Bożena Stasiak otrzymała Wyróżnienie Specjalne za cykl książek o medycynie. Stowarzyszenie Dziennikarze dla Zdrowia doceniło walory edukacyjne książek i prostotę przekazu. Bożena Stasiak zapowiada kolejne książki!

Red. Bożena Stasiak otrzymała wyróżnienie specjalne za cykl książek o medycynie, charakteryzujących się wysokimi walorami informacyjnymi i przystępnością przekazu trudnych zagadnień medycznych.

? Tym razem w konkursie Dziennikarz Medyczny Roku 2022, organizowanym przez Stowarzyszenie Dziennikarze dla Zdrowia, otrzymałam wyróżnienie specjalne za cykl książek o zdrowiu, w uznaniu za aktywne szerzenie wiedzy na temat profilaktyki i leczenia, także w tej postaci. Bardzo mnie to cieszy i zarazem mobilizuje do dalszej aktywności na tym polu. Tak więc, kolejne książki w drodze, a pomysłów nie brakuje! ? zapowiada Bożena Stasiak.

Redaktor Bożena Stasiak, dziennikarka medyczna, autorka licznych poradników i książek o tematyce zdrowotnej (m. in. ?Pandemia, dzieje zarazy?, ?Bitwa z rakiem, terapie i antyterapie?, ?Listy intymne, zwierzenia Polaków?, ?Nowa sztuka kochania?, ?Dobranoc, poradnik zdrowego snu?, prowadząca w telewizji internetowej cykl edukacyjny ?Sex to ja?, nie boi się żadnych wyzwań.

Jest autorką nowej formuły ceremonii Nagrody Zaufania Złoty Otis. Prowadziła również sesję ekspercką Świata Lekarza na portalu pacjenci.pl, licznie odwiedzaną przez Czytelników.

Od lat wspiera tworzenie pionierskich przekazów medialnych, promujących zdrowie. W planie dalsze projekty, także książki, jak również całkiem nowy projekt z zakresu edukacji seksualnej.

Nagrody i wyróżnienia zostały przyznane podczas konferencji noworocznej Stowarzyszenia Dziennikarze dla Zdrowia, jednocześnie z ogłoszeniem wyników konkursu Dziennikarz Medyczny 2022 roku.

Gratulujemy!

Artykuł Bożena Stasiak ze Świata Lekarza z wyróżnieniem specjalnym. Za książki o medycynie pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Redakcję tworzy małe grono dziennikarzy, ale mamy wielu współpracowników, przyjaciół i partnerów, którzy są naszymi dobrymi duszami i pomagają nam w przygotowywaniu magazynu. ? Cieszę się, że ?Świat Lekarza? nie tylko relacjonuje postępy w medycynie, ale też wprowadza nowe tematy i działania do ochrony zdrowia ? mówi Paweł Kruś, wydawca. ? Mamy bardzo twórczy Zespół Redakcyjny i komfort, że wszystkie nasze pomysły oceniają prof. Waldemar Wierzba lub prof. Aleksander Sieroń. Jesteśmy grupą ludzi, którzy robili i robią to, czego od zawsze ?zrobić się nie da?. Jestem w niej i mam satysfakcję.

PROF. DR HAB. N. MED. WALDEMAR WIERZBA ? REDAKTOR NACZELNY ?ŚWIATA LEKARZA?

Prof. Wierzba jest absol­wentem dwóch uczelni: Wydziału Elektroniki Poli­techniki Warszawskiej oraz Wydziału Lekarskiego Aka­demii Medycznej w Warsza­wie. W 1995 r. uzyskał tytuł naukowy doktora nauk me­dycznych, a w 2019 r. w In­stytucie Centrum Zdrowia Matki Polki w Łodzi stopień doktora habilitowanego, w 2021 r. został profeso­rem zwyczajnym nauk medycznych. W latach 1993- 2019 prof. Wierzba pełnił wiele funkcji w sektorze ochrony zdrowia. Tworzył m.in. Urząd Rejestracji Pro­duktów Leczniczych, Wy­robów Medycznych i Produktów Biobójczych, Biuro Rozliczeń Międzynarodo­wych oraz Agencję Oceny Technologii Medycznych, której był pierwszym pre­zesem. Kierował zespołem ponad 400 ekspertów opracowujących koszyk świad­czeń gwarantowanych. Od lutego 2018 r. do listopada 2019 r. pełnił funkcję dyrek­tora Departamentu Zdrowia MSWiA. Od 2019 r. dyrek­tor CSK MSWiA w Warsza­wie. Jest rektorem Akademii Humanistyczno-Ekonomicz­nej w Łodzi. Opublikował (jako autor i współautor) ponad 160 publikacji na­ukowych i popularnonauko­wych w dziedzinie medycyny i nauk o zdrowiu.

Od pierwszego numeru pełni funkcję redaktora na­czelnego magazynu ,,Świat Lekarza?. Swoją wiedzą dzie­li się z Redakcją, pozwala nam na niesforne myśli, je­śli widzi w nich pozytywny potencjał.

W wolnych chwilach zaj­muje się swoimi kolekcja­mi znaczków, monet i map przedwojennych. Lubi lek­koatletykę i? motoryzację. W czasie urlopów zwiedza świat.

PROF. ALEKSANDER SIEROŃ ? PRZEWODNICZĄCY RADY NAUKOWEJ

W 1970 r. ukończył studia na Wydziale Elektrycznym Politechniki Śląskiej i pod­jął pracę jako asystent w Ka­tedrze Biofizyki Śląskiej Akademii Medycznej. Pod­jął również studia medycz­ne, interesował go bowiem wpływ pola magnetyczne­go na organizm człowie­ka. Dyplom lekarza uzyskał w 1977 r. Jest specjalistą z zakresu chorób wewnętrz­nych, kardiologii, angiologii, hipertensjologii oraz bal­neologii i medycyny fizykal­nej. Jako pierwszy w Pol­sce i jeden z pierwszych w świecie stworzył podwa­liny naukowe pod zastoso­wanie zmiennych pól magnetycznych w medycynie. Jego wynalazki znalazły za­stosowanie m.in. w leczeniu bólu, przyspieszeniu goje­nia ran i złamań. Urządzenie do magnetoterapii, którego współtwórcą jest prof. Sie­roń, używane jest w szpita­lach niemal na całym świe­cie. Urządzenie do leczenia trudnych ran, w tym sto­py cukrzycowej, za pomocą tlenu o podwyższonym ciśnieniu oraz ozonu, uznano w 2014 r. za najlepszy euro­pejski wynalazek na bruksel­skich targach ?Brussels In­nova?. Prof. Sieroń zajmuje się również metodami dia­gnostyki i terapii fotodyna­micznej za pomocą świa­tła o określonej długości fali, pomocnymi w choro­bach nowotworowych oraz przewlekłych stanach zapal­nych. W Śląskim Uniwersy­tecie Medycznym stworzył Ośrodek Diagnostyki i Tera­pii Laserowej Nowotworów. Aktualnie jest profesorem badawczym Uniwersytetu Jana Długosza w Częstocho­wie i jego Prorektorem ds. Medycyny i Nauk o Zdrowiu. Jest dwukrotnie Doktorem Honoris Causa (Ukraina i Polska) oraz Profesorem Honorowym Politechni­ki Śląskiej. Drugą kadencję jest Krajowym Konsultan­tem w Dziedzinie Angiologii. Jest prorektorem Wydziału Medycyny i Nauk o Zdrowiu Uniwersytetu Jana Długosza w Częstochowie.

Był ?końskim? kaskade­rem i dublerem na planie filmowym.

Inspiruje naszą Redakcję do ciągłych zmian, tępi bez­litośnie rutynę, jeśli w nią popadamy. Jego nocne roz­mowy z Wydawcą na uli­cy Jesiennej w Katowicach zawsze są zapowiedzią nowych wyzwań intelektual­nych, które opiszemy na ła­mach. Pasjonat konkretnych wypowiedzi.

PROF. JERZY WOY-WOJCIECHOWSKI, UCZESTNIK RADY NAUKOWEJ

Prof. Jerzy Woy-Wojcie­chowski jest lekarzem, spe­cjalistą ortopedii, traumato­logii i med. nuklearnej. Jako pierwszy w kraju stosował izotopy w badaniach kości, za co go nagrodzono (A. Ju­rzykowski Prize, NY 1996 USA). Jest autorem 130 prac naukowych i ponad 750 publikacji o zdrowym stylu życia (książka ?Poczy­tanki zdrowotne?, Radio ZET, ?Świat Lekarza? i inne). Był prezesem Towarzystwa Lekarskiego Warszawskiego (10 lat) i 30 lat pełnił spo­łecznie funkcję prezesa ZG PTL (od 2015 r. jest Pre­zesem Honorowym). Z jego inicjatywy Jan Paweł II zo­stał Honorowym Członkiem PTL. Jest współtwórcą od­rodzonych izb lekarskich w Polsce. Przyczynił się do utworzenia ?Domu Lekarza Seniora? dla około 120 le­karzy emerytów. Przez 5 lat przewodniczył Komitetowi UNICEF i od wielu lat jest prezesem Rady Fundacji im. J. hr. Potockiego (opła­ca udział w kongresach on­kologii i ftyzjatrii). Jest au­torem nagrodzonej książki ?Którędy do medycyny?, a także ?Opowieści lekarza?, ?Śpiewający konsyliarze?, ?Jan Paweł II i medycyna?, ?Misjonarze zdrowa?, ?Q pa­mięci?, ?Moje Towarzystwo? Skomponował ponad 200 piosenek, w tym ?Goniąc Kormorany? dla P. Szcze­panika, a także piosenki dla I. Santor, M. Rodowicz i pieśń dla Jos? Carrerasa, nagraną na CD z Filharmo­nikami Wiedeńskimi. Jest kompozytorem ?Hymnu Le­karzy?. Otrzymał także na­grodę z rąk JE Kardyna­ła Karola Wojtyły za pieśń? ?Wśród licznych dróg czło­wieczych?. Jest Kawalerem Maltańskim. Uhonorowany m.in. Krzyżem Komandor­skim z Gwiazdą OOP oraz najwyższym medalem PTL ? Gloria Medicinae.

JOANNA SIERPIŃSKA ? PREZES ZARZĄDU

Absolwentka historii na Wy­dziale Humanistycznym Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. Po studiach wyemigrowała i wróciła do Polski w 1992 r. Od tego czasu zawodowo związana z mediami i pra­są. Od 2003 r. pełni funkcję prezesa zarządu Media TV Plus. Reprezentuje wydaw­nictwo na zewnątrz, pro­wadząc sprawy firmy, dba o ciągły rozwój i nadzoruje finanse.

Jej pasją jest zielarstwo i ogrodnictwo permakultu­rowe. Pisze ikony.

ANNA ROGALA, Z-CA RED. NACZELNEGO MAGAZYNU ?ŚWIAT LEKARZA?

Dziennikarka, redaktorka, której pasją jest tworzenie magazynu. ?Światem Leka­rza? zajmuje się od pierw­szego numeru.

? Ania pisze każde wy­danie jak partyturę sym­fonii ? mówi Paweł Kruś. ? Rzadko coś zmieniam, bo w jej kompozycji po prostu słychać muzykę. Mistrzyni układania finałów, tego cu­downego wyciszenia emo­cji tętniących w środku każ­dego numeru i mocnych uwertur. Autorka ostatnich stylizacji okładek ? zaska­kujących jak choćby mura­le antysmogowe.

Od ponad 20 lat zwią­zana z szeroko pojętą te­matyką medyczną. Autor­ka artykułów i wywiadów z ekspertami z różnych dziedzin medycyny. Zaan­gażowana w szereg akcji dotyczących profilaktyki or­ganizowanych przez Insty­tut Nagrody Zaufania ?Zło­ty OTIS?.

Koordynuje pracę re­dakcji, zajmuje się bieżący­mi numerami magazynów, czuwa nad całym procesem wydawniczym i terminowo­ścią wykonywania zadań.

Stosuje się do zasad zdrowego stylu życia, dba o dietę i codziennie space­ruje. W wolnych chwilach m.in. czyta biografie.

KATARZYNA PINKOSZ ? Z-CA REDAKTORA NACZELNEGO

Absolwentka polonisty­ki i podyplomowych stu­diów Żywienie i Zdrowie. W ?Świecie Lekarza? jest za­stępcą redaktora naczelne­go i redaktor prowadzącą ?Świat Lekarza 3D?, prze­prowadza wywiady, pisze na tematy związane z ochroną zdrowia, prowadzi debaty redakcyjne.

Jej artkuły na tematy me­dyczne ukazywały się rów­nież m.in. we ?Wprost?, ?Do Rzeczy?, ?Gościu Niedziel­nym?, ?Mamo, to Ja?, ?Tygo­dniku Solidarność?. Za pra­cę dziennikarską otrzymała m.in. Srebrny Krzyż Zasłu­gi, Kryształowe Pióro, Złoty OTIS, Nagrodę św. Kamila, Sowę Onkologiczną, tytuły Dziennikarza Medycznego Roku, wyróżnienie Sukces Roku w Ochronie Zdrowia.

Jest autorką i współau­torką książek, m.in. ?Covido­we twarze szpiczaka?, ?Pół wieku diabetologii polskiej. Rozmowy z Mistrzami?, ,,Jak Motyl. Odczarować mity. Lekarze i pacjentki o życiu z rakiem jajnika?, ?Wybudze­nia. Powrót do życia. Pol­skie historie?, ?O dwóch ta­kich. Teraz Andy?.

Na co dzień propagu­je zdrowy styl życia i odży­wiania; pasjonuje się histo­rią i medycyną, a w wolnych chwilach wędruje po gó­rach.

Niezwykła wrażliwość red. Pinkosz sprawia, że szacunkiem darzy ją całe środowisko ochrony zdro­wia, a bohaterowie jej wy­wiadów najczęściej od­krywają swoje ludzkie, publicznie nieznane, stro­ny. W sposób niepowtarzal­ny, bardzo subtelny prowa­dzi debaty i konferencje. Jak ona to robi, że wszyscy jej słuchamy?

BOŻENA STASIAK

Absolwentka lingwistyki stosowanej i dziennikar­stwa podyplomowego na Uniwersytecie Warszaw­skim oraz Germanistik-Jo­urnalistik na Uniwersyte­cie w Lipsku. Od ponad 25 lat zajmuje się proble­mami medycyny i szero­ko rozumianego zdrowia, także seksualnego. Kilkanaście lat prowadziła ko­lumnę ?Intymności? w ?Su­per Expressie?. Jej teksty ukazywały się m.in. w ?Ga­zecie Farmaceutycznej?, ?Wprost?, ?Do Rzeczy?, w ?Tele Tygodniu?, gdzie prowadziła ?Encyklope­dię Zdrowia?. Od ośmiu lat współpracuje z miesięczni­kiem ?Świat Lekarza?.

Jest autorką bądź współ­autorką poradników me­dycznych, m.in. ?Jak sku­tecznie rzucić palenie? oraz autorką książek, m.in.: ?Listy intymne. Zwierze­nia Polaków?, ?Bitwa z ra­kiem. Terapie i anyterapie?, ?Dobranoc. Przewodnik po zdrowym śnie?, oraz współ­autorką książki ?Cukrzyca. Wszystko, co musisz wie­dzieć, żeby planować zdro­we życie?.

Otrzymała wiele na­gród i wyróżnień w kon­kursach organizowanych m.in. przez Stowarzyszenie Dziennikarze dla Zdrowia, konkursie Kryształowe Pió­ro, Złoty Otis oraz w konkursie Liderzy Medycyny ? kategoria media.

W wolnych chwilach zaj­muje się ogrodem, czyta książki związane z medycy­ną. Kocha Grecję i kuchnię śródziemnomorską: gotuje i wymyśla nowe potrawy.

? Nie ma dla niej zamknię­tych drzwi i niewykonal­nych projektów ? uważa Paweł Kruś.

MARIUSZ SŁOMKA, DYREKTOR DS. WYDAWNICZYCH

Od 16 lat związany z branżą medyczną i farmaceutycz­ną. Współtwórca magazynu ?Świat Lekarza? oraz inter­netowego wydania ?Świata Lekarza 3D?, które powsta­ło na początku pandemii w 2020 r. Współorganiza­tor wielu debat redakcjach i Gali Nagrody Zaufania Zło­ty Otis.

Tworzy plany finanso­we, opracowuje i aktualizu­je strategię rozwoju wy­dawnictwa. Bierze udział w spotkaniach z kluczowy­mi partnerami biznesowymi i przeprowadza negocjacje.
Uprawia kolarstwo szoso­we. Relaksuje się podczas wędkowania w pięknych za­kątkach Polski. Lubi goto­wać i smakować swoje po­trawy.

ANDRZEJ DZIURDZIKOWSKI

Polonista z Uniwersyte­tu Warszawskiego. Praco­wał jako redaktor i wydaw­ca w wielu czasopismach (m.in. ?Express Wieczorny?, ?Komputer Świat?. New­sweek?, ?Polska Times?), pisał scenariusze serialu ?Na Wspólnej?, współtwo­rzył portal ncez.pl Instytu­tu Żywności i Żywienia. Za­wsze interesowało go, jak działają różne urządzenia, więc w artykułach zajmował się popularyzacją na­uki i techniki. Stąd już tyl­ko krok do ciekawości, jak działa organizm człowieka i jak go leczyć.

RYSZARD STERCZYŃSKI

Pochodzi z Poznania, jest absolwentem Uniwersyte­tu im. Adama Mickiewicza. Wiele lat pracował w ?Sztan­darze Młodych?, następnie w ?Ekspresie Wieczornym?, ?Życiu z kropką? i miesięcz­nikach poświęconych zdro­wiu. Jako redaktor naczelny miesięcznika ?Żyjmy dłu­żej? w 2013 r. został laure­atem nagrody Sukces Roku w Ochronie Zdrowia w ka­tegorii Media.

Autor i współautor ksią­żek ?Alfabet Zdrowia? i ?Nowy Alfabet Zdrowia?. Pomysłodawca nagrody ?Ziołowy Oskar?, przyzna­wanej preparatom natural­nym w latach 1992-2003.

Obecnie jako wol­ny strzelec współpracuje z wieloma periodykami me­dycznymi. Wraz z żoną Ha­liną prowadzi blog o zdro­wiu: wszyscyzdrowi.pl

Lubi robić zdjęcia i jeź­dzić na rowerze.

SONIA MŁODZIANOWSKA

Dziennikarka, absolwent­ka dziennikarstwa i medio­znawstwa na Uniwersytecie Warszawskim. Publikowa­ła w wielu czasopismach i serwisach interneto­wych, najczęściej o tema­tyce zdrowotnej. Jej arty­kuły można znaleźć m.in. w ?Świecie Lekarza?, ?Ga­zecie Wyborczej? oraz na portalu Zdrowie i medycy­na ?Wprost?. Należy do Sto­warzyszenia Dziennikarze dla Zdrowia i jest laureatką konkursu ?Dziennikarz Me­dyczny Roku 2021?, gdzie zdobyła II nagrodę w kate­gorii Prasa. Ze względu na osobistą historię chętnie podejmuje działania wśród chorych dotkniętych sko­liozą. Prywatnie uwielbia czerpać z życia garściami ? chętnie podróżuje, lubi las i góry, jest fanką jedze­nia i ma szczęście do ludzi.

GRAŻYNA BOCZKOWSKA

Jest odpowiedzialna za ko­rektę. Zwraca uwagę m.in. na interpunkcję, bo ? jak wiadomo ? jeden mały przecinek może zrobić ogromną różnicę, a medy­cyna wymaga precyzji. Hi­storia sztuki i gra w sno­okera to jej dwie największe pasje.

ANNA STĘPNIAK ? DYREKTOR ARTYSTYCZNY

Grafik, plastyk. Absolwent­ka Wydziału Artystycznego UMCS, dyplom z sitodruku na wydziale grafiki oraz Li­ceum Plastycznego ? spe­cjalizacja formy użytkowe ? zabawkarstwo.

Projektowaniem graficz­nym zajmuje się od po­nad 25 lat. Autorka wielu okładek do muzyki, filmów i książek. Twórca layoutów czasopism, periodyków i materiałów reklamowych. Współtworzyła czasopisma takie jak ?Twoja Komór­ka?, ?TelePRO? oraz wiele czasopism o tematyce me­dycznej: ?Świat Lekarza?, ?Na Zdrowie?, ?Manager Apteki? oraz ?Świat Zdro­wia?, ?Błękitna Wstążecz­ka?, ?Amoena Life?.

Laureatka Konkursu Wydawnictwa Epideixis na wykonanie ilustracji do po­mocy dydaktycznej ?PALE­TA?. Udział w kilku wysta­wach zbiorowych. I tylko jedna wystawa indywidu­alna rysunku i grafiki, ale ? jak twierdzi ? kto wie, co się jeszcze może wydarzyć.

W redakcji ?Świata Leka­rza? od pierwszego nume­ru. Wiele wyzwań. I wiele satysfakcji z ich realizacji.

Nie lubi stagnacji. Pa­sja? Ogród. Kwiaty. Dwa psy i trzy koty.

TOMASZ ADAMASZEK ? FOTOGRAF

Rocznik 1976. Jak sam mówi ? w wieku 8 lat od­krył magiczny świat ob­razu dzięki filmowi ?Lecą żurawie? Michaiła Kałato­zowa. Ta fascynacja pozo­stała mu do dziś. Obser­wator świata zza wizjera aparatu. Kinomaniak, fan jazzu i muzyki klasycznej. Obecnie realizuje się jako tata 3-latka. ? Gdyby ma­lował, byłby porównywal­nym z Witkacym, portreci­stą emocji ? uważa Paweł Kruś.

MACIEJ PINKOSZ

Absolwent inżynierii środo­wiska Politechniki Warszaw­skiej, od 5 lat zajmuje się stronami internetowymi: światlekarza.pl i zlotyotis.pl, ponadto prowadzi me­dia społecznościowe ?Świa­ta Lekarza? (Facebook, Twitter, LinkedIn). Poma­ga w tworzeniu wydania Świata Lekarza 3D oraz zaj­muje się wysyłką poprzez news-letter.

Pomimo wykształcenia inżynierskiego, interesuje się również tematami me­dycznymi. Spośród zagad­nień poruszanych w ?Świe­cie Lekarza? najbardziej interesują go artykuły zwią­zane z systemem ochro­ny zdrowia i farmakoeko­nomią.

Jego hobby to piłka noż­na, książki podróżnicze, a także ekonomia. W czasie urlopów uwielbia zdobywać szczyty polskich gór.

PAWEŁ KRUŚ ? WYDAWCA

Absolwent Wydziału Polo­nistyki Uniwersytetu War­szawskiego. Twórca ty­tułów prasowych (m.in. ?Świat Lekarza?, ?Na zdro­wie?, ?Manager Apte­ki?, ?Zdrowie pod Ręką?), a także scenariuszy filmo­wych, kampanii reklamo­wych i PR. Stworzył Na­grodę Zaufania Złoty OTIS, która w 2023 r. będzie ob­chodziła 20-lecie.

Pochodzi z rodziny lekar­skiej ? matka Anna Korczak-Kruś była pediatrą, ojciec prof. Stefan Kruś ? pato­morfologiem i humanistą, wuj, ksiądz Jan Twardow­ski, był poetą. W życiu Paw­ła Krusia elementy medycz­ne dopełnia wyobraźnia i wrażliwość humanistycz­na. Zapewne to decyduje o oryginalności tworzonych przez niego projektów.

Twórca i organizator społecznych akcji profilak­tycznych, m.in. ?Uwaga ner­ki!?, ?Cukrzyca. Wygrajmy razem!?, ?Sprawdź chole­sterol u dziecka!?, zmienia­jących polską i ukraińską ochronę zdrowia.

Uhonorowany m.in. Na­grodą im. Dr. Władysława Biegańskiego i Srebrnym Krzyżem Zasługi, wyróż­nieniami ?Lider Roku 2012 w Ochronie Zdrowia? i Na­grody św. Kamila, odzna­czony medalami: Stowa­rzyszenia Dziennikarzy Ukrainy, Ukraińskiego Sto­warzyszenia Diabetyków; Zasłużonemu Polskie To­warzystwo Lekarskie. Jego hobby to muzyka i pisma mistyczne oraz me­dyczne i muzyka św. Hilde­gardy z Bingen, i historia średniowiecza. Czyta głów­nie literaturę faktu, poszu­kuje zabytków romańskich w całej Europie, ostatnio odkrył freski w Lubiecho­wej. Pasjonat malarstwa, sztuki eksperymentalnej XX wieku i współczesnych ikon.

Artykuł Poznajmy się! pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Problemy ze wzwodem należą do najczęstszych zaburzeń seksualnych u mężczyzn. I, na co od kilku lat zwracają uwagę lekarze, wyraźnie wykazują tendencję wzrostową. Kiedyś zaburzenia erekcji (ED ? erectile dysfunctions) dotyczyły głównie mężczyzn w dojrzalszym wieku (wiadomo ? ?zużycie materiału?), dziś pojawiają się u coraz młodszych, nawet u? 20-latków! To pokazuje, że wiek stanowi tylko jedną z przyczyn ED.

PSYCHIKA, SERCE, GENETYKA

Kilkadziesiąt lat temu, kiedy sami lekarze niewiele mówili na ten temat, co zresztą wynikało z ówczesnego stanu wiedzy, skupiano się głównie na psychicznym podłożu ED. Dziś o wiele większą rolę przypisuje się czynnikom organicznym, zwłaszcza że to właśnie dysfunkcje erekcji mogą być pierwszym objawem niektórych chorób ogólnoustrojowych, szczególnie niewydolności układu krążenia, nadciśnienia tętniczego, cukrzycy, ale też SM, zaburzeń hormonalnych. Zaburzenia erekcji u pacjentów bez rozpoznanych wcześniej schorzeń sercowo-naczyniowych średnio o pięć lat mogą wyprzedzać pierwszy w życiu incydent wieńcowy. Jest to związane z budową naczyń doprowadzających krew do członka. Ponieważ te, które za to odpowiadają, są bardzo wąskie, bardziej podatne na uszkodzenia przez płytkę miażdżycową, szybciej nią zarastają. Utrudniony przepływ krwi przez te naczynia oznacza, że ciała jamiste w członku nie będą mogły w wystarczającym stopniu wypełnić się krwią i do wzwodu nie dojdzie.

Wiele z tych schorzeń jest wynikiem niezdrowego stylu życia, tak więc zależność między zaburzeniami erekcji a tym, jaki styl życia prowadzimy, jest oczywista. To dlatego najbogatsi starożytni Rzymianie mieli poważne problemy w łóżku, a najsłynniejszy kochanek wszech czasów, Giovanni Giacomo Casanova, przez ostatnie kilkanaście lat swego życia był impotentem. I to pomimo wcześniejszej diety bogatej w produkty sprzyjające łóżkowym wyczynom. Jak wieść niesie, dziennie zjadał po 50 ostryg, każdego ranka omlet z 12 jaj, a w ciągu dnia popijał czekoladę. A zmarł na skutek niedokrwiennej choroby serca.

Ostatnio wśród przyczyn ED coraz częściej zwraca się uwagę na czynniki genetyczne. Naukowcom z Kaiser Permanente Northern California Division of Research udało się bowiem zidentyfikować miejsce w genomie odpowiedzialnym za zwiększone ryzyko zaburzeń erekcji. To miejsce zlokalizowano w pobliżu genu SIM1. Odkrycie to może pomóc w opracowaniu terapii dla tych mężczyzn, którzy nie reagują na obecnie stosowane metody.

?BICZ GÓRSKIEJ WYDERKI? I ?SMOCZA SÓL?

W dawnych czasach różnie sobie radzono z ?niemocą płciową?, a zaburzenia seksualne zdarzały się wcale nierzadko. W leczeniu wykorzystywano znane z medycyny ludowej leki, ale stosowano też mechanoterapię, specjalne treningi (szczególnie w taoizmie, tantryźmie i jodze), niekiedy sięgano po magię i lokalne rytuały. Sztuczne członki, protezy członka, wymyślne konstrukcje zapobiegające jego wiotkości ? to przykłady znane chociażby z wykopalisk. Na Dalekim Wschodzie od stuleci stosowano rozmaite formy masażu, akupresury, akupunktury, wodolecznictwo, z których wiele w leczeniu zaburzeń erekcji jest stosowanych do dziś. W Cesarstwie Rzymskim popularna była maść na zwiotczałego penisa, sporządzana z oliwy i odchodów myszy.

W Chinach poszukiwanym specyfikiem były kości zmielonej wyderki (?bicz górskiej wyderki?), która znana była ze swojej potencji i aktywności seksualnej. Z kolei również uważany za niezwykle skuteczny specyfik, ?piękno drżącego dźwięku?, to preparat przyrządzany z dziewięciu składników, w tym samców larwy jedwabnika i cytryńca chińskiego. W dziele zielarskim ?Bencao wangmu? znajduje się taki oto opis: ?Larwy samca jedwabnika posiadają gorące qi i są pełne męskiego wigoru. Zagęszczają nasienie i wzmacniają yang, powodują, że podczas stosunku nie czuje się zmęczenia?.

Ponadto wierzono w skuteczność ?kulek czerwonego grafitu?, wytwarzanych z krwi menstruacyjnej młodych dziewcząt, zmieszanej m.in. z cynobrem i kadzidłowcem. W jednym z opisów można przeczytać: ?Wybiera się 13-lub 14-letnie piękne i zdrowe dziewczęta, dba się o ich codzienne życie, a gdy przychodzi krwawienie, zbiera się je na jedwabne szmatki lub do naczynia ze złota czy srebra, potem zaś do naczynia ceramicznego. Następnie dodaje pozostałe składniki i, obrabiając termicznie, tworzy się czerwone kulki?. Jednak ich przyjmowanie przez dłuższy czas było szkodliwe, powodowało problemy z oddychaniem.

W epoce Song słynna była ?smocza sól? ? nasienie pozostałe po kopulacji smoków, moczone w soli. Trudne do zdobycia, ale ponoć niezwykle skuteczne. Zażywane regularnie, pomagało w leczeniu impotencji, jak również we wszelkich problemach sypialnianych.

Wielkim popytem cieszyła się przez długie wieki wywodząca się także z Chin ?mikstura pięciu kamieni?. Wyrabiali ją alchemicy, mocno strzegący tajemnicy jej sporządzania. Wiadomo tylko było, że składała się z cynobru, realgaru, miki, kwarcu i stalaktytów, natomiast ich proporcje tylko im były znane. Po jej zażyciu ciało ogarniało takie gorąco, że wręcz płonęło z pożądania, które szło w parze z możliwościami jego zaspokojenia.

Jeden z chińskich cesarzy, znany ze swej męskości, gdy czuł, że ta męskość zaczyna go coraz częściej zawodzić, spożywał napój zwany polującym lwem, sporządzany z duszonej łapy niedźwiedzia, rogu nosorożca i przefiltrowanego moczu jednego z tych zwierząt.

W wielu krajach afrykańskich i dziś leczeniem zaburzeń seksualnych zajmują się ?mundu mugo?, czyli znachorzy. Stosują specjalne rośliny, z których sporządzają środki lecznicze.

Indianie w Meksyku na zaburzenia erekcji podawali również wyciągi z roślin, ale przestrzegali przy tym określonych magicznych rytuałów, co w pewnym sensie można uznać za zalążek psychoterapii.

W wielu dalekowschodnich praktykach seksualnych znaleźć można ?mechaniczne? sposoby, które raczej miały w przyszłości przeciwdziałać niemocy płciowej niż działać doraźnie. Np. już kilkuletnim chłopcom, jeszcze przed okresem dojrzewania, zalecano rozciąganie prącia. To zadanie należało do ojca lub starszego męskiego opiekuna. Zwykle taki szczególny rodzaj masażu trwał ok. 5-10 minut. Uważano, że nie tylko poprawi wydolność seksualną, ale sprawi, że członek będzie dłuższy i wydatniejszy. Później okazywało się jednak, że ta metoda nie przynosi oczekiwanych rezultatów.

O wiele bardziej skuteczna była metoda ?dodawanie wewnątrz?, wywodząca się z praktyk Dalekiego Wschodu. Polegała na tym, że z gałązek kasji, suszonego imbiru, pieprzu syczuańskiego i strąków igliczni japońskiej, po rozdrobnieniu i wymieszaniu z kleikiem ryżowym, sporządzano kulki, które mężczyzna przed stosunkiem kładł sobie na podbrzusze i mocno wcierał. Po doprowadzeniu do erekcji kulki należało usunąć.

POCZĄTEK NOWEJ ERY

W drugiej połowie XIX w. zaburzenia erekcji próbowano leczyć wszczepianiem miąższu jąder, pozyskiwanych od zmarłych mężczyzn, do krocza mężczyzn z takimi problemami czy podskórnymi iniekcjami własnej krwi, pochodzącej z jąder i własnej spermy. Pojawiały się też pierwsze próby wprowadzania do ciał jamistych członka preparatów w formie iniekcji, ale ze względu na sposób podawania i powikłania terapia ta wówczas nie zyskała powszechnego uznania. Mniej więcej w tym czasie pojawiły się też urządzenia elektryczne, do rażenia prądem członka. A w 1874 roku amerykański lekarz John King opracował projekt pierwszego aparatu próżniowego do usztywniania penisa. Od 1973 roku zaczęły wchodzić na rynek protezy prącia, implantowane chirurgicznie do ciał jamistych.

Przełom w leczeniu zaburzeń erekcji nastąpił w 1998 roku, kiedy do powszechnego stosowania został wprowadzony pierwszy inhibitor 5-fosfodiestazy ? sildenafil, czyli słynna niebieska tabletka. Dziś zaburzenia erekcji leczy się wieloma metodami, poza farmakologią może to być chirurgia naczyniowa czy zabiegi wszczepiania protez. A każda z nich jest wciąż rozwijana.

Bożena Stasiak

Artykuł Zaburzenia erekcji ? leczenie wczoraj i dziś pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

W Polsce każdego roku wykonuje się ok. 9 tys. zabiegów amputacji stopy ? tzw. stopy cukrzycowej, będącej powikłaniem cukrzycy. Ta liczba nie musiałaby być tak dramatycznie wysoka, gdyby chorzy, niezależnie od dostępu do diabetologa, mieli również dostęp do chirurgów podologów, lekarzy zajmujących się leczeniem schorzeń stóp. Tylko że, póki co, takich specjalistów u nas jeszcze nie ma.

– Zmiany na stopach to nie tylko wrastające paznokcie, modzele, odciski, ale też to cały szereg schorzeń, wynikających z chorób ogólnoustrojowych, z którymi pedikiurzystka, nawet doskonała, mogłaby sobie nie poradzić. Niekiedy konieczne są zabiegi, właśnie chirurgiczne, daleko wykraczające poza jej umiejętności ? mówi dr n. med. Wojciech Bichalski, specjalista chirurgii ogólnej. – To np. zmiany na stopach będące skutkiem nieleczonej lub niewłaściwie leczonej cukrzycy, miażdżycy, zakrzepicy i innych chorób naczyniowych. Oczywiście w takich przypadkach na pierwszym miejscu jest zdiagnozowanie i leczenie choroby podstawowej, czyli zadania dla diabetologa, kardiologa, endokrynologa czy jeszcze innych specjalistów. A potem może wkroczyć chirurg podolog, jeśli zajdzie taka konieczność.

– W naszym kraju ta dziedzina, będąca czymś pośrednim między medycyną a kosmetologią, dopiero raczkuje. W Polsce zabiegi z zakresu podologii najczęściej wykonują kosmetyczki po różnego rodzaju kursach. Jest to jednak podologia, którą można by określić jako miękką, nieinwazyjną, czyli podologia kosmetyczna. Natomiast to, czym zajmują się chirurdzy, to podologia medyczna, mówiąc bardziej obrazowo ? podologia krwawa. My, chirurdzy, jesteśmy więc do bardziej inwazyjnych działań w obrębie stopy. Do nas trafiają pacjenci z problemami, z którymi podolog kosmetyczny nie dałby sobie rady.

–  Niewątpliwie możemy mówić o zawodzie podologa, ale raczej nie jestem za tym, żeby to była kolejna wąska specjalizacja chirurgiczna. Już i tak mamy wiele bardzo wąskich specjalizacji w medycynie, co nie zawsze jest dobre dla pacjenta, a i dla lekarza też. Dziś na świecie jest odwrotna tendencja ? żeby ograniczać liczbę specjalizacji medycznych. Natomiast kwestia, jak należy kształcić podologów, wymaga, może nawet nie tyle uregulowania, co doprecyzowania. Jest też jeszcze jedna strona zagadnienia. W obecnej sytuacji do chirurgów trafiają pacjenci, którzy, gdybyśmy mieli odpowiednio wykształconych podologów niekoniecznie lekarzy, wcale nie musieliby do nich trafiać. Tym samym chirurdzy mogliby więcej czasu poświęcić na poważniejsze zabiegi niż np. usuwanie wrastających paznokci.

– Jestem przekonany, że to jeden z zawodów, który ma wszelkie przesłanki, by stać się zawodem przyszłości.  Chociaż nie ukrywam, że środowisko lekarskie może mieć pewne problemy z jego zaakceptowaniem. Uważam, że wraz z rosnącą liczbą chorób cywilizacyjnych, takich jak cukrzyca, miażdżyca, schorzenia narządów ruchu, będzie rosła liczba schorzeń stopy. Siedzący tryb życia, złe nawyki higieniczne, uleganie niezdrowej modzie ? tu mam na myśli niewłaściwe obuwie ? to wszystko będzie przysparzało pracy podologom.

Bożena Stasiak

Artykuł Podolog pilnie poszukiwany pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Katarzyna Pinkosz i Bożena Stasiak otrzymały I nagrodę w konkursie w prestiżowym konkursie Dziennikarz Medyczny 2020 roku. Dziennikarki otrzymały pierwsze nagrody w kategorii Internet i Prasa.

W tegorocznym konkursie Dziennikarz Medyczny Roku 2020 wzięła udział rekordowa grupa ponad 80 dziennikarzy, którzy nadesłali ponad 700 prac w czterech kategoriach: Prasa, Internet, Radio, Telewizja. W dwóch kategoriach dziennikarki Świata Lekarza otrzymały I nagrodę

Katarzyna Pinkosz otrzymała I nagrodę w kategorii Internet za publikacje na stronach swiatlekarza.pl i wprost.pl. Katarzyna Pinkosz jest zastępcą redaktora naczelnego Świata Lekarza, redaktor prowadzącą Świat Lekarza 3D. W Świecie Lekarza przeprowadza m.in. wywiady z ekspertami na temat nowoczesnej medycyny i innowacyjnych terapii. Jest też autorką książek, m.in. ?Wybudzenia ze śpiączki. Polskie historie?, ?O dwóch takich. Teraz Andy?, ?Zdrowe dziecko? Naturalnie!?.

Bożena Stasiak otrzymała I nagrodę w kategorii Prasa za publikacje w Świecie Lekarza i Super Expressie. Bożena Stasiak jest też redaktor prowadzącą sekcji Świata Lekarza na stronie pacjenci.pl. Pasjonują ją tematy związane z innowacyjnymi terapiami. Jest też autorką książek, m.in. ?Pandemia. Dzieje zarazy?. ?Bitwa z rakiem. Terapie i antyterapie.?, ?Zwierzenia Polaków. Listy intymne?.

Konkurs Dziennikarz Medyczny Roku organizuje Stowarzyszenie Dziennikarze dla Zdrowia, w jury konkursu znajdują się m.in. dr n. med. Elżbieta Rusiecka, dr n. med. Monika Madalińska (Lekarze Nadziei), prof. Mariusz Wyleżoł.

Artykuł Świat Lekarza z podwójną pierwszą nagrodą! Konkurs Dziennikarz Medyczny Roku 2020 pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

W wielu schorzeniach dochodzi do takiego uszkodzenia tkanek i narządów, że aby się zregenerować, wymagają one zwiększonej ilości tlenu. Jedną z metod może być wówczas terapia hiperbaryczna. Na czym ona polega i dla kogo jest szczególnie wskazana? Mówi o tym prof. dr hab. n. med. Romuald Olszański, dermatolog, alergolog, specjalista medycyny tropikalnej i hiperbarycznej. To właśnie prof. Romuald Olszański w 1986 roku zapoczątkował hiperbarię tlenową w Polsce.

To metoda wykorzystująca lecznicze właściwości 100-procentowego tlenu, dostarczanego do organizmu w atmosferze podwyższonego ciśnienia atmosferycznego ? 2 ATA lub 2,5 ATA. Dla porównania ? wielkość 1 ATA to ciśnienie atmosferyczne, jakie występuje na powierzchni Ziemi. Oddychanie czystym tlenem przy ciśnieniu atmosferycznym równym 2 ATA powoduje 3-krotny wzrost rozpuszczalności tlenu w osoczu, w porównaniu z oddychaniem powietrzem atmosferycznym. Tlen jest dostarczany pacjentowi do komory hiperbarycznej przez specjalne maski twarzowe. Cała sesja, podzielona na trzy odcinki, trwa ok. 90 min. Pomiędzy nimi występują przerwy, podczas których pacjent oddycha powietrzem.

Terapia w komorze hiperbarycznej, poprzez zwiększanie ilości tlenu do niedotlenionych tkanek i narządów, poprawia krążenie krwi, działa bakteriobójczo i bakteriostatycznie, zmniejsza objętość zatorów gazowych, przyspiesza eliminację tlenku węgla.

Z powodzeniem można ją stosować w przypadku choroby dekompresyjnej, w zatorach gazowych, zatruciach tlenkiem węgla, martwiczych zakażeniach tkanek miękkich, urazach mięśniowo-szkieletowych, urazach wielonarządowych, oparzeniach termicznych, w idiopatycznej głuchocie po urazie akustycznym.

Terapia hiperbaryczna sprawdza się również w popromiennym uszkodzeniu tkanek miękkich, owrzodzeniach odleżynowych, przewlekłych stanach zapalnych kości, zespołach stopy cukrzycowej.

Istnieją jednak przeciwwskazania do hiperbarii. To m.in. przewlekłe zapalenie zatok i ucha środkowego, rozrosty nowotworowe, występowanie drgawek, np. przy padaczce, infekcje górnych dróg oddechowych, ciąża. W tym ostatnim przypadku nie dotyczy to zatrucia tlenkiem węgla. Także stosowanie niektórych leków, np. bleomycyny, doxorubicyny, cis-platyny, wyklucza tę metodę.

Dziś w każdym mieście wojewódzkim znajduje się ośrodek medycyny hiperbarycznej i wykaz schorzeń, w których, w ramach NFZ, pacjenci mogą z tej metody korzystać.

Bożena Stasiak

Artykuł Hiperbaria ? kiedy tkanki i narządy wołają o tlen pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Fragment książki ?Pandemia. Dzieje zarazy? Bożeny Stasiak.

Jedne (plagi) się pojawiały, inne znikały. Jedne nadciągały z siłą wodospadu, siejąc wokół śmierć, inne miały łagodniejszy przebieg, jedne dawały się zwalczyć prostymi sposobami, inne były dużo sprytniejsze. Jedne towarzyszyły ludzkości od zawsze, inne występowały nagle, w postaci przedtem nie obserwowanej.

Są wśród nich i takie, które nadal nam towarzyszą, w prawie nie zmienionej postaci klinicznej i takie, które są wśród nas, ale ich postać kliniczna jest już inna. Albo takie, które są tą samą chorobą, ale jednak jakby nie tą samą, bo spowodował ją zmutowany wirus albo zmutowana bakteria (np. grypa, która wywołują różne podtypy wirusów).

Angielski ekonomista, Thomas Malthus, z początkiem XIX w. w swoim dziele ?Essay on Population?, pisał: ?Nie mam najmniejszej wątpliwości, że jeśliby wprowadzenie szczepień ochronnych zlikwidowało ospę, stwierdzilibyśmy? wzrost umieralności z jakiejś innej choroby?. W ten sposób chciał przekazać, że natura nie znosi próżni i kiedy poradzimy sobie z jedną chorobą, w jej miejsce pojawi się inna. Miał rację, dzięki szczepieniom udało się zlikwidować ospę prawdziwą, ale pojawiły się inne choroby, które, jak niegdyś zarazy, i dziś stanowią dla ludzkości wyzwanie. A czy te inne to na pewno nowe? Być może wcale nie.

KWARANTANNA

Kiedy okazało się, że takie środki zapobiegawcze i terapeutyczne jak np. ogień, okadzanie, puszczenie krwi czy kąpiele w świeżej krwi nie powstrzymują zarazy, zaczęto sięgać po inne sposoby. Chrześcijanie, którzy interpretowali epidemię jako karę za grzechy, organizowali procesje pokutne i błagali Boga o łaskę, za pośrednictwem świętych, patronami chorujących zakaźnie ? św. Sebastiana i św. Rocha. Niektórzy próbowali walczyć z chorobą poprzez zmianę trybu życia. (?)

To w epoce dżumy zaczęto stosować ograniczenie ruchu, kwarantannę, jako sposób na powstrzymanie choroby. Po raz pierwszy wprowadzono ją w 1374 r. we włoskiej Raguzie. Była to kwarantanna morska, mająca zapobiec przywleczeniu dżumy droga morską. Polegała na obserwacji statków, zakotwiczonych w specjalnie przewidzianych do tego miejscach. Według zarządzenia Rady Raguzy okres kwarantanny początkowo miał wynosić trzydzieści dni (trentina). W innych portach została później przedłużona o dziesięć dni, czyli wynosiła czterdzieści dni (quarantina ? stąd dzisiejsza nazwa ?kwarantanna?). W tym czasie rozpowszechniło się przekonanie, że właśnie tyle, czterdzieści dni, maksymalnie trwa przewlekła choroba.

W niektórych miejscowościach przeprowadzano na ten okres całkowitą izolację miast i dotyczyło to nie tylko ludzi, ale też zwierząt, roślin, towarów, co do których istniało podejrzenie, że mogą roznosić zarazę.

CZY KIEDYŚ BĘDZIEMY MOGLI CZUĆ SIĘ BEZPIECZNIE?

Z wieloma chorobami zakaźnymi, z epidemiami i pandemiami, jakie one wywoływały, udało nam się poradzić, chociaż jeszcze w latach 20. ubiegłego wieku praktycznie żadna z chorób wirusowych nie została do końca pokonana. Np. mimo że już na początku XIX w. na świecie pojawiła się szczepionka przeciwko ospie, ta choroba nadal uśmiercała miliony. Niewykluczone, że właśnie dlatego Paul Dekruif, autor ?Łowców mikrobów?, w swojej autobiografii ?The Sweeping Wind? (?Szalejący wiatr?), w roku 1962 pisał; ?Jaki sens miało wówczas, w latach 20. XX w., zabijać się, polując na mikroby, skoro cały postęp, wszystkie nadzieje na ratowanie życia, które tak pięknie roztoczył przed nami nieśmiertelny Pasteur, pozostały niespełnione? (?) Wielkie dni złotego wieku zwycięskich walk z mikrobami przeminęły. Gdzie podziało się proroctwo Pasteura, który twierdził, że nadszedł czas, kiedy potęga nauki zmiecie choroby zakaźne z powierzchni Ziemi? (?) Gdzie podziały się nadzieje na zapobiegawcze szczepionki??.

Zapewne to samo mógłby powiedzieć Edward Jenner, gdyby tylko wiedział, że od czasu odkrycia jego szczepionki do czasu całkowitego pozbycia się wirusa ospy upłynie wiele lat. Jednak on był optymistą. W 1800 r., w cztery lata po stworzeniu przez siebie szczepionki, pisał: ?Mogę z całym przekonaniem pogratulować mojej ojczyźnie i całemu społeczeństwu tego osiągnięcia ? antidotum, dzięki któremu będziemy w stanie zmieść z powierzchni Ziemi chorobę, która co chwila zabija swoje ofiary, chorobę, która od dawien dawna była uważana za najsroższą plagę ludzkości!?

O dżumie, trądzie, polio i innych chorobach, wywołujących niegdyś zabójcze pandemie, dziś co najwyżej czytamy (lub oglądamy) z poczuciem ?jak dobrze, że to nas nie dotyczy?. Czy jednak naprawdę nie dotyczy? Czy drobnoustroje, niszczące ludzkość przed wiekami, zostały naprawdę wytępione, czy może jeszcze gdzieś tkwią uśpione i tylko czekają na sprzyjające warunki, żeby ponownie zaatakować? Część z nich jest przechowywana w laboratoriach (wielkich mocarstw) w celach badawczych, chociaż czy możemy mieć pewność, że w każdym przypadku będzie chodziło o cele badawcze? Z drugiej strony, nawet całkowite zniszczenie zabójczych patogenów, przechowywanych w laboratoriach badawczych, nie daje gwarancji, że nie zostaną one, z pomocą najnowszych zdobyczy nauki, odtworzone albo stworzone na nowo ? być może z jeszcze większą siłą rażenia. Pozostaje też problem nielegalnych źródeł śmiercionośnych patogenów ? naukowcy nie mają wątpliwości, że takie istnieją.

Wyzwanie stanowi i nadal stanowić będzie pojawianie się nowych wirusów i bakterii, a także nowych, nieprzewidywalnych ich mutacji. To dlatego szef amerykańskich Centrów ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (CDC), Robert Retfield powiedział, że na przełomie 2020/21 r. możemy oczekiwać drugiej, jeszcze silniejszej pandemii COVID-19. Do takiego samego wniosku doszedł prof. Herman Goossens, mikrobiolog z Uniwersytetu w Anwerpii, a skłoniły go do tego obserwacje zachowania wirusa SARS-CoV-2. ? Nie zdążyliśmy jeszcze dokładnie poznać tego wirusa i nawet nie wiemy, czy to w ogóle będzie możliwe, gdyż wydaje się on nieprzewidywalny. Nie wiemy, czy jest to wirus sezonowy, czy sam zniknie, czy zostanie z nami na dłuższy czas, czy też nigdy się od niego nie uwolnimy.

Niektóre wirusy, wnikając do komórek żywiciela, nie od razu powodują ich śmierć, ale lokują się w nich, powodując przewlekłe zakażenia, co często przyczynia się do zmiany funkcji komórki, zakłócenia ich pracy. Być może tak też będzie w przypadku nowego koronawirusa. A może się okazać, że ten wirus zablokuje czynności układu odpornościowego poprzez zahamowanie wytwarzania cytokin czy przeciwciał, bez których zwalczanie zakażeń będzie niemożliwe?

Doskonałym przykładem, że są choroby zakaźne, które mogą jeszcze niejednym zaskoczyć, jest grypa, ale niepokój budzą też inne wirusy wywołujące zakażenia dróg oddechowych. Czy badacze, rozpoczynający prace nad wirusem grypy, mogli się spodziewać, że właściwie nie ma jednego wirusa, gdyż może on w tyle postaci mutować, że za każdym razem jest to właściwie inna grypa. Zmienność wirusa grypy jest bowiem szczególna, wyjątkowa. Dlatego mieliśmy tę najsłynniejszą ?hiszpankę?, grypę rosyjską, azjatycką, Hong-Kong? A uodparniając się na jeden typ, występujący w danym sezonie, stajemy się bezbronni wobec tego, który pojawi się w innym sezonie. Na dodatek coraz częściej dochodzi do międzygatunkowych transferów wirusów ? w przypadku grypy dotyczy to ludzi, świń i ptaków wodnych. Takie sytuacje sprzyjają pojawieniu się nowych szczepów wirusów i w rezultacie występowaniu pandemii.

O tym, że grożą nam kolejne pandemie, wirusolodzy są przekonani. Toteż nie zadają sobie pytania: Czy, ale: Kiedy? Natomiast na pytanie: Gdzie? ? mają odpowiedź. Nowe wirusy najprawdopodobniej pojawią się w Azji, w krajach o największym zaludnieniu i powszechnych kontaktach między ludźmi a zwierzętami. To właśnie tam, jak wynika z poprzednich epidemii, wybuchają choroby przenoszone drogą kropelkową. Kolejna pandemia może wybuchnąć, gdy na skutek skoku antygenowego pojawią się nowe szczepy, odmienne od tych występujących w poprzednich latach; gdy w populacji będzie występował wysoki procent osób wrażliwych na nowe szczepy, wykazujących się niskim poziomem lub brakiem w stosunku do tych nowych szczepów; gdy nowe wirusy będzie cechowała duża zdolność do transmisji; gdy będą one miały zdolność do szybkiego rozprzestrzeniania się i wywoływania zakażenia.

Wirusy oddechowe, jak podkreślają eksperci ? wirusolodzy, epidemiolodzy, stanowią szczególne zagrożenie. Bardzo obrazowo ujął to prof. John Oxford z Queen Mary?s College w Londynie: ?Można zaprzestać uprawiania seksu, aby zapobiec rozprzestrzenianiu się HIV. Ale nie można przestać oddychać. Tak więc, o ile nie staniesz się pustelnikiem żyjącym gdzieś w odosobnieniu, wirusy oddechowe zawsze będą stanowić zagrożenie. Ponieważ jest nas coraz więcej, coraz więcej ludzi mieszka w miastach i w coraz większym stopniu kontaktujemy się wzajemnie i mamy kontakt z naszym oddechem i kaszlem, te wirusy i bakterie, które rozprzestrzeniają się w aerozolu, mają fantastyczną szansę i ją wykorzystują?.

E-book ukazał się nakładem Wydawnictwa Harde.
Premiera książki 9 września 2020 r.

Artykuł Plagi naszych czasów pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Różowa wstążeczka to symbol profilaktyki raka piersi, jednej z najbardziej znanych na świecie kampanii związanych ze zdrowiem. Jak ocenia jej potrzebę i skuteczność posłanka Barbara Dziuk, od wielu lat działająca na rzecz zdrowia, zresztą nie tylko kobiet?

– Ta akcja liczy sobie ?30 lat. Jestem jej inicjatorką od prawie 20 lat. Dzięki tej akcji, której życzliwe są media, wiele kobiet wie, jak zareagować w przypadku niepokojących objawów. Panie, i nie tylko one, podczas organizowanych przeze mnie akcji, mogą się zbadać – i to nie tylko w mammobusie. Chętni mogą skorzystać z różnych bezpłatnych badań, od zbadania ciśnienia poprzez testy alergologiczne czy badania przez podologa. W marszu Różowej Wstążeczki wszyscy wspólnie maszerujemy po zdrowie, uświadamiając wszystkim, jak ważna jest profilaktyka zdrowotna, tania i bezbolesna.

– Dane statystyczne pokazują, niestety, że w Polsce zwiększa się zarówno zachorowalność, jak i umieralność na raka piersi. Skąd te wzrastające liczby? Przede wszystkim ze strachu. Choć nasze akcje uświadamiają, że wykrycie zagrożenia na wczesnym etapie nie rujnuje nadziei na dalsze, pełne, radości życie, to jednak wciąż pokutuje obraz okaleczonej kobiety. Kobiety nie wiedzą, że lekarze coraz częściej stosują leczenie jak najmniej inwazyjne, czyli oszczędzające pierś. Trzeba wspomnieć również o lekach nowej generacji, które poprawiają komfort życia i to życie przedłużają.

– Aby tę sytuację poprawić, należałoby wzmocnić kampanie edukacyjne. Ja jestem za wprowadzeniem tematów dotyczących profilaktyki do szkół. To po pierwsze. Po drugie, szczególnie dziewczęta w wieku 12 ? 18 lat powinny być obowiązkowo informowane o zagrożeniach zdrowia i o profilaktyce.

– Konieczne jest ponadto zwiększenie liczby ośrodków specjalizujących się w leczeniu raka piersi. Należy się przyjrzeć, które regiony, ze względu na wyższą liczbę zachorowań i zgonów, szczególnie potrzebują wsparcia i tam utworzyć takie placówki.

– Na dziś jednak należy korzystać z bezpłatnych badań profilaktycznych, które są organizowane właśnie przy okazji Marszu Różowej Wstążeczki. Od początku działalność profilaktyczną nazwałam ?Razem zadbajmy o piękno i zdrowie?, ponieważ te dwie strefy piękna i zdrowia muszą się uzupełniać dla komfortu naszego życia, nie zapominając o jedności ducha i ciała. Optymizm i radość życia pozwala pokonywać nie jedną trudną sytuację zdrowotną i życiową. Do czego zapraszam wszystkie Czytelniczki portalu swiatlekarza.pl.

Bożena Stasiak

Artykuł ?Razem zadbajmy o piękno i zdrowie? pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Zastosowanie leków antyfibrotycznych w COVID-19 powinno zależeć od identyfikacji biomarkerów na wczesnym etapie choroby, jeszcze przed koniecznością zastosowania u pacjentów wentylacji, w celu wykrycia pacjentów o złym rokowaniu, u których może dojść do zwłóknienia płuc i ostrego uszkodzenia płuc.

Od kiedy pojawiły się pierwsze doniesienia na te­mat nowego koronawirusa, rozpoczęły się ba­dania naukowe mające na celu wyjaśnienie jego istoty, sposobu działania, przemieszczania itp. Już pierw­sze obserwacje zwróciły uwagę naukowców na podo­bieństwa głównych czynników ryzyka ciężkiej postaci COVID-19 z czynnikami ryzyka charakterystycznymi dla idiopatycznego zwłóknienia płuc ? IPF (idiophatic pulmo­nary fibrosis). W obu przypadkach jest to wiek (starszy), płeć męska i choroby współistniejące takie jak nadciśnie­nie, choroba niedokrwienna serca i cukrzyca. Te podo­bieństwa wydawały się o tyle istotne, że u najciężej cho­rych zakażonych wirusem SARS-CoV-2, dochodziło do włóknienia płuc. Potwierdziły to m. in. badania eksper­tów z Hiszpańskiego Towarzystwa Chorób Płuc i Klatki Piersiowej (SEPAR) oraz zespołu medycznego z hiszpań­skiego Uniwersytetu Szpitala Wysp Kanaryjskich (HUC). Wystąpienie włóknienia płuc stwierdzano nawet po 6-8 tygodniach od przebycia przez pacjenta zakażenia SARS-Cov-2. Najczęściej dotyczyło to chorych w bardzo ciężkim stanie, którzy byli leczeni na oddziałach intensywnej terapii.

? Wprawdzie większość pacjentów zakażonych SARS-CoV-2 wychodzi z oddziałów intensywnej terapii bez zmian zwłóknieniowych w płucach, jednak istnieje też całkiem spora grupa tych, u których zjawisko zwłók­nienia się pojawia. U wielu osób te niekorzystne zmiany w płucach z pewnością będą trwałe ? powiedział jeden z ekspertów, dr Orlando Acosta. Dodał też, że obec­nie kilka zespołów medycznych z różnych ośrodków na świecie prowadzi badania osób zakażonych wirusem SARS-CoV-2 pod kątem występowania u nich wczesnych zmian zwłóknieniowych w płucach.

IPF A NIEWYDOLNOŚĆ PŁUC

Idiopatyczne zwłóknienie płuc jest chorobą rzadką, za­chorowalność wynosi 6-8 przypadków na 100 tys. Prawi­dłowa struktura pęcherzyków płucnych jest zastępowana produkowaną w nadmiarze tkanką łączną. Prowadzi to do niewydolności płuc, a w konsekwencji do zgo­nu. Do tej pory nie wiadomo, co jest przyczyną scho­rzenia. Wśród różnych hipotez są też i takie, które mó­wią o przebytych ciężkich infekcjach wirusowych, które mogą indukować uszkodzenie nabłonka dróg oddecho­wych. Nie bez znaczenia jest palenie tytoniu i przebywanie w zanieczyszczonym środowisku.

O tym, jak szybko IPF prowadzi do całkowitej nie­wydolności płuc, świadczą liczby: zdrowy 60-latek traci rocznie ok. 30-40 ml pojemności życiowej płuc. To na­turalny proces fizjologiczny, związany z procesem sta­rzenia. Osoba chora na IPF, jeśli nie jest leczona, traci rocznie ponad 200 ml pojemności życiowej płuc. Osoba z IPF, która jest leczona nowymi lekami, traci rocznie ok. 100 ml pojemności płuc.

IPF jest chorobą postępującą, w której czynność płuc nieuchronnie spada, co prowadzi do niewydolności od­dechowej i śmierci. Jedynym skutecznym, jak dotąd, le­czeniem, jest przeszczep płuc. Duża część pacjentów z IPF jest leczona jednym z dwóch dostępnych obecnie leków przeciwfibrotycznych ? pirfenidonem lub nintedanibem, które spowalniają tempo progresji choroby, ale jej nie likwidują. Częstość występowania idiopatycz­nego zwłóknienia płuc rośnie, szacuje się, że dziś cho­roba dotyka ok. 3 mln osób na świecie, jednak chorych będzie przybywać. Zwłaszcza, jak sugerują autorzy arty­kułu w ?Lancecie? (?Pulmonary fibrosis and COVID-19: the potential role for antifibrotoc therapy?) w związku z pandemią COVID-19, gdyż obciążenie zwłóknienio­wą chorobą płuc prawdopodobnie znacznie wzrośnie w grupie pacjentów chorych na COVID-19.

NOWE ZASTOSOWANIA TERAPII PRZECIWFIBROTYCZNYCH

Eksperci wypowiadający się na łamach ?The Lancet? su­gerują, że terapia przeciwfibrotyczna, gdy jest stoso­wana we wczesnych stadiach zakażenia SARS-CoV-2, może mieć znaczące korzyści w zmniejszaniu uszko­dzeń zwłóknieniowych, spowodowanych działaniem SARS-CoV-2. Lekami przeciwfibrotyczynymi, które takie działanie wykazują, jest właśnie pirfenidon i nintedanib (badanie INPULSIS, INBUILD). Mają one różne mechani­zmy działania, jednak obydwa działają na czynniki wzro­stu ? grupę cytokin odpowiedzialnych za nadmierną niekontrolowaną produkcję tkanki łącznej. Obydwa leki są na razie dostępne tylko w postaci doustnej, dlatego nie można ich stosować u pacjentów zaintubowanych i wentylowanych mechanicznie, co wyraźnie ogranicza ich stosowanie u osób z ciężkim COVID-19 na oddziale intensywnej terapii (wziewny preparat pirfenidonu jest w trakcie oceny u pacjentów z COVID-19). Należy też brać pod uwagę ? na co zwracają uwagę eksperci ? że zarówno pirfenidon, jak nintedanib, mogą powodować hepatoksyczność, a zaburzenia czynności wątroby są częste u pacjentów zakażonych SARS-CoV-19.

Do tej pory terapie przeciwfibrotyczne były stoso­wane wyłącznie w przewlekłych zaburzeniach zwłók­nieniowych, głównie w idiopatycznym zwłóknieniu płuc, ale także w postępującej chorobie zwłóknieniowej płuc w zaburzeniach innych niż IPF. Zastosowanie tych te­rapii w COVID-19 powinno zależeć od identyfikacji bio­markerów na wczesnym etapie choroby, jeszcze przed koniecznością zastosowania u pacjentów wentylacji, w celu wykrycia pacjentów o złym rokowaniu, u których może dojść do zwłóknienia płuc i ostrego uszkodzenia płuc. Przed 2019 r. nintedanib i pirfenidon były badane wyłącznie w IPF, jednak coraz bardziej oczywiste staje się, że takich terapii mogą wymagać też pacjenci z inny­mi śródmiąższowymi chorobami płuc, o obrazie podob­nym do IPF. Stąd zainteresowanie naukowców, by wyko­rzystać te leki w zakażeniu SARS-CoV-2.

CORAZ WIĘCEJ NOWYCH ZWIĄZKÓW

W ostatnich latach nastąpił ogromny wzrost liczby związków, ocenianych w leczeniu zwłóknienia płuc, z których wiele mogłoby znaleźć zastosowanie także w terapii COVID-19. Potencjalne terapie przeciwfibro­tyczne mogą mieć korzystny wpływ na leczenie zakaże­nia wirusem SARS-CoV-2 poprzez szereg różnych me­chanizmów, takich jak zapobieganie wychwytywaniu i replikacji wirusa, hamowanie sygnalizacji wirusowej oraz poprzez korzystny wpływ na układ renina-angio­tensyna. Chociaż pozostaje jeszcze wiele do zrobienia, aby te związki można było uznać za bezpieczne, tak­że w kontekście COVID-19, istnieją mocne uzasadnie­nia biologiczne wskazujące, że terapie antyfibrotyczne mogą mieć potencjał jako terapie dla ciężkich postaci COVID-19.

Wielu pacjentów z COVID-19, u których rozwinie się zespół ostrej niewydolności płuc (ARDS) przeżywa ostrą fazę choroby. Część jednak umiera w wyniku postępu­jącego zwłóknienia płuc. Eksperci postulują, by rozwa­żyć każdą potencjalną interwencję przeciwfibrotyczną już w pierwszym tygodniu wystąpienia ARDS.

Rozpowszechnienie zwłóknienia płuc po COVID-19 może ujawnić się dopiero po pewnym czasie, jednak wczesne analizy wykonane u pacjentów po wypisie ze szpitala pokazują wysoki wskaźnik nieprawidłowości zwłóknieniowych. Eksperci na łamach ?The Lancet? po­dają jako przykład analizę z badania 108 pacjentów, z których 51 miało zaburzone przepływy gazowe, a 27 zmniejszoną całkowitą pojemność płuc. Znacznie gor­sze wyniki zaobserwowano u pacjentów z ciężką postacią COVID-19. Podkreśla się, że warto korzystać z doświadczeń poprzednich epidemii SARS i MERS. Jedno z badań kontrolnych pacjentów z SARS wykaza­ło, że u 62 proc. pacjentów wystąpiło zwłóknienie płuc, po średnim okresie obserwacji 37 dni po wypisie ze szpitala. Eksperci podkreślają, że konieczne są dalsze długoterminowe badania kontrolne w celu ustalenia prawdziwej częstości występowania zwłóknienia po COVID-19.

Biorąc pod uwagę skalę pandemii COVID-19 i licz­bę osób wymagających wentylacji inwazyjnej, zwłóknie­nie płuc może stanowić poważny ogólnoświatowy pro­blem. Eksperci na łamach ?The Lancet? podkreślają, że cała społeczność medyczna zajmująca się śródmiąższowymi chorobami płuc, powinna się zjednoczyć, aby zbadać długoterminowe konsekwencje COVID-19 i opra­cować strategie rozwiązania tego problemu, oparte na twardych dowodach naukowych.

Bożena Stasiak

Artykuł Leki antyfibrotyczne w zapobieganiu włóknieniu płuc w trakcie COVID-19 pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Epidemie zmieniały historię. Jednym narodom wychodziło to na lepsze, innym na gorsze. Konsekwencją były nowe układy polityczne, nowe zasady funkcjonowania społeczeństwa, głębokie zmiany w życiu religijnym.

JAK STAROŻYTNY RZYM STRACIŁ SWOJĄ SIŁĘ

W latach 165-180 n.e. imperium rzymskie pod rządami Marka Aureliusza i Lucjusza Werusa szykowało się na podbój ziem leżących na wschód i nawet dużo dalej, regionów zamieszkałych przez plemiona galijskie i germańskie. Żołnierze byli świetnie przygotowani, władcy już planowali, jakie korzyści odniosą ze zdobycia nowych terenów, bo porażki w ogóle nie brali pod uwagę. Stało się jednak inaczej. Podczas oblężenia Selencji nad Tygrysem wśród legionistów wybuchła zaraza, która kładła ich pokotem. Wieść niesie, że przyczyną zarazy była niesubordynacja i chciwość jednego z żołnierzy, który wszedł do świątyni Apollona i przekłuł mieczem złotą szkatułę, licząc na szybkie bogactwo.  Ale zamiast złotych kosztowności ze szkatuły zaczął się wydobywać duszący pył, który błyskawicznie ogarnął ciało złodzieja. Kiedy ten dotarł do obozu, już prawie wszyscy leżeli, ogarnięci gorączką i pokryci krostami oraz ropiejącymi wrzodami. Wielu skręcało się z powodu czarnej, cuchnącej biegunki. Co to była za zaraza, do dziś nie zostało jednoznacznie wyjaśnione. Szybko przemieszczała się na kolejne tereny, dziesiątkując ludność od Persji po Ren, i jeszcze dalej. Najwybitniejszy lekarz epoki, słynny Galen określał ją po prostu jako ?wielką zarazę?, późniejsi lekarze sądzili, że mogła to być ospa lub odra.

Marek Aureliusz, który planował kolejne wyprawy, musiał z nich zrezygnować, gdyż zabrakło mu żołnierzy. Jak najszybciej musiał wydawać nowe edykty, związane z coraz wyższą śmiertelnością wśród mieszkańców. Jednym z nich był edykt, jak zapobiegać przywłaszczaniu cudzych grobów i jak za to karać.

Rzym zaczął się wówczas chylić ku upadkowi, miasto i okoliczne prowincje podały w ruinę. A to jeszcze nie był koniec ?wielkiej zarazy?. Podobna wybuchła w 250 n.e., nazwana plagą Cypriana. Po śmierci Marka Aureliusza i Lucjusza Werusa, którzy też stali się ofiarami zarazy, nastał czas głodu, gdyż nie było komu obsiewać pól, nie rodziły się dzieci, zaczął panować chaos, regres gospodarczy. To wszystko doprowadziło Rzym do tzw. wielkiego kryzysu III wieku.

FANATYZM Z ?CZARNEJ ŚMIERCI?

?Czarna śmierć? do Europy wpłynęła (dosłownie) wraz z wpłynięciem do portu w Messynie (Sycylia) dwunastu galer, których załogi zaraziły się na Krymie. Już po sześciu miesiącach połowa ludności albo umarła, albo uciekła. Pandemia prawdopodobnie zaczęła się w Chinach, w 1333r., wraz z klęską głodu. W 1347r. szalała już we Włoszech, Bizancjum, a poprzez drogi handlowe i morskie docierała do wszystkich zakątków Europy, Bliskiego Wschodu i Afryki Północnej.

Dżuma doprowadziła nie tylko do upadku gospodarczego, ale moralnego. ?Apokaliptyczny wybuch dżumy wstrząsnął ładem moralnym świata? ? donoszono w późniejszych opisach. W wielu regionach torturowano i mordowano marginalne grupy społeczne i etniczne, które uważano za sprawców choroby. Prześladowani byli zwłaszcza Żydzi, którym m. in. zarzucano zatruwanie studni i tym samym wywoływanie zarazy. Powszechne stały się zabójstwa, zamieszki, niszczenie domostw, sklepów. Normy społeczne przestały obowiązywać, zwyciężał wszechobecny fanatyzm.

Epidemia dżumy, jaka nawiedziła w latach 1575-1577 Wenecję, okazała się mniej dramatyczna w skutkach społecznych i politycznych niż poprzednie epidemie. Przede wszystkim władze zadbały o to, żeby odizolować chorych. Do walki z chorobą przeznaczono dwa szpitale, w jednym z nich lokowano chorych i przedmioty ?zakaźne?, w drugim podejrzanych o chorobę i ?podejrzane? przedmioty. Wenecja była wówczas świetnie rozwijającym się ośrodkiem handlowym, dokonywała kroków w tamtym okresie nowoczesnych i wyprzedzających epokę. Poczynania ówczesnych władców Wenecji przez całe następne stulecia były uznane za wzorcowe. Zostali powołani urzędnicy, którzy mieli prowadzić dokładne listy zmarłych na dżumę. Chorych lub podejrzanych o zakażenie przewożono do lazaretów, a ich domy były zamykane. Dzięki tak skrupulatnie prowadzonym statystykom, dziś wiadomo, że w latach 1575-1577 w Wenecji zmarło na dżumę ok. 50 tys. osób.

?HISZPANKA? ? MASOWY MORDERCA

W dziejach ludzkości zdarzało się wiele epidemii i pandemii grypy, i naukowcy są pewni, że to była grypa, a nie inne choroby zakaźne, to tylko ta jedna, z 1918r., nazywana ?hiszpanką?, dokonała tak ogromnego spustoszenia i została uznana za najgroźniejszą. Cechowała ją bardzo wysoka śmiertelność, zwłaszcza wśród osób młodszych, w wieku 20-40 lat (ponad 90 proc. osób w wieku powyżej 65 lat ?hiszpankę? przeżyło) i szybkość rozprzestrzeniania się. Jeden z amerykańskich wirusologów nazwał ją ?nigdy nieosądzonym masowym mordercą? Jakże trafnie!

Na całym świecie grypę z 1918r. nazywa się ?hiszpanką?, mimo że wcale nie zaczęła się ona w Hiszpanii, a prawdopodobnie we Francji. Nazwa wzięła się stąd, że Hiszpania, jako kraj neutralny podczas I wojny światowej, nie cenzurował informacji o szalejącej chorobie i systematycznie je publikował. Tak więc świat o ?hiszpance? dowiedział się z Hiszpanii. Liczbę zmarłych na grypę szacuje się na ponad 20 mln ? więcej niż liczba poległych podczas tej wojny.

Gdyby nie grypa, pewnie inaczej potoczyłyby się wówczas losy armii niemieckiej, która przerzuciła swe siły na front zachodni. Armia niemiecka zgromadzona w tym miejscu była, jak na tamte czasy, ogromna: milion świetnie wyszkolonych żołnierzy, 3000 armat, 37 dywizji piechoty, dodatkowe 30 w odwodzie. Takich sił nie miała ani Francja, ani Wielka Brytania. Pierwsze cztery miesiące to było pasmo sukcesów, Niemcy podeszli pod Paryż. I nagle pojawiła się grypa, która rozprzestrzeniała się w takim tempie, że pod koniec lipca armia niemiecka się załamała.

?Hiszpanką? zaraziło się ponad 20 proc. mieszkańców Ziemi, spośród których ok. 3 proc. zmarło. I to nie tych w podeszłym wieku, lecz młodych, w sile wieku, przedtem całkiem zdrowych.  Liczbę ofiar ?hiszpanki? ocenia się na ok. 20 mln, ale biorąc pod uwagę, że w wielu krajach ? afrykańskich, azjatyckich ? nie sporządzano żadnych statystyk, ta liczba może być nawet od dwóch do trzech razy wyższa. Przy takiej zachorowalności i takiej śmiertelności, w sytuacji, kiedy ?hiszpanka? uśmiercała ludzi w wieku produkcyjnym, załamanie gospodarcze we wszystkich regionach, w których szalała, musiało nastąpić…

Fragment książki Bożeny Stasiak ?Pandemia. Dzieje zarazy?. E-book ukazał się nakładem Wydawnictwa Harde.

Artykuł Bożena Stasiak: Epidemie zmieniały historię. Fragment książki „Pandemia. Dzieje zarazy” pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Red. Katarzyna Pinkosz i red. Bożena Stasiak, autorki znakomitych artykułów publikowanych w ?Świecie Lekarza?, otrzymały ex aequo I nagrodę w kategorii Prasa w konkursie Dziennikarz Medyczny 2019 r. Gratulujemy!

Jury w uzasadnieniu podkreśliło, że nagroda została przyznana w uznaniu wysokiej wartości edukacyjnej oraz rzetelności dziennikarskiej w podejmowaniu trudnych tematów prozdrowotnych, w oparciu o najnowszą naukową wiedzę medyczną. Organizatorem konkursu jest Stowarzyszenie ?Dziennikarze dla Zdrowia?.

Artykuł Świat Lekarza podwójnie nagrodzony pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Red. Bożena Stasiak, współpracująca z magazynem ?Świat Lekarza?, otrzymała tytuł honorowy Ambasadora Czystego Powietrza w Konkursie Stowarzyszenia Dziennikarze dla Zdrowia na Dziennikarza Medycznego Roku 2019. Jury konkursu w uzasadnieniu podkreślilo, że artykuły red. Stasiak na temat zagrożeń zdrowotnych wynikających z zanieczyszczenia powietrza i środowiska były merytorycznie bezbłędne, ponadto prezentowane w niebanalnej formule informacyjnej. Większość z tekstów była prezentowana na łamach ?Świata Lekarza?. Gratulujemy!

Artykuł Red. Bożena Stasiak Ambasadorem Czystego Powietrza pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

W tegorocznym konkursie „Dziennikarz Medyczny 2019” roku Świat Lekarza został wyróżniony podwójnie: red. Katarzyna Pinkosz i red. Bożena Stasiak otrzymały ex aequo I Nagrodę w kategorii ?Prasa? w konkursie Dziennikarz Medyczny 2019 r.

Jury w uzasadnieniu podkreśliło, że nagroda została przyznana w uznaniu wysokiej wartości edukacyjnej oraz rzetelności dziennikarskiej w podejmowaniu trudnych tematów prozdrowotnych, w oparciu o najnowszą naukową wiedzę medyczną.

Organizatorem konkursu jest Stowarzyszenie ?Dziennikarze dla Zdrowia?

Artykuł Świat Lekarza z podwójną nagrodą dla Katarzyny Pinkosz i Bożeny Stasiak pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Jest nam niezmiernie miło, że współpracującym z naszym magazynem dziennikarkom wręczono prestiżowe nagrody dziennikarskie. Red. Katarzyna Pinkosz została uhonorowana tytułem ?Dziennikarz Medyczny Roku 2018? w kategorii prasa, w tej samej kategorii III nagrodę otrzymała red. Bożena Stasiak. Gratulujemy!

Redaktor Katarzyna Pinkosz od ponad 20 lat zajmuje się problematyką medyczną, propaguje zdrowy styl życia i odżywiania. Jest autorką książek: ?Wybudzenia. Powrót do życia. Polskie historie? (reportaże na temat wybudzeń ze śpiączki), ?Niebieska reżyseria ? 15 lat Fundacji Ewy Błaszczyk Akogo??, ?O dwóch takich. Teraz Andy? (wyprawa niepełnosprawnych podróżników na najwyższy szczyt Ameryki Południowej), ?Zdrowie bez antybiotyków. Naturalne metody leczenia dzieci?, współautorką książek ?5 pór roku w kuchni. Apetyt na życie? (historia i pasje dziennikarza PAP Mariusza Wachowicza, który wybudził się ze śpiączki), ?Dźwięki marzeń?.

Za pracę dziennikarską otrzymała wiele nagród dziennikarskich, m.in. Srebrny Krzyż Zasługi, Kryształowe Pióro, Złoty OTIS, Nagroda św. Kamila, Sowa Onkologiczna, wyróżnienie Sukces Roku w Ochronie Zdrowia. Red. Katarzyna Pinkosz od wielu lat publikuje w ?Świecie Lekarza?, a także w tygodniku ?Do Rzeczy?.

Red. Bożena Stasiak problematyką medyczną zajmuje się od ponad 25 lat, od tylu lat jest związana z ?Super Expressem?, na łamach którego publikuje teksty dotyczące szeroko rozumianego zdrowia (także intymnego, prowadzi kolumnę ?Intymności?). Jej teksty ukazywały się w niektórych branżowych czasopismach, m.in. ?Gazecie Farmaceutycznej?, ale też w tygodnikach ?Wprost? i ?Do Rzeczy?, prowadziła ?Encyklopedię Zdrowia? w ?Tele Tygodniu?. Red. Stasiak jest autorką lub współautorką medycznych poradników, np. ?Choroby XXI wieku?, ?Jak skutecznie rzucić palenie?, ?Nowa sztuka kochania?, ?Nie mogę schudnąć, dlaczego??. Od dwóch lat współpracuje z miesięcznikiem ?Świat Lekarza?.

Red. Bożena Stasiak otrzymała wiele nagród i wyróżnień w konkursach organizowanych przez Stowarzyszenie Dziennikarze dla Zdrowia i w konkursie ?Kryształowe Pióro?.

Artykuł Red. Katarzyna Pinkosz i red. Bożena Stasiak – laureatki konkursu dla dziennikarzy pochodzi z serwisu Świat Lekarza.