu ścieżek rozwoju dla młodych klinicystów oraz naukowców. W programie znalazł się również polski akcent – prezentacja dotycząca Studenckiego Onko-Forum, inicjatywy rozwijanej od 2022 roku przy Narodowym Instytucie Onkologii.

Uroczysty punkt programu

Gala Dinner, która co roku towarzyszy spotkaniu ekspertów, to nie tylko uroczysta część wydarzenia, ale także przestrzeń do bezpośrednich rozmów między liderami instytutów onkologicznych, przedstawicielami środowiska naukowego, administracji publicznej i partnerami międzynarodowymi. W praktyce to właśnie takie spotkania wzmacniają relacje, które później przekładają się na wspólne projekty, wymianę wiedzy, akredytacje, badania i rozwiązania organizacyjne.

W tegorocznej Gali uczestniczyli liderzy europejskiej i światowej onkologii oraz przedstawiciele polskiego rządu, parlamentu, władz lokalnych i regionalnych, a wśród nich: Wicemarszałek Sejmu Monika Wielichowska, Minister Zdrowia Jolanta Sobierańska-Greanda oraz Podsekretarz Stanu Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego Marek Gzik. Odczytano także listy gratulacyjne od Wicepremiera i Ministra Obrony Narodowej Władysława Kosiniaka-Kamysza oraz Wicepremiera Ministra Cyfryzacji – Krzysztofa Gawkowskiego.

Podczas Gali wręczono także certyfikaty akredytacji OECI. W tym roku przyznano ich 20, w tym dla Narodowego Instytutu Onkologii. NIO jest pierwszym ośrodkiem w Polsce, który uzyskał tę prestiżową europejską akredytację.

– To wyróżnienie potwierdza spełnianie wysokich europejskich standardów w zakresie kompleksowej opieki onkologicznej, badań naukowych, organizacji leczenia, interdyscyplinarności i jakości procesów. Traktujemy tę akredytację nie jako zwieńczenie pewnego etapu, ale jako zobowiązanie – do dalszego podnoszenia jakości leczenia, rozwijania współpracy między specjalistami i wzmacniania takiego modelu opieki, w którym pacjent otrzymuje pomoc możliwie najpełniejszą, skoordynowaną i opartą na aktualnej wiedzy medycznej. To dla nas bardzo ważny sygnał zaufania, ale także odpowiedzialność za dalszy rozwój Narodowego Instytutu Onkologii jako ośrodka, który aktywnie uczestniczy w europejskiej debacie o przyszłości onkologii – podkreśla dr hab. n. med. Beata Jagielska.

Szczególny wymiar tegorocznej Gali dla Narodowego Instytutu Onkologii znalazł wyraz także w wyjątkowym geście uhonorowania prof. Andrzeja Kułakowskiego. W ten sposób oddano hołd nestorowi polskiej onkologii, współtwórcy polskiej chirurgii onkologicznej, wieloletniemu dyrektorowi Instytutu oraz byłemu prezydentowi OECI. Wyróżnienie, przekazane przez obecny zarząd organizacji, stanowiło wyraz uznania dla dorobku jednego z najwybitniejszych przedstawicieli polskiej onkologii i symbolicznie połączyło historię z teraźniejszością europejskiej współpracy onkologicznej.

Prof. Iwona Ługowska na czele OECI

Ostatni dzień Oncology Days należał do Walnego Zgromadzenia OECI. To właśnie tego dnia nastąpiło przekazanie prezydentury w OECI prof. Iwonie Ługowskiej, ekspertce Narodowego Instytutu Onkologii. Dla NIO, ale także dla polskiej onkologii jest to kolejne wydarzenie o wyjątkowym znaczeniu. Już drugi raz funkcję prezydenta OECI pełnić będzie osoba związana z instytutem. Objęcie tej funkcji przez prof. Ługowską oznacza bezpośredni udział przedstawicielki polskiego ośrodka w wyznaczaniu strategicznych kierunków europejskiej współpracy w obszarze jakości leczenia, badań, innowacji, akredytacji i rozwoju sieci onkologicznych.

– Przewodniczenie OECI to dla mnie ogromny zaszczyt i wyraz zaufania europejskiego środowiska onkologicznego. To także możliwość wzmacniania współpracy między ośrodkami onkologicznymi w Europie i poza nią oraz dalszego rozwijania takich rozwiązań, które będą realnie wspierały pacjentów i systemy ochrony zdrowia. Przed nami czas, w którym szczególnie ważne będą jakość i dostępność opieki, rozwój innowacji i sztucznej inteligencji, a także medycyny precyzyjnej. Dla mnie OECI musi być przestrzenią dialogu, wymiany doświadczeń i wspólnego działania – miejscem, w którym wiedza najlepszych instytutów przekłada się na konkretne standardy, projekty i rozwiązania dla chorych – mówi prof. Iwona Ługowska, nowa prezydent OECI.

Polska onkologia w centrum europejskiej debaty

Warszawskie Oncology Days pokazały, że współczesna onkologia wymaga jednoczesnego myślenia o nauce, klinice, systemie i pacjencie. Trzy dni spotkań, sesji, dyskusji i rozmów kuluarowych stworzyły przestrzeń do wymiany doświadczeń, ale też do budowania trwałych relacji między ośrodkami, które mierzą się z podobnymi wyzwaniami: starzeniem się społeczeństw, rosnącą liczbą zachorowań, kosztami terapii, koniecznością wcześniejszego wykrywania nowotworów i zapewnienia równego dostępu do wysokiej jakości opieki.

Dla Narodowego Instytutu Onkologii była to edycja przełomowa: jako gospodarz wydarzenia, jako pierwszy w Polsce ośrodek z akredytacją OECI oraz jako instytucja, której ekspertka objęła prezydenturę jednej z najważniejszych europejskich organizacji onkologicznych.

Dla pacjentów najważniejsze pozostaje jednak to, że z tych decyzji i rozmów wynika w praktyce: lepsza jakość opieki, skuteczniejsza profilaktyka, sprawniejsze ścieżki diagnostyczno-terapeutyczne i silniejsze miejsce pacjenta w centrum systemu.

Warto też podkreślić, że podczas Oncology Days do OECI dołączyły kolejne polskie ośrodki – Uniwersyteckie Centrum Kliniczne w Gdańsku oraz Instytut Centrum Zdrowia Matki Polki w Łodzi. Przyjęcie do OECI, możliwe wyłącznie na podstawie wyniku głosowania podczas Walnego Zgromadzenia umożliwia udział w międzynarodowej współpracy, projektach badawczych, grupach roboczych, programach edukacyjnych oraz wymianie doświadczeń pomiędzy ośrodkami. Członkiem organizacji zostało także Stowarzyszenie Pomocy Chorym na Mięsaki i Czerniaki Sarcoma jako tzw. Associate Member Type C. Członek stowarzyszony może uczestniczyć w wydarzeniach, projektach, szkoleniach i grupach roboczych OECI, ale nie ma prawa głosu podczas Zgromadzenia Ogólnego ani prawa zgłaszania kandydatów do Zarządu.

Kolejne Oncology Days odbędą się za rok w Irlandii.

Artykuł Polska onkologia z europejskim sukcesem. NIO z akredytacją OECI, prof. Iwona Ługowska prezydentką organizacji pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Ostra białaczka szpikowa (AML) to najczęściej rozpoznawana ostra białaczka u dorosłych – choroba agresywna, szybko postępująca i wciąż obarczona niskim odsetkiem przeżyć. Lekarze przekonują, że o powodzeniu leczenia decyduje czas, a tym, co najbardziej utrudnia wczesną diagnozę, są nieswoiste objawy, łatwe do pomylenia z przemęczeniem.

AML rozwija się w około pięciu przypadkach na 100 tys. mieszkańców rocznie, częściej u mężczyzn, a mediana wieku zachorowania przypada na ok. 60. rok życia – zwraca uwagę prof. dr hab. n. med. Piotr Rzepecki, kierownik Kliniki Chorób Wewnętrznych i Hematologii Wojskowego Instytutu Medycznego – Państwowego Instytutu Badawczego. Choroba odpowiada za ok. 80 proc. wszystkich ostrych białaczek u dorosłych, a jej agresywny przebieg sprawia, że pięcioletnie przeżycia notuje się tylko u jednej czwartej pacjentów. Bez leczenia AML może doprowadzić do zgonu w ciągu dwóch–trzech miesięcy.

Objawy, które łatwo zbagatelizować

Według dr. Michała Sutkowskiego, prezesa elekta Kolegium Lekarzy Rodzinnych w Polsce, choroba zaczyna się zwykle od objawów ogólnych: zmęczenia, osłabienia, bólów kostno-stawowych, nocnych potów, podwyższonej temperatury czy zawrotów głowy. Towarzyszą im symptomy wynikające ze spadku odporności – nawracające infekcje, w tym grzybicze, anginy, opryszczka czy niegojące się zmiany skórne. Sygnały te rzadko występują pojedynczo, a ich połączenie powinno wzbudzić czujność tak u pacjenta, jak i u lekarza pierwszego kontaktu.

Szczególny niepokój powinny budzić objawy skazy krwotocznej – czerwone plamy na skórze i błonach śluzowych. W dalszym przebiegu choroby dochodzi do naciekania narządów wewnętrznych, co może imitować zaburzenia pracy mózgu, układu nerwowego czy serca, prowadzić do powiększenia węzłów chłonnych, a rzadziej śledziony i wątroby. U 5–20 proc. chorych pojawiają się zaburzenia widzenia, szumy uszne i zawroty głowy związane z leukostazą, czyli nadmiarem nieprawidłowych leukocytów (blastów) charakterystycznych dla AML.

Rola lekarza rodzinnego i wczesnej diagnostyki

Sutkowski podkreśla, że prawidłowe rozpoznanie często może postawić już lekarz rodzinny, a podstawowym badaniem jest morfologia krwi z rozmazem – najlepiej ręcznym – dostępna w koszyku świadczeń podstawowej opieki zdrowotnej.

– Kiedy pacjent trafi do szpitala, ma szansę na skuteczne leczenie i nowe życie – mówi Katarzyna Lisowska z Fundacji Per Humanus. Znacznie gorzej, jak dodaje, jeśli objaw zostanie przeoczony – przez samego chorego albo przez lekarza POZ.

Genetyka decyduje o rokowaniu

Badania genetyczne odgrywają coraz większą rolę w diagnostyce AML – naukowcy zidentyfikowali już kilkadziesiąt mutacji wpływających na rokowanie i sposób leczenia. Ok. 30 proc. pacjentów ma mutację w genie FLT3, która niekorzystnie wpływa na przebieg choroby: zmniejsza szansę na remisję, zwiększa ryzyko nawrotu i skraca czas przeżycia. Jej obecność jest wskazaniem do intensyfikacji terapii. Jak wskazuje prof. Rzepecki, oprócz klasycznej chemioterapii konieczne staje się wówczas zastosowanie leków niwelujących niekorzystne działanie tej mutacji – w Polsce dostępne są trzy takie terapie, z czego dwie są refundowane w programach lekowych.

U chorych kwalifikujących się do transplantacji szpiku ryzyko nawrotu wynosi 70–80 proc. i spada do 30–40 proc. po przeszczepieniu. Jeśli choroba powróci po transplantacji, stosuje się m.in. nowoczesne terapie celowane – refundowane w leczeniu nawrotów AML, ale nie w sytuacji nawrotu po przeszczepie, co dotyczy między innymi części pacjentów z mutacją FLT3. Zdaniem prof. Rzepeckiego, dobrze byłoby, gdyby leki te objęto refundacją również w tym wskazaniu.

Pacjenci szukają wiedzy o dostępnym leczeniu

Do Fundacji Per Humanus, jak relacjonuje Katarzyna Lisowska, najczęściej zwracają się osoby już zdiagnozowane, poszukujące informacji o nowoczesnych terapiach, ośrodkach leczenia i aktualnym stanie wiedzy. Fundacja na bieżąco aktualizuje te dane, ponieważ dostępność leczenia AML w ostatnich latach istotnie się zmieniła.

Źródło: Newseria Biznes (na podstawie wypowiedzi prof. Piotra Rzepeckiego, dr. Michała Sutkowskiego i Katarzyny Lisowskiej)

Artykuł Ostra białaczka szpikowa: liczy się czas, a objawy łatwo przeoczyć pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Zespół z Uniwersytetu São Paulo (USP) w Brazylii wykazał, że wysokoczęstotliwościowe ultradźwięki – zbliżone do tych wykorzystywanych w typowym badaniu USG – mogą fizycznie rozrywać otoczki wirusa grypy A (H1N1) oraz SARS-CoV-2, nie uszkadzając przy tym ludzkich komórek. Wyniki badania opublikowano w czasopiśmie „Scientific Reports”.

Zjawisko rezonansu akustycznego

Opisany przez badaczy mechanizm opiera się na rezonansie akustycznym: gdy fala dźwiękowa trafia w obiekt o zbliżonej częstotliwości drgań własnych, energia zaczyna się w nim kumulować, aż struktura nie wytrzyma napięcia. W eksperymentach laboratoryjnych naukowcy poddawali próbki wirusów działaniu ultradźwięków o częstotliwości 3–20 MHz, czyli takich, jakie generują standardowe aparaty wykorzystywane w diagnostyce obrazowej. Pod ich wpływem osłonki SARS-CoV-2 i wirusa grypy A ulegały rozerwaniu, a tak uszkodzone wirusy traciły w warunkach laboratoryjnych zdolność do zakażania komórek gospodarza.

– To trochę jak walka z wirusem za pomocą krzyku – opisuje efekt prof. Odemir Martinez Bruno z Instytutu Fizyki w São Carlos (USP), który koordynował badanie.

Dlaczego ginie wirus, a nie komórka

Kluczowe znaczenie ma geometria. Wiele wirusów otoczkowych, w tym koronawirusy i wirusy grypy, ma kształt zbliżony do kuli, a to właśnie sferyczne cząstki najefektywniej pochłaniają energię fal ultradźwiękowych. Energia kumuluje się w obrębie otoczki wirusa do momentu jej pęknięcia; gdyby cząstki miały inny kształt, np. trójkątny czy kwadratowy, efekt nie wystąpiłby w takiej skali. Ludzkie komórki, o innych rozmiarach i kształtach, są w tych warunkach znacznie mniej podatne na uszkodzenie.

Naukowcy sprawdzili też, czy za obserwowany efekt nie odpowiadają inne zjawiska towarzyszące emisji ultradźwięków – temperatura i pH ośrodka pozostały stabilne, co wyklucza uszkodzenie cieplne lub chemiczne. To odróżnia rezonans akustyczny od kawitacji, czyli powstawania i pękania mikropęcherzyków gazu, wykorzystywanej np. do sterylizacji narzędzi chirurgicznych. Kawitacja działa nieselektywnie, niszcząc również tkanki, podczas gdy rezonans – jak podkreślają autorzy badania – atakuje wybiórczo samą strukturę wirusa.

Metoda, na którą wirus nie zdąży się uodpornić

Ponieważ mechanizm celuje w fizyczny kształt cząstki wirusa, a nie w jego białka czy materiał genetyczny, na skuteczność terapii nie powinny wpływać typowe mutacje, które wirusy wykorzystują do unikania działania szczepionek i leków przeciwwirusowych – w tym warianty obserwowane w trakcie pandemii COVID-19. To, w połączeniu z brakiem odpadów chemicznych, czyni metodę – jak zauważa współautor badania, farmakolog Flávio Protásio Veras z Universidade Federal de Alfenas – rozwiązaniem potencjalnie bardziej ekologicznym niż klasyczne środki dezynfekujące czy leki przeciwwirusowe.

Wciąż wczesny etap badań

Metoda była dotąd testowana wyłącznie w warunkach laboratoryjnych, na dwóch typach wirusów, i nie sprawdzono jej jeszcze w badaniach na zwierzętach czy ludziach. Zespół z USP pracuje już jednak nad sprawdzeniem, czy podobny mechanizm pozwoli unieczynniać inne wirusy otoczkowe – w tym wywołujące dengę, Zikę i chikungunyę. W badaniu, oprócz fizyków i akustyków z USP, udział wzięli specjaliści z ośrodków wirusologicznych powiązanych z tym uniwersytetem, a fluorescencyjne szczepy wirusów do obrazowania w czasie rzeczywistym dostarczył zespół prof. Charlesa Rice’a z Rockefeller University, laureata Nagrody Nobla w dziedzinie medycyny i fizjologii z 2020 roku.

Źródło: Agência FAPESP (Fundação de Amparo à Pesquisa do Estado de São Paulo), „Scientific Reports” (DOI: 10.1038/s41598-026-37584-x)

Artykuł Ultradźwięki, które rozbijają otoczkę wirusa. Brazylijscy naukowcy testują nową broń przeciwwirusową pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Profilaktyka i wczesna diagnostyka pozostają jednymi z najskuteczniejszych narzędzi współczesnej medycyny. O znaczeniu szybkiego wykrywania chorób, korzyściach dla pacjentów oraz wpływie profilaktyki na funkcjonowanie całego systemu ochrony zdrowia rozmawiamy z posłem Witoldem Tumanowiczem podczas konferencji Medycyna Nagrody Zaufania.

• Dlaczego profilaktyka i wczesna diagnostyka powinny być jednym z priorytetów systemu ochrony zdrowia?
• Jakie korzyści dla pacjentów i całego systemu przynosi wykrywanie chorób na wczesnym etapie?
• W których obszarach profilaktyki Polska ma dziś największy potencjał do poprawy?

Zapraszamy do obejrzenia rozmowy

Poseł Witold Tumanowicz należy do grona osób podkreślających znaczenie profilaktyki i wczesnego wykrywania chorób dla przyszłości systemu ochrony zdrowia. W działalności publicznej konsekwentnie zwraca uwagę na rozwiązania, które mogą poprawiać dostęp pacjentów do diagnostyki i zwiększać efektywność opieki zdrowotnej.

Artykuł Najtańsze leczenie to skuteczna profilaktyka. Poseł Witold Tumanowicz pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Współczesna medycyna coraz wyraźniej pokazuje, że skuteczne leczenie wymaga spojrzenia na pacjenta jako całość, a nie zbiór niezależnych narządów i schorzeń. O znaczeniu szybkiej diagnostyki, współpracy specjalistów oraz holistycznym podejściu do zdrowia rozmawiamy z Iwoną Kozłowską podczas konferencji Medycyna Nagrody Zaufania.

• Dlaczego nie można dziś leczyć pacjenta wyłącznie przez pryzmat jednego narządu lub jednej choroby?
• Jaką rolę odgrywa współpraca różnych specjalistów w procesie diagnostyki i leczenia?
• Co decyduje o tym, że pacjent trafia na właściwą terapię we właściwym czasie?

Zapraszamy do obejrzenia rozmowy

Posłanka Iwona Kozłowska od lat przypomina, że za każdą decyzją dotyczącą ochrony zdrowia stoi konkretny człowiek i jego rodzina. W działalności publicznej i społecznej konsekwentnie wspiera rozwiązania poprawiające dostęp do diagnostyki, nowoczesnych terapii oraz opieki nad osobami przewlekle chorymi i z niepełnosprawnościami.

Artykuł Nie można leczyć narządów, trzeba leczyć człowieka. Posłanka Iwona Kozłowska pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Nowoczesne terapie, cyfryzacja ochrony zdrowia i lepsza koordynacja opieki nad pacjentem to jedne z najważniejszych wyzwań współczesnej medycyny. O dostępności leczenia, roli Internetowego Konta Pacjenta oraz potrzebie spojrzenia na zdrowie w szerszym kontekście społecznym rozmawiamy z dr Agnieszką Gorgoń-Komor podczas konferencji Medycyna Nagrody Zaufania.

• Jakie są dziś największe wyzwania polskiego systemu ochrony zdrowia?
• Jaką rolę w poprawie opieki nad pacjentem może odegrać cyfryzacja?
• Jak zwiększać dostępność nowoczesnych terapii dla pacjentów?
• Dlaczego zdrowie warto postrzegać nie tylko przez pryzmat pacjenta, ale także jego rodziny?

Zapraszamy do obejrzenia rozmowy

Dr n. med. Agnieszka Gorgoń-Komor należy do grona osób, które aktywnie kształtują debatę o przyszłości polskiej ochrony zdrowia. Jako kardiolog i senator RP od lat działa na rzecz profilaktyki, rozwoju nowoczesnych terapii oraz tworzenia rozwiązań poprawiających bezpieczeństwo i jakość opieki nad pacjentami.

Artykuł Cyfryzacja ochrony zdrowia to jedno z największych wyzwań. Senator Agnieszka Gorgoń-Komor pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Współczesna medycyna staje się coraz bardziej specjalistyczna, dlatego szczególnego znaczenia nabiera rola lekarza rodzinnego, który potrafi połączyć informacje płynące od wielu ekspertów i spojrzeć na pacjenta całościowo. O współpracy między specjalistami, znaczeniu edukacji lekarzy POZ oraz najważniejszych kierunkach rozwoju współczesnej medycyny, w tym także poruszonych na konferencji Medycyna Nagrody Zaufania, rozmawiamy z prof. Aleksandrem Sieroniem, członkiem Kapituły Nagrody Złoty OTIS i przewodniczącym Rady Naukowej „Świata Lekarza”, współprowadzącym Konferencję.

• Dlaczego współpraca między lekarzem rodzinnym a specjalistami jest tak ważna dla skutecznego leczenia?
• Jakiej wiedzy lekarze POZ najbardziej potrzebują, aby skutecznie prowadzić pacjentów z chorobami przewlekłymi?
• Które osiągnięcia współczesnej medycyny mogą dziś najbardziej zmienić codzienną praktykę lekarza rodzinnego?

Zapraszamy do obejrzenia rozmowy

Prof. Aleksander Sieroń od lat pokazuje, że postęp w medycynie rodzi się na styku wiedzy klinicznej i nowych technologii. Jego działalność naukowa, liczne wynalazki oraz zaangażowanie w rozwój angiologii przyczyniają się do poprawy skuteczności leczenia i jakości życia pacjentów. Od wielu lat uczestniczy również w tworzeniu środowiska dialogu i wymiany doświadczeń w polskiej medycynie jako przewodniczący Rady Naukowej „Świata Lekarza”, członek Kapituły Nagrody Zaufania Złoty OTIS oraz współtwórca idei Złotych OTIS-ów z Diamentami.

Artykuł Lekarz rodzinny powinien być przewodnikiem pacjenta. Prof. Aleksander Sieroń pochodzi z serwisu Świat Lekarza.