Tegoroczna edycja konkursu dla dziennikarzy Kryształowe Pióra została rozstrzygnięta. Pierwszą nagrodę oraz statuetkę otrzymało sześcioro dziennikarzy, jury przyznało także 17 wyróżnień.  W tym roku do Konkursu zgłoszono aż 334 materiały w czterech kategoriach, wśród nich znalazły się artykuły prasowe i internetowe, audycje radiowe, a także materiały telewizyjne i podcasty.

Celem konkursu jest nagrodzenie dziennikarzy, którzy swoją pracą przyczynili się do budowania społecznej świadomości na temat zagrożeń związanych z coraz częstszymi chorobami jakimi są choroby cywilizacyjne, m.in. choroby układu krążenia, depresja, nowotwór oraz cukrzyca, a także promowanie postaw prozdrowotnych i ograniczania, a nawet eliminacji, czynników ryzyka.

W kategorii „Choroby serca – rosnące zagrożenie” najwyższe uznanie jury oraz I miejsce zdobyły Anna Wilczyńska-Ciupa z telewizji TVN24 za materiał pt. „Jak rozpoznać zawał serca. Kampania <Nie zawal>” oraz Natalia Miller z tytułu prasy dziennej Rzeczpospolita za artykuł pt. „Problem wielkiej wagi”.

Natalia Miller

Wyróżnienie otrzymali:

• Sławomir Zagórski z redakcji OKO.press za artykuł „Do serca przytul psa. Dlaczego setki tysięcy Polaków umierają na własne życzenie i jak to zmienić?”
• Katarzyna Pinkosz z portalu wprost.pl za artykuł „Nastolatek z nadciśnieniem ma 6 lat więcej. Prof. Litwin: Serce się przebudowuje”
• Anna Jarosz z redakcji Służba Zdrowia za artykuł „Udar mózgu u dzieci i młodzieży”
• Małgorzata Wiśniewska z telewizji STUDIOMED TV za audycję „Dwa Serca”.

Red. Katarzyna Pinkosz z wyróżnieniem w kategorii Choroby serca – za artykuł na temat nadciśnienia u nastolatków

W kategorii „Choroby serca – rosnące zagrożenie” w skład komisji oceniającej prace weszli:
prof. dr hab. n. med. Tomasz Grodzicki – Kierownik Kliniki Chorób Wewnętrznych Szpitala Uniwersyteckiego w Krakowie, redaktorzy: Artur Wolski z Programu 1 Polskiego Radia i Dorota Romanowska z redakcji Newsweek – laureaci ubiegłorocznej edycji konkursu oraz Katarzyna Urbańska z firmy Servier Polska.

Laureatką I nagrody w kategorii „Depresja – przełamać tabu” została Magda Roszkowska uhonorowana za artykuł „W poniedziałek o 8.20 rano dostałam SMS: “Błagam, zabierz mnie stąd” z portalu weekend.gazeta.pl.

Wyróżnienie otrzymali:

• Beata Igielska z serwisu Zdrowie PAP za artykuł „Czy łatwo rozpoznać, że dziecko chce się zabić?”
• Natalia Miller z redakcji gazety Rzeczpospolita za artykuł „Epidemia samotności”
• Monika Szubrycht z redakcji portalu hellozdrowie.pl za artykuł „Depresja to gniew skierowany do środka. Agresja wobec innych może być jednym z objawów”
• Jolanta Fischer z Polskiego Radia PiK za audycję „Bywaj zdrów”
• Anna Grabowska z redakcji gazety Rzeczpospolita za artykuł „Silni na pozór”.

W kategorii „Depresja – przełamać tabu” w skład komisji oceniającej prace weszli:
prof. dr hab. n. med. Janusz Heitzman – Wiceprezes Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego, pełnomocnik Ministra Zdrowia ds. psychiatrii sądowej, redaktor Ewelina Lis z redakcji AnnZdrowie – laureatka ubiegłorocznej edycji konkursu oraz Katarzyna Urbańska z firmy Servier Polska.

W kategorii „Cukrzyca – wygrać z postępem choroby” najwyższe uznanie jury oraz I nagrodę otrzymała Dominika Stanisławska z Poradnika Zdrowie za materiał „Artur ma cukrzycę: <Sam prosiłem lekarzy, żeby amputowali mi nogę>” oraz Ela Kowalska z portalu hellozdrowie.pl za artykuł „Agnieszka Matan: <Powiedzmy to głośno: zdarza się, że człowiek z cukrzycą się upije czy zje pizzę>”.

Jury wyróżniło także:

• Monikę Wysocką z Serwisu Zdrowie PAP za materiał „Sport i cukrzyca? To się nie wyklucza”
• Krzysztofa Jakubiaka z redakcji mZdrowie.pl za podcast „O cukrzycy bez słodzenia”
• Luizę Jakubiak z redakcji rynekzdrowia.pl za artykuł „Cukrzyca od kuchni. Jak mądrze walczyć z nieuleczalną chorobą?”.

W kategorii „Cukrzyca – wygrać z postępem choroby” w skład komisji oceniającej prace weszli: prof. dr hab. n. med. Leszek Czupryniak – Kierownik Kliniki Diabetologii i Chorób Wewnętrznych w Warszawie, redaktor Joanna Derda z redakcji magazynu Zwierciadło – laureatka ubiegłorocznej edycji konkursu oraz Katarzyna Urbańska z firmy Servier Polska.

Laureatką I nagrody w kategorii „Nowotwór – przełamać strach, wygrać życie” została Monika Kamińska z telewizji TVP3 Bydgoszcz za audycję „Wspólna Sprawa – O sobie… nie zapominaj”.

Wyróżnienie otrzymali:

• Eliza Dolecka z redakcji zdrowie.gazeta.pl za artykuł „Od lat mam nowotwór i ciągle żyję. Dlaczego? To może się wam nie spodobać”
• Katarzyna Chmielewska-Wojciechowska† z redakcji weekend.gazeta.pl za artykuł
  „Z chorobą nie trzeba walczyć. Lepiej zapytaj lekarza, co możesz dla siebie zrobić”
• Renata Reda z radia Polskie Radio Białystok za audycję „Nowotwory ginekologiczne – profilaktyka”
• Dagmara Pakuła z redakcji onet.pl za artykuł „Przeżyli raka jądra. <Inni faceci dopytują, jak jest potem w łóżku>”
• Adrianna Otręba z telewizji TVN24 za audycję „Profilaktyka raka piersi”.

W kategorii „Nowotwór – przełamać strach, wygrać życie” w skład komisji oceniającej prace weszli: prof. dr hab. n. med. Maciej Krzakowski – konsultant krajowy w dziedzinie onkologii klinicznej, redaktor Anna Kaczmarek z redakcji NaTemat.pl, Patrycja Pupiec z redakcji Poradnik Zdrowie – laureatki ubiegłorocznej edycji konkursu oraz Katarzyna Urbańska z firmy Servier Polska.

Wszystkim serdecznie gratulujemy!

„Sięgająca 17 lat historia konkursu dowodzi, że artykuły prasowe, audycje radiowe, internetowe i telewizyjne są tworzone nie tylko ze względu na chęć zdobycia nagrody. Stanowią one element rosnącego zainteresowania tematyką chorób sercowo-naczyniowych. Konkurs przyciąga nie tylko uznaną grupę mediów, ale także młodych pasjonatów, którzy piszą, mówią lub nagrywają filmy na temat zagrożeń, z jakimi codziennie się spotykamy. W tym roku otrzymaliśmy wiele naprawdę wyjątkowych prac. Staliśmy przed trudnym zadaniem ich oceny. Pod uwagę braliśmy nie tylko wartości merytoryczne, ale także oryginalność przekazu i jego skuteczność. Zwycięskie prace w wyróżniający się sposób upowszechniają wiedzę o zdrowiu.” – podkreśla profesor Tomasz Grodzicki, juror konkursu Kryształowe Pióra.

„Każda minuta dnia ma ogromny wpływ na stan pacjenta diabetologicznego, a my, lekarze
i pielęgniarki, nie zawsze dysponujemy wystarczającą ilością czasu, by pacjenta odpowiednio edukować. Dziennikarze medyczni, którzy regularnie tworzą dla różnych mediów – audiowizualnych, internetowych i tradycyjnych, prasowych – mają możliwość dotarcia do pacjentów z najważniejszymi praktycznymi informacjami. W tym aspekcie rola dziennikarzy jest ogromna i bardzo przez nas doceniana. W konkursie 'Kryształowe Pióra’ jesteśmy zaszczyceni obecnością wielu naprawdę znakomitych autorów, którzy swoją rzetelną pracą pomagają nam w budowaniu „patient empowerment”.” – tłumaczy profesor Leszek Czupryniak, kierownik Kliniki Diabetologii i Chorób Wewnętrznych Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, juror konkursu Kryształowe Pióra.

„17 lat temu zaczynaliśmy bardzo… nieśmiało. Mieliśmy w konkursie tylko jedną kategorię (kategorię kardiologiczną) i jednego jurora: Pana Profesora Tomasza Grodzickiego. Zgłoszonych wtedy zostało zaledwie kilkanaście prac. W tym roku do walki o zwycięstwo stanęło ponad 330 materiałów w czterech kategoriach. Jestem dumna z tego, że z roku na rok konkurs Kryształowe Pióra zdobywa coraz większe uznanie i dzięki konsekwencji także – zaufanie dziennikarzy.” – mówi Katarzyna Urbańska z firmy Servier Polska.

„Konkurs Kryształowe Pióra jest unikalną inicjatywą również ze względu na różnorodny skład jury, który każdego roku ocenia zgłoszone prace. Od początku istnienia konkursu stawialiśmy na jakość merytoryczną i praktyczną wartość, którą pacjent czerpie z doniesień medialnych. Jesteśmy dumni, że jurorami w tym konkursie są m.in. znakomici eksperci – autorytety w swoich dziedzinach, a także dziennikarze, którzy na co dzień piszą o zdrowiu i doceniają kunszt pracy kolegów po fachu.”– podsumowuje Natalia Stasiakowska-Jabłońska, z firmy Servier, organizatora konkursu. 

Konkurs „Kryształowe Pióra” jest organizowany przez firmę Servier Polska przy współpracy z Polskim Towarzystwem Kardiologicznym, Polskim Towarzystwem Nadciśnienia Tętniczego, Polskim Towarzystwem Onkologicznym, Polskim Towarzystwem Onkologii Klinicznej, Polskim Towarzystwem Psychiatrycznym, Polskim Towarzystwem Diabetologicznym oraz Dziennikarskim Klubem Promocji Zdrowia.

Artykuł STATUETKI KRYSZTAŁOWYCH PIÓR PRZYZNANE. ZNAMY LAUREATÓW pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

W tegorocznym konkursie „Dziennikarz Medyczny 2019” roku Świat Lekarza został wyróżniony podwójnie: red. Katarzyna Pinkosz i red. Bożena Stasiak otrzymały ex aequo I Nagrodę w kategorii ?Prasa? w konkursie Dziennikarz Medyczny 2019 r.

Jury w uzasadnieniu podkreśliło, że nagroda została przyznana w uznaniu wysokiej wartości edukacyjnej oraz rzetelności dziennikarskiej w podejmowaniu trudnych tematów prozdrowotnych, w oparciu o najnowszą naukową wiedzę medyczną.

Organizatorem konkursu jest Stowarzyszenie ?Dziennikarze dla Zdrowia?

Artykuł Świat Lekarza z podwójną nagrodą dla Katarzyny Pinkosz i Bożeny Stasiak pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

W listopadzie zostanie ogłoszony nabór zainteresowanych do udziału w innowacyjnych warsztatach, finansowanych w ramach Funduszy Norweskich i Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG). Konkurs IdeaLab ma na celu wyłonienie najciekawszych propozycji tematów przyszłych projektów, które otrzymają szansę na finansowanie, pod warunkiem późniejszego złożenia wniosku aplikacyjnego.

Propozycje tematów będą opracowywane w trakcie specjalnych warsztatów IdeaLab, z udziałem przedstawicieli Polski, Norwegii, Islandii i Liechtensteinu. Do udziału w IdeaLab mogą zgłaszać się naukowcy, w tym również przedstawiciele nauk medycznych, a nawet lekarze, pod warunkiem że są związani z konkretną instytucją (np. szpitalem, czy uczelnią medyczną), która wyrazi zgodę na ich udział w tym unikalnym przedsięwzięciu.

Kryteria formalne

Wśród czterech kryteriów formalnych, obok konieczności posiadania minimum tytułu magistra ? lub równoważnego, świadczącego o ukończeniu szkoły wyższej ? jest także konieczność zatrudnienia w podmiocie posiadającym osobowość prawną (w Polsce, Norwegii, Islandii lub Liechtensteinie), biegła znajomość języka angielskiego (nie trzeba załączać certyfikatów, wystarczy oświadczenie) oraz możliwość udziału w warsztacie IdeaLab, który jest planowany w dniach 2-6 marca 2020 roku, w okolicach Warszawy. Konieczne będzie złożenie odpowiednich oświadczeń na formularzach, które będą dołączone do dokumentacji konkursowej, przy ogłoszeniu o naborze, na stronie Narodowego Centrum Badań i Rozwoju.

Kryteria merytoryczne

Idealny uczestnik warsztatów powinien być gotowy na prowadzenie badań interdyscyplinarnych, również poza obszarem swojej specjalności i zainteresowań. Ważna jest także umiejętność pracy zespołowej i kompetencje komunikacyjne. Poza tym konieczne jest opisanie zainteresowania podejmowaniem działań innowacyjnych i kreatywnych ukierunkowanych na rozwiązywanie czasem skomplikowanych problemów badawczych. Eksperci będą również oceniać angażowanie się w działalność upowszechniającą wyniki badań w społeczeństwie, instytucjach publicznych i pozarządowych. Aplikacje mogą składać zarówno pracownicy administracji, np. instytucji zajmujących się ochroną zdrowia, ale także specjaliści zajmujący się zagadnieniami medycznymi, związanymi np. ze starzeniem się społeczeństwa oraz wpływem zmian klimatu na zdrowie. Eksperci oceniający aplikacje będą brali pod uwagę posiadaną przez kandydatów wiedzę, doświadczenie, ale także ? kompetencje i motywację do udziału w warsztacie. Im szersza tematyka zainteresowań zawodowych, np. łączących medycynę z dziedzinami humanistycznymi, tym większa szansa na sukces aplikacji.

Przykład

Lekarz posiadający np. dwie specjalizacje, z geriatrii i pulmonologii, zatrudniony w placówce medycznej, ale także prowadzący zajęcia dla studentów uniwersytetu medycznego, współpracujący z samorządem w zakresie promocji zdrowia seniorów, mógłby być jednym z idealnych kandydatów do udziału w IdeaLab. Pod warunkiem że spełnia inne kryteria, dotyczące np. kompetencji komunikacyjnych czy umiejętności pracy w zespole.

Kluczowy temat główny IdeaLab

Główny nurt tematyczny warsztatów to: ?Cities for the future: services and solutions? (pol. ?Miasta dla przyszłości: usługi i rozwiązania?). Teoretycznie temat nie dotyczy zdrowia, w praktyce jednak ze zdrowiem jest mocno związany. Miasta przyszłości to także troska o stan zdrowia mieszkańców, a jest to temat bardzo istotny w sytuacji radykalnych zmian klimatycznych, ale także ? starzenia się społeczeństwa i wyzwań, przed jakimi stoi medycyna w zakresie np. chorób cywilizacyjnych. Osoby zainteresowane udziałem w IdeaLab na etapie składania indywidualnej aplikacji nie muszą posiadać konkretnego pomysłu na potencjalny projekt, bo opracowanie koncepcji projektów będzie elementem działań warsztatowych. Celem warsztatów jest otwarcie na nowe perspektywy i pomysły, co w konsekwencji pozwoli na opracowanie innowacyjnych, interdyscyplinarnych projektów badawczych.

Magdalena Pokrzycka-Walczak

Artykuł IdeaLab dla medyków pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Ministerstwo Zdrowia, wspólnie z Narodową Agencją Wymiany Akademickiej, planuje uruchomienie konkursu, w którym naukowcy z obszaru nauk medycznych mogą składać wnioski o wyjazdy stypendialne do najlepszych ośrodków medycznych w USA.

Celem konkursu, skierowanego do przedstawicieli nauk medycznych z obszaru kardiologii, onkologii, alergologii i chorób zakaźnych, jest wsparcie mobilności międzynarodowej poprzez finansowanie wyjazdów trwających od 3 do 6 miesięcy. Oprócz stypendium laureaci konkursu otrzymają także dodatek mobilnościowy. Potencjalni stypendyści, aby ubiegać się o sfinansowanie wyjazdu do USA, muszą spełnić wiele kryteriów formalnych i merytorycznych, poprzez złożenie wniosku wraz z niezbędnymi załącznikami. Szczegóły naboru będą dostępne na stronach internetowych Ministerstwa Zdrowia oraz Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej, jednak warto ? przed oficjalnym ogłoszeniem konkursu (NAWA) ? poznać warunki uzyskania stypendium.

Wybór ośrodka i zgoda mentora

Konkurs adresowany jest do naukowców, którzy nie tylko chcą zdobyć nowe doświadczenia badawcze, ale już posiadają konkretne kontakty w ośrodkach naukowych w Stanach Zjednoczonych z wybitnymi specjalistami w wybranych dziedzinach, czyli kardiologii, onkologii, alergologii i chorobach zakaźnych.

Jednym z warunków, koniecznych do spełnienia przez wnioskodawcę, jest przedstawienie listu z potencjalnej instytucji goszczącej go w USA, wraz z danymi mentora, czyli opiekuna naukowego stypendysty, o ile zostanie on wybrany do udziału w programie stypendialnym przez ekspertów MZ i NAWA.

Co istotne ? jednym z kryteriów merytorycznych jest renoma i poziom ośrodka goszczącego. Eksperci oceniający aplikację będą brać pod uwagę nie tylko informacje na temat miejsca placówki w rankingach, ale także osiągnięcia naukowe zespołu badawczego i samego mentora. Kandydat na stypendystę musi uzasadnić, dlaczego wybrał konkretny ośrodek i w jaki sposób pobyt w USA oraz udział w pracach określonego zespołu badawczego wpłynie na rozwój kariery naukowej wnioskodawcy.

Opis własnej kariery i planów stypendialnych

Przyszły stypendysta powinien możliwie szczegółowo i konkretnie przedstawić własne osiągnięcia naukowe lub z pracy akademickiej. Dotychczasowy dorobek musi uwzględniać tematykę, w jakiej wnioskodawca chciałby zdobywać kolejne doświadczenia podczas pobytu w USA. Ocenie podlegać będzie nie tylko liczba prac naukowych i osiągnięć, np. nagród i wyróżnień, ale także ich jakość, np. poprzez liczbę cytowań czy fakt publikacji (lub przyjęcia pracy do druku) w uznanych czasopismach międzynarodowych.

Najlepiej, gdy dotychczasowy dorobek wnioskodawcy jest komplementarny, czyli uzupełnia się z dokonaniami zespołu ośrodka goszczącego. Chodzi o to, by przekonać ekspertów oceniających wniosek, że osiągnięcia przyszłego stypendysty są tak istotne, że gwarantują wykorzystanie zasobów ośrodka goszczącego w najbardziej efektywny sposób dla rozwoju kariery naukowca.

We wniosku stypendialnym trzeba wskazać zadania, jakie stypendysta będzie realizować ? we współpracy z zespołem badawczym w USA, pod kierunkiem mentora ? oraz określić, jakie będą mierzalne rezultaty pobytu w amerykańskim ośrodku badawczym. Dobrze jest także opisać, jak otrzymane wyniki projektu stypendialnego wpłyną na rozwój instytucji macierzystej w Polsce oraz ? w jaki sposób wykorzystane zostaną kontakty nawiązane w czasie pobytu stypendialnego.

Na sukces stypendialny trzeba zapracować?

Jeszcze przed rozpoczęciem wypełniania formularza aplikacji (w wersji elektronicznej) warto zapoznać się z regulaminem naboru. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości lub pytań warto skontaktować się z osobą wyznaczoną do udzielania wyjaśnień (zazwyczaj kontakt jest podany w regulaminie lub innych dokumentach związanych z naborem, np. w ogłoszeniu o konkursie).

Artykuł Mobilności dla specjalistów z zakresu nauk medycznych pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Prof. Jacek Jemielity, prof. Edward Darżynkiewicz, dr Joanna Kowalska oraz ich zespół zostali nominowani do prestiżowej nagrody European Inventor Award w kategorii ?Badania?.

Na początku czerwca w Paryżu odbyło się wręczenie Nagród Europejskiego Wynalazcy. Za najlepszy wynalazek w kategorii ?Badania? uznano metodę przeprowadzania rezonansu magnetycznego (MRI) w czasie rzeczywistym, opracowaną przez Jensa Frahma (Niemcy). Frahm zastosował specjalne algorytmy komputerowe, które w trzech wymiarach i w czasie rzeczywistym za pomocą MRI umożliwiają obserwowanie bicia serca, poruszania się stawów czy przełykania. Fizyczka Ursula Keller (Szwajcaria) otrzymała nagrodę za życiowe osiągnięcia. W ciągu 30 lat pracy naukowej i badawczej opracowała technologię ultraszybkich laserów. Wyniki jej badań stosowane są dzisiaj m.in. do laserowej korekcji wzroku.

Do Nagrody Europejskiego Wynalazcy nominowani byli również Polacy. Nominację w kategorii ?Badania? otrzymali: Jacek Jemielity, Joanna Kowalska, Edward Darżynkiewicz i ich zespół badawczy z Uniwersytetu Warszawskiego. Doceniono odkrycie przez nich tzw. kapów mRNA, pozwalających m.in. na tworzenie spersonalizowanych metod leczenia nowotworów. Zespół polskich naukowców opracował trwałą, bardziej skuteczną i łatwą do wyprodukowania końcówkę cząsteczki mRNA ? tzw. kap, który przekazuje w komórce polecenia dotyczące produkcji określonych białek. Zaproponowana przez naukowców technika pozwala myśleć o rozwiązaniach medycznych, które korygują genetyczny system informacyjny organizmu bez wprowadzania bezpośrednich zmian w DNA pacjenta. W pierwszych próbach z udziałem ludzi uzyskano obiecujące rezultaty szczepionki na czerniaka, w której wykorzystano technikę opartą na mRNA.

? Koncepcja zaproponowana przez polskich naukowców może rozszerzyć zakres wykorzystywania spersonalizowanej medycyny opartej na biologii molekularnej ? powiedział Benoît Battistelli, prezes EPO. ? Ten wynalazek odzwierciedla sposób, w jaki europejskie badania z zakresu medycyny pomagają tworzyć nowe koncepcje leczenia raka i innych śmiertelnych chorób, z których potencjalnie będą mogły skorzystać miliony ludzi.

European Inventor Award to konkurs organizowany przez Europejski Urząd Patentowy (EPO) od 2006 roku. Biorą w nim udział naukowcy z całego świata, których wynalazki przyczyniają się do rozwoju gospodarczego lub społecznego. W tym roku do udziału w konkursie wpłynęło 530 zgłoszeń. Badania dotyczyły ochrony zdrowia, technologii ekologicznych, przemysłu i telekomunikacji. Spośród wszystkich wniosków wybrano 15 finalistów, po trzech w każdej z pięciu kategorii: przemysł, badania, kraje spoza EPO, sektor małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP) oraz całokształt osiągnięć.

Artykuł Nagrody Europejskiego Wynalazcy 2018 pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Diabetologia jest w polskim systemie ochrony zdrowia odstawiona na boczny tor.

Wiele się mówi o profilaktyce różnych chorób, w tym również o cukrzycy, jednak od mówienia do działania droga niestety daleka. Tymczasem profilaktyka jest konieczna, bo problem cukrzycy jest bardzo poważny ? na to schorzenie zapadają coraz młodsze osoby.

Wiele w zakresie profilaktyki, w tym edukacji, zależy od lekarzy, choć oczywiście bez zainteresowania pacjentów niewiele uda się zrobić. Dlatego każda placówka medyczna, w której przyjmuje lekarz diabetolog, może i powinna opracować swój własny program edukacyjny, w którym, oprócz podejmowanych zadań powinny znaleźć się potencjalne źródła finansowania aktywności. Teoretycznie można znaleźć dofinansowanie lub finansowanie projektów z zakresu profilaktyki różnych chorób w programach Ministerstwa Zdrowia lub poszczególnych Regionalnych Programach Operacyjnych poszczególnych województw, jednak konieczny jest przemyślany pomysł na działania edukacyjne i konkretna grupa docelowa. Poza tym ? trudno jest znaleźć konkurs, adresowany do placówek, zainteresowanych wyłącznie profilaktyką w zakresie diabetologii. Już nieco łatwiej jest zgłosić wniosek do programu, gdzie stawką jest finansowanie edukacji dotyczącej chorób cywilizacyjnych, do których należy m.in. cukrzyca.

Finansowanie bezpośrednio z Komisji Europejskiej

Komisja Europejska przykłada duże znaczenie do tematyki ochrony zdrowia, m.in. promocji działań profilaktycznych. Instytucje unijne, w tym Dyrekcja Generalna ds. Zdrowia i Bezpieczeństwa Żywności, oferuje inicjatywy grantowe, dostępne w ramach wielu konkursów ogłaszanych corocznie m.in. na specjalnym Portalu Uczestnika (Participant Portal).

W ramach Programu Horyzont 2020 na rzecz badań i innowacji oraz dedykowanego 3. Programu Zdrowie Komisja Europejska oferuje konkretne wsparcie finansowe na realizację działań, związanych z profilaktyką i badaniami, których celem jest poprawa jakości życia obywateli UE, także tych, którzy znajdują się w gronie osób starszych, powyżej 65. roku życia. Na przełomie roku powinny zostać ogłoszone kolejne konkursy na działania związane z profilaktyką konkretnych chorób, głównie cywilizacyjnych, oraz dotykających osoby starzejące się i te powyżej 65. roku życia.
Chociaż Komisja Europejska proponuje państwom członkowskim, by przeznaczać większe fundusze na promowanie zdrowia i zapobieganie chorobom, to nadal wiele jest w tym zakresie do zrobienia. Sama daje tu tzw. dobry przykład, jednak bez zaangażowania samych lekarzy, pacjentów, ale także organizacji pozarządowych, samorządów lokalnych, a także szkół i instytucji publicznych, trudno mówić o sukcesie w zwalczaniu tej choroby.

Istotnym elementem profilaktyki jest przede wszystkim znajomość czynników ryzyka i próby ich skutecznego ograniczania.

Programy transgraniczne i Program Zdrowie

Według ekspertów unijnych konieczne jest podniesienie jakości opieki doraźnej i wysokospecjalistycznej pomocy w chorobach cywilizacyjnych, w tym przewlekłych, takich jak cukrzyca.

W ramach 3. Programu Zdrowie na lata 2014-2020, który dostępny jest dla instytucji ze wszystkich krajów UE, można ubiegać się o dofinansowanie działań w zakresie promocji zdrowia, w tym nie tylko profilaktyki, ale również kreowania środowiska sprzyjającego zdrowemu stylowi życia. Istotne jest również dofinansowanie ochrony obywateli UE przed groźnymi chorobami w obszarach przygranicznych, o które można ubiegać się np. w ramach Programu Współpracy Transgranicznej ?Polska-Białoruś-Ukraina?. Wśród oczekiwanych działań, realizowanych po obu stronach granicy, na obszarze Polski, Ukrainy oraz/lub Białorusi są np. akcje edukacyjne związane z promocją zdrowego trybu życia i częstej aktywności fizycznej.

Bez zapewnienia dobrego zdrowia mieszkańców regionów przygranicznych trudno jest planować rozwój społeczny, czy gospodarczy, stąd sugestia dotycząca propozycji projektów, mogących zaoferować przedsięwzięcia multidyscyplinarne, w tym planowane do realizacji z lokalnym samorządem, ale także firmami prywatnymi czy organizacjami pozarządowymi.

Większa liczba partnerów i grup docelowych projektu zwiększa szanse na pozyskanie dofinansowania i w konsekwencji ? realizację projektu.

Migracje i cukrzyca to szansa na dofinansowanie projektu z KE

Nieodłącznym elementem projektów w zakresie zdrowia, w przypadku programów międzynarodowych, jest tematyka migracji. To obecnie społecznie i zdrowotnie istotny temat, bowiem zwiększająca się liczba uchodźców w Europie to potencjalne zagrożenie dla zdrowia obywateli UE, ze względu na możliwość przeniesienia groźnych chorób. Do tej pory nie występowały one na kontynencie europejskim, dlatego nie było także konieczności prowadzenia badań nad chorobami tropikalnymi czy zapobiegania im poprzez specjalne szczepienia.
Warto zwrócić uwagę na fakt, że migranci także są zagrożeni cukrzycą i innymi chorobami cywilizacyjnymi. Dlatego tematyka migracji, w połączeniu z profilaktyką cukrzycy może być prawdziwym ?hitem? składanych wniosków o dofinansowanie, przede wszystkim do Komisji Europejskiej.

Programy Komisji Europejskiej, w tym wspomniany Horyzont 2020, to nie tylko propozycje finansowania szerokich kampanii profilaktycznych, obejmujących czasem kilka krajów UE ? członków konsorcjum projektowego. Istotną zasadą, która przyświeca unijnym urzędnikom, oceniającym wnioski projektowe także w innych, teoretycznie nie-zdrowotnych programach, jest podejście interdyscyplinarne, określone mianem ?health in all policies?. Oznacza to, że faktycznie każdy konkurs unijny, ogłaszany w dowolnym priorytecie, np. społecznym lub kulturowym, promuje inicjatywy, które promują zdrowie, w tym zapobieganie chorobom cywilizacyjnym.

Artykuł Profilaktyka w diabetologii to konieczność i szansa pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Rozmowa z ministrem zdrowia Konstantym Radziwiłłem.

Początkowo wszyscy krytykowali sieć szpitali, teraz słychać coraz więcej głosów pozytywnych. Niedawno dyrektor Świętokrzyskiego Centrum Onkologii powiedział, że sieć to pierwsza próba porządkująca sytuację w organizacji polskiej ochrony zdrowia. Co Pan dziś myśli o sieci?

Nic dodać, nic ująć. Nawet ze względu na liczbę szpitali objętych siecią, należy raczej mówić o porządkowaniu systemu, a nie o rewolucji, która miałaby wyselekcjonować jakąś elitę, a innych pozostawić bez pomocy. Nic takiego się nie wydarzy. To porządkowanie systemu ? tak to wygląda z punktu widzenia przytłaczającej większości dyrektorów szpitali, zarówno dużych, jak i mniejszych, publicznych, jak i niepublicznych.

Leczenie ostrych incydentów wieńcowych to duma i wizytówka polskiej medycyny. Wyniki leczenia są takie same jak w Niemczech, mimo 5 razy niższych nakładów. Kardiolodzy obawiali się, że po wprowadzeniu sieci, liczba ośrodków kardiologii interwencyjnej zostanie zmniejszona, przez co stracą pacjenci. Mają powody do obaw?

To jeden z powtarzanych mitów ? prawdę mówiąc, nawet nie wiem, skąd się wziął. Sukcesy Polski w zakresie kardiologii, a szczególnie kardiologii interwencyjnej, są jednym z największych osiągnięć polskiej medycyny. Jest to sukces, na który należy patrzeć przede wszystkim z perspektywy pacjentów. Sytuacja pacjenta z zawałem mięśnia sercowego jest dziś w Polsce diametralnie różna niż kilkanaście lat temu. Nikt nie zamierza tego rujnować. W sieci znajdzie się blisko 200 oddziałów kardiologii, ogromna większość z nich posiada także oddziały kardiologii interwencyjnej. Zdecydowana większość szpitali, które ze względu na to, że nie spełniają kryteriów sieciowych znalazły się poza nią, będzie miała kontrakt ? docelowo poprzez konkurs, a obecnie prawdopodobnie w większości przypadków na zasadzie aneksowania obecnych kontraktów. Chcę zapewnić, że kardiologii interwencyjnej, a przede wszystkim pacjentom wymagającym leczenia kardiologicznego, nic nie grozi.

Zapewnia Pan, że sytuacja chorych kardiologicznie nie pogorszy się?

Gdybyśmy zakładali, że cokolwiek ma się pogorszyć, to natychmiast byśmy się z takiego rozwiązania wycofali. W polskiej służbie zdrowia jest wiele nieporządku, chcemy to zmienić. Będą zmiany. Ale to też nie znaczy, że zrobimy rewolucję. Te zmiany mają uporządkować system, a nie go rujnować.

Czyli prywatne ośrodki kardiologii interwencyjnej nie mają się czego obawiać?

To, czy szpital jest w sieci, czy poza nią, dostaje kontrakt czy nie, nie ma żadnego związku ze strukturą własnościową. Nigdzie, w żadnym dokumencie ? dotyczącym wpisywania szpitala do sieci, konkursów czy aneksowania kontraktów nie pojawia się kryterium własności. Wyróżnianie tej cechy jest bezzasadne.

Jakie zmiany planuje jeszcze ministerstwo, jeśli chodzi o kardiologię?

Ogromnym wyzwaniem jest wzrastająca liczba pacjentów z niewydolnością serca. Mamy pełną świadomość, że uratowanie życia pacjentowi z ostrym zespołem wieńcowym nie może kończyć zainteresowania systemu tym chorym. Obecnie w dużej mierze ci pacjenci są pozostawieni samym sobie, a wyniki opieki po roku od ostrego incydentu sercowo–naczyniowego nie są zadowalające. Dlatego wprowadzamy program koordynowanej opieki kardiologicznej, który będzie polegał na tym, że jeśli placówka chce leczyć pacjentów z ostrymi zespołami wieńcowymi, to musi również zapewnić kompleksową opiekę kardiologa, ewentualną elektroterapię, rehabilitację kardiologiczną. Nie może być naszym celem uratowanie człowieka po to, by w kilka miesięcy potem umarł, tylko doprowadzenie do jego normalnego funkcjonowania.

Na konferencji, która przed wakacjami odbyła się w Senacie, mówiono, że brakuje dziecięcych kardiologów interwencyjnych i kardiochirurgów. Czy ministerstwo ma plany, by to zmienić?

Brak specjalistów to problem nie tylko kardiologii. Widać go też w innych dziedzinach medycyny. Podnosimy standardy opieki i leczenia, co wiąże się z koniecznością większej liczby profesjonalistów opiekujących się pacjentami. Dziedzin, w których nam brakuje lekarzy, jest bardzo dużo. Wyedukowanie kardiologa czy kardiologa interwencyjnego trwa długie lata. Staramy się, by lekarzy było coraz więcej. Studia medyczne w Polsce w tym roku podejmie na wydziałach lekarskich o ponad 1000 osób więcej niż w 2015 roku.

Pacjenci czekają na skrócenie kolejek. Tymczasem, według fundacji WHC, średnie oczekiwanie na wizytę u specjalisty przekroczyło już 3 miesiące: do kardiologa 3 miesiące, do kardiologa dziecięcego ? 5 miesięcy. Czy kolejki skrócą się dopiero, gdy będziemy mieć więcej lekarzy?

Oczywiście, że nie możemy czekać kilkunastu lat ? a tyle trwa wykształcenie specjalisty ? na skrócenie kolejek. Jest szereg czynników, które powodują, że one istnieją. Najważniejsza rzecz: społeczeństwo się starzeje, dlatego przybywa osób, które częściej wymagają konsultacji czy stałej opieki lekarskiej. Z roku na rok w Polsce jest udzielanych więcej świadczeń, a kolejka i tak się utrzymuje, albo bywa nawet dłuższa. Ustawa o sieci częściowo poprawi sytuację, ponieważ pacjenci wypisywani ze szpitali będą kierowani do poradni specjalistycznych. Do tej pory byli wypisywani do domu z zaleceniem zgłoszenia się do poradni, i dowiadywali się, że muszą czekać wiele miesięcy w kolejce, co może zniweczyć efekty leczenia. Ta sytuacja powinna się zmienić. Szpital będzie się nimi opiekować w swoich poradniach. Będziemy promować wyższym ryczałtem udzielanie świadczeń ambulatoryjnych przez szpital po hospitalizacji. Jesteśmy w trakcie przygotowywania odpowiedniego rozporządzenia. Będziemy więc zachęcać szpitale, by opiekowały się pacjentami po pobycie w szpitalu. Dzięki temu dla tych pacjentów kolejka powinna się skrócić.

Pracujemy też nad ustawą o POZ. W kolejkach do lekarzy specjalistów, a także już pod opieką lekarzy specjalistów jest ogromna grupa pacjentów, którzy mogą być pod opieką lekarza rodzinnego, a dla których specjalista powinien być raczej konsultantem. Szczególnie dotyczy to osób z chorobami przewlekłymi, jak nadciśnienie tętnicze. Chcemy, by lekarz POZ brał większą odpowiedzialność za pacjenta. Osoby z takimi chorobami jak nadciśnienie, cukrzyca typu 2 czy przewlekła niedoczynność tarczycy, powinny być pod opieką lekarza rodzinnego.

Trzeba jednak powiedzieć też wprost: potrzebujemy dodatkowych kilku miliardów złotych na to, żeby rozładować wszystkie kolejki w służbie zdrowia. Dlatego nie ustaję w wysiłkach, by finansowanie służby zdrowia było na wyższym poziomie.

Pana ogromnym sukcesem było doprowadzenie do powstania porozumienia między diabetologami a lekarzami POZ dotyczącego opieki nad pacjentami z cukrzycą typu 2. Czy zaangażuje się Pan w porozumienia pomiędzy lekarzami innych specjalności?

Nie chciałbym przypisywać sobie tu zasług, ale rzeczywiście towarzyszyłem temu porozumieniu. Jeszcze ważniejsze jest to, co teraz zaczynamy robić: tworzenie pewnych wytycznych postępowania. W ministerstwie ruszają bardzo szeroko zakrojone prace nad formułowaniem wytycznych i zaleceń oraz standardów organizacyjnych opieki. Medycyna coraz mniej jest sztuką, a coraz bardziej staje się dziedziną opartą o twarde dowody naukowe, która powinna być realizowana przez wytyczne, zalecenia, standardy. W wielu krajach lekarze, a także cały system, funkcjonują według pewnych schematów, które dla większości chorych są najbardziej korzystne. Moim marzeniem jest to, żeby stworzyć repozytorium standardów organizacyjnych, dotyczących przede wszystkim praw pacjenta ? do czego ma uprawnienie, co mu trzeba zapewnić w systemie. Po drugie ? chcemy tworzyć wytyczne i zalecenia postępowania medycznego. Przystępujemy do tworzenia systemu, według którego będą one powstawać. Wytyczne i zalecenia będą tworzone przez lekarskie towarzystwa naukowe, następnie oceniane przez AOTMiT, a potem publikowane w drodze obwieszczenia ministra zdrowia. Nie będzie to więc prawo, ale silna rekomendacja dla lekarzy, a często także dla pacjentów, którzy będą mogli sprawdzić, według jakich zasad powinni być leczeni.

Czyli standardy towarzystw naukowych byłyby usankcjonowane przez MZ?

Po sprawdzeniu przez AOTMiT. Jednym z aspektów, które musimy brać pod uwagę, są nasze możliwości organizacyjne, finansowe.

Co uważa Pan za swój największy sukces podczas już prawie dwóch lat urzędowania?

Staramy się uporządkować system ochrony zdrowia. Jest w nim wiele rzeczy, które nie funkcjonują dobrze. Mam wrażenie, że sukcesem, którego efekt będzie widać w przyszłości, jest to, że udało się nam zmienić pewien kierunek, w jakim podąża cała polska służba zdrowia. Tak jak w medycynie metoda EBM (Evidence Based Medicine), czyli medycyny opartej na faktach naukowych, jest najlepszą metodą podejmowania decyzji, tak w organizacji ochrony zdrowia powinna dominować zasada EBM ? Evidence-Based Management: oparcie decyzji organizacyjnych na dowodach i faktach. Wymaga to przebudowania paradygmatu systemu ochrony zdrowia w Polsce. Mam wrażenie, że od końca lat 80. wiele dziedzin w Polsce rozwijało się chaotycznie. Służbie zdrowia chaos nie służy. Dowodem jest sposób organizacji systemów ochrony zdrowia w Europie Zachodniej. Tam nikt nie mówi o ?rynku? w odniesieniu do służby zdrowia. W Polsce zachwyciliśmy się rynkiem, przez wiele lat zakładano, że stanowi on rozwiązanie wszystkich problemów. Jednak dowody mówią coś innego: służba zdrowia ? nawet jeśli są w niej elementy rynkowe ? powinna być w znacznej mierze planowana i regulowana. Dotyczy to zarówno brytyjskiej, skandynawskiej służby zdrowia, jak i bardziej liberalnych systemów, np. francuskiego czy niemieckiego, opartych na ubezpieczeniach. Zatrzymanie w ubiegłym roku przymusu komercjalizacji publicznych ZOZ-ów, wprowadzenie podstaw prawnych dla świadczeń zdrowotnych w postaci wytycznych, zatrzymanie żywiołowego powstawania aptek opanowywanych przez sieci apteczne ? to kierunek, w którym idziemy. Przygotowujemy też ustawy o charakterze regulacyjnym, jak ustawa o jakości, ustawa o POZ. Nie znaczy to, że w Polsce nie ma miejsca dla inicjatyw prywatnych, przedsięwzięć o charakterze komercyjnym. Trzeba jednak powiedzieć, że w wielu krajach, na które patrzymy z zazdrością, jeśli chodzi o organizację służby zdrowia, funkcjonują prawie wyłącznie szpitale publiczne albo non profit. Podmioty komercyjne w Polsce również będą musiały dostosować się do tej zasady.

W ubiegłym roku, zatrzymując komercjalizację szpitali, wprowadziliśmy zasadę, że szpitale, które już są spółkami, muszą przeznaczać zysk na działalność podstawową, nie zaś na dywidendę. Wiele osób zaskoczyć może to, że ta zasada obowiązuje nawet w USA.

Jeśli chodzi o inne kwestie, to jestem dumny z rozwiązania, jakim jest IOWISZ, czyli instrument oceny wniosków inwestycyjnych. Dzięki niemu nowe inwestycje w służbie zdrowia opieramy na faktach. Sukcesem jest też stworzenie podstaw do planowania, jakim są mapy potrzeb zdrowotnych ? jeszcze dalekie od doskonałości, ale niezwykle ważne, zarówno jeśli chodzi o inwestowanie, jak i kontraktowanie świadczeń. Dużym sukcesem jest zwiększający się nabór na studia medyczne. Planujemy również od przyszłego roku dofinansowanie naboru na studia pielęgniarskie.

Kolejna ważna rzecz to wprowadzenie powszechnych szczepień przeciw pneumokokom ? w całości finansowanych z budżetu państwa ? oraz leków dla seniorów: obecnie z tego programu już korzysta ponad 2 mln pacjentów. To realizacja art. 68 Konstytucji, który mówi o szczególnej opiece, jaka należy się m.in. seniorom. W tym roku mamy 550 mln zł na realizację programu 75 plus, w kolejnych latach będzie to jeszcze więcej. Ważne jest to, że ten program też jest w całości finansowany z budżetu państwa. W poprzednich latach często zdarzało się, że różne dodatkowe uprawnienia pacjentów były finansowane w ramach budżetu NFZ, co de facto oznaczało wprowadzenie nowego rodzaju wydatków kosztem innych pacjentów. Zarówno szczepienia, jak leki 75 plus są finansowane z budżetu państwa, co razem daje prawie 900 mln zł dodatkowych środków z budżetu.

Rozmawiali: Katarzyna Pinkosz i Paweł Kruś

Artykuł Porządkujemy system ochrony zdrowia pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Rozmowa z prof. Anną Balcerską, onkologiem i hematologiem.

Prof. Anna Balcerska

Honorowa Nagroda Zaufania Złoty OTIS 2017 w uznaniu dorobku naukowo-dydaktycznego w medycynie

Prof. Anna Balcerska jest pediatrą, onkologiem i hematologiem, przez wiele lat kierowała Kliniką Pediatrii, Hematologii, Onkologii i Endokrynologii Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego. Przez wiele lat była konsultantem wojewódzkim z dziedziny hematologii i onkologii dziecięcej. Jest prezesem Stowarzyszenia na rzecz Pomocy Dzieciom z Chorobą Nowotworową ?Pomóż dziecku wyzdrowieć?.

Co było dla Pani Profesor największym zawodowym wyzwaniem?

W 1992 r. wygrałam konkurs na kierownika Klinki Pediatrii, Hematologii, Onkologii i Endokrynologii AM w Gdańsku. Największym wyzwaniem było dla mnie stworzenie oddziału hematologii i onkologii spełniającego wymogi europejskie. Bardzo mi w tym pomogła fundacja ?Porozumienie bez Barier? pani Jolanty Kwaśniewskiej. Został wybudowany budynek, w którym mieści się teraz oddział hematologii i onkologii. Spełnia on wymagania europejskie. W oddziale została zorganizowana pracownia diagnostyki ultrasonograficznej, kształcą się w niej lekarze. W przypadku schorzeń onkologicznych diagnostyka ultrasonograficzna ma ogromne znaczenie.

Jakie były wyniki leczenia onkologicznego u dzieci, gdy pani zaczynała pracę, a jakie są dzisiaj?

Wyniki bardzo się poprawiły. Oczywiście nie wynika to tylko z budynków, w miarę upływu czasu doskonaliły się schematy terapeutyczne. Zawsze prowadziliśmy pacjentów podobnie jak w całej Europie. Gdy rozpoczynałam pracę, trwałe wyleczenia to było ok. 55%. Obecnie, gdyby zsumować wszystkie nowotwory typu dziecięcego, byłoby to 83-85 proc. trwałych wyleczeń.

Trwałych wyleczeń to znaczy: 5 lat bez wznowy choroby?

W przypadkach guzów litych bierze się pod uwagę 5 lat, w przypadku białaczek i chłoniaków 9 lat od zakończenia chemioterapii. Pacjent musi być w pełnej remisji.

Czy to już oznacza u dzieci trwałe wyleczenie?

Tak, można powiedzieć: ?Proszę zapomnieć o tym, co się przebyło?.

Dlaczego wybrała Pani taką specjalizację? Ona dziś nie jest łatwa, a przed laty była znacznie trudniejsza. Wyniki leczenia nie były dobre.

Właśnie dlatego ją wybrałam, bo była trudna i uważałam, że bardzo wiele jest do zrobienia. Miałam wspaniałego nauczyciela, którym był profesor Józef Bożek z Kliniki Onkologii IMiD – chirurg, ponieważ początkowo leczenie onkologiczne wprowadzali chirurdzy. Leczenie hematologiczne wprowadzali hematoonkolodzy, m.in. prof. Janina Jaworska z Wrocławia, prof. Jerzy Armata z Krakowa i z Poznania, prof. Urszula Radwańska.

Wybrałam tę specjalność dlatego, że gdy pacjent ma anginę, to ? jeśli nie ma upośledzenia odporności ? nic strasznego się nie stanie. Natomiast w przypadku choroby nowotworowej, jeśli pacjenta dobrze się nie leczy, to on nie ma żadnej szansy przeżycia.

Dla lekarza to jednak trudne, gdy nie da się wyleczyć, zgłasza dziecka…

Tak, ale z kolei, jeżeli uda się wyleczyć, to ogromna satysfakcja. Do mnie dzisiaj przychodzą wyleczeni pacjenci ze swoimi dziećmi. Odwiedzają mnie, czasami gdy ich dziecko zachoruje, proszą, żebym je leczyła. Pozostajemy w przyjaźni. Przeciętne leczenie pacjenta onkologicznego trwa 22-23 miesiące (mam na myśli chemioterapię), dlatego staje się on niemal naszym członkiem rodziny. Pomiędzy lekarzem a pacjentem musi wywiązać się przyjaźń, pacjent musi mieć zaufanie. Największym osiągnięciem jest przekonanie go, że jest o co walczyć. Bo leczenie jest uciążliwe.

W przypadku dziecka przekonuje się rodzica?

Przy małych dzieciach problem nie istnieje, czasami (ale rzadko) problem bywa z rodzicami. Najtrudniej jest wtedy, gdy na schorzenie hematoonkologiczne zachoruje tzw. młody dorosły między ? 15. a 18. rokiem życia. Czasami ci młodzi ludzie buntują się. Uważają, że nic z tego i tak nie będzie. Przekonanie ich, że leczenie ma sens, naprawdę nie jest łatwe.

Czy pamięta Pani dzieci, gdy wydawało się, że nowotwór jest już tak zaawansowany, że nie ma szans na wyleczenie, a mimo tego wracały do zdrowia?

Powiem tak: nigdy nie wolno mówić, że ktoś nie ma szans. Sukces terapeutyczny jest uzależniony nie tylko od poprawności postępowania, ale także od immunologii i ogólnej sprawności organizmu pacjenta. Ogromną rolę odgrywa psychika chorego. Na ogół o wiele lepsze wyniki terapeutyczne uzyskuje u tych chorych, którzy chcą się leczyć, wierzą, że wszystko będzie dobrze. Natomiast na początku nie ma można powiedzieć, że tego pacjenta na pewno się wyleczy, a tego nie. Czasami przychodzi pacjent w złym stanie, ale pięknie reaguje na leczenie, doskonale toleruje chemioterapię i wszystko idzie jak burza. A czasem przychodzi pacjent w niezłym stanie, ale pojawia się chemiooporność, nowotwór nie jest wrażliwy na podany cytostatyk.

Drugie możliwe niekorzystne zjawisko to nietolerancja. Cytostatyki to leki cytotoksyczne i cytobójcze. Działają nie tylko na komórkę nowotworową, ale na wszystkie komórki organizmu. Cała mądrość polega na tym, że o wiele bardziej niszcząco działają na tkankę nowotworową niż na tkanki zdrowe. Niestety, bywa tak, że u pacjenta w czasie leczenia pojawią się np. głębokie cechy uszkodzenia wątroby, przewodu pokarmowego i leczenie trzeba redukować. Nie można podać pełnego schematu i nie uzyskuje się takiej odpowiedzi, jakby się chciało. Te dwa zjawiska: chemiooporność i nietolerancja odpowiadają za kilkanaście procent niepowodzeń w leczeniu nowotworów u dzieci.

Nie można więc powiedzieć na poczatku, jak potoczy leczenie?

Nie. Jeśli ktoś mówi, że wie, to opowiada nieprawdę.

Ale zawsze Pani mówi, że trzeba walczyć?

Lekarz musi być optymistą, inaczej od razu musi odejść z zawodu. Przecież ja chcę choremu pomóc, chcę zrobić dla niego wszystko jak najlepiej. Lekarz jest po to, żeby pomagać, a nie żeby mówić ?olaboga, co to będzie?.

Miała jednak Pani sytuacje, że dzieci odchodziły. Dla rodziców nie ma nic gorszego?

Gdy dziecko umiera, to nieszczęście dla rodziców, ale także dla lekarza. Jesteśmy po tej samej stronie. Dostaję szału, gdy słyszę, jak ktoś mówi, że lekarzowi było wszystko jedno. To nieprawda.

Każdy lekarz chce pacjenta wyleczyć.

Powiem coś, co może odda istotę sprawy. Bardzo blisko z nami współpracują pielęgniarki i nauczyciele, bo nasi pacjenci w szpitalu normalnie się uczą. Czasem szybko rezygnują z pracy, bo nie są w stanie wejść w tę wspólną walkę o zdrowie i wyleczenie. Ale jeżeli wejdą, to zostają na wiele lat. Zarówno nauczyciele są bardzo blisko z nami związani, jak pielęgniarki.

Gdy dziecko odchodzi? Co mówi Pani rodzicom?

Zawsze traktuje to jako osobistą klęskę i nieszczęście. Zastanawiam, czy wykorzystałam wszystko, czy może trzeba było coś zrobić inaczej. Zwykle to są pacjenci, którzy nie mieszczą się w klasycznych schematach, trzeba leczenie modyfikować.

Najgorzej jest wtedy, gdy wystąpi zjawisko chemiooporności i kiedy muszę pacjenta zdyskwalifikować z czynnej chemioterapii. Kiedy rodzicom muszę powiedzieć, że nie możemy dalej podawać cytostatyków, gdyż nowotwór nie odpowiada na leczenie, wykazuje chemioopornosć, natomiast widzimy skutki uboczne działania cytostatyków i leczenie robi więcej krzywdy niż pożytku. To są jedne z najtrudniejszych rozmów, jakie można sobie wyobrazić.

Nadzieją  są jednak osoby, którym udaje się pomóc?

Na nasz oddział przyszła teraz robić specjalizację z hematoonkologii młoda osoba, która sama przeszła leczenie onkologiczne. Była w drugiej klasie liceum, gdy zachorowała. Została wyleczona, nie straciła nawet roku nauki. Skończyła medycynę, chce być razem z nami. Na naszej akademii medycznej pracuje też inny młody człowiek leczony u nas jako dziecko. Chce zajmować się prawem w medycynie. Bardzo aktywnie działa też w naszym Stowarzyszeniu na rzecz Pomocy Dzieciom z Chorobą Nowotworową ?Pomóż dziecku wyzdrowieć?.

Zapytałam o największe wyzwanie. A największy sukces Pani Profesor?

Gdy idę ulicą i widzę mojego byłego pacjenta, dziś dorosłego już człowieka, który macha do mnie ręką…

Artykuł Lekarz musi być optymistą – Prof. Anna Balcerska pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

O pasji do koszykówki, karteczce w drzwiach, która zadecydowała o wyborze drogi zawodowej, kieszonkowych książeczkach dla lekarzy na dyżurach i ?biblii? dla diabetologów ? opowiada prof. dr hab. Józef Drzewoski, kierownik Kliniki Chorób Wewnętrznych, Diabetologii i Farmakologii Klinicznej UM w Łodzi.

Panie Profesorze, jak to się stało, że został Pan lekarzem i skąd taki wybór specjalizacji: farmakologia kliniczna, choroby wewnętrzne, diabetologia?

Jeśli chodzi o wybór medycyny, to żadnego innego wyboru w życiu nie widziałem. Zawsze marzyłem o tym, żeby zostać lekarzem. Nie wiem, co tak naprawdę do tego mnie skłoniło ? myślę, że podziw dla człowieka, który niesie pomoc drugiemu człowiekowi. Nigdy nie marzyłem, by być strażakiem, lotnikiem czy marynarzem. Od początku byłem nakierowany na medycynę, jestem szczęśliwy, że ją skończyłem i płynę na tym statku aż do tej pory. Miałem sukcesy i porażki, ale najważniejsza jest satysfakcja, że można komuś pomóc. Z tego czerpie się radość.
Lubię wyznaczać sobie cel, a jak uda mi się go zrealizować, to obieram następny. Łatwiej wejść na Mount Everest w etapach niż za jednym razem.

Skoro mówi Pan o celach, to jakie sobie Pan stawiał?

Najpierw zdać maturę, która pozwoliła mi przystąpić do egzaminów na medycynę, potem dostać się na medycynę z bardzo dobrym wynikiem, potem ją ukończyć. Nie było to takie proste, bo w tym czasie uprawiałem zawodowo sport. Grałem w koszykówkę ? w drugiej i w pierwszej lidze, byliśmy nawet mistrzami Polski. Jednak obie te pasje ? medycynę i koszykówkę ? udało mi się połączyć i ukończyłem studia lekarskie na bardzo wysokiej pozycji, co dało mi możliwość odbycia 2-letniego stażu w klinikach Akademii Medycznej.

W Łodzi?

Tak, całe swoje życie zawodowe jest związane z Łodzią. Na studiach moja mentorka, pani doktor Daniela Darżynkiewicz, zachęciła mnie do udziału w kole naukowym przy Katedrze Farmakologii. Pamiętam, badaliśmy z dwójką kolegów studentów (oboje zostali później profesorami) wpływ interakcji alkoholu z różnymi lekami, głównie z benzodiazepinami, na szczurach. Rezultaty tych badań stały się dla nas źródłem ogromnej satysfakcji, ponieważ wygraliśmy konkurs na najlepszą pracę studencką. Dzięki temu mogliśmy opublikować ją we wskazanym przez jurorów czasopiśmie naukowym. Byliśmy dumni jak pawie. Ten skromny sukces miał wpływ na naszą trójkę. Każdy z nas w kilka lat później poświęcił się pracy naukowej.

O tym, że trafiłem do Międzywydziałowej Katedry Farmakologii zadecydował przypadek i rada doktor Darżynkiwicz, abym złożył aplikację. Ponieważ sprawa była pilna, pani doktor próbowała skontaktować się ze mną, ale nie udawało się to jej przez kilka dni. Tuż po zakończeniu studiów ? jakby to powiedzieć ? prowadziłem intensywne życie towarzyskie świeżo upieczonego absolwenta wydziału lekarskiego. Nie mogąc się ze mną skontaktować, zostawiła kartkę w drzwiach mojego mieszkania z następującym tekstem: ?Próbuję się z Tobą skontaktować, gdzie się chłopie włóczysz, szybko skontaktuj się ze mną, bo jest szansa na ciekawą pracę!?. Ogromnemu sercu i fenomenalnemu dydaktycznemu talentowi pani doktor zawdzięczam więc, że poszedłem w stronę farmakologii. Umówiłem się na spotkanie z profesorem Mieczysławem Mazurem, który wrócił z Algierii, gdzie wykładał farmakologię. Przywiózł stamtąd ideę założenia zakładu farmakologii klinicznej w Łodzi ? ideę do której mnie entuzjastycznie przekonał. Z takiego wyzwania nie mogłem zrezygnować. Tym bardziej, że był to pierwszy, pionierski zakład tego typu w Polsce, budujący podwaliny pod rozwój farmakologii klinicznej w naszym kraju.

Początkowo myślałem: ?Nie, ta farmakologia to okropieństwo!?. Ale wkrótce okazało się, że stała się ona fascynującą, wieloletnią przygodą. Pracownię farmakologii klinicznej usytuowano w Klinice Chorób Wewnętrznych, którą kierowała profesor Aleksandra Mazurowa ? żona profesora Mazura. Stworzyło to możliwość leczenia hospitalizowanych chorych i jednocześnie prowadzenia badań farmakologiczno-klinicznych. Bardzo mi to odpowiadało. Pomyślałem: ?Cóż lekarzowi jest potrzebne do szczęścia zawodowego? Po pierwsze, mieć tzw. ?nosa diagnostycznego?, czyli umiejętność prawidłowego rozpoznania choroby. Po drugie, po prawidłowym zdiagnozowaniu, trzeba wiedzieć, jak ją optymalnie leczyć ? a tego uczy farmakologia?. Moim zdaniem, połączenie kliniki z farmakologią daje szansę, żeby zostać bardziej kompletnym lekarzem. Wydaje mi się, że to się sprawdziło także w przypadku moich kolegów, z którymi rozpocząłem pracę w tak celnie sprofilowanej przez państwa prof. Mazurów placówce.

Mówiąc o swojej karierze zawodowej, muszę podkreślić, że miałem szczęście trafić na wyjątkowych nauczycieli. Pierwszym był profesor Włodzimierz Musiał, wspaniały internista i założyciel łódzkiej szkoły kardiologii. Dzięki niemu poznałem podstawy tej dziedziny medycyny. Profesor Mazurowa nauczyła mnie interny. Z kolei profesor Euzebiusz Krykowski wprowadził mnie w tajniki hematologii. Przez wiele lat pracowałem pod jego kierunkiem w klinice, która zajmowała się diagnostyką i leczeniem chorób hematologicznych. To Ci wybitni lekarze i znakomici dydaktycy pozwolili mi się ukształtować jako specjaliście w dziedzinie chorób wewnętrznych. A potem na mojej drodze stanęła diabetologia, która stała się moją zawodową pasją.

Kardiologia, hematologia? Skąd w takim razie wzięła się diabetologia? To był przypadek?

Szansa stworzyła się na uczelni: ogłoszono konkurs na kierownictwo Kliniki Gastroenterologii i Chorób Metabolicznych. Wygrałem go i dzięki temu miałem okazję pogłębić swoją wiedzę w dziedzinie gastroenterologii. Ale nie kusiła mnie ona tak bardzo jak diabetologia, gdyż cukrzyca wydała mi się chorobą, która pozwoli mi wykorzystać to, co przekazali mi moi wspaniali nauczyciele interny, kardiologii i hematologii.

Cukrzyca sprzyja rozwojowi wielu innych chorób albo z nimi, w sposób niezależny, współwystępuje ? myślę między innymi o nadciśnieniu tętniczym, niewydolności serca, chorobie wieńcowej, chorobach hematologicznych i gastrologicznych oraz niewydolności nerek. Mając solidny background internistyczny, znalazłem jednostkę chorobową, która jest ?całą interną?. Wymaga wielokierunkowego postępowania diagnostycznego oraz doboru optymalnego leczenia nie tylko hiperglikemii, ale innych, współistniejących z nią patologii. Jestem przekonany, że w realizacji tego trudnego zadania pomaga doświadczenie lekarskie oraz szeroka wiedza farmakologiczno-kliniczna.

To holistyczne spojrzenie jest pomocne w przypadku cukrzycy?

Tak, jak zresztą w przypadku każdej innej choroby, zwłaszcza przewlekłej. Wiedzę w tym kluczowym elemencie postępowania lekarskiego starałem się przekazać moim współpracownikom i studentom w codziennej pracy klinicznej i działalności dydaktycznej.

Doświadczenie, które uzyskałem przez kilkadziesiąt lat swojej aktywności jako internista i diabetolog, starałem się przekazać w kilku monografiach i kilkudziesięciu artykułach opublikowanych w recenzowanych czasopismach naukowych.

Pierwsza z moich książek dotyczących cukrzycy to ?Wybrane zagadnienia z patofizjologii, diagnostyki i terapii cukrzycy typu 2?. Darzę ją wielkim sentymentem. Następnie zrealizowałem pomysł wydawania serii książeczek w formie kieszonkowej. Opisałem w nich wszystkie leki doustne przeciwcukrzycowe hipoglikemizujące oraz niektóre leki hipotensyjne i gastrologiczne. Cieszyły się one dużym zainteresowaniem lekarzy różnych specjalności. Mieściły się do kieszonki i gdy na dyżurze potrzebny był łyk wiedzy albo lekarz się nudził, to mógł szybko przeczytać i zapoznać się z podstawowymi właściwościami farmakologicznymi i skutecznością terapeutyczną określonego leku np. metforminy, gliklazydu, rozglitazonu, ramiprylu, koenzymu Q10 czy osmoperazolu.

Dzięki połączeniu z farmakologią wie Pan wszystko o właściwościach leków?

Nie, nie wszystko. To jest po prostu niemożliwe. Diabetologia jest rozległą, ciągle rozwijającą się dziedziną wiedzy. Wiem zatem może trochę więcej niż trochę.
Ponieważ koncentrowałem się na farmakologii klinicznej leków przeciwcukrzycowych, powstał pomysł napisania książki, która przedstawiałaby moje przemyślenia w tym obszarze. Zatytułowałem ją ?Racjonalne podstawy stosowania doustnych leków przeciwcukrzycowych?.

Od 2006 roku prowadzę blog zajmujący się nowościami z diabetologii na stronie polpharma.pl. Gdy ukazuje się jakiś interesujący artykuł w renomowanych czasopismach, jak np. Diabetes Care, lub pojawia się nowe, ciekawe badanie naukowe, ja to opisuję, a następnie w komentarzu zajmuję stanowisko i zgadzam się z autorem lub nie. Staram się podejść do przedstawionej tematyki krytycznie ? ale nie krytykancko.

Po 10 latach prowadzenia bloga postanowiłem opublikować moje komentarze w formie książkowej. Ze względu na ogrom materiału musiałem dokonać wyboru najbardziej moim zdaniem interesujących i kontrowersyjnych. Myślałem, że to będzie łatwe zadanie, bo przecież wszystko mam w komputerze, tylko poskładam i książka gotowa. Ale gdy zacząłem czytać artykuły i zamieszczone do nich moje komentarze, które napisałem kilka lat temu, to złapałem się za głowę. Pomyślałem ?Co ja w niektórych z tych komentarzy napisałem. Przecież dzisiaj to już jest zupełnie nie tak!?.

Wiedza naukowa aż tak się zmienia?

Tak! To, co było przed jeszcze niewielu laty kontrowersyjne i niepewne, okazało się prawdą, a to, co wydawało się pewnikiem, wielokrotnie okazało się błędne. Nauka przypomina nieco karuzelę ? jakiś pogląd jest raz na górze, raz na dole. Dokumentują to między innymi wspomniane ?Komentarze diabetologiczne?. Muszę przyznać, że ta książka dała mi niezwykle dużo radości. Niedawno była wiosenna sesja egzaminacyjna z diabetologii. Tuż po jej zakończeniu otrzymałem najcudowniejszą recenzję mojej działalności dydaktycznej. Nie od profesorów, szacownych recenzentów, wybitnych specjalistów, ale od pani doktor (podała swoje imię i nazwisko) z Wrocławia. Napisała ona w mailu: ?Pan profesor mnie nie zna, ale ja Pana Profesora znam, słucham Pana wykładów, a Pana ?Komentarze Diabetologiczne? okazały się bardzo przydatne podczas egzaminu specjalizacyjnego z diabetologii?. Takiej opinii się nie spodziewałem! Do tej pory mam tego maila i chyba będę go miał zawsze.

Za ważne osiągnięcie dydaktyczne uważam ?Podręczny Leksykon Diabetologiczny? ? miałem okazję niedawno celebrować jego czwarte wydanie. Przed kilku laty, będąc na zjeździe ADA (Amerykańskiego Towarzystwa Diabetologicznego), zobaczyłem krótki informator dla pacjentów, w którym zdefiniowano bardzo prosto niektóre pojęcia np. co to jest cukrzyca, do czego służy glukometr itd. Pomyślałem: ?Może zrobię coś takiego dla lekarzy, na trochę wyższym poziomie. Leksykon składa się z trzech zasadniczych części. W pierwszej znalazły się hasła (definicje) ułożone alfabetycznie od A do Z, np. co to jest glukoza, laktoza, aldoza, hemoglobina glikowana, albuminuria itd. W drugiej umieściłem główne wyniki kluczowych badań klinicznych. Czytelnik nie musi czytać dużego artykułu, żeby znaleźć zasadnicze dane dotyczące interesującego go zagadnienia. W trzeciej opisałem najważniejsze odkrycia związane z cukrzycą oraz krótko opisałem wybitne postacie w historii diabetologii. Wiem, że wielu lekarzy, mając możliwość szybkiego powtórzenia wiedzy, korzysta z Leksykonu przed egzaminem specjalizacyjnym. Bardzo się z tego cieszę i skłania mnie to do ciągłego poszerzania jego zawartości. Czwarte wydanie od trzeciego różni się tym, że jest o 100 stron większe i liczy blisko 400 stron. Powstała więc, mówiąc żargonem studenckim, niezła ?knypa?.

A co uważa Pan za swoje największe osiągnięcie jako lekarza?

To, że mam ciągłą potrzebę niesienia pomocy drugiemu człowiekowi. To we mnie było i jestem przekonany, że będzie. Choć czasami są chwile zwątpienia ? jak w każdym zawodzie. Nieraz przecież nie udało się pomóc choremu. A to bardzo boli.

Porusza mnie to, co często widzę w szpitalu: ludzkie cierpienie, beznadzieję ostatnich dni życia. Niestety, w klinice często z tym mamy do czynienia. Teraz na internie hospitalizujemy wiele osób w bardzo zaawansowanym wieku. Ostatnio, podczas obchodu, rozmawiałem o planowanych badaniach i leczeniu z 93-letnią staruszką. W pewnym momencie ta schorowana kobieta schwyciła mnie za rękę i powiedziała: ?Panie doktorze, ja to się już nażyłam, proszę nic nie robić?. Jak coś takiego usłyszę i potem wrócę do domu, to nasuwają mi się gorzkie refleksje na temat ludzkiego życia.

Powtarzam często moim asystentom: ?Pamiętajcie, że człowiek ma zamkniętą przestrzeń ? od urodzenia do śmierci. Szanujcie ten ostatni moment życia człowieka, nie róbcie niepotrzebnych badań, niekiedy bardzo uciążliwych, sprawiających ból i cierpienie, nie prowadźcie daremnej, uporczywej farmakoterapii. Uczcie się z tego, co przekazał Jan Paweł II. W pewnym momencie poprosił sztab opiekujących się nim osób, aby pozostawiły go w spokoju. Odmówił hospitalizacji. Bo życie to jest tak jak ta księga na trumnie papieża. Podmuchy wiatru przewracały kolejne jej strony, aż do ostatniej. Księga zamknęła się ? niczym odchodzące życie.

Panie Profesorze, mówił Pan, że zawsze stawia sobie Pan cele. Jaki teraz przed Panem?

Jaki mam cel? Czuję się trochę jak Adam Małysz, który w pewnym momencie powiedział: ?Jestem dwukrotnym mistrzem świata, czas odejść? i zająć się czymś innym, co da mi satysfakcję. I ja myślę, że jestem w takim momencie życia, że mogę z prawdziwą satysfakcją powiedzieć, że schodzę z pokładu z podniesioną głową i mam już plany na przyszłość.

Ale jeszcze nie przestaje Pan pracować?

Będę pracować, bo zawód lekarza ma to do siebie, że można pomagać chorym bardzo długo. Jest podobno lekarz, który ma 90 lat i nadal pracuje. W USA najstarszy aktywny lekarz ma 100 lat. Ja tak długo pewnie nie dam rady, ale dopóki będę mógł, to będę pracował. Żartuję, że jestem dopiero w połowie aktywności zawodowej.

A co z drugą pasją, czyli sportem? Uprawia Pan jeszcze sport?

Ćwiczę, bo gdybym nie ćwiczył, to już bym zgnuśniał. Sport zawsze lubiłem i kochałem. Lubię też czytać, oglądać sport, przede wszystkim kocham koszykówkę, bo w nią grałem, więc zachwycam się takimi osobami jak LeBron James, który jest absolutnym fenomenem koszykówki. Zdarzyło mi się kilka razy w Stanach Zjednoczonych być na meczu koszykówki zawodowej, to jest dopiero fantazja!

Ale koszykówka nie jest lepsza niż zawód lekarza?

Nothing is better?

Rozmawiała Katarzyna Pinkosz

Artykuł Prof. dr hab. Józef Drzewoski – Lubię wyznaczać sobie cele pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Rozmowa z Katarzyną Dubno, dyrektor Działu Relacji Zewnętrznych i Ekonomiki Zdrowia Grupy Adamed i Adamem Różalskim, KIERownikiem grupy produktów okulistycznych Grupy Adamed.

Jak obchodzą państwo 30-lecie firmy?

Katarzyna Dubno: Obchody 30-lecia Adamedu zainaugurowaliśmy, otwierając nowoczesne Centrum Badawczo-Rozwojowe w Pieńkowie k. Warszawy. Uroczystemu otwarciu towarzyszyła debata ?Inwestycje w innowacyjność szansą na globalizację polskiej gospodarki?, w której uczestniczyli Wicepremier i Minister Rozwoju Mateusz Morawiecki, Wiceminister Nauki i Szkolnictwa Wyższego Piotr Dardziński, Wiceminister Zdrowia ? Krzysztof Łanda, Prezes Urzędu Patentowego RP ? Alicja Adamczak oraz Dyrektor Generalny Grupy Adamed dr n. med. Małgorzata Adamkiewicz. Integralnym elementem obchodów naszego jubileuszu jest także ogólnopolski konkurs dla szkół ponadpodstawowych ?30 laboratoriów na 30-lecie Adamedu?, w którym nagrodą jest wyposażenie szkolnych pracowni naukowych.

Czy z firmy generycznej Adamed stanie się producentem leków oryginalnych?

Katarzyna Dubno: Adamed od samego początku stawiał na innowacje. Dzięki własnej myśli naukowej i własnym patentom, wprowadzane przez Adamed leki przełamały monopol zagranicznych koncernów, a ogromna grupa pacjentów otrzymała dostępne terapie. Przykładowo: na leczenie amlodypiną mogło sobie pozwolić około 75 tys. pacjentów, kiedy pojawił się nasz produkt liczba ta wzrosła do 1,5 mln. Zgodnie z definicją OECD innowacja to zupełnie nowy, a także znacznie ulepszony produkt. W naszych laboratoriach pracujemy zarówno nad lekami oryginalnymi, jak również nad lekami generycznymi z wartością dodaną. Dobrym przykładem takiej innowacji jest lek Grupy Adamed stosowany w terapii astmy i POChP zawierający flutikazon. We współpracy z naukowcami z Politechniki Warszawskiej zmniejszyliśmy cząsteczki substancji aktywnej ? steryd jest podawany w dwukrotnie mniejszej dawce przy zachowaniu tego samego efektu terapeutycznego. Zmniejsza to szanse wystąpienia działań niepożądanych i poprawia compliance pacjenta.

Wyraźnie stawiają państwo na rozwój i współpracę z naukowcami.

Katarzyna Dubno: W 2001 roku powstało nasze pierwsze centrum badawczo ? rozwojowe. Od tego czasu na badania wydaliśmy już 900 mln złotych. Byliśmy też pionierami w Polsce jeśli chodzi o konsorcja naukowo-przemysłowe. Pierwsze konsorcjum założyliśmy z Uniwersytetem Jagiellońskim, w tej chwili jest ich 17
? pracujemy z większością uczelni medycznych w kraju, a także z instytutami zagranicznymi.

Jak wygląda aplikacyjność tych prac? Czy te badania faktycznie kończą się wdrożeniami? Czy udaje się połączyć świat nauki ze światem przemysłu i biznesem?

Katarzyna Dubno: Współpraca świata nauki i przemysłu jest konieczna, aby odpowiadać na kluczowe wyzwania współczesnej medycyny tzn. na potrzeby pacjentów w Polsce i na świecie. Prowadzone przez nas badania z założenia mają dawać możliwość wdrożenia.

Może pani podać przykłady takiej współpracy?

Katarzyna Dubno: Obecnie Grupa Adamed prowadzi trzy projekty w obszarze onkologicznym mi.in. ONCOTRAIL innowacyjny projekt prowadzony w ramach konsorcjum, w skład którego wchodzą: Centrum Onkologii ? Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie (lider konsorcjum), Adamed, Instytut Hematologii i Transfuzjologii, Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego, Instytut Matki i Dziecka. Projekt jest dofinansowany w ramach programu STRATEGMED. Celem projektu jest dalszy rozwój, w tym przeprowadzenie pierwszej fazy badań klinicznych przeciwnowotworowej cząsteczki biotechnologicznej opracowanej przez R&D Adamed oraz powołanie pierwszego w kraju ośrodka badań klinicznych wczesnych faz w onkologii z pełnym zapleczem logistycznym i eksperckim. Jest to przedsięwzięcie unikalne w skali kraju zarówno ze względu na tworzenie zupełnie nowych, nieistniejących do tej pory, struktur organizacyjnych, jak i bardzo wysoki poziom zaawansowania w pracach nad całkowicie polskim lekiem innowacyjnym. Jest to dowód, że nasza długofalowa strategia zaczyna przynosić wymierne efekty. Naszym celem jest konsekwentne poszerzanie portfolio Grupy Adamed, na które już dziś składa się ponad 250 produktów w 14 grupach terapeutycznych.

A jak wygląda oferta okulistyczna Adamedu?

Adam Różalski: Zaczynaliśmy od preparatów przeciwjaskrowych, obecnie mamy ich 6 (Rozaprost Mono, Rozaprost, Latacom, Rozalin, Rozacom, Biprolast), 1 chemioterapeutyk (Monafox), 1 antybiotyk w połączeniu z glikokortykosteroidem (Mybracin), 1 lek przeciwalergiczny (Oftahist), 3 wyroby medyczne stosowane w zespole suchego oka, czyli krople nawilżające (Hialeye Free, Hialeye Free Complex, Hialeye) oraz 2 rodzaje suplementów diety o kompleksowym składzie (Lutezan Omega 3). Planujemy wprowadzanie kolejnych produktów.

Dlaczego postanowiliście państwo inwestować właśnie w okulistykę?

Adam Różalski: Mamy świadomość istotnych potrzeb pacjentów w tym obszarze terapeutycznym, dlatego Grupa Adamed kładzie duży nacisk na dalszy rozwój portfela okulistycznego. Naszym celem jest, aby tak jak w przypadku innych terapii, produkty okulistyczne były powszechnie dostępne dla pacjentów i dawały okulistom możliwość odpowiadania na wszystkie potrzeby pacjentów.

Co Grupa Adamed ma do zaproponowania polskim pacjentom w zakresie leczenia jaskry? To poważny problem społeczny.

Adam Różalski: Obecnie, rocznie sprzedaje się o ponad 1,3 mln więcej preparatów przeciwjaskrowych niż w 2008 roku, kiedy wchodziliśmy na ten rynek. Niemal połowa tej liczby to nasze produkty. Mogę więc powiedzieć, że Grupa Adamed przyczyniła się do lepszego leczenia jaskry. Preparaty oryginalne były bardzo drogie, a obecnie cena miesięcznej terapii nie przekracza 10 zł. Mówimy tu o pacjentach w starszym wieku, bardzo często z chorobami współistniejącymi. Przystępna cena ułatwia im skuteczne leczenie. Poza tym rozwijamy leki złożone. Pacjentom łatwiej jest stosować jeden preparat, zamiast dwóch. Eliminujemy w ten sposób ryzyko pomyłki i wypłukiwania leku. Dziś nie ma powodu, żeby nie stosować się do zaleceń lekarza i skutecznie leczyć jaskrę.

Dlaczego wasze produkty zyskały taką popularność? Czym się wyróżniają?

Adam Różalski: Wysoka jakość produktów zapewniająca skuteczność i bezpieczeństwo terapii została potwierdzona przez okulistów, którzy od lat z przekonaniem stosują nasze preparaty. Na przykład preparatów zawierających dorzolamid, takich jak Rozalin czy Rozacom dostarczyliśmy polskim pacjentom powyżej 2,5 miliona butelek i ta liczba systematycznie rośnie, podobnie jak preparatów z latanoprostem ? Rozaprost czy Latacom. To najlepsza rekomendacja. Nasze preparaty mają wartość dodaną ? jako pierwsza i jak dotąd jedyna polska firma wprowadziliśmy latanoprost całkowicie wolny od konserwantów czy substancji pomocniczych, które mogą powodować rozmaite działania niepożądane. Innym przykładem innowacyjnego podejścia jest wprowadzenie do obrotu kropli nawilżających bez konserwantów z hialuronianem sodu w stężeniu 0,4% w wygodnej, miękkiej buteleczce (Hialeye Free 0,4%). Wprowadzamy do obrotu większe opakowania wszystkich naszych leków przeciwjaskrowych, zawierające trzy butelki ? badania wskazują, że stosowanie dużych opakowań, w przypadku chorób przewlekłych poprawia compliance.

Grupa Adamed to druga co do wielkości polska firma farmaceutyczna. Mają państwo ambicje globalizacji biznesu. Jakie rozwiązania prawne pomogłyby w rozwoju firmy? Dlaczego warto wspierać polski przemysł farmaceutyczny?

Katarzyna Dubno: Krajowy przemysł farmaceutyczny zapewnia bezpieczeństwo lekowe Polaków, stymuluje wzrost gospodarczy i jest motorem innowacyjności polskiej gospodarki. Według raportu DELab Uniwersytetu Warszawskiego, koszt refundacji leków producentów krajowych, niemal w 100% zwraca się w podatkach i opłatach odprowadzanych przez tych producentów do budżetu państwa. Zyski inwestujemy w badania i rozwój. To też jest element odpowiedzialności społecznej. Mamy głębokie przekonanie, że gospodarki krajów są tak silne jak firmy, które je tworzą. Dlatego promujemy rozwiązania stymulujące rozwój, wzorowane na regulacjach w krajach o wysokim stopniu innowacyjności.

Rozmawiał Jakub Kujałowicz

Artykuł Wartość dodana pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Konkurs im. prof. Zbigniewa Religi, organizowany przez Fundację Dzieciom ?Zdążyć z Pomocą? to trzy wyjątkowe nagrody. Właśnie rusza druga edycja. Nagroda jest zaszczytna, zwycięzca otrzyma m.in. tytuł: Wyjątkowy Lekarz.

Nagrody będą trzy, zwycięży ?Wyjątkowy Lekarz?, ale również ?Wyjątkowy Rehabilitant? i ?Wzorcowa Placówka Służby Zdrowia?. Nominacji dokonują rodzice i opiekunowie podopiecznych Fundacji. Laureatów wyłania Kapituła Konkursu, której przewodniczącą jest Anna Wajszczuk-Religa.

Fundacja Dzieciom ?Zdążyć z Pomocą? ma ponad 24 tysiące podopiecznych, chorych i niepełnosprawnych dzieci, dla których kontakt ze służbą zdrowia jest smutną codziennością. W trakcie choroby i niepełnosprawności rodzice i dzieci stykają się z wieloma lekarzami, rehabilitantami i placówkami medycznymi.

?Medal im. prof. Zbigniewa Religi, patrona Fundacji, wspaniałego lekarza i szlachetnego człowieka, to według nas doskonały sposób uznania godnych naśladowców profesora. Nominowanie lekarza, rehabilitanta lub placówki medycznej to najlepsza forma podziękowania za empatię i oddanie małym pacjentom? ? tłumaczy Stanisław Kowalski, prezes Zarządu Fundacji Dzieciom ?Zdążyć z Pomocą?.

Pierwsza, ubiegłoroczna edycja konkursu, cieszyła się dużym zainteresowaniem wśród rodziców i opiekunów. Nagrodzony medalem prof. Zbigniewa Religi został m.in. wybitny dziecięcy transplantolog prof. Piotr Kaliciński i kardiochirurg dziecięcy prof. Bohdan Maruszewski.

Druga edycja konkursu rozpoczęła się na początku maja 2014 roku, do końca czerwca tego roku trwać będzie przyjmowanie nominacji do nagród w trzech kategoriach ? lekarza, rehabilitanta i placówki służby zdrowia. Uroczyste rozstrzygnięcie konkursu odbędzie się w drugiej połowie 2014 roku.

Fundacja Dzieciom ?Zdążyć z Pomocą?

Otacza opieką ponad 24 tysiące chorych i niepełnosprawnych dzieci z całej Polski. Pozyskuje fundusze na ich leczenie i rehabilitację, zakup lekarstw, sprzętu medycznego, pomocy edukacyjnych oraz na inne specjalne potrzeby. Fundacja prowadzi dla podopiecznych dwa bezpłatne ośrodki rehabilitacji. W najbliższym czasie otwiera trzeci, w którym będzie aktywizować zawodowo podopiecznych u progu dorosłości.

Artykuł Wyjątkowy Lekarz – II edycja konkursu rozpoczęta pochodzi z serwisu Świat Lekarza.