Choroby przewlekłe i cywilizacyjne oraz zaburzenia psychiczne to coraz większy problem, z którymi zmagają się pracownicy, a w konsekwencji także i pracodawcy. Absencja wpływa na mniejszą wydajność firm i wyższe koszty, a starzenie się społeczeństwa te problemy jeszcze spotęguje. Dlatego Polskie Towarzystwo Postępów Medycyny – MEDYCYNA XXI rusza z darmowym wsparciem dla pracodawców i pracowników

Ciężko pracujący, rzadko chorujący i sporadycznie korzystający ze służby zdrowia – ten portret dwudziesto- czy trzydziestolatków robiących karierę już dawno jest nieaktualny. Starzenie się społeczeństwa sprawia, że pracodawcy znajdują się w diametralnie innej sytuacji niż jeszcze kilkanaście lat temu.

Duża zmiana na rynku pracy

Statystyki mówią jasno: w Polsce ponad 90 proc. przedwczesnych zgonów spowodowanych jest chorobami przewlekłymi i cywilizacyjnymi, którym w większości przypadków można skutecznie przeciwdziałać. Aż 60 proc. dorosłych zmaga się z nadwagą lub otyłością, 62 proc. ma podwyższony poziom cholesterolu, a choroby układu sercowo-naczyniowego odpowiadają za 43 proc. wszystkich zgonów. Dodatkowo 30 proc. populacji doświadcza zaburzeń lub chorób psychicznych.

– To w dużej mierze osoby aktywne zawodowo, co oznacza, że koszty ich niedyspozycji i leczenia ponosi nie tylko społeczeństwo, ale też pracodawcy. Pracodawca ponosi bowiem koszt absencji chorobowej i nieefektywnej obecności w pracy tzw. prezenteizmu i finalnie retencji pracowników. W tej sytuacji niezbędna jest promocja zdrowia i profilaktyka, która kosztuje mniej niż leczenie. Odkryli to bogatsi od nas, a więc jest to też metoda skutecznego oszczędzania środków na ochronę zdrowia – mówi prezes PTPM prof. Krzysztof J. Filipiak, kardiolog i specjalista medycyny wewnętrznej od lat zaangażowany w popularyzację nowoczesnych strategii prewencji zdrowotnej w Polsce.

– Profilaktyka to nie tylko wykonywanie badań (tzw. skrining populacyjny) czyli to, co oferuje nam np. ministerialny program „Moje zdrowie”. To przede wszystkim zmiana stylu życia, prawidłowe odżywianie, aktywność ruchowa, dbanie o prawidłową masę ciała, czyste powietrze i środowiska wokoło nas, zabezpieczenia się przed chorobami, stosowanie szczepień – jednego z największych darów postępu medycyny. Do tego potrzebna jest jednak wiedza – dodaje.

Od równowagi psychicznej po badania i suplementację

Polskie Towarzystwo Postępów Medycyny – MEDYCYNA XXI chce pomóc pracodawcom i pracownikom w profilaktyce oraz dostępie do eksperckiej wiedzy i rusza z ogólnopolską kampanią !NA ZDROWIE. Jej forma została przemyślana tak, by maksymalnie zaangażować i edukować pracowników. Projekt ma charakter całkowicie bezpłatny i wideo-edukacyjny. Treści edukacyjne obejmują szeroki zakres zagadnień – od równowagi psychofizycznej, przez tematykę zdrowia psychicznego młodzieży i osób dorosłych, po uzależnienia i nowoczesne podejście do prewencji chorób, w tym znaczenie badań profilaktycznych, aktywności fizycznej, diety, suplementacji czy szczepień. Przygotowano je w różnych formatach, m.in. jako pigułki wiedzy, rozmowy z ekspertami, debaty oraz wywiady.

Materiały publikowane będą na ogólnodostępnym portalu www.zdrowykanal.pl. Dodatkowo dla dużych pracodawców zatrudniających minimum 250 osób przewidziano uruchomienie spersonalizowanych kanałów komunikacji, co pozwoli lepiej dopasować przekaz do potrzeb danej organizacji.

– O tym, czym jest profilaktyka, a więc zagadnieniom powszechnej „promocji zdrowia” poświęcony jest przedmiot edukacji zdrowotnej w szkołach. Jako lekarze, naukowcy, obywatele uważamy, że powinien być on w szkołach obowiązkowy. Tylko wtedy zmniejszymy chorobowość dorosłych, wychowamy zdrowych i myślących, nie bojących się „szczepień i lokomotyw”, nie wierzących w „płaską ziemię” i „witaminę na raka” obywateli. Tym wszystkim, którzy takiego przedmiotu w szkole nie mieli, ta edukacja i promocja zdrowia również się należy. Szukamy dróg, jak do nich dotrzeć. Jedną z takich dróg jest niewątpliwie pracodawca. Bardzo byśmy chcieli dotrzeć do dorosłych współobywateli poprzez pracodawców, niejako uzupełnić pierwszy ogólnopolski program profilaktyczny „Moje zdrowie” o dodatkową wartość edukacyjną. To zysk dla nas wszystkich – wdrożenie zdrowszego życia, uniknięcie chorób, troska o pracownika – zachęca prof. Filipiak.

Wielki Test

Dla pracowników udział w kampanii oznacza szansę na zdobycie wiedzy, która pomoże im podejmować świadome decyzje zdrowotne. Program sprzyja budowaniu trwałych, pozytywnych nawyków oraz zwiększa świadomość znaczenia profilaktyki i regularnych badań. Lepiej poinformowani i zdrowsi pracownicy to także wymierna korzyść dla organizacji – większa produktywność, niższa absencja i poprawa ogólnego klimatu pracy.
Finał kampanii odbędzie się w formie interaktywnego wydarzenia online – Wielkiego Testu Wiedzy o Zdrowiu, w którym udział wezmą zespoły reprezentujące organizacje zaangażowane w projekt. To nie tylko forma edukacyjnej rywalizacji, ale także okazja do integracji pracowników wokół idei dbania o zdrowie.

Pracodawcy, którzy chcą wziąć udział w kampanii, mogą zgłaszać swój akces do 30 czerwca 2025 roku. Wszystkie szczegóły dostępne są na stronie internetowej kampanii: tutaj.

Artykuł Problemy zdrowotne pracowników to coraz większy problem dla firm. PTPM rusza z bezpłatnym wsparciem dla pracodawców pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Polskie Towarzystwo Postępów Medycyny – Medycyna XXI zaprasza na III edycję ogólnopolskiej konferencji, która odbędzie się 7 czerwca 2025 roku. Wydarzenie zostanie poświęcone najnowszym osiągnięciom w medycynie oraz nowoczesnym kierunkom w opiece zdrowotnej

Motywem przewodnim tegorocznej konferencji jest Tęcza – symbol dynamicznych zmian i różnorodności, które odzwierciedlają rozwój wielu dziedzin medycyny w ostatnim roku.

„A skoro tęcza – jedno z najbardziej fascynujących zjawisk optycznych, wynikające z załamania, rozproszenia i odbicia światła w kroplach wody – odbijamy w poszczególnych sesjach najważniejsze postępy medycyny, których świadkami byliśmy w okresie od poprzedniej konferencji: czerwiec 2024 – czerwiec 2025” – zapowiadają organizatorzy.

Program konferencji został podzielony na sesje tematyczne, którym przypisano właśnie kolory tęczy:

• Sesja Fioletowa – kondycja psychiczna polskich pacjentów i lekarzy, postępy w leczeniu depresji, lęków, nerwic, uzależnień i wypalenia zawodowego.
• Sesja Granatowa – aktualizacje w kalendarzu szczepień dorosłych, m.in. przeciw grypie, COVID-19, pneumokokom, krztuścowi, półpaścowi i RSV.
• Sesja Niebieska – nowości w farmakologii klinicznej, nowe leki, grupy terapeutyczne i wskazania omówione przez prof. Marcina Barylskiego, prof. Krzysztofa J. Filipiaka i prof. Marka Postułę. W sesji poruszony zostanie również temat postępów w leczeniu raka endometrium.
• Sesja Zielona – innowacje technologiczne w prewencji chorób oraz nowe podejścia do zagadnień zdrowotnych.
• Sesja Żółta – „zdrowie na krawędzi” oraz „zdrowie koordynowane”; dyskusje o opiece koordynowanej i specjalistycznej w Polsce z udziałem m.in. konsultantów krajowych.
• Sesja Pomarańczowa – procedury inwazyjne u pacjentów w wieku podeszłym.

Celem konferencji jest przekazanie lekarzom różnych specjalizacji – szczególnie lekarzom POZ – praktycznej wiedzy w pigułce, która umożliwi bieżące śledzenie dynamicznych zmian we współczesnej medycynie.

Konferencja odbędzie się w formule hybrydowej i ma charakter bezpłatny.

Data: 7 czerwca 2025, godz. 9:00–18:50
Miejsce: studio TVIP, Warszawa, al. Krakowska 110/114/B25
Program i rejestracja tutaj

Artykuł III Konferencja Polskiego Towarzystwa Postępów Medycyny – Medycyna XXI: Jak leczyć nowocześnie? pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Podsumowanie roku w polskiej w polskiej ochronie zdrowia 2024

Gdyby chcieć opisać i krótko podsumować rok 2024 w polskiej ochronie zdrowia, warto spojrzeć nie tylko na codzienne bolączki i wady systemu, ale i to, co udało się w tym roku rządzącym wdrożyć. Trudno dokonać rewolucji w trakcie 12 miesięcy bez zabezpieczonych na ten cel dodatkowych środków finansowych, ale trzeba mieć przed oczyma jakąś wizję systemu i cel, do którego zmierzamy.

Odwracanie piramidy świadczeń to hasło odmieniane przez wielu. Nie udało się jej ostatecznie odwrócić – nadal nie znamy szczegółów reformy konsolidacji szpitali, ale wbrew pozorom system powoli się zmienia. Zaryzykowałbym twierdzenie, że system coraz lepiej i skuteczniej funkcjonuje na poziomie opieki podstawowej, a wielka reforma i wdrożenie opieki koordynowanej już powodują, że wiele badań, testów diagnostycznych, trafnych diagnoz i skutecznego leczenia ma miejsce „u podstaw piramidy”. Można się sprzeczać, czy szklanka jest do połowy pusta, czy do połowy pełna, ale doszliśmy do sytuacji, w której już połowa lekarzy rodzinnych ma bardzo szerokie możliwości diagnostyczno-terapeutyczne i bardzo dobrze zabezpiecza podstawowe potrzeby naszych pacjentów.

Dobrze i kompetentnie działa również polskie szpitalnictwo, chociaż rzeczywiście hospitalizacji wciąż za dużo, problem zadłużenia nierozwiązany, a liczba organów założycielskich szpitali przyprawia o ból głowy (szpitale powiatowe – starostów, szpitale marszałkowskie – dawne wojewódzkie, szpitale prezydenckie – miejskie w dużych miastach, szpitale MON, szpitale MSWiA, szpitale nadzorowane przez ministra zdrowia bezpośrednio – instytuty resortowe oraz pośrednio przez rektorów uczelni medycznych – jak dobrze naliczyłem – co najmniej 7 różnych form i różnych problemów).

Piszę o tym, bo boję się, że sama reforma szpitali powiatowych również nie do końca „odwróci piramidę”. Warto jednak zauważyć przy tej „wyliczance”, że najsłabszym ogniwem pozostanie nadal ambulatoryjna opieka specjalistyczna, a niektórzy wieszczą nawet, że przy dobrze działającej medycynie rodzinnej i uzdrowionych szpitalach z zapleczem przyszpitalnych poradni rola tego ogniwa będzie musiała się istotnie zmienić.

Żadnej dużej reformy nie zrobi się bez odpowiednich środków finansowych. To już nie może być 6 czy 7 proc. PKB, ale zapewne przy naszym poziomie rozwoju gospodarczego co najmniej 8 lub 9 proc. PKB. Środków finansowych jest zatem za mało, trzeba mówić o tym głośno i nie bać się postulowania co najmniej 8 proc. PKB na zdrowie w państwie, które za chwilę 5 proc. PKB przeznaczać będzie na obronność.

Środki pochodzić powinny z mądrych decyzji rządzących (na razie środków ubędzie z powodu odwracania nieudanych eksperymentów „polskiego ładu”), z funduszy europejskich wstrzymywanych przez lata, ale powinny również – mogę napisać to niepopularne hasło jako lekarz, bo nie zrobią tego politycy – być elementem racjonalizacji systemu: chociażby poprzez wprowadzenie drobnych opłat za nieodwołane wizyty publiczne, za przepisanie recepty, rewizję założeń refundacyjnych. Jako lekarzowi trudno mi też wypowiadać się „ile zarabiać powinien lekarz”, ale niewątpliwie ustawy o minimalnych płacach w ochronie zdrowia są bólem głowy dla menadżerów i muszą być odpowiednio zmienione.

Z jednej strony to rynek powinien kształtować wycenę pracy lekarza, z drugiej – odpowiednia umowa społeczna powinna sprzyjać powrotowi lekarzy na etaty w publicznej, zreformowanej ochronie zdrowia. Dużo głosów krytycznych wylewa się na wysokość płac lekarzy, zwłaszcza lekarzy kontraktowych, ale nie zapominajmy, że zawód ten funkcjonuje w Polsce cały czas w warunkach deficytu kadr i „europejskiego rynku pracy”. Dobre wynagrodzenia polskich lekarzy zabezpieczają przed ich wyjazdami do innych krajów Unii Europejskiej.

Na horyzoncie widać zresztą rozwiązanie zabezpieczenia kadrowego, przynajmniej w zakresie kadr lekarskich. Bardzo istotnie zwiększyła się liczba studentów medycyny, za kilka lat odczujemy to już w systemie. Większym problemem okażą się braki personelu pielęgniarskiego, innych zawodów medycznych, a wśród lekarzy – odpowiednie zabezpieczenie miejsc szkoleniowych, stażowych, rezydenckich. Rozumiem zatem decyzje Ministra Zdrowia o zmianie kształtu i zadań Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego (CMKP) – to będzie w systemie ważniejsza placówka do realizacji wizji kształtowania opieki zdrowotnej w Polsce niż uniwersytety medyczne.

Czy coś się spektakularnie udało w 2024 roku? Myślę, że zrobiono wszystko to, co można było zrobić natychmiast: ulżono w praktyce, wbrew oporom poprzedniej ekipy rządzącej i jej prezydenta, polskim kobietom w zakresie prawa do aborcji, zwiększono dostęp do awaryjnej antykoncepcji, odradzają się programy in vitro. To, czemu zadano najdotkliwsze ciosy w okresie poprzednich rządów – jak polska transplantologia – odrodziło się rekordowo w minionym roku. Dużo nowych oryginalnych terapii weszło na listy refundowane w onkologii, przyśpieszyły prace nad programami chorób rzadkich. Bardzo wysoko oceniam, obserwując z zewnątrz, aktywność Głównego Inspektora Farmaceutycznego i Głównego Inspektora Sanitarnego, nie bez przyczyny szczególnie ostro atakowanego przez ruchy antyszczepionkowe i denialistów wiedzy. Myślę, że na co dzień nie doceniamy też aktywności Pani Minister Zdrowia w zakresie negocjowania i dialogu społecznego z różnymi grupami zawodowymi ochrony zdrowia, z samorządami zawodowymi. Dużo dzieje się w zakresie budowania wizji funkcjonowania kardiologii, onkologii, psychiatrii – tworzenia sieci i docelowych modeli. To w tych dziedzinach dokonać się może również pełzająca rewolucja, która odmieni nasz system.

Co jest dla mnie największą porażką systemu ochrony zdrowia 2024 roku w Polsce? Może zbyt późne wprowadzanie zakazów dotyczących palenia papierosów i dostępu do e-papierosów przez dzieci i młodzież, może zbyt wolne zmiany w zakresie podległych bezpośrednio ministrowi instytucji – ale to kwestie, które się toczą. Prawdziwą porażką nas wszystkich, i nie jest to już wina Ministerstwa Zdrowia i menadżerów ochrony zdrowotnej, jest kapitulacja w zakresie obowiązkowego wprowadzenia przedmiotu edukacja zdrowotna do szkół. Bez prewencji i profilaktyki nigdy nie odwrócimy piramidy świadczeń, nigdy nie zracjonalizujemy wydatków, nigdy skutecznie nie będziemy walczyć ze znachorami, zabobonami i antyszczepionkowcami. Opowiadanie, że program edukacji zdrowotnej w szkołach ma być fakultatywny i za zgodą rodziców (czy rodzice w szkołach wyrażają też zgodę na naukę o tym, że Ziemia nie jest płaska?) to gwałt na rozumie i pogarda dla ambitnych planów tego przedmiotu. Szczególnie mnie boli, gdy opinie o „fakultatywności przedmiotu” wypowiadają politycy z wykształceniem lekarskim.

Jak zatem podsumować ten rok w ochronie zdrowia? Pomimo wielu narzekań, braku adekwatnych środków finansowych widzę wiele pozytywnych zmian. Myślę, że wypowiedzi wielu ekspertów trafnie opisują, co trzeba zmienić (diagnozy postawiono), pomimo gorących debat i często braku consensusu, już zaczęto wprowadzać elementy racjonalizacji systemu (leczenie rozpoczęto), ale najważniejsze zmiany w systemie – jeszcze przed nami (leczenia jeszcze nie intensyfikowano). Stąd też taki, a nie inny tytuł mojego styczniowego felietonu w 2025 roku.

Prof. dr hab. med. Krzysztof J. Filipiak
kardiolog, internista, hipertensjolog, farmakolog kliniczny, lekarz z ponad 25-letnią praktyką, nauczyciel akademicki, członek Rady Naukowej „Świata Lekarza”

Materiał powstał w ramach nowej rubryki PUNKT WIDZENIA RADY NAUKOWEJ ŚWIATA LEKARZA

Artykuł Diagnozy postawione, leczenie rozpoczęte, jeszcze nie intensyfikowane pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Czy są jeszcze pola społecznej niewiedzy w kardiologii? Jak można ocenić liczbę akcji profilaktycznych oraz edukacyjnych organizowanych przez polskich kardiologów? Te pytania zadaliśmy prof. dr. hab. n. med. Krzysztofowi J. Filipiakowi, kardiologowi, interniście, hipertensjologowi, rektorowi Uczelni Medycznej im. Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie.

Artykuł Prof. Krzysztof J. Filipiak: Najważniejszym czynnikiem ryzyka sercowo-naczyniowego są dyslipidemie (WIDEO) pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

To było wielkie święto polskiej medycyny – na I konferencji „Medycyna z Diamentami” organizowanej przez „Świat Lekarza” i Instytut Nagrody Zaufania Złoty OTIS zjawili się prominentni politycy zajmujący się ochroną zdrowia, przedstawiciele strategicznych urzędów związanych z medycyną, liderzy organizacji branżowych oraz pacjenckich. Nagrodzono pięć programów o charakterze edukacyjno-profilaktycznym.

W tym roku wydarzenie miało nowatorską formułę, łączyło bowiem prezentację wyróżnionych programów z wykładami i debatami na tematy najważniejsze w ostatnim roku w polskim systemie ochrony zdrowia.

Statuetkami Złotych OTIS-ów z Diamentami nagrodzono programy:
• „Wdrożenie nowoczesnej opieki nad pacjentami w wieku 65+” (szpital CMKP im. prof. W. Orłowskiego)
• „Polscy okuliści kontra jaskra” (Polskie Towarzystwo Okulistyczne)
• „W kobiecym interesie” – kampania społeczno-edukacyjna promująca regularne profilaktyczne badania ginekologiczne (Gedeon Richter Polska)
• „Szczerze o otyłości. Z miłości” (Novo Nordisk)
• „Świat Zdrowia dla Wszystkich” (Świat Zdrowia Operator Medyczny)

W sesji ocen programów profilaktyczno-edukacyjnych, debatach oraz we wręczaniu statuetek uczestniczyli:
• Minister Katarzyna Sójka (PiS),
• Minister Józefa Szczurek-Żelazko (PiS),
• Minister Waldemar Kraska (PiS),
• Minister Maciej Miłkowski,
• Senator Ewa Monika Kaliszuk (KO),
• Senator Agnieszka Gorgoń-Komor (KO),
• Poseł Patryk Wicher (PiS),
• Posłanka Wioleta Tomczak (Polska 2050 – Trzecia Droga),
• Posłanka Żaneta Cwalina-Śliwowska (Polska 2050 – Trzecia Droga),
• Posłanka Jolanta Zięba-Gzik (PSL – Trzecia Droga),
• Posłanka Iwona Kozłowska (KO),
• Posłanka Małgorzata Niemczyk (KO),
• Posłanka Katarzyna Stachowicz (KO),
• Prof. Wojciech Fendler – prezes Agencji Badań Medycznych,
• Daniel Rutkowski i Anna Kowalczuk z Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji,
• Prof. Krzysztof J. Filipiak – rektor Uczelni Medycznej im. Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie,
• Prof. Piotr Suwalski – dyrektor PIM MSWiA w Warszawie,
• Maciej Karaszewski, dyrektor Departamentu Lecznictwa w Ministerstwie Zdrowia,
• Monika Pintal-Ślimak, prezes Krajowej Rady Diagnostów Laboratoryjnych,
• Irena Rej – prezes Izby Gospodarczej Farmacja Polska,
• Krzysztof Kopeć i Grzegorz Rychwalski z PZPPF – Krajowi Producenci Leków,
• Prof. Waldemar Kostewicz – prezes Polskiego Towarzystwa Lekarskiego,
• Stanisław Maćkowiak – prezes Krajowego Forum na Rzecz Terapii Chorób Rzadkich ORPHAN,
• Dr Ariel Liebert i Jacek Hołub z Polskiego Towarzystwa Wspierania Osób z Nieswoistymi Zapaleniami Jelita „J-elita,
• Członkowie kapituły Nagrody Zaufania Złoty OTIS: prof. Iwona Hus, prof. Grażyna Rydzewska-Wyszkowska, prof. Wojciech Fendler, prof. Piotr Hoffman, prof. Piotr Jankowski, prof. Piotr Pruszczyk, prof. Jerzy Konstantynowicz, Irena Rej,
• Dziennikarze medyczni: red. Ewa Kurzyńska, red. Agnieszka Katrynicz, red. Anna Kaczmarek, red. Natalia Miller, red. Bożena Stasiak, red. Ewa Podsiadły-Natorska, red. Krzysztof Jakubiak, red. Michał Dobrołowicz, red. Paweł Kruś, red. Artur Wolski.

W czasie konferencji wykłady wygłosili: prof. Iwona Hus, prof. Grażyna Rydzewska-Wyszkowska (która poprowadziła sesję autorską z udziałem dr hab. Aliny Kuryłowicz i dr Martyny Więcek), prof. Alina Kułakowska, prof. Waldemar Wierzba, prof. Bartosz Karaszewski i prof. Aleksander Sieroń (przewodniczący Rady Naukowej „Świata Lekarza”, uczestnik Kapituły Nagrody Zaufania Złoty OTIS, twórca i propagator Złotych OTIS-ów z Diamentami od pierwszej edycji).

Podczas gali wręczenia statuetek Anna Migda i Piotr Migda z Ochotniczej Straży Pożarnej w Miedniewicach – miejscu narodzin prof. Zbigniewa Religi – wraz z ratownikiem Tomaszem Kornaszewskim odebrali defibrylator, osprzęt i torbę ratowniczą. Co niezwykłe, 5 listopada 1985 roku prof. Religa przeprowadził pierwszą w Polsce udaną transplantację serca – I konferencja „Medycyna z Diamentami” odbyła się w rocznicę tego wydarzenia.

– Życzę, by ten sprzęt ratował życie mieszkańcom, turystom, pielgrzymom i wszystkim, którzy będą go potrzebowali w okolicy Miedniewic. Ten sprzęt znajdzie się w specjalnej, dostępnej przez 24 godziny skrzynce, na ścianie Szkoły Podstawowej im. prof. Zbigniewa Religi. Naszego Profesora i Naszego Ministra – powiedział red. Paweł Kruś.

Zwieńczeniem gali był występ śpiewających lekarzy: Anny Kutkowskiej-Kass (sopran koloraturowy), Eweliny Sielskiej-Badurek (mezzosopran) i Pawła Pecuszoka (tenor).

Konferencja nie mogłaby odbyć się bez sponsorów i patronów.

Złoci Sponsorzy:
• Świat Zdrowia Operator Medyczny
• Novo Nordisk
• Gedeon Richter
• Abbott
• Roche
• Astra Zeneca

Srebrni Sponsorzy:
• BIOTON
• Pro.Med
• Abbvie
• Ferring
• Integra Medica
• ZOLL Cardiac Management Solutions

Cegiełki:
• PZPPF – Krajowi Producenci Leków
• USP Zdrowie

Partnerzy:
• MZdrowie
• NaTemat
• Długo i Szczęśliwie
• Instytut Zdrowia i Demokracji
• ISB Zdrowie
• Świat Lekarza

Zapraszamy do obejrzenia pełnej relacji z gali na naszym Facebooku!

Publikujemy również list ministra Marka Kosa do uczestników I konferencji „Medycyna z Diamentami”.

Artykuł Statuetki Złoty OTIS z Diamentami 2024 przyznane! (WIDEO) pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Wykładem prof. Iwony Hus, hematologa, specjalistki chorób wewnętrznych i onkologii klinicznej – „Immunoterapia w leczeniu chłoniaków” rozpocznie się I konferencja „Medycyna z Diamentami” organizowana przez redakcję „Świat Lekarza” i środowisko Nagrody Zaufania Złoty OTIS. Podczas konferencji zostaną wręczone statuetki dla wyróżniających się inicjatyw realizowanych w polskiej ochronie zdrowia.

Nagroda Złoty OTIS z Diamentami przyznawana jest od 2013 roku. – W tym roku galę rozszerzamy o wykłady, debaty i prezentacje na tematy najważniejsze w 2024 roku w polskim systemie zdrowia. Prof. Waldemar Wierzba, redaktor naczelny „Świata Lekarza”, opowie o wykorzystaniu nowatorskich polskich testów COVID-SNIPER w programach profilaktycznych ciężkiego zakażenia chorobami wirusowymi – będzie to pierwszy wykład z transmisją. Szykują się też niespodzianki. Jesteśmy wdzięczni, że od pierwszej edycji są z nami Senatorowie i Posłowie z Komisji Zdrowia obydwu Izb oraz przedstawiciele Ministerstwa Zdrowia. W tym roku swoją obecność zapowiedzieli m.in. Maciej Karaszewski, dyrektor Departamentu Lecznictwa w Ministerstwie Zdrowia oraz Dominika Janiszewska-Kajka, jego zastępczyni – wymienia Paweł Kruś, Przewodniczący Kapituły, wydawca „Świata Lekarza”. I dodaje: – Nagrody Złoty OTIS z Diamentami są elitarne, przyznawane w ograniczonej liczbie ze względu na proces oceny, w które zaangażowane jest kilkudziesięcioosobowe jury.

Tegoroczne programy ocenią politycy zajmujący się ochroną zdrowia w Sejmie i Senacie, przedstawiciele Ministerstwa Zdrowia, kluczowych urzędów związanych z medycyną (takich jak m.in. Agencja Badań Medycznych czy Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji), przedstawiciele Kapituły Nagrody Zaufania Złoty OTIS, a także liderzy organizacji branżowych (np. Krajowej Izby Diagnostów Laboratoryjnych czy Naczelnej Izby Aptekarskiej), przedstawiciele organizacji pacjenckich, dziennikarze medyczni oraz laureaci nagrody w poprzednich latach.

Programy, które zostaną zaprezentowane podczas I Konferencji „Medycyna z Diamentami”:
• „Wdrożenie nowoczesnej opieki nad pacjentami w wieku 65+” – Szpital CMPK im. prof. W. Orłowskiego
• „Polscy okuliści kontra jaskra” – Polskie Towarzystwo Okulistyczne
• „W kobiecym interesie” – kampania społeczno-edukacyjna promująca regularne profilaktyczne badania ginekologiczne
• „Szczerze o otyłości. Z miłości”
• „Świat Zdrowia dla Wszystkich”

Otwarcie konferencji zaplanowano na godz. 12, natomiast gala wręczenia statuetek rozpocznie się o godz. 18.

PROGRAM KONFERENCJI:

SALA BALOWA

12.00-12.15    Otwarcie Konferencji

12.15-12.45    Wykład INAUGURACYJNY: „Immunoterapia w leczeniu chłoniaków” – prof. dr hab. Iwona Hus

12.45-13.15    Prezentacja programu: „Wdrożenie nowoczesnej opieki nad pacjentami w wieku 65+” – Szpital CMPK im. prof. W. Orłowskiego

13.15-13.30    Prezentacja programu: „Polscy okuliści kontra jaskra” – Polskie Towarzystwo Okulistyczne – prof. Iwona Grabska-Liberek

Programy ocenia Jury nr 1 w składzie: 
m.in. Senator Ewa Monika Kaliszuk, Posłanka Wioleta Tomczak, Posłanka Jolanta Zięba-Gzik, Posłanka Żaneta Cwalina-Śliwowska, Poseł Patryk Wicher, prof. Wojciech Fendler – prezes ABM, Dominika Janiszewska-Kajka – zastępca dyrektora Departamentu Lecznictwa w Ministerstwie Zdrowia, Daniel Rutkowski – Prezes Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji, Monika Pintal-Ślimak – prezes KIDL, Jacek Hołub – rzecznik prasowy Polskiego Towarzystwa Wspierania Osób z Nieswoistymi Zapaleniami Jelita „J-elita”, Krzysztof Kopeć – prezes PZPPF, Katarzyna Urbańska – Servier Polska, Laureatka Nagrody Zaufania Złoty OTIS z Diamentami, red. Ewa Kurzyńska, red. Krzysztof Jakubiak, red. Michał Dobrołowicz, Szymon Chrostowski – prezes „Wygrajmy Zdrowie”

13.30-14:00   „Wykład z Diamentami”: „Opieka koordynowana i zmiany w gastroenterologii” – prof. dr hab. Grażyna Rydzewska-Wyszkowska

14.00-14:30   „Wykład z Diamentami”: „Wykorzystanie nowatorskich polskich testów COVID-SNIPER do programów profilaktycznych ciężkiego zakażenia chorobami wirusowymi” – prof. dr hab. Waldemar Wierzba

14.30-15.15    Lunch

15.15-15.45    Prezentacja programu: „W kobiecym interesie” – kampania społeczno-edukacyjna promująca regularne profilaktyczne badania ginekologiczne

Program ocenia Jury nr 2 w składzie:
m.in. Senator Beata Małecka-Libera, Senator Waldemar Kraska, Posłanka Józefa Szczurek-Żelazko, Minister Maciej Miłkowski, prof. Krzysztof J. Filipiak, rektor Uczelni Medycznej im. Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie, Maciej Karaszewski – Dyrektor Departamentu Lecznictwa w Ministerstwie Zdrowia, Anna Kowalczuk – Zastępca Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji, prof. Jerzy Robert Ładny – konsultant krajowy w dziedzinie medycyny ratunkowej, Grzegorz Rychwalski – wiceprezes PZPPF, Gabriela Sujkowska – Abbott, Laureatka Nagrody Zaufania Złoty OTIS z Diamentami, Wojciech Gryta – Novo Nordisk, Laureat Nagrody Zaufania Złoty OTIS z Diamentami, red. Ewa Kurzyńska, red. Małgorzata Wiśniewska, red. Krzysztof Jakubiak, red. Artur Wolski

15.45-16.15    „Wykład z Diamentami”: „Profilaktyka chorób mózgu, higiena snu” – prof. dr hab. Alina Kułakowska

16:15-16:45    „Wykład z Diamentami”: „Krwotoki zagrażające życiu w trakcie leczenia ksabanami” – prof. dr hab. Bartosz Karaszewski

16:45-17:15     Prezentacja programu: „Szczerze o otyłości. Z miłości”

17.15-17.45    Prezentacja programu: Ogólnopolski program „Świat Zdrowia dla Wszystkich”

Programy ocenia Jury nr 3 w składzie: 
m.in. Senator Agnieszka Gorgoń-Komor, Posłanka Katarzyna Sójka, Posłanka Małgorzata Niemczyk, Posłanka Iwona Kozłowska, Poseł Marek Hok, Irena Rej – prezes Izby Gospodarczej Farmacja Polska, prof. Piotr Suwalski – dyrektor PIM MSWiA w Warszawie, prof. Waldemar Kostewicz – Prezes Polskiego Towarzystwa Lekarskiego, Stanisław Maćkowiak – prezes ORPHAN, Grzegorz Ziemniak – prezes Instytutu Zdrowia i Demokracji, red. Agnieszka Katrynicz, red. Anna Kaczmarek

17.45-18.00   „Wykład z Diamentami”: „Uniwersytet i Medycyna: razem czy osobno?”, prof. dr hab. Aleksander Sieroń

18:00   GALA ROZDANIA NAGRÓD, muzyczna niespodzianka, lampka wina i…
(ok. godz. 18.40 – Finał: wręczenie defibrylatora, plecaka ratowniczego i osprzętu strażakom z OSP w Miedniewicach, miejscu urodzin prof. Zbigniewa Religi)

SALA TORONTO

14.00-15.00    Sesja Autorska prof. Grażyny Rydzewskiej-Wyszkowskiej
Wykład 1. „Zarządzanie działaniami niepożądanymi u pacjentów przyjmujących analogi receptora GLP-1” – dr hab. Alina Kuryłowicz
Wykład 2. „Różnorodne możliwości wsparcia leczenia żywnością funkcjonalną, czyli jak może pomóc maślan” – dr n. med. Martyna Więcek
Wykład 3. „Mikroskopowe zapalenie jelita grubego – jak ważne jest niewidoczne dla oczu” – prof. dr hab. Grażyna Rydzewska-Wyszkowska

16.45-17.45    Sesja zamknięta – red. Krzysztof Jakubiak

Serdecznie zapraszamy!

Artykuł To już dzisiaj: I konferencja „Medycyna z Diamentami” (5 listopada, hotel Polonia Palace, Warszawa) pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Już 5 listopada w warszawskim hotelu Polonia Palace odbędzie się Pierwsza Konferencja „Świata Lekarza” i Nagrody Zaufania Złoty OTIS. Serdecznie zapraszamy do zapoznania się z programem wydarzenia, a także do zgłaszania akcji edukacyjnych lub profilaktycznych, wykładów, działań CSR Państwa Firm oraz do zakupu cegiełek na Stypendium Nagrody Zaufania.

PROGRAM KONFERENCJI:

SALA BALOWA

12.00-12.15    Otwarcie Konferencji

12.15-12.45    Wykład INAUGURACYJNY: „Immunoterapia w leczeniu chłoniaków” – prof. dr hab. Iwona Hus

12.45-13.15    Prezentacja programu: „Wdrożenie nowoczesnej opieki nad pacjentami w wieku 65+” – Szpital CMPK im. prof. W. Orłowskiego

13.15-13.30    Prezentacja programu: „Polscy okuliści kontra jaskra” – Polskie Towarzystwo Okulistyczne – prof. Iwona Grabska-Liberek

Programy ocenia Jury nr 1 w składzie: 
m.in. Senator Ewa Monika Kaliszuk, Posłanka Wioleta Tomczak, Posłanka Jolanta Zięba-Gzik, Posłanka Żaneta Cwalina-Śliwowska, Poseł Patryk Wicher, prof. Wojciech Fendler – prezes ABM, Dominika Janiszewska-Kajka – zastępca dyrektora Departamentu Lecznictwa w Ministerstwie Zdrowia, Daniel Rutkowski – Prezes Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji, Monika Pintal-Ślimak – prezes KIDL, Jacek Hołub – rzecznik prasowy Polskiego Towarzystwa Wspierania Osób z Nieswoistymi Zapaleniami Jelita „J-elita”, Krzysztof Kopeć – prezes PZPPF, Katarzyna Urbańska – Servier Polska, Laureatka Nagrody Zaufania Złoty OTIS z Diamentami, red. Ewa Kurzyńska, red. Krzysztof Jakubiak, red. Michał Dobrołowicz, Szymon Chrostowski – prezes „Wygrajmy Zdrowie”

13.30-14:00   „Wykład z Diamentami”: „Opieka koordynowana i zmiany w gastroenterologii” – prof. dr hab. Grażyna Rydzewska-Wyszkowska

14.00-14:30   „Wykład z Diamentami”: „Wykorzystanie nowatorskich polskich testów COVID-SNIPER do programów profilaktycznych ciężkiego zakażenia chorobami wirusowymi” – prof. dr hab. Waldemar Wierzba

14.30-15.15    Lunch

15.15-15.45    Prezentacja programu: „W kobiecym interesie” – kampania społeczno-edukacyjna promująca regularne profilaktyczne badania ginekologiczne

Program ocenia Jury nr 2 w składzie:
m.in. Senator Beata Małecka-Libera, Senator Waldemar Kraska, Posłanka Józefa Szczurek-Żelazko, Minister Maciej Miłkowski, prof. Krzysztof J. Filipiak, rektor Uczelni Medycznej im. Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie, Maciej Karaszewski – Dyrektor Departamentu Lecznictwa w Ministerstwie Zdrowia, Anna Kowalczuk – Zastępca Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji, prof. Jerzy Robert Ładny – konsultant krajowy w dziedzinie medycyny ratunkowej, Grzegorz Rychwalski – wiceprezes PZPPF, Gabriela Sujkowska – Abbott, Laureatka Nagrody Zaufania Złoty OTIS z Diamentami, Wojciech Gryta – Novo Nordisk, Laureat Nagrody Zaufania Złoty OTIS z Diamentami, red. Ewa Kurzyńska, red. Małgorzata Wiśniewska, red. Krzysztof Jakubiak, red. Artur Wolski

15.45-16.15    „Wykład z Diamentami”: „Profilaktyka chorób mózgu, higiena snu” – prof. dr hab. Alina Kułakowska

16:15-16:45    „Wykład z Diamentami”: „Krwotoki zagrażające życiu w trakcie leczenia ksabanami” – prof. dr hab. Bartosz Karaszewski

16:45-17:15     Prezentacja programu: „Szczerze o otyłości. Z miłości”

17.15-17.45    Prezentacja programu: Ogólnopolski program „Świat Zdrowia dla Wszystkich”

Programy ocenia Jury nr 3 w składzie: 
m.in. Senator Agnieszka Gorgoń-Komor, Posłanka Katarzyna Sójka, Posłanka Małgorzata Niemczyk, Posłanka Iwona Kozłowska, Poseł Marek Hok, Irena Rej – prezes Izby Gospodarczej Farmacja Polska, prof. Piotr Suwalski – dyrektor PIM MSWiA w Warszawie, prof. Waldemar Kostewicz – Prezes Polskiego Towarzystwa Lekarskiego, Stanisław Maćkowiak – prezes ORPHAN, Grzegorz Ziemniak – prezes Instytutu Zdrowia i Demokracji, red. Agnieszka Katrynicz, red. Anna Kaczmarek

17.45-18.00   „Wykład z Diamentami”: „Uniwersytet i Medycyna: razem czy osobno?”, prof. dr hab. Aleksander Sieroń

18:00   GALA ROZDANIA NAGRÓD, muzyczna niespodzianka, lampka wina i…
(ok. godz. 18.40 – Finał: wręczenie defibrylatora, plecaka ratowniczego i osprzętu strażakom z OSP w Miedniewicach, miejscu urodzin prof. Zbigniewa Religi)

SALA TORONTO

14.00-15.00    Sesja Autorska prof. Grażyny Rydzewskiej-Wyszkowskiej
Wykład 1. „Zarządzanie działaniami niepożądanymi u pacjentów przyjmujących analogi receptora GLP-1” – dr hab. Alina Kuryłowicz
Wykład 2. „Różnorodne możliwości wsparcia leczenia żywnością funkcjonalną, czyli jak może pomóc maślan” – dr n. med. Martyna Więcek
Wykład 3. „Mikroskopowe zapalenie jelita grubego – jak ważne jest niewidoczne dla oczu” – prof. dr hab. Grażyna Rydzewska-Wyszkowska

16.45-17.45    Sesja zamknięta – red. Krzysztof Jakubiak

O ewentualnych zmianach w programie będziemy informować Państwa na bieżąco.

Artykuł Medycyna z Diamentami 2024: program konferencji pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Czy możemy opóźnić rozwój lub wręcz uniknąć choroby Alzheimera? Jak bronić się przed padaczką, depresją oraz innymi chorobami neurologicznymi? Czy warto korzystać z budzika w smartfonie? Na te i inne pytania odpowiedzi znajdziemy podczas wykładu prof. dr hab. Aliny Kułakowskiej w czasie I Konferencji „Medycyna z Diamentami” już 5 listopada.

Zainteresowania prof. Aliny Kułakowskiej koncentrują się wokół etiopatogenezy chorób zapalnych i demielinizacyjnych ośrodkowego układu nerwowego; przez środowisko neurologiczne prof. Kułakowska – prezes Polskiego Towarzystwa Neurologicznego – uważana jest przede wszystkim za ekspertkę w dziedzinie epidemiologii, patogenezy i leczenia stwardnienia rozsianego.

– Choroby mózgu powinny stać się priorytetem w ochronie zdrowia. Dużo mówi się w tej chwili o polityce senioralnej, powołuje instytucje, komitety, ale ich członkami są tylko geriatrzy, nie ma w ich składzie neurologów. Okazuje się, że politycy i decydenci w ochronie zdrowia nie wiedzą/nie dostrzegają, że to neurolodzy dźwigają istotny ciężar diagnostyki i leczenia naszych seniorów. To w oddziałach neurologicznych większość pacjentów stanowią osoby po 65. roku życia – mówiła prof. Alina Kułakowska w rozmowie z red. Pawłem Krusiem. – Neurologia jest specjalizacją bardzo szeroką, obecnie chyba najszerszą wśród wszystkich specjalizacji lekarskich.

Podczas I Konferencji „Medycyna z Diamentami” prof. Alina Kułakowska wygłosi wykład „Profilaktyka chorób mózgu i higiena snu”.

Wykład odbędzie się we wtorek, 5 listopada, w godz. 15.30–16 w Sali Balowej hotelu Polonia Palace w Warszawie.

Podczas wykładu prof. Kułakowskiej spodziewamy się obecności takich osobistości jak m.in. Posłanka Józefa Szczurek-Żelazko, Senator Waldemar Kraska, Minister Maciej Miłkowski, prof. Krzysztof J. Filipiak, rektor Uczelni Medycznej im. Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie, prof. Jerzy Robert Ładny – konsultant krajowy w dziedzinie medycyny ratunkowej, Maciej Karaszewski – Dyrektor Departamentu Lecznictwa w Ministerstwie Zdrowia, Anna Kowalczuk – Zastępca Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji, Grzegorz Rychwalski – wiceprezes PZPPF – Krajowi Producenci Leków, Gabriela Sujkowska – Abbott, Laureatka Nagrody Zaufania Złoty OTIS z Diamentami, Wojciech Gryta – Novo Nordisk, Laureat Nagrody Zaufania Złoty OTIS z Diamentami, red. Ewa Kurzyńska, red. Małgorzata Wiśniewska, red. Krzysztof Jakubiak, red. Artur Wolski.

***

Jeszcze tylko dzisiaj (31 października) mogą Państwo kupić cegiełkę, która zasili Fundusz Stypendialny Nagrody Zaufania Złoty OTIS. Zakup cegiełki gwarantuje imienne miejsce na sali podczas I Konferencji „Medycyna z Diamentami”.

Wpłat można dokonywać na konto:

Odbiorca: Stowarzyszenie na Rzecz Stypendium Nagrody Zaufania Złoty OTIS, Medycyny i Profilaktyki, ul. Tarczyńska 5/9 lok. 36, 02-025 Warszawa
Numer konta: 17 1140 2004 0000 3202 8513 5533 (mBank SA)
Tytułem: Cegiełka na Stypendium Nagrody Zaufania

Więcej informacji udzielają:

• Biuro Obsługi Klienta Złoty OTIS Natalia Kadzikiewicz: tel. 690 454 799 bok.zlotyotis@mediatv.com.pl,
• Mariusz Słomka: tel. 517 211 799 mariusz.slomka@zlotyotis.pl,
• Paweł Kruś: tel. 501 030 854 pawel.krus@zlotyotis.pl.

Na bieżąco aktualizowany program konferencji znajduje się tutaj.

Artykuł Czego potrzebuje nasz mózg? Zapraszamy na wykład prof. Aliny Kułakowskiej | I Konferencja „Medycyna z Diamentami” pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Huawei CBG Polska oraz Polskie Towarzystwo Postępów Medycyny – MEDYCYNA XXI ogłosiły nawiązanie współpracy. Jej celem jest upowszechnienie korzystania z danych zdrowotnych generowanych przez pacjentów (PGHD), które pochodzą m.in. ze smartwatchów. Działania obejmą komunikację edukacyjną skierowaną zarówno do przedstawicieli personelu medycznego, jak również – w przyszłości – do pacjentów. W spotkaniu inaugurującym współpracę wziął udział prof. dr hab. n. med. Krzysztof J. Filipiak, uznany kardiolog, internista i ekspert w dziedzinie technologii medycznych.

Huawei jest jednym z czołowych producentów elektroniki użytkowej na świecie. Usługi i urządzenia tej firmy dostępne są w ponad 170 krajach i korzysta z nich już ponad 3 miliardy ludzi. Huawei jest jednym z liderów na rynku smartwatchów zarówno globalnie, jak i w Polsce.

– Obowiązkiem lidera rynku jest nieustanne przesuwanie granic i wyznaczanie kierunków rozwoju. Nasze smartwatche od dawna oferują coraz dokładniejsze możliwości monitorowania aktywności fizycznej, natomiast największa zmiana odbywa się w obszarze zdrowia. Najnowsze urządzenia umożliwiają nie tylko pomiar tętna czy monitorowanie snu, lecz także analizę EKG, pomiar stresu czy nawet tętniczego ciśnienia krwi. To w połączeniu z rosnącą popularnością całej kategorii smart zegarków w Polsce sprawia, że podstawowe badania przesiewowe stają się łatwo dostępne niemal dla każdego. Kolejnym krokiem w tej zmianie będzie przekonanie użytkowników zegarków do świadomego przekazywania danych zdrowotnych lekarzom, a jednocześnie przekonanie personelu medycznego, że te informacje mogą być wartościowe i pomocne w ich pracy – mówi Dorota Rakowska, Marketing Director, Huawei CBG Polska.

Polskie Towarzystwo Postępów Medycyny – MEDYCYNA XXI to stowarzyszenie, które popularyzuje wiedzę na temat ochrony zdrowia w społeczeństwie oraz w środowiskach medycznych.

Era cyfrowa

– Polska medycyna wkracza na naszych oczach w erę cyfrową, opartą na analizie danych i bieżącej komunikacji na linii pacjent-lekarz. Zarówno w przypadku profilaktyki, jak i zdalnego monitorowania, bardzo istotną rolę mogą odegrać dane zdrowotne generowane przez pacjentów (PGHD), które pochodzą m.in. ze smartwatchów. Zegarek gromadzi te informacje automatycznie przez całą dobę, dzięki czemu uzyskujemy pełniejszy obraz: danych biometrycznych, ruchowych czy nawet tych dotyczących nastroju pacjenta. W codziennej pracy kardiologa bardzo często wykorzystuję chociażby dane o aktywności fizycznej (krokomierz) i analizę tętna pacjenta.

Coraz więcej pacjentów ma już urządzenia dokonujące skriningowego pomiaru EKG czy ciśnienia tętniczego. W kontekście potrzeby wczesnego rozpoznania nadciśnienia czy uchronienia pacjenta przed konsekwencjami migotania przedsionków, te funkcje smartwatchy stają się bardzo ważne. O zaletach i zastosowaniach PGHD z zegarków mówimy od dawna na kongresach PTPM oraz na naszych edukacyjnych webinariach. Temat ten poruszymy również podczas naszej serii rozmów z krajowymi konsultantami medycznymi i innymi ekspertami – mówi prof. dr hab. n. med. Krzysztof J. Filipiak, Prezes PTPM-MEDYCYNA XXI.

Jeszcze w tym roku, oprócz wywiadów z konsultantami, Huawei i PTPM-MEDYCYNA XXI zamierzają także przeprowadzić badanie opinii wśród przedstawicieli personelu medycznego, na temat ich podejścia do danych zdrowotnych ze smartwatchy, jak i potencjalnych barier w ich używaniu. Na przyszły rok planowane są działania edukacyjne skierowane do pacjentów, mające na celu przekonanie użytkowników smartwatchy do częstszego korzystania z PGHD i świadomego, regularnego monitorowania swoich parametrów zdrowotnych.

Innowacje dla zdrowszego jutra

Własna aplikacja badawcza, instytuty badawcze i laboratoria HAUWEI Health Lab oraz współpraca z ponad 100 profesjonalnymi instytucjami na całym świecie, pozwalają Huawei tworzyć kolejne innowacyjne rozwiązania i produkty. Aplikacja HUAWEI Research obejmuje ponad 200 badań zdrowotnych.

Do tej pory Huawei przeanalizował dane zdrowotne dostarczone przez bazę użytkowników liczącą ponad 5 mln osób pod kątem zdrowia serca, dokonał 810 000 analiz zdrowia naczyń krwionośnych, około 800 000 badań zdrowia układu oddechowego, ponad 300 milionów badań oddychania podczas snu i prawie 300 000 badań zdrowia ciśnienia krwi. Efektem jest ponad 800 patentów dotyczących zdrowia, które Huawei zgłosił w ciągu ostatnich 8 lat. Firma zamierza w przyszłości poszerzyć funkcje monitorowania zdrowia, aby śledzić zdrowie jajników, zdrowie emocjonalne, odczyty ciśnienia krwi podczas ćwiczeń czy poziom glukozy we krwi.

Aby opracowywać zalecenia dotyczące najlepszych praktyk i pomiarów dla urządzeń wearable, Huawei wspólnie z 6 europejskimi uniwersytetami założył konsorcjum Interlive, które wypracowało jedne z najbardziej naukowych i rygorystycznych standardów testowania urządzeń ubieralnych. Partnerstwo potwierdza niezawodność technologii wearables Huawei i zapewnia naukową podstawę ich funkcji opartych na czterech kategoriach: tętno, liczba kroków, wydatek kaloryczny i VO2 Max (maksymalny pobór tlenu).

***
O Polskim Towarzystwie Postępów Medycyny – MEDYCYNA XXI

Celem Stowarzyszenia jest prowadzenie działalności edukacyjnej w zakresie ochrony zdrowia. PTPM realizuje swoje cele poprzez organizację szkoleń, kursów, konferencji, kongresów, wykładów, posiedzeń, webinariów i wydarzeń również w formie online. Od początków swojego powstania skupia się na przybliżaniu tego wszystkiego, co definiować będzie medycynę XXI wieku i jej postępy. Naszą ideą jest to, aby lekarz na co dzień skupiony na jednej, określonej specjalizacji, mógł otrzymać podsumowanie nowości „w pigułce”, aby jego wiedza i kompetencje stale rosły, tak jak rosną możliwości współczesnej medycyny.

Artykuł Dane zdrowotne ze smartwatchów kluczem do przyszłości medycyny pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

II Konferencja Polskiego Towarzystwa Postępów Medycyny – Medycyna XXI: Jak leczyć nowocześnie?, która odbyła się 15 czerwca, okazała się ogromnym sukcesem frekwencyjnym. – W studio odnotowaliśmy obecność 130 uczestników, a online było z nami 1200 osób. Można zatem powiedzieć, że to jedno z największych wydarzeń edukacyjnych dla polskich lekarzy – cieszą się organizatorzy.

Bogaty program skupiał się na przybliżaniu tego wszystkiego, co definiuje medycynę XXI wieku i jej postępy. – Dyskutowaliśmy o nowych wytycznych terapii, o szybko zmieniającym się świecie poszczególnych specjalizacji, o nowych lekach i metodach leczniczych, o zagrożeniach, które pojawiają się nagle i niespodziewanie, ale i takich, z którymi nadal nie umiemy sobie radzić i skutecznie kontrolować, a dotykają milionów Polaków, takich jak: nadciśnienie tętnicze, zaburzenia lipidowe, palenie papierosów, nadwaga/otyłość, choroby układu krążenia, cukrzyca, przewlekła choroba nerek, choroby układu oddechowego, choroby układu pokarmowego, alergie, schorzenia neurologiczne i psychiatryczne, choroby wieku podeszłego, choroby zwyrodnieniowe układu kostnego, zespoły bólowe, nowotwory – żeby wymienić tylko te najczęstsze i najpowszechniejsze – tłumaczą organizatorzy.

– Rozpoczęliśmy od przeglądu leków zarejestrowanych na świecie od poprzedniej konferencji, a więc w okresie czerwiec 2023–2024, oceniliśmy aktualną sytuację epidemiczną, zastanawiając się, kogo, kiedy i czym szczepić przeciwko COVID-19, RSV, grypie, HPV, a więc poddaliśmy szerokiej dyskusji kwestię tzw. kalendarza szczepień dla dorosłych. Potem omówiliśmy grupy leków, w których najwięcej się zmienia, a więc terapie nadciśnienia tętniczego, dyslipidemii, nadwagi/otyłości, stanów zapalnych, cukrzycy, niewydolności serca. Nie zabrakło sesji poświęconych schorzeniom układu pokarmowego, zakrzepicy, migotaniu przedsionków. W stronę metod medycyny interwencyjnej, ochrony pacjenta przed krwawieniami pożeglowali: kardiolog inwazyjny i chirurg szczękowy. I wreszcie nie zapomnieliśmy, że w 2024 roku przypada 20 lat od czasu słynnej publikacji zespołu Salima Yusufa i wsp. na łamach The Lancet, zapamiętanej w historii epidemiologii jako INTERHEART Study. To właśnie od tamtej pory wiemy, że 8–9 czynników ryzyka odpowiada za 90 proc. zawałów serca na świecie – tłumaczy prof. Krzysztof J. Filipiak w imieniu Komitetu Naukowego Konferencji.

W wielkiej debacie kończącej II Konferencję PTPM prowadzący oraz uczestnicy zastanawiali się, dlaczego nadal grzeszymy 7 grzechami głównymi przeciwko naszym sercom:

• Palimy papierosy
• Mamy za duże stężenia cholesterolu
• Nie kontrolujemy nadciśnienia tętniczego
• Mamy cukrzycę
• Mamy nadwagę/otyłość
• Za mało się ruszamy
• Stosujemy złą dietę, za mało w niej warzyw i owoców

Organizatorzy: – O diecie i żywności też zresztą było dużo; świetne wykłady o żywności funkcjonalnej szczególnie podobały się słuchaczom, a próbki tej zdrowej diety zaserwowano uczestnikom w studio. Jak zawsze naszą ideą było, tak samo jak sformułowaliśmy to rok temu, aby lekarz na co dzień skupiony na jednej, określonej specjalizacji, mógł otrzymać podsumowanie nowości „w pigułce”, aby jego wiedza i kompetencje stale rosły, tak jak rosną możliwości współczesnej medycyny, aby starał się wiedzieć wszystko o najważniejszych aktualnych problemach medycyny.

Zapraszamy do obejrzenia nagrań z konferencji: https://www.medspot.tv

Artykuł II Konferencja Polskiego Towarzystwa Postępów Medycyny za nami (FOTO + VIDEO) pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Po ogromnym sukcesie I Konferencji w czerwcu 2023 roku – czas na drugą, która skupi się na nowych lekach i metodach leczenia oraz na podejściu systemowym do najważniejszych czynników ryzyka. Konferencja odbędzie się 15 czerwca.

Polskie Towarzystwo Postępów Medycyny (PTPM) – Medycyna XXI od początków swojego powstania skupia się na przybliżaniu tego, co definiuje medycynę XXI wieku oraz jej postępy. – Dyskutujemy o nowych wytycznych terapii, o szybko zmieniającym się świecie poszczególnych specjalizacji, o nowych lekach i metodach leczniczych, o zagrożeniach, które pojawiają się nagle i niespodziewanie, ale i takich, z którymi nadal nie umiemy sobie radzić i skutecznie kontrolować, a dotykają milionów Polaków, takich jak: nadciśnienie tętnicze, zaburzenia lipidowe, palenie papierosów, nadwaga/otyłość, choroby układu krążenia, cukrzyca, przewlekła choroba nerek, choroby układu oddechowego, choroby układu pokarmowego, alergie, schorzenia neurologiczne i psychiatryczne, choroby wieku podeszłego, choroby zwyrodnieniowe układu kostnego, zespoły bólowe, nowotwory – żeby wymienić tylko te najczęstsze i najpowszechniejsze. Skupiamy się od początku naszej aktywności na prewencji i profilaktyce, staramy się śledzić postępy wielu dziedzin i specjalizacji i stąd właśnie idea, aby wszystko to podsumować w jednym, corocznym, cyklicznym wydarzeniu – Konferencji PTPM – Medycyna XXI. Ważna jest dla nas profilaktyka – od zmiany stylu życia po konieczne szczepienia – o tym też sporo na konferencji – tłumaczy prof. Krzysztof J. Filipiak w imieniu Komitetu Naukowego konferencji.

II Konferencja PTPM – Medycyna XXI skupi się na:
• nowych lekach i metodach leczenia
• podejściu systemowym do najważniejszych czynników ryzyka

Dużo uwagi poświęcimy lekom wkraczającym rewolucyjnie na pola różnych specjalizacji takim jak:
• flozyny – inhibitory SGLT2
• agoniści GLP-1
• inhibitory DPP-4
• złożone leki hipotensyjne
• złożone leki hipolipemizujące

– Naszą ideą jest, tak samo jak sformułowaliśmy to rok temu, aby lekarz na co dzień skupiony na jednej, określonej specjalizacji, mógł otrzymać podsumowanie nowości „w pigułce”, aby jego wiedza i kompetencje stale rosły, tak jak rosną możliwości współczesnej medycyny – dodaje prof. Krzysztof J. Filipiak.

Konferencja odbędzie się w formule hybrydowej i jest bezpłatna. Zapraszamy lekarzy wszystkich specjalizacji, a szczególnie z POZ.

Termin: 15 czerwca 2024 r. w godz. 9-18:30.
Miejsce: studio TVIP w Warszawie, al. Krakowska 110/114/B25

Rejestracja: udział stacjonarny oraz udział on-line (transmisja). Liczba miejsc ograniczona.

Artykuł II Konferencja Polskiego Towarzystwa Postępów Medycyny – Medycyna XXI: Jak leczyć nowocześnie? pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Drodzy Czytelnicy,
Dziękujemy, że trzymacie w ręku jubileuszowy, setny numer ?Świat Lekarza?! Wielu z Was jest z nami od samego początku. Trudno nam w to uwierzyć, ale minęło już prawie 14 lat od wydania pierwszego numeru. Początki pamiętamy, jakby to było wczoraj. Nie zawsze było łatwo, ale zawsze wierzyliśmy, że warto zaproponować Czytelnikom magazyn najwyższej jakości, zarówno merytorycznej, jak i estetycznej.

JAK TO SIĘ ZACZĘŁO?

Paweł Kruś, wydawca periodyków ?Manager Apteki? i ?Na zdro­wie. Dostępne bez recepty?, postanowił stworzyć nowy maga­zyn. ? Wiedziałem, że będzie nazywał się ?Świat Lekarza?, dużo miejsca poświęcimy w nim książkom, filmom, muzyce, polityce i ekonomii. I ludziom, ludziom ? wielkim Lekarzom, przez duże ?L?, których każdy student powinien znać. Medycyna miała zaj­mować tylko 30 proc. objętości numeru ? wspomina Paweł Kruś.

? ?Świat Lekarza? chciałem widzieć szeroko, humanistycznie. To był świat Mamy i Taty, mój dom. O konsultację poprosiłem śp. Justynę Hoffman-Wiśniewską (1956-2014), dziennikarkę, kry­tyczkę sztuki, teatru i literatury. ? Tylu już próbowało robić coś podobnego, wytrzymali rok, czasem trochę dłużej ? po­wiedziała, gdy skończyłem opowiadać jej o koncepcji. ? Wiem, że tobie się uda.

? Potem przygotowaliśmy spis treści pierwszego nu­meru. Następnego dnia dostałem mail z listą autorów, o których marzy każda redakcja. Miesiąc później uka­zał się pierwszy numer ?Świata Lekarza?. Redaktor Anna Rogala nie traciła czasu. Spieszyliśmy się, chcieliśmy być szybsi niż nasz konkurent ?Medycyna i pasje?, który już nie istnieje.

OPINIOTWÓRCZY I WYJĄTKOWY

Z założenia, magazyn miał służyć do wymiany poglą­dów egzystencjalnych wewnątrz środowiska lekarskie­go, pobudzać do dyskusji oraz zachęcać do sięgnięcia po prace naukowe w tych dziedzinach medycyny, gdzie następowało coś ważnego. ?Świat Lekarza? promował wielokierunkową aktywność naukową lekarza i jedno­cześnie jego pasje humanistyczne, udowadniał, że tacy ludzie są wśród nas, przedstawiał ich i najczęściej zapra­szał do współpracy.

Dlatego przybliżaliśmy Czytelnikom możliwie szeroki wachlarz tematów z wielu dziedzin zakresu medycyny, zachęcaliśmy do poznawania pojawiających się nowo­czesnych terapii od leczenia biologicznego przez medy­cynę personalizowaną. Z drugiej strony, staraliśmy się nie unikać tematów dania codziennego: restrukturyza­cji szpitali, kształcenia nowych kadr medycznych, kwestii bezpieczeństwa lekowego kraju. Temu też służyły pre­zentacje systemów opieki zdrowotnej na świecie, mode­li ich finansowania i ubezpieczeń.

Po meandrach stypendiów europejskich dla lekarzy i konkursów z zakresu medycyny oprowadzała nas przez wiele lat Magdalena Pokrzycka-Walczak.

Nigdy nie zapominaliśmy o historii medycyny, pisała o niej m.in. Bożena Frankowska. Wywiady z luminarzami medycyny przeprowadzała Justyna Hoffman-Wiśniew­ska. O filmach wartych obejrzenia pisali m.in. Monika Luft, dziennikarka i pisarka, Roman Gutek, wizjoner kina. Do wizyt w teatrze zachęcał Tomasz Miłkowski, prezes polskiej sekcji Międzynarodowego Stowarzyszenia Kry­tyków Teatralnych, a po świecie muzyki prowadził nas Aleksander Kościów, wykładowca na Uniwersytecie Mu­zycznym w Warszawie (obecnie prorektor).

?Świat Lekarza? kocha malarstwo, jego tajemnice od­krywały dla nas m.in. Grażyna Ruszczyc, historyk sztuki, kierownik Galerii Test, oraz Beata Nessel-Łukasik, histo­ryk sztuki, wieloletnia współpracowniczka Muzeum Na­rodowego w Warszawie. Fenomenalny tłumacz literatury iberoamerykańskiej Carlos Marrodan Casas wprowadzał Czytelników nie tylko w realizm magiczny literatury pięk­nej. O filozoficznych aspektach pracy lekarza pisał Mar­cin Miłkowski, adiunkt w Zakładzie Logiki i Kognitywistyki Instytutu Filozofii i Socjologii PAN, a sylwetki znanych fi­lozofów przybliżał Jakub Krawczyk.

Galerię sław piszących regularnie dla ?Świata Lekarza? dopełniali Jan Matul i prof. Jerzy Woy-Wojciechowski. Pe­rełkami są do dziś felietony ? prof. Stefana Krusia, prof. Tadeusza Tołłoczki, prof. Aleksandra Sieronia, dr. Kazi­mierza Brauna, śp. dr. Andrzeja Włodarczyka, dr. Jac­ka Paszkiewicza, prof. Jadwigi Staniszkis, prof. Marcina Czecha, red. Jarosława Gugały, Ryszarda Petru i Jerzego Engela. ?Świat Lekarza? opisywał rzeczywistość bardzo szeroko, taki miał być i dość długo był. Niezwykły rozwój technologii medycznych w ostatnich latach siłą rzeczy musiał zmienić pierwotne proporcje w piśmie. Wciągnę­ła nas polityka, bo reformy ochrony zdrowia w Polsce stały się koniecznością i robiliśmy wszystko, by popierać trendy, które uznawaliśmy za racjonalne. Nie wszystkie takie były, wiecie sami.

DYSKUSJE, DEBATY I NAGRODY

Z biegiem czasu uległa rozbudowie część eksperc­ka ?Świata Lekarza?, nowatorska medycyna wymaga­ła autorytatywnych interpretacji, coraz częściej na na­szych łamach pojawiały się wypowiedzi edukacyjne mistrzów medycyny. Gościliśmy i gościmy ich najwię­cej w Polsce: plejadzie diabetologów od prof. Małgorza­ty Myśliwiec, prof. Doroty Zozulińskiej-Ziółkiewicz, prof. Leszka Czupryniaka, prof. Macieja Małeckiego, prof. Edwarda Franka, prof. Grzegorza Dzidy po prof. Mie­czysława Walczaka, śp. prof. Władysława Grzeszcza­ka którym zawdzięczamy krajową rewolucję w leczeniu cukrzycy i podniesienie polskiej diabetologii do pozio­mu światowego. Wspieramy kardiologów od prof. Pio­tra Jankowskiego, prof. Piotra Hoffmana, prof. Piotra Ponikowskiego, prof. Adama Witkowskiego i prof. Prze­mysława Mitkowskiego po prof. Grzegorza Opolskie­go we wprowadzaniu opieki koordynowanej, urologów z prof. Piotrem Chłostą i prof. Arturem Antoniewiczem w medycynie robotycznej, onkologów z prof. Maciejem Krzakowskim i prof. Adamem Maciejczykiem w reformie leczenia nowotworów. ?Świat Lekarza? systematycznie prezentuje poglądy elity ginekologów, okulistów, hema­tologów, nefrologów, gastrologów i dermatologów.

Nowoczesnej medycynie towarzyszymy od debat re­dakcyjnych i autorskich wykładów, przez Zespoły Par­lamentarne i Senackie po urzędy centralne ? Minister­stwo Zdrowia, NFZ, AOTMiT. Niektórzy politycy goszczą na naszych łamach od dekady, dziękujemy za komen­tarze Senator Beacie Małeckiej-Liberze i Senatorowi Waldemarowi Krasce, posłankom Lidii Gądek, Alicji Dą­browskiej, Barbarze Dziuk, Violetcie Porowskiej, Elżbie­cie Płonce, Katarzynie Sójce, posłom Tomaszowi Latoso­wi, Rajmundowi Millerowi, Czesławowi Hocowi. Jesteśmy wdzięczni za wieloletnią opiekę Panom Marszałkom Se­natu ? dr. Stanisławowi Karczewskiemu i prof. Tomaszo­wi Grodzkiemu.

Relacje z debat i spotkań ukazują się na łamach ?Świata Lekarza? i na naszej stronie internetowej. Nasi dziennikarze są systematycznie zapraszani jako komen­tatorzy do paneli w Sejmie, Senacie i na licznych konfe­rencjach.

Sporą półkę w Redakcji zajmują zdobyte przez na­szych dziennikarzy nagrody i odznaczenia ? od Nagrody Św. Kamila, statuetki dr. Władysława Biegańskiego i Suk­cesu Roku w Ochronie Zdrowia po Srebrne Krzyże Za­sługi, Nagrody Zaufania Złoty OTIS i Kryształowe Pióra.

?GŁOSUJ NA ZDROWIE!? ? TRZECIE STARCIE

Przed wyborami w 2015 roku przeprowadziliśmy wy­borczą debatę ?Głosuj na zdrowie!?, transmitowaną na żywo przez Polsat News. I tak to się zaczęło. Kilka mie­sięcy po błyskotliwej dyskusji trio Konstanty Radziwiłł, Ja­rosław Pinkas i Tomasz Latos objęło kluczowe stanowi­ska w polskiej ochronie zdrowia.

Cztery lata później zmieniliśmy formułę pracy i skon­centrowaliśmy się na inspirowaniu merytorycznym poli­tyków wszystkich partii. Zaproponowaliśmy im wówczas: wprowadzenie podatku cukrowego i przeznaczenie po­branych opłat na rozwój diabetologii; podwyżkę cen al­koholu w małych opakowaniach, tzw. małpkach; wyłą­czenie ochrony zdrowia ze sporu politycznego na 20 lat; wprowadzenie drugiej, alternatywnej sieci ochrony zdrowia finansowanej z ubezpieczeń dodatkowych. Te i inne tezy wyborcze zdefiniował Zespół: red. Katarzyna Pinkosz, red. Paweł Kruś, prof. Piotr Hoffman, prof. Mar­cin Czech, prof. Aleksander Sieroń i prezes Stanisław Maćkowiak. Pojawiły się potem w programach kilku par­tii: Prawo i Sprawiedliwość wprowadziło w życie poda­tek cukrowy, Minister Łukasz Szumowski podniósł cenę ?małpek?, a Krzysztof Bosak wygrał debatę prezydencką tezami o konieczności wprowadzenia ubezpieczeń do­datkowych.

Już powołujemy Zespół na wybory 2023 roku, prace merytoryczne rozpoczniemy za dwa miesiące, tezy upu­blicznimy wiosną.

Chcemy, by o ochronie zdrowia w kampanii wyborczej mówiono jak najwięcej ? to nasz cel.

RADA NAUKOWA

Przewodniczącym Rady Naukowej ?Świata Lekarza? jest od pierwszego roku naszej działalności, prof. Aleksan­der Sieroń. Początkowo grono tworzyło 26 ekspertów. Dziś w Radzie Naukowej mamy blisko 80 osób; to m.in.: dr Ewa Chlebus, prof. Iwona Hus, prof. Irena Walec­ka, prof. Anna Kostera-Pruszczyk, prof. Joanna Narbutt, prof. Mariusz Bidziński, prof. Piotr Hoffman, prof. Pa­weł Kamiński, prof. Mieczysław Walczak, prof. Stani­sław Radowicki, prof. Wojciech Młynarski, prof. Tomasz Stompór, prof. Jerzy Szaflik, prof. Tomasz Drewa, prof. Grzegorz Gielerak, prof. Jerzy Konstantynowicz, prof. Bogusław Machaliński, prof. Henryk Skarżyński, prof. Kazimierz Suwalski, prof. Krzysztof J. Filipiak i prof. Piotr Pruszczyk. Dziękujemy za inspiracje!

Artykuł Jubileusz ?Świata Lekarza? 100 numer! pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Podstawą rozpoczęcia terapii nadciśnienia tętniczego jest w chwili obecnej zastosowanie od razu dwóch leków hipotensyjnych jako inicjacji leczenia. Ponieważ to ma być leczeniem pierwszego rzutu, trudno namawiać pacjenta do rozpoczynania terapii od dwóch tabletek. Stąd ESH/ESC/PTNT w I klasie zaleceń mówi o zastosowaniu od razu SPC (ang. single pill combination, lek złożony) dwuskładnikowego, a w przypadku nieskuteczności takiego leczenia ? SPC trójskładnikowego ? mówi prof. dr hab. med. Krzysztof J. Filipiak, kardiolog, internista, hipertensjolog i farmakolog kliniczny, były prezes Polskiego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego.

W ostatnich dwóch latach z powodu pandemii mniej osób zgłaszało się do lekarza. Czy miało to wpływ na pogorszenie kontroli ciśnienia tętniczego? I czy w ostatnich miesiącach widać poprawę sytuacji? Nie ma już ograniczeń, jeśli chodzi o wizyty u lekarza? 

Tak, oczywiście, mamy dane świadczące o mniejszej liczbie ?pierwszorazowych rozpoznań? nadciśnienia tętniczego w systemie, a więc na pewno paraliż ochrony zdrowia w trakcie pandemii oraz tzw. ?dług zdrowotny? wygenerowany po pandemii przekłada się na mniejszą rozpoznawalność nadciśnienia tętniczego. Oprócz tego wiele osób po przechorowaniu COVID-19 uskarża się na pogorszenie kontroli hipotensyjnej lub nadciśnienie tętnicze de novo. Obawiam się, że wiele lat będziemy nadrabiać te zaległości.

Od jakich wartości ciśnienia tętniczego należy leczyć nadciśnienie? Czy jest to w jakimś stopniu uzależnione od wieku? 

Zalecenia, które obowiązują nas w Europie i w Polsce, są jednoznacznie określone. Dla większości dorosłych osób docelowe wartości ciśnienia skurczowego (SBP) i rozkurczowego (DBP) to odpowiednio 120-129 mmHg oraz 70-79 mmHg. Jedynie dla osób powyżej 65. roku życia, przy tych samych optymalnych ciśnieniach rozkurczowych, możemy pozwolić sobie na bardziej liberalne wartości SBP 130-139 mmHg. Nie zmieniając definicji nadciśnienia tętniczego, co zrobili kilka lat temu Amerykanie (nadciśnienie tętnicze rozpoznaje się w USA powyżej wartości SBP/DBP 130/80 mmHg), w Europie nadal rozpoznajemy nadciśnienie tętnicze powyżej wartości 140/90 mmHg, ale docelowe wartości zostały obniżone i zgodne są poniekąd z zaleceniami amerykańskimi.

Dlaczego w leczeniu nadciśnienia tętniczego nie wystarczy jeden lek, tylko konieczne jest stosowanie dwóch, a nawet trzech leków? Od czego zależy wybór konkretnego leku? Jakie są obecnie wytyczne europejskich towarzystw kardiologicznego i nadciśnieniowego (ESC/ESH) i wytyczne Polskiego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego – PTNT? 

Jeden lek nie wystarczy, ponieważ obniżyliśmy docelowe wartości ciśnienia tętniczego, a także dlatego, że jeden lek działa z reguły na jeden mechanizm patogenetyczny nadciśnienia tętniczego, a to choroba o wielu przyczynach. Wybór konkretnego leku i algorytm ich doboru jest ściśle określony w algorytmach i dla zdecydowanej większości chorych oznacza od razu przyjmowanie dwóch substancji leczniczych ? najlepiej w jednej pigułce.

U niektórych pacjentów szczególnie trudno osiągnąć prawidłowe wartości ciśnienia tętniczego. Czy mają na to wpływ choroby współistniejące, np. cukrzyca typu 2? 

Zawsze, w przypadku współchorobowości, trudniej osiągać optymalne wartości ciśnienia tętniczego. Rzeczywiście, w Polsce dotyczy to najczęściej osób z cukrzycą, zaburzeniami metabolicznymi, tych z nadwagą, otyłością czy zespołem bezdechu sennego.

Jakie są korzyści z zastosowania leków złożonych dla pacjenta? Kiedy warto zastosować schemat leczenia trójskładnikowego w jednej tabletce? 

Podstawą rozpoczęcia terapii nadciśnienia tętniczego jest w chwili obecnej, jak wspomniałem, zastosowanie od razu dwóch leków hipotensyjnych jako inicjacji leczenia. Ponieważ to ma być leczeniem pierwszego rzutu, trudno namawiać pacjenta do rozpoczynania terapii od dwóch tabletek. Stąd ESH/ESC/PTNT w I klasie zaleceń (I klasa zaleceń oznacza, że niewykonanie tego zalecenia może być traktowane jako błąd w sztuce lekarskiej) mówi o zastosowaniu od razu SPC (ang. single pill combination, lek złożony) dwuskładnikowego, a w przypadku nieskuteczności takiego leczenia ? SPC trójskładnikowego. Nie jest to więc kwestia tego, że ?warto zastosować?, ale tego, że ?trzeba zastosować? zgodnie ze współczesnymi wytycznymi leczenia.

Standardem leczenia nadciśnienia tętniczego jest dziś połączenie leku hamującego układ renina-angiotensyna, antagonisty wapnia i leku moczopędnego. Jak z punku widzenia farmakologa klinicznego oceniłby Pan czas działania oraz bezpieczeństwo stosowania leków złożonych opartych na walsartanie (walsartan/ amlodipina/ hydrocholotiazyd), których poszczególne składowe ? jak np. w preparacie Valtricom? ? osiągają maksymalne stężenia we krwi w różnym czasie? Czy dzięki temu jest szansa na skuteczną, bezpieczną, 24-godzinną kontrolę nadciśnienia tętniczego? 

Cieszę się, że wymieniła Pani akurat ten preparat trójskładnikowego połączenia typu SPC (Valtricom?), bo akurat on został jako pierwsza, historyczna ?trójka? hipotensyjna refundowany w Polsce i dostępny dla polskich seniorów jako lek bezpłatny. Dzisiaj są już dostępne następne preparaty ?trójkowe?, ale na jego przykładzie widać, że umiejętny dobór składników przekłada się na wysoką skuteczność i duże bezpieczeństwo leczenia. Wszystkie trzy składniki należą do zupełnie innych grup leków hipotensyjnych, adresują więc odmienne mechanizmy patogenetyczne nadciśnienia. Wszystkie trzy są znakomicie przebadane, posiadają pozycję liderów w zakresie badań klinicznych lub leków z największym doświadczeniem w stosowaniu praktycznym w swojej klasie terapeutycznej. Mają też ? co bardzo ważne ? odmienne właściwości farmakokinetyczne, stąd ich maksymalne stężenie terapeutyczne, przy dawkowaniu raz na dobę, rzeczywiście nie wypada w tym samym czasie w ciągu doby, tak więc nie ma ryzyka potencjalizacji wystąpienia hipotonii.

Czy stosowanie tego leku przez pacjentów nieosiągających wcześniej celów terapeutycznych, ma szansę poprawić skuteczność leczenia? 

Zdecydowanie tak i akurat w przypadku preparatu, o którym mówimy, mamy na to dedykowane badania kliniczne. W badaniu VICTORY II, przeprowadzonym właśnie z preparatem Valtricom?, nawet u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym 3. stopnia osiągano w blisko 90% przypadków prawidłową kontrolę hipotensyjną, a obserwowane redukcje SBP/DBP przekraczały średnio 30/15 mmHg. To naprawdę niezwykle skuteczny lek hipotensyjny.

Kilka lat temu decyzją Głównego Inspektora Farmaceutycznego (GIF) wycofano ponad 40 leków na nadciśnienie tętnicze, zawierających walsartan ? z powodu obaw przed tym, że substancja czynna pochodząca od jednego z chińskich producentów może być zanieczyszczona i szkodliwa dla wątroby. Czy dziś stosowanie trójskładnikowych SPC, opartych na walsartanie, jest bezpieczne? 

To nie była tylko obawa, ale realne stwierdzenie zawartości N-nitrozodimetyloaminy (NDMA) w substancji czynnej. NDMA działa hepatotoksycznie i rakotwórczo, stąd decyzja GIF była jak najbardziej uzasadniona. Warto jednak odnotować, że dotyczyła ona walsartanów, gdzie producenci ?szli na skróty? ? kupując substancję czynną wytwarzaną na drodze tańszej, niebezpiecznej syntezy przez chińskich producentów. Dlatego wycofano lub zawieszono dystrybucję partie walsartanów praktycznie wszystkich firm generycznych; nie stało się tak w przypadku koncernu farmaceutycznego Novartis i jego firm generycznych oraz w przypadku firmy Krka. Oba te podmioty kontrolowały jakość swoich walsartanów od momentu syntezy, a nie kupowały go w Chińskiej Republice Ludowej. Stąd też, w przypadku SPC trójskładnikowych nie mieliśmy nigdy żadnych zastrzeżeń, co do jakości tych leków. Dodajmy zresztą, że problem zanieczyszczeń NDMA czy pokrewnymi związkami ? NDEA i NMBA ? dotyczył wielu innych substancji syntetyzowanych ?na skróty? w Chinach (losartan, irbesartan, metformina) i uświadomił tylko nam, lekarzom, jak ważna jest jakość produktu leczniczego i zaufanie do producenta.

Mężczyźni stosujący leki hipotensyjne często skarżą się na zaburzenia erekcji. Czy ten problem może dotyczyć również pacjentów przyjmujących SPC opartych na walsartanie? 

Zaburzenia erekcji w nadciśnieniu tętniczym są przede wszystkim skutkiem samego nadciśnienia, a nie jego leczenia. Ale rzeczywiście, pojawiają się prace, sugerujące, że przy stosowaniu niektórych leków hipotensyjnych zaburzenia te występują rzadziej ? jednym z takich leków jest właśnie walsartan. A skuteczne leczenie nadciśnienia tętniczego, możliwe zwłaszcza przy stosowaniu SPC trójskładnikowych, powinno zmniejszyć kłopoty z zaburzeniami erekcji.

Czy Pana zdaniem, przyszłość leczenia NT będzie należeć do leków złożonych? 

Traktuję to jako pytanie retoryczne. Nie ma innej przyszłości. Widzimy to nie tylko w hipertensjologii. Tą samą drogą idzie leczenie zaburzeń lipidowych, cukrzycy, chorób płuc, innych chorób przewlekłych.

Rozmawiała: Katarzyna Pinkosz

Artykuł Prof. dr hab. med. Krzysztof J. Filipiak: Trójskładnikowe SPC: skuteczna, bezpieczna, 24-godzinna kontrola ciśnienia tętniczego pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Spojrzenie na wiele chorób zmieni się i coraz częściej będziemy patrzeć na możliwości genetycznej ingerencji w terapię schorzeń kardiologicznych za pomocą farmakologii. Dowodem jest niewiarygodnie szybki postęp badań nad lekami działającymi w oparciu o RNA ? mówi prof. dr hab. n. med. Krzysztof J. Filipiak, kardiolog, hipertensjolog, farmakolog kliniczny, rektor UM MSC w Warszawie, były prezes Polskiego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego.

Panie Profesorze, gdy popatrzeć na nowe leki, które pojawiają się w ostatnich latach, to mamy głównie nowe terapie dotyczące onkologii, hematoonkologii, chorób rzadkich. Jest też ?boom?, jeżeli chodzi o neurologię i choroby metaboliczne. A co dzieje się z kardiologią? Dlaczego pojawia się znacznie mniej nowych terapii kardiologicznych?

Rzeczywiście, podzielam Pani tezę, ale to pewnie tak, że wiele dziedzin medycyny rozwija się sinusoidalnie. Są dziesięciolecia lepsze i gorsze, jeżeli chodzi postęp farmakologiczny. Niewątpliwie, gdy rozpoczynałem pracę lekarską ćwierć wieku temu, sytuacja wyglądała odwrotnie ? na ?topie? były wielkie, wchodzące do klinik leki kardiologiczne, a w onkologii nie było dużego postępu. Po 25 latach sytuacja się odwraca, czego najlepszym dowodem jest to, że wiele międzynarodowych koncernów likwiduje działy zajmujące się chorobami sercowo-naczyniowymi, a poszerza badania w obrębie onkologii. Być może to ? czasowe, jak mam nadzieję ? spowolnienie wprowadzania nowych leków kardiologicznych wiąże się również z tym, że kardiologia weszła w fazę bardzo dużego postępu i innowacji sprzętowych, rozwoju kardiologii zabiegowej, kardiologii interwencyjnej, elektrokardiologii, rozmywania się granicy pomiędzy procedurami kardiologicznymi a kardiochirurgicznymi. Stąd też farmakoterapia przestała być numerem jeden w schorzeniach kardiologicznych. Ale pomimo to wiele dzieje się również w zakresie nowych leków w schorzeniach serca i naczyń.

Jakie, Pana zdaniem, leki stosowane w kardiologii były w ostatnim czasie przełomem?

W terapii chorób serca i naczyń mamy bardzo dużo nowoczesnych leków i trudno w chwili obecnej wskazać takie przełomowe terapie. To raczej ewolucja do leków coraz bardziej skutecznych, nowoczesnych i bezpiecznych. I tak: w nadciśnieniu tętniczym nie potrzeba nam właściwie nowych klas molekuł, a przełomem staje się tworzenie SPC (ang. sill pill combinations, tabletki zawierające kilka substancji równocześnie), które szeroko stosowane, zapewniają nam doskonały poziom kontroli ciśnienia tętniczego. Do tych hipotensyjnych SPC dokładamy coraz częściej leki hipolipemizujące (statyny), tworząc nową kategorię środków ?SPC hybrydowe?. Spełnia się zatem wizja rzucona 20 -25 lat temu, że w przyszłości leczyć będziemy kilka chorób jedną pigułką, wówczas nazywaną ?poly pill?. Mamy skuteczne, nowoczesne doustne leki przeciwkrzepliwe niewymagające już uciążliwego oznaczania parametrów krzepnięcia (dabigatran, riwaroksaban, apiksaban, edoksaban), mamy nowsze od statyn opcje leczenia hipolipemizującego, wreszcie ? mamy bardzo istotny postęp w zakresie leczenia niewydolności serca. Wiązał się on z wprowadzeniem w ostatniej dekadzie do wytycznych leczenia: iwabradyny (lek zwalniający częstość akcji serca, ale niepowodujący obniżenia ciśnienia tętniczego), sakubitrilu/ walsartanu (kolejna optymalizacja hamowania układu renina-angiotensyna), a przede wszystkim flozyn ? inhibitorów SGLT2. Jeżeli pyta mnie Pani o prawdziwy przełom leczenia w kardiologii ostatnich dwóch dekad, to po statynach w latach 90., wymieniłbym właśnie flozyny. To one odmieniają dzisiaj losy pacjentów z niewydolnością serca, cukrzycą, przewlekłą chorobą nerek. Mógłbym, rzecz jasna, wymieniać jeszcze wiele innych leków, ale mam wrażenie, że odzwierciedlają one bardziej postęp w zakresie konkretnej grupy (leki przeciwpłytkowe, antagoniści aldosteronu, beta-adrenolityki, diuretyki pętlowe, leki hipolipemizujące) niż przełom, pojawienie się zupełnie nowych koncepcji czy mechanizmów wykorzystywanych w terapii. Stąd też wiele leków takich jak: prasugrel, tikagrelor, eplerenon, finerenon, nebiwolol, torasemid, kwas bempediowy ? niezwykle ważnych ? zaliczyłbym raczej do tej właśnie, wspomnianej wcześniej kategorii.

Nadciśnienie tętnicze, hipercholesterolemia, cukrzyca prowadzące m.in. do miażdżycy i  zespołów wieńcowych, niewydolność serca ? te choroby rozwijają się latami. Czy jest szansa na leki, które nie tylko zatrzymają postęp tych chorób, ale też je wyleczą?

Na razie nie ma leków, które mogłyby wyleczyć nas z nadciśnienia tętniczego, ale już w hipercholesterolemii mamy do czynienia z odwracaniem (regresją) miażdżycy przy zejściu do bardzo niskich stężeń cholesterolu LDL. To dlatego zmieniamy wytyczne. To dlatego wprowadzamy o wiele bardziej skuteczne niż statyny czy SPC statyny z ezetimibem, leki z grupy modulatorów PCSK9. Przeciwciała monoklonalne ? inhibitory PCSK9 (alirokumab, ewolokumab) możemy podawać raz na dwa tygodnie, nowszy modulator PCSK9 ? inklisiran ? raz na pół roku w zastrzyku. To naprawdę olbrzymi postęp i poprawa skuteczności. Mam pacjentów, u których zastosowanie maksymalnej dawki rosuwastatyny, ezetimibu i inhibitora PCSK9 zmniejszyło stężenie LDL-cholesterolu o 90 proc. Jeszcze kilka lat temu byłoby to niewyobrażalne. Wyleczenie niewydolności serca to raczej już nie kwestia leków ? w tej chorobie u większości osób objawy występują już w fazie uszkodzenia mięśnia sercowego, jego przebudowy, stąd oprócz leków uciekamy się do zabiegów na mięśniu sercowym, na zastawkach, na naczyniach, do wprowadzania elektrod defibrylujących czy resynchronizujących. Na pewno jednak farmakoterapia, zgodna z aktualnymi wytycznymi, pozostaje podstawą leczenia tych chorych.

Gdzie widzi Pan zatem szanse na przełomowe terapie w kardiologii w przyszłości? A gdzie raczej na razie nie ma się co ich spodziewać?

Nadal rozwijać się będzie i optymalizować leczenie przeciwkrzepliwe ? trwają badania z lekami hamującymi nie tylko czynnik II czy X szlaku krzepnięcia. Nie powiedzieliśmy ostatniego słowa w zakresie leków przeciwkrzepliwych podawanych podskórnie ? przyszłością nie są starzejące się 50-latki zwane heparynami drobnocząstkowymi, których niedobór na świecie grozi nam co chwilę, bowiem procesy ich wytwarzania uzależnione są od chińskiego przemysłu zwierzęcego i farmaceutycznego. Przyszłością są zapewne heparyny syntetyczne ? lepsze, bezpieczniejsze, łatwiejsze w podawaniu, jak choćby dostępny na rynku farmaceutycznym jedyny pentasacharyd ? fondaparinux. Spodziewam się też lada chwila przełomowych, kolejnych terapii w walce z miażdżycą. Na horyzoncie są bardzo skuteczne leki obniżające stężenia lipoproteiny(a): pelakarsen, olpasiran. W USA dostępne są już nowe leki hipolipemizujące: mipomersen (zmniejszający stężenie apolipoproteinę B), ewinakumab (niezwykle interesujący lek obniżający zarówno LDL- cholesterol, jak i triglicerydy), być może zaskoczą nas pozytywnie badania kliniczne z już zarejestrowanym inhibitorem MTP ? lomitapidem. Dodałbym jeszcze jedną dziedzinę, gdzie potencjalnie mogę spodziewać się przełomu w terapii kardiologicznej. To stosowanie wybiórczych, bardziej nowoczesnych leków przeciwzapalnych. Niektóre z nich, starsze, powracają szerzej do praktyki (kolchicyna), niektóre są niezwykle skuteczne w prewencji pozawałowej a nawet pierwotnej onkologicznej, ale bardzo drogie (kanakinumab). Ale na horyzoncie są już kolejne leki o dużym potencjale przeciwzapalnym, zmniejszające stężenia interleukiny -6 i białka CRP (ziltiwekimab). Trzymam za nie mocno kciuki.

Gdzie nie spodziewałbym się nowych leków kardiologicznych? W zaburzeniach rytmu serca. Leki antyarytmiczne praktycznie nie rozwijają się od kilkunastu lat, a same zaburzenia rytmu serca traktowane są przede wszystkim jako wskazania do rozważenia leczenia zabiegowego, ablacji. Chociaż osobiście mi żal, że z przyczyn ekonomicznych nie mogę szerzej stosować leków mogących zmniejszać ryzyko napadu migotania przedsionków o charakterze antyarytmicznym ? jak choćby zarejestrowanej w Polsce ranolazyny. Tak wyglądałyby moje wróżby na najbliższą przyszłość.

W onkologii i hematoonkologii duże znaczenie w leczeniu ma profil genetyczny chorego/ zmiany nowotworowej. Czy w leczeniu kardiologicznym również leki będą w przyszłości dobierane w zależności od pacjenta, jego profilu genetycznego? Czy są prowadzone w tym zakresie prace?

Z racji swojej natury choroby kardiologiczne, za które zapadają setki milionów pacjentów na świecie, mają charakter populacyjny, stąd w farmakoterapii kardiologicznej zawsze większe znaczenie miało podejście populacyjne, a nie indywidualizowane. Sama patofizjologia chorób kardiologicznych jest poza tym mniej skomplikowana niż nowotworowych czy neurologicznych. O ile łatwo sprecyzować powszechne wytyczne dla prewencji po zawale serca, gorzej już to wygląda dla wytycznych po udarze mózgu ? bo przyczyny udaru mózgu są bardziej heterogenne niż przyczyny zawału serca. Mówię o tym dlatego, żeby usprawiedliwić mniejsze dotąd zainteresowanie kardiologów takim podejściem do farmakoterapii. Ale to oczywiście się zmienia. Zarejestrowano pierwsze leki stosowane w ściśle określonej, genetycznej formie amyloidozy, a to już dotyczy nas ? specjalistów niewydolności serca, bowiem takich pacjentów również mamy pod opieką. Myślę, że spojrzenie na wiele chorób zmieni się i coraz częściej będziemy patrzeć na możliwości genetycznej ingerencji w terapię schorzeń kardiologicznych za pomocą farmakologii. Klasycznym dowodem na wsparcie mojej twierdzenia jest niewiarygodnie szybki (co ciekawe, przyspieszony również pandemią COVID -19 i opracowaniem szczepionek mRNA) postęp badań nad lekami działającymi w oparciu o RNA. Pozwolę sobie przypomnieć Państwu farmakologiczny podział tych leków na cztery podstawowe grupy:

Leki takie dostali po raz pierwszy na świecie okuliści (2004) , potem neurolodzy (2015, 2018), ale prawdziwy boom zainteresowania przyszedł oczywiście w związku ze szczepionkami mRNA. Kardiolodzy interesują się takim sposobem leczenia praktycznie dopiero od końca 2020 roku, kiedy do praktyki wprowadzono pierwszy siran (inklisiran). Lek ten ? stosowany w formie zastrzyków raz na pół roku w celu obniżenia LDL-cholesterolu ? opiera się na technologii lekowej siRNA. siRNA to skrót od małego, interferującego RNA (ang. small interfering RNA), a więc dwuniciowej cząsteczki RNA o długości około 20-25 par zasad, która ? wprowadzona do komórki ? powoduje wyciszenie ekspresji określonego naturalnego mRNA. Zwróćmy uwagę, że technologia ta działa ?odwrotnie? do szczepionek mRNA. W szczepionkach mRNA wprowadzamy mRNA, żeby wywołać produkcję określonego białka (np. białka kolca wirusa SARS-CoV-2), w siranach wprowadzamy do komórki siRNA, aby zablokować nasz naturalny mRNA dla jakiegoś białka (np. kodujący białko PCSK9). Ta metoda to rewolucja w leczeniu wielu, dotąd nieuleczalnych chorób! Podaję przykład leku kardiologicznego ? inklisiranu, ale już na rynku pojawiły się inne sirany: patisiran ? stosowany w niektórych typach amyloidozy, giwosiran ? zarejestrowany w ostrej porfirii wątrobowej czy lumasiran ? pierwszy w historii lek nefrologiczny stosowany w pierwotnej hiperoksalurii typu 1. A przecież trzymamy kciuki za inne sirany badane w chorobach oczu, nerek, naczyń, skóry, wątroby czy szeroko rozumianej onkologii. Już dzisiaj wymagam od swoich studentów podstawowej wiedzy o takich cząsteczkach jak: wutirsiran, nedosiran, fitusiran, teprasiran, kodosiran czy tiwanisiran. Mówię o tym, bo być może za kilka lat, na pytanie co było największym przełomem w farmakoterapii ostatnich dziesięcioleci, odpowiem nie: ?statyny? czy ?flozyny?, ale właśnie leki oparte na technologii RNA, może właśnie ?sirany?. Uważny czytelnik tego wywiadu być może zauważył, że przepowiadałem też wcześniej przełom w zakresie obniżania stężeń lipoproteiny(a) ? na horyzoncie jest bowiem badany właśnie siran (olpasiran), ale i lek z drugiej grupy ? antysensownych RNA ? pelakarsen. Może się też w trakcie szerszych badań klinicznych okazać, że leki te działać będą bardziej spektakularnie u określonych genetycznie osób, w określonej konfiguracji polimorfizmów genetycznych. Ale to jeszcze przyszłość. Chociaż, jak widzi Pani Redaktor, nowoczesny kardiolog nie ucieknie od genetycznych wątków projektowania nowych leków kardiologicznych.

Panie Profesorze, wróćmy do teraźniejszości. Większość polskich pacjentów ma zwykle kilka chorób, powinni przyjmować wiele leków, co najczęściej prowadzi do nieprzestrzegania zaleceń terapeutycznych, a także do pojawiania się działań niepożądanych, jeśli pacjenci przyjmują kilka leków jednocześnie. Na ile tę sytuację mogą zmienić leki ?combo?, uprościć schematy leczenia, a poza tym spowodować skuteczniejsze leczenie?

Wspomniałem już o roli SPC w hipertensjologii czy SPC ?hybrydowych? w leczeniu nadciśnienia tętniczego i hipercholesterolemii. Spodziewam się wejścia na rynek farmaceutyczny SPC czteroskładnikowych w nadciśnieniu tętniczym, SPC czteroskładnikowych ?hybrydowych? (dwa leki hipotensyjne oraz statyna z ezetimibem). Wiele mówi się o dołączeniu do SPC małej dawki leku przeciwpłytkowego, być może w przyszłości metforminy/ flozyny. Kilka firm farmaceutycznych prowadzi też badania nad SPC leku przeciwpłytkowego z małą dawką leku przeciwkrzepliwego z grupy ksabanów. SPC są na pewno przyszłością, upraszczają schematy leczenia, poprawiają współpracę na linii lekarz-pacjent.

Jak ocenia Pan dostęp polskich pacjentów do nowych terapii, które już znajdują się w wytycznych Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego? Co powinno się zmienić?
Czy dostęp do tych nowych terapii spowodowałby realną poprawę wyników leczenia w Polsce, gdzie choroby układu krążenia stanowią wciąż pierwszą przyczynę zgonów?

Oceniam źle. Od lat w Polsce nie doczekaliśmy się nowych refundacji przełomowych leków kardiologicznych. Od dekady nie refundujemy doustnych leków przeciwkrzepliwych w migotaniu przedsionków. Nie zapewniamy dostępu do refundowanych nowoczesnych leków przeciwpłytkowych pacjentom z zespołami wieńcowymi. Nie refundujemy sakubitrilu/ walsaratnu w niewydolności serca. Stworzyliśmy niezwykle mało skuteczne programy terapeutyczne dla inhibitorów PCSK9 w dyslipdiemii. Ale ? co najważniejsze w tej chwili ? nie refundujemy powszechnie flozyn. To nie tylko kwestia diabetologii czy nefrologii. Przypomnę, że dapagliflozyna i empagliflozyna są podstawą leczenia niewydolności serca (I klasa zaleceń, co oznacza, że niepodanie tego leku u pacjenta bez przeciwwskazań jest błędem w sztuce lekarskiej). Co więcej, nowe wytyczne europejskie każą kardiologowi w Europie wypisać jedną z dowolnych pięciu flozyn (dapagliflozyna, empagliflozyna, ertugliflozyna, kanagliflozyna, sotagliflozyna) każdemu pacjentowi z cukrzycą ?na dzień dobry?; nie celem leczenia cukrzycy, ale w ramach prewencji rozwoju niewydolności serca w przyszłości. To ta sama klasa zaleceń, co np. walka z otyłością, paleniem papierosów czy nadciśnieniem tętniczym. A w Polsce? Pamiętacie Państwo, jakie warunki musi spełnić pacjent z cukrzycą, aby otrzymać refundowaną flozynę? Te właśnie warunki dotychczasowej refundacji świetnie ilustrują przepaść, jaka dzieli polskich pacjentów od tej ?lepszej? Europy. Pytania zawarte w tym punkcie, poza prośbą o moją ocenę, traktuję więc jako pytania retoryczne.

Rozmawiała: Katarzyna Pinkosz

Artykuł Prof. Krzysztof J. Filipiak: W kardiologii leczenie zmienia się na naszych oczach pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Leki złożone w postaci jednej tabletki (tzw. SPC ? ang. single pill combination, złożony lek w jednej pigułce) są dzisiaj podstawą leczenia nadciśnienia tętniczego. Wytyczne leczenia w Europie i Polsce nie pozostawiają w tym zakresie żadnych wątpliwości – mówi prof. Krzysztof J. Filipiak, kardiolog, internista, hipertensjolog i farmakolog kliniczny, rektor Uczelni Medycznej im. Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie.

Jak wielu pacjentów w Polsce ma dziś nadciśnienie tętnicze? Ilu z nich osiąga cele terapeutyczne?

Pierwsze pytanie wbrew pozorom jest trudne. Do niedawna odpowiadaliśmy, że około 11 milionów, Narodowy Fundusz Zdrowia tuż przed pandemią ?widział? 8,8 mln osób przyjmujących preparaty hipotensyjne. Wiemy natomiast, że jako kraj najgorzej w Europie poradziliśmy sobie z obecną pandemią ? ?walczymy? z Bułgarią o prymat najgorzej zorganizowanej ochrony zdrowia. Jak do tej pory zmarło ?nadliczbowo? ponad 150 tys. osób. Większość z nich miała nadciśnienie tętnicze, tak więc osób z nadciśnieniem tętniczym zapewne ubyło. Z drugiej strony, u części osób po przebytym COVID-19 rozpoznajemy nadciśnienie tętnicze de novo jako jeden z obrazów klinicznych zespołów post-COVID oraz LONG COVID. Być może zatem to nadal 10-11 mln osób.

Na pewno przez pandemię pogorszyła się kontrola ciśnienia tętniczego, chociaż nie mamy żadnych wiarygodnych polskich badań, które oceniają ją w czasach post-COVID. Ograniczenia kontaktu z lekarzem, paraliż ochrony zdrowia, braki kadrowe, zmniejszone rozpoznawanie nadciśnienia tętniczego wykreowały coś, co określamy mianem ?długu zdrowotnego?. W chorobach przewlekłych takich jak nadciśnienie tętnicze ten dług jest szczególnie dotkliwy. W pierwszym etapie musimy powrócić do kontroli ciśnienia tętniczego takiej, jak przed pandemią ? osobiście szacuję, ok. 30 proc. pacjentów w Polsce osiągało zalecane cele terapeutyczne.

Dlaczego tak trudno skutecznie obniżyć ciśnienie tętnicze i osiągnąć u pacjenta cele terapeutyczne?

Trudności są i będą coraz większe, co już widzimy, gdy powoli zbliżają się dwa lata trwania pandemii. Szacujemy, że w okresie pandemii o ponad 25 proc. spadła aktywność fizyczna Europejczyków, średnio o 2 kg wzrosła ich masa ciała, wielokrotnie więcej osób odczuwa stres, rozdrażnienie, ma objawy depresyjne. To obserwuje się na całym świecie, dlatego niektóre towarzystwa naukowe apelują o ogłaszanie akcji rozpoznawania i kontroli nadciśnienia tętniczego. Dlaczego mamy tak duże trudności w osiąganiu celów terapeutycznych leczenia nadciśnienia tętniczego? Problem polega na tym, że wymaga to wdrożenia równoległego postępowania niefarmakologicznego oraz kontroli pozostałych czynników ryzyka, to znaczy: zaburzeń lipidowych, węglowodanowych, palenia papierosów, nadwagi, przewlekłych stanów zapalnych. Pacjent musi mieć także dostęp do nowoczesnych terapii. Dobrej kontroli ciśnienia tętniczego sprzyja też życie w czystym, niezanieczyszczonym środowisku, a na to w Polsce ? mekce węgla kamiennego ? jak na razie nie ma co liczyć. 

Zwykle w leczeniu nadciśnienia tętniczego nie wystarcza jedna tabletka. Jakie są korzyści z zastosowania leków złożonych? Kiedy warto zastosować schemat leczenia trójskładnikowego w jednej tabletce?

Leki złożone w postaci jednej tabletki (tzw. SPC ? ang. single pill combination, złożony lek w jednej pigułce) są dzisiaj podstawą leczenia nadciśnienia tętniczego. Wytyczne leczenia w Europie i Polsce nie pozostawiają w tym zakresie żadnych wątpliwości. Od SPC dwuskładnikowych zawsze rozpoczynamy terapię, jedynie nieliczni pacjenci mają wskazania do ?leczenia antycznego? ? czyli rozpoczynania od jednego leku. Jeżeli nie dochodzimy do celów terapeutycznych za pomocą SPC dwuskładnikowego, od którego rozpoczynamy terapię, sięgamy po jego najwyższe ?potencje?. Standardowe dwuskładnikowe SPC mają różne składy tych samych komponentów. Sięgamy więc ostatecznie po najsilniejszy SPC ? z maksymalnymi dostępnymi dawkami obu leków. Kolejnym krokiem jest zastosowanie SPC trójskładnikowego, który zawiera trzy składniki w jednej pigułce.

To zawsze lepsze rozwiązanie niż dodanie do dwuskładnikowego SPC dodatkowej, drugiej tabletki, a więc trzeciego leku hipotensyjnego. Lepsze ? ponieważ przestrzeganie zaleceń terapeutycznych będzie zawsze większe przy stosowaniu jednej, a nie dwóch tabletek. Poza tym przejście do SPC trójskładnikowego wymuszają na lekarzu aktualne wytyczne leczenia. W praktyce sięgam po kombinację: dwuskładnikowy SPC plus inny lek hipotensyjny tylko w przypadku, gdy nie ma na rynku SPC trójskładnikowego z kolejnym lekiem, który akurat dla tego pacjenta wymyka się ze standardu ?lek hamujący układ renina-angiotensyna/ antagonista wapnia/ diuretyk?, ale tacy pacjenci to mniejszość. O wiele więcej mamy pacjentów, u których do SPC trójskładnikowego dodajemy drugi lek (a więc czwartą substancję hipotensyjną). Nie ma bowiem, jak na razie, zarejestrowanych na rynku SPC czteroskładnikowych.

Podsumowując, nie mógłbym dzisiaj jako lekarz praktyk ? internista, kardiolog, hipertensjolog ? leczyć nowocześnie nadciśnienia tętniczego bez SPC trójskładnikowych. Jeżeli ktoś twierdzi inaczej, to musi jednak uzupełnić wiedzę, albo skonfrontować się z faktem, że leczy nieskutecznie i naraża pacjenta na powikłania sercowo-naczyniowe.

Jednym z możliwych połączeń w terapii trójskładnikowej leczenia nadciśnienia tętniczego jest lek składający się z połączenia walsartan/ amlodipina/ hydrochlorotiazyd. Jakie są korzyści z takiego leczenia, czy daje ono szasnę na lepszą kontrolę nadciśnienia tętniczego?

Połączenie leku hamującego układ renina-angiotensyna, antagonisty wapnia i leku moczopędnego jest standardem leczenia. Stosowanie SPC trójskładnikowych zawsze ułatwia stosowanie się do zaleceń, daje poczucie, że pacjent jest nowocześnie leczony, nie przyjmuje dużych ilości tabletek. Pamiętając, że pacjent ma też inne choroby i wymaga stosowania innych leków, liczba stosowanych tabletek ma kluczowe znaczenia.

Często zamiast takiej ?trójki? proponujemy pacjentowi SPC, w którym znajdują się dwa leki hipotensyjne oraz statyna.Większość pacjentów z nadciśnieniem tętniczym ma jednocześnie podwyższone stężenie LDL-cholesterolu. Sama koncepcja stosowania SPC ?hybrydowego? ? a więc tabletki, która jednocześnie leczy nadciśnienia tętnicze i hipercholesterolemię ? nadal za wolno przebija się do świadomości lekarzy.

Niestety, pandemia COVID-19 zahamowała przyrost stosowania nowoczesnych preparatów złożonych typu SPC. To z jednej strony zrozumiałe, bowiem lekarze nie byli tak skłoni wdrażać nowoczesnych SPC w trakcie procedur telemedycznych (przedłużanie recept przez telefon), z drugiej strony jednak właśnie teraz, gdy trzeba nadrobić ?dług zdrowotny? zastosowanie lepszych, skuteczniejszych, szybciej obniżających ciśnienie tętnicze leków staje się koniecznością.

Wracam do pytania o konkretny trójskładnikowy preparat SPC składający się z walsartanu, amlodipiny i hydrochlorotiazydu, ponieważ od 2020 roku to połączenie jako pierwsze w Polsce znalazło się na liście leków refundowanych we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach. Dziś jest to jedyne refundowane połączenie trójlekowe wskazane w leczeniu nadciśnienia tętniczego w Polsce, bezpłatne dla pacjentów 75+. Czy jest to szansa na optymalne leczenie tych pacjentów i czy należy obawiać się działań niepożądanych przy stosowaniu takiego leczenia?

To prawda: wprowadzenie tego SPC trójskładnikowego było bardzo ważnym wydarzeniem w polskiej hipertensjologii, na pewno pomoże to w lepszej kontroli ciśnienia tętniczego w wielu grupach pacjentów. Jestem szczęśliwy, że stało się to za mojej kadencji prezesowania Polskiemu Towarzystwu Nadciśnienia Tętniczego (PTNT); PTNT od razu podkreślało wagę tego historycznego wydarzenia.

Moim zdaniem, wszystkie nowoczesne SPC dwu- i trójskładnikowe powinny być refundowane. W symulacji kosztów, jakiej dokonaliśmy z zespołem farmakoekonomistów pod przewodnictwem prof. Marcina Czecha ? praca ukaże się niebawem na łamach recenzowanego kardiologicznego pisma anglojęzycznego ? udowodniliśmy zresztą, że refundowanie SPC, zamiast refundowania pojedynczych substancji hipotensyjnych przyniosłoby oszczędności w każdym wymiarze, zarówno państwu, jak i pacjentom.

Szczególnie cenne są SPC dwu- i trójskładnikowe składające się z powszechnie stosowanych leków hipotensyjnych, z którymi lekarze mają duże doświadczenie terapeutyczne. Są też firmy farmaceutyczne, które próbują wypuścić na rynek preparaty dwu- i trójskładnikowe z lekami, o których przeciętny lekarz rodzinny nic nie wie i nigdy ich nie stosował w monoterapii. Tym bardziej cenny jest lek, o który Pani pyta. Nie obawiajmy się działań niepożądanych leków, które znamy. Stosujmy nowoczesne wytyczne leczenia.

Prof. dr hab. med. Krzysztof J. Filipiak jest prezesem Polskiego Towarzystwa Postępów Medycyny ? Medycyna XXI oraz rektorem Uczelni Medycznej im. Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie

Artykuł Prof. Krzysztof J. Filipiak: Stosowanie trójskładnikowych SPC ułatwia kontrolę ciśnienia tętniczego pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

W wyniku zamiany politerapii lekami jednoskładnikowymi na ekwiwalentne leki złożone całkowity koszt leczenia hipotensyjnego byłby niższy w skali roku o ok. 22 mln zł dla pacjenta oraz o ok. 55 mln zł dla płatnika. Dodatkowo, w skali roku pacjenci kupiliby o 212 mln mniej tabletek. Mogłoby to mieć bardzo pozytywny wpływ na compliance, a co za tym idzie ? na dodatkowe efekty zdrowotne związane z lepszą kontrolą ciśnienia, a więc np. uniknięcie udarów mózgu czy zawałów serca ? mówi prof. Marcin Czech, prezes Polskiego Towarzystwa Farmakoekonomicznego, wiceminister zdrowia w latach 2017-19, twórca Polityki Lekowej Państwa.

Jak wygląda obecnie system refundacji leków w nadciśnieniu tętniczym?

Należy podkreślić, że obecnie mamy refundowane leki ze wszystkich grup stosowanych w terapii nadciśnienia tętniczego, jednak ? głównie ze względów ?historycznych? ? są to przede wszystkim leki zawierające pojedynczą substancję czynną. Problem polega na tym, że nadciśnienia tętniczego często nie udaje się efektywnie leczyć za pomocą jednego leku; konieczne jest dodawanie kolejnych, z innych grup. Można je stosować jako leki pojedyncze, jednak dobrą opcją są preparaty złożone, kiedy w jednej tabletce znajdują się dwie lub nawet trzy substancje czynne z różnych grup. Możliwość stosowania przez pacjenta jednej tabletki dziennie daje dużą szansę na to, że kontrola ciśnienia tętniczego będzie lepsza.

Obecnie zalecenia towarzystw naukowych zmieniły paradygmat leczenia nadciśnienia tętniczego. Preferowaną formą rozpoczynania terapii jest leczenie złożone (najlepiej w jednej tabletce), monoterapia jest stosowana w wąskiej grupie chorych. Podejście decydentów w Polsce jest jednak bardziej zbliżone do tego, co zostało zapisane w ChPL (Charakterystykach Produktów Leczniczych): zaczynamy leczenie lekiem pojedynczym ? najpierw jednym, potem dwoma, natomiast pacjenci leczeni dwoma lekami mogą zamienić terapię na lek złożony. Mamy tu pewien dysonans, ponieważ ChPL są znacznie rzadziej aktualizowane niż wytyczne. Tak więc wiedza medyczna mówi: powinieneś od razu podawać leki złożone, natomiast system refundacyjny idzie raczej w ślad za tym, co znajduje się w ChPL. Nakłada się na to jeszcze jedno ograniczenie naszego systemu refundacyjnego, czyli reguła cenowa: 1 + 1 = 1, która polega na tym, że jeśli producent chce, żeby lek złożony był refundowany, to od płatnika może otrzymać dopłatę tylko dla droższego komponentu (oczywiście tylko do wyznaczonego limitu). Dopłaty do leków dwu- lub trzyskładnikowych były więc iluzoryczne, dlatego firmy często wychodziły z systemu refundacji, gdyż nie był dla nich opłacalny. Reguła 1 + 1 = 1 lub 1 + 1 + 1 = 1 jest bardzo problematyczna. To dobrze, że w projekcie nowelizacji ustawy refundacyjnej pojawiła się propozycja zmian, zgodnie z którą dopłata byłaby do najdroższego komponentu oraz do połowy tańszego.

Wraz z prof. Krzysztofem Filipiakiem przeprowadziliście analizę, jakie byłyby koszty zamiany stosowania przez pacjentów kilku leków jednoskładnikowych w terapii nadciśnienia tętniczego ? na terapie złożone. Jakie są wyniki tych analiz?

Przeprowadziliśmy badanie naukowe, w którym wykazaliśmy, że 87 proc. obecnie stosowanych leków w Polsce w leczeniu nadciśnienia tętniczego to leki jednoskładnikowe. Udział leków złożonych co prawda rośnie (z 10 proc. w 2016 r. do 13 proc. w 2020 r.), jednak wciąż to bardzo niewiele. Przeprowadziliśmy symulację, co by się stało, gdybyśmy mieli zamienić przyjmowanie przez pacjentów dwóch?trzech pojedynczych leków w terapii hipotensyjnej na preparaty złożone. Przeanalizowaliśmy dane z listopada i grudnia 2020 r. z 6100 aptek i punktów aptecznych. Była to reprezentatywna próba dla całej Polski; braliśmy pod uwagę wszystkie leki refundowane oraz z listy 75 plus stosowane w nadciśnieniu tętniczym, a także 18 kombinacji leków złożonych. Sprawdziliśmy, co by się stało, gdyby zamienić leki pojedyncze na złożone, szacując maksymalny potencjał tej zamiany. Sprawdziliśmy, jak zmieniłyby się koszty dla płatnika i pacjenta zakupu preparatów oraz jak zmniejszyłaby się liczba zakupionych tabletek ogólnie, co może mieć wpływ na współpracę pacjenta z lekarzem, czyli na compliance.

Okazało się, że potencjał wymiany wynosi aż 19 proc. opakowań leków jednoskładnikowych, tak więc jest olbrzymia luka w korzystaniu z preparatów złożonych. Najważniejszy jest jednak wymiar finansowy. Otóż w wyniku zamiany politerapii lekami jednoskładnikowymi na ekwiwalentne leki złożone całkowity koszt leczenia hipotensyjnego byłby niższy w skali roku o ok. 22 mln zł dla pacjenta oraz o ok. 55 mln zł dla płatnika publicznego (w tym 37, 9 mln zł to oszczędności NFZ, a 17,4 mln zł oszczędności budżetowe w ramach refundacji leków 75 plus). Dodatkowo, w skali roku pacjenci kupiliby o 212 mln mniej tabletek. Mogłoby tomieć bardzo pozytywny wpływ na compliance, a co za tym idzie ? na dodatkowe efekty zdrowotne związane z lepszą kontrolą ciśnienia, a więc np. uniknięcie udarów mózgu czy zawałów serca, których w tej pracy nie szacowaliśmy.

Zamiana stosowania dwóch lub trzech preparatów pojedynczych na jeden podwójny lub potrójny opłacałaby się zarówno płatnikowi publicznemu, jak i pacjentowi?

Tak, wymaga to poszerzenia wskazań refundacyjnych poza ChPL ? obecnie jesteśmy w niewoli tego, co znajduje się we wskazaniach rejestracyjnych ? i zwrócenia większej uwagi na to, co znajduje się w wytycznych leczenia, a więc co oparte jest na wiedzy medycznej (z uszanowaniem znaczenia wskazań rejestracyjnych).

Przy tym muszę zaznaczyć, że nasze podejście było dość konserwatywne, ponieważ w analizie nie uwzględniliśmy np. inicjacji leczenia nadciśnienia tętniczego lekiem złożonym lub sytuacji, gdy konieczna jest intensyfikacja terapii. Nie oszacowaliśmy też tego, że pacjent lepiej stosuje się do zaleceń, gdy ma przyjmować jedną tabletkę, a nie dwie lub trzy. A pamiętajmy, że źle kontrolowane nadciśnienie tętnicze grozi powikłaniami takimi jak zawał serca, udar mózgu, choroba wieńcowa. Powoduje też bardzo wysokie koszty dla systemu ochrony zdrowia, gdyż konieczna jest hospitalizacja i leczenie. Dlatego oszczędności wynikających z dobrej kontroli nadciśnienia jest dużo więcej.

Jakie są główne rekomendacje wynikające z przeprowadzonych analiz?

Postulujemy uelastycznienie systemu, żeby lekarz miał możliwość stosowania preparatów złożonych dużo szybciej i dużo szerzej niż obecnie. Obecnie nasz system refundacji nie premiuje stosowania leków złożonych, raczej nawet do tego zniechęca. Jeśli pacjent ma kupić trzy leki pojedyncze, każdy np. po 3,20 zł, to wyda 9,60 zł, natomiast za preparat złożony musiałby zapłacić dużo więcej. Postulujemy też wyeliminowanie absurdu: obecnie gdy pacjent przyjmuje trzy leki pojedyncze, to system dopłaca do leku A, B i C; a gdy jest lek składający się z A, B, C, to dopłata jest tylko do tego najdroższego. Podejście powinno być zupełnie inne: dopłacamy do leku złożonego, gdyż jest bardziej prawdopodobne, że pacjent przyjmie jedną tabletkę niż trzy. Taka zamiana to ogromne korzyści, zarówno dla pacjenta, jak i dla płatnika.

Nadciśnienie tętnicze to przewlekła i bardzo rozpowszechniona choroba, której leczenie wymaga dostosowania do współczesnej wiedzy medycznej. Zwróćmy też uwagę na to, że podczas pandemii spadło zużycie leków hipotensyjnych o 5 proc. (gdy patrzymy na liczbę opakowań) i o 1,5 proc. (jeśli chodzi o wartość). Wiele osób nie skontaktowało się z lekarzem, nie przedłużyło recept, co na pewno spowodowało pogorszenie kontroli ciśnienia tętniczego. Tym bardziej uzasadniona jest obecnie zamiana kilku leków pojedynczych, które przyjmują pacjenci, na leki złożone.

Rozmawiała Katarzyna Pinkosz

Artykuł Prof. Marcin Czech: Na zamianie zyskają pacjent i budżet państwa pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Preparaty złożone (SPC, single pill combinations) to przyszłość leczenia nadciśnienia tętniczego. Liczne korzyści ze stosowania preparatów złożonych przekładają się na skuteczniejszą terapię i osiągnięcie celów terapeutycznych, a więc mniejsze ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych nadciśnienia tętniczego ? mówi prof. Krzysztof J. Filipiak, kardiolog i hipertensjolog, rektor Uczelni Medycznej im. Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie.

Dlaczego tak trudno kontrolować ciśnienie tętnicze? Jak wielu pacjentów osiąga założone cele terapeutyczne i czy trudno dobrać leki w leczeniu nadciśnienia tętniczego?

Nadciśnienie tętnicze jest chorobą o zróżnicowanym podłożu, dlatego bardzo rzadko można je kontrolować jednym lekiem hipotensyjnym. Najlepiej robić to od razu dwoma, czasami trzema lekami, ale pacjentów zniechęca wizja takiej politerapii i przyjmowania tak wielu pigułek. Stąd niewątpliwie największym postępem ostatnich lat jest wprowadzenie na świecie na szeroką skalę preparatów złożonych (ang. SPC ? single pill combinations), gdzie w jednej tabletce ukryte są dwa lub trzy leki hipotensyjne. Wiemy, że tam, gdzie szeroko stosowane są SPC, częściej osiąga się cele terapeutyczne. Im bardziej rośnie odsetek pacjentów stosujących SPC na przestrzeni lat ? świetnie obrazują to dane hiszpańskie i portugalskie ? rośnie również odsetek osób z dobrze kontrolowanym ciśnieniem tętniczym. Niestety ? w Polsce zaledwie 12 proc. preparatów stosowanych w nadciśnieniu tętniczym to SPC. Największy odsetek tych połączeń to SPC inhibitorów konwertazy angiotensyny z amlodipiną i/lub diuretykiem. Niestety ? sam rynek preparatów hipotensyjnych skurczył się po pandemii COVID-19. Jest to spowodowane zarówno zgonami pacjentów, jak i faktem, że w okresie telemedycyny praktycznie nie diagnozowano nowych przypadków nadciśnienia tętniczego, a skupiano się na kontynuacji leczenia.

Jakie są obecne wytyczne ESC/ESH oraz Polskiego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego dotyczące strategii stosowania leków złożonych w inicjacji i intensyfikacji leczenia nadciśnienia tętniczego? I jakie są korzyści ze stosowania takiego leczenia?

Tak jak powiedziałem, to leki podstawowe. Od SPC dwuskładnikowego rozpoczynam prawie zawsze terapię w nowo rozpoznanym nadciśnieniu tętniczym; w kolejnym kroku powinienem podać SPC trójskładnikowe. Mówią tak zarówno wytyczne polskie, jak i europejskie. I tutaj pojawia się następny paradoks: najpopularniejsze obecnie i najczęściej wypisywane leki hipotensyjne w Polsce (bisoprolol, ramipril, metoprolol, nebiwolol, indapamid SR, perindopril, amlodipina) są przepisywane jako osobne substancje. A przecież mamy znakomite SPC ? połączenia perinodprilu z indapamidem, peridnoprilu z amlodipiną, perindoprilu z bisoprololem, ramiprilu z amlodipiną czy nawet trójkę: perindopril/amlodipina/indapamid ? żeby tylko wymienić te, które mogłyby zastąpić przepisywanie wcześniej wymienionych pojedynczych tabletek.

O korzyściach ze stosowania leków złożonych mówimy od lat: uproszczenie schematów terapii, lepsza współpraca z pacjentem, lepsze stosowanie się do zaleceń, zmniejszenie liczby tabletek, a ostatnio nawet lepsza kontrola kilku czynników ryzyka, jak ma to miejsce przy stosowaniu tzw. SPC hybrydowych ? łączących w jednej pigułce statynę z jednym lub dwoma lekami hipotensyjnymi. SPC to przyszłość leczenia. To wszystko przekłada się na skuteczniejszą terapię, a więc mniejsze ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych nadciśnienia tętniczego.

A jak wygląda system refundacji leków stosowanych w terapii nadciśnienia tętniczego w Polsce?

System nie jest optymalny, bowiem od lat płatnik przyjął zupełnie irracjonalną zasadę, że lek złożony jest refundowany jak preparat pojedynczy (słynna zasada 1 + 1 = 1), a negocjacje z producentami starają się odwzorować to myślenie płatnika. Kolejne kuriozum to fakt, że refundacja bazuje na charakterystykach produktów leczniczych (ChPL), a te są już niezgodne z wiedzą i zaleceniami. Jeszcze raz podkreślmy, że towarzystwa naukowe wymagają od lekarzy stosowania SPC od samego początku leczenia nadciśnienia tętniczego ? dlatego właśnie SPC powinny być najlepiej, najkorzystniej i najpowszechniej refundowane, a nie preparaty proste. Przeprowadzona przez nas analiza finansowa, o której szerzej mówi prof. Marcin Czech, wskazuje zresztą, że poszerzenie wskazań refundacyjnych dla SPC to także realne oszczędności dla budżetu państwa.

Jakie są Pana rekomendacje wynikające z przeprowadzanych analiz, jeśli chodzi o sposób refundacji leków złożonych w nadciśnieniu tętniczym? Dla których pacjentów te leki powinny być szczególnie rekomendowane?

Mówiąc w uproszczeniu, refundacja we wskazaniu ?nadciśnienie tętnicze? powinna pozwalać na korzystanie z SPC zgodnie z wytycznymi, czyli od początku terapii, w trakcie inicjacji leczenia i na każdym kroku jego intensyfikacji. Należy odejść od kuriozalnej zasady 1 + 1 = 1, które od lat hamują wprowadzanie nowoczesnych leków złożonych w Polsce. Należy jak najszybciej refundować również SPC ?hybrydowe?, a więc leki łączące statynę z jednym lub dwoma lekami hipotensyjnymi.

Rozmawiała Katarzyna Pinkosz

Artykuł Prof. Krzysztof J. Filipiak: O korzyściach z leków złożonych w terapii hipotensyjnej mówimy od lat pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Śmiertelne powikłania cukrzycy to zawał, udar i niewydolność serca. Leczenie cukrzycy musi zatem być nakierowane na prewencję tych powikłań ? mówi prof. dr hab. med. Krzysztof J. Filipiak, kardiolog, internista, hipertensjolog i farmakolog kliniczny z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, prezes Polskiego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego.

Panie Profesorze, czy diabetolog powinien zawsze myśleć o powikłaniach kardiologicznych cukrzycy? Czy pacjent chory na cukrzycę typu 2 powinien zawsze być także pod opieką kardiologa?

Tak, diabetolog powinien zawsze myśleć o powikłaniach kardiologicznych, ponieważ osoba z cukrzycą najczęściej umiera z przyczyn sercowo-naczyniowych: zawału serca, udaru mózgu lub niewydolności serca. Nie umiera się dzisiaj ?na nerki?, ?na oczy?, z powodu stopy cukrzycowej czy polineuropatii. Trzeba raz jeszcze podkreślić, że śmiertelne powikłania cukrzycy to zawał, udar i niewydolność serca. Leczenie cukrzycy musi zatem być nakierowane na prewencję tych powikłań. Nie oznacza to jednak, że każdy pacjent z cukrzycą typu 2 powinien być pod opieką kardiologa. Wystarczy dobra opieka lekarza rodzinnego albo internisty; a internistą jest zazwyczaj zarówno kardiolog, jak i diabetolog. Kardiolog powinien się włączać w tę opiekę jedynie na etapie diagnostyki zespołu wieńcowego, podejmowania decyzji o rewaskularyzacji, leczenia pacjentów z cukrzycą i zaawansowaną niewydolnością serca, wymagającą kwalifikacji do wszczepienia urządzeń elektroterapii.

Cukrzyca typu 2 często współistnieje z nadciśnieniem i hipercholesterolemią. Jak często u chorych na cukrzycę rozwijają się powikłania sercowo-naczyniowe?

Mogę odpowiedzieć na to pytanie, cytując wielkie kohortowe badanie szwedzkie opublikowane rok temu. W porównaniu z osobami zdrowymi, w przypadku chorych na cukrzycę ryzyko zawału serca rośnie o 65 proc., rozpoznania niewydolności serca o 69 proc., stenozy aortalnej o 34 proc., a udaru mózgu o 68 proc. W populacji polskiej nadciśnienie tętnicze ma blisko 10 milionów osób, zaś hipercholesterolemię 18 milionów, czyli te schorzenia występują odpowiednio u 26 proc. i 47 proc. populacji ogólnej. Można szacować, że w grupie osób z cukrzycą częstość tych zaburzeń jest półtora-dwukrotnie wyższa. Skuteczne leczenie nadciśnienia tętniczego zapobiega udarowi mózgu, a w dalszej kolejności także zawałowi serca i niewydolności serca. Skuteczne leczenie hipercholesterolemii zapobiega przede wszystkim miażdżycy (zawałowi serca), prawdopodobnie również stenozie aortalnej.

Czy stosowane leki przeciwcukrzycowe mają wpływ na pojawienie się powikłań sercowo-naczyniowych?

Przez wiele lat sądzono, że leczenie przeciwcukrzycowe zapewniające dobrą kontrolę glikemii jest kluczowym elementem zmniejszającym ryzyko powikłań sercowo -naczyniowych. Do tego elementu ?wyrównanej cukrzycy? nadal część diabetologów przywiązuje zbyt dużą wagę. Ich starania o zapewnienie normoglikemii (prawidłowej kontroli cukru, opisywanej np. procentowanym odsetkiem hemoglobiny glikowanej) czasem są oceniane przez nas, kardiologów, jako zbytnie koncentrowanie się na tym jednym elemencie, a więc ?glukocentryzm?. Jeżeli popatrzymy na wyniki dużych badań prospektywnych, kohort epidemiologicznych, widzimy, że oprócz normoglikemii kluczowym elementem wyrównania cukrzycy jest normolipemia (prawidłowe docelowe wartości LDL-cholesterolu i non-HDL-cholesterolu), normotonia (prawidłowe ciśnienie tętnicze), normokardia (prawidłowa spoczynkowa częstość akcji serca), normotromboza (likwidacja stanów prokrzepliwych i ograniczenie skłonności do patologicznej agregacji płytek), a także niepalenie papierosów. Niektórzy postulują także normoinflamię (prawidłowe stężenie parametrów zapalnych, eliminacja ognisk zapalnych). Jak wspomniałem, w praktyce klinicznej wiemy, że osiąganie normotonii jest ważniejsze w prewencji udaru mózgu u pacjentów z cukrzycą, a normolipemii w prewencji zawału serca.

W prewencji niewydolności serca mamy obecnie dowody na korzyści z przyjmowania flozyn ? doustnych inhibitorów SGLT2. I dlatego w nowych wytycznych Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego i Europejskiego Towarzystwa Diabetologicznego to właśnie flozyny są lekami pierwszego rzutu u pacjentów z cukrzycą i podwyższonym ryzykiem sercowo-naczyniowym, a nie drugiego czy trzeciego, jak chcą tego zupełnie niezrozumiałe dla mnie polskie reguły refundacyjne inhibitorów.

Jak wielu pacjentów z niewydolnością serca ma też cukrzycę?

Zależy o jaką niewydolność serca Pani pyta ? rozkurczową, skurczową, z uszkodzeniem lewej komory, bez upośledzonej frakcji wyrzucania lewej komory. Ogólnie w polskiej populacji chorych z niewydolnością serca, cukrzycę ma 25-30 proc. osób. Jednak w badaniu DAPA-HF z zastosowaniem dapagliflozyny w niewydolności serca, aż 40 proc. pacjentów miało cukrzycę definiowaną jako chorobę już rozpoznaną wcześniej lub wynik hemoglobiny glikowanej ? 6,5 proc. przy włączeniu do badania, chociaż trudno odpowiedzieć, na ile pozostałe kryteria włączenia wyselekcjonowały tę grupę.

Czy można cukrzycę leczyć tak, by zapobiec pojawieniu się niewydolności serca? I jak leczyć chorych na cukrzycę, którzy już mają niewydolność serca, by zapobiec zaostrzeniu NS?

Europejskie Towarzystwo Kardiologiczne już w 2016 roku ? na długo przed zaleceniami diabetologicznymi ? wprowadziło do wytycznych leczenia stosowanie empagliflozyny w celu przedłużenia życia i redukcji powikłań sercowo-naczyniowych u pacjentów z cukrzycą typu 2. Zalecenie to znalazło się zarówno w wytycznych prewencji sercowo-naczyniowej, jak i w wytycznych leczenia niewydolności serca. Wytyczne te 4 lata temu stwierdziły: ?empagliflozynę należy rozważyć u pacjenta z cukrzycą typu 2. w celu prewencji lub opóźnienia  rozwoju  niewydolności serca i przedłużenia życia?. Taki zapis naszych wytycznych kardiologicznych  był  przełomowy.  Zauważmy, że nie odnosiliśmy się w ogóle do tego, jak leczona jest cukrzyca, jaka jest kontrola pod względem  hemoglobiny  glikowanej. To wszystko ma małe znaczenie w kontekście podawania leku jako przedłużającego życie i zmniejszającego ryzyko rozwoju niewydolności serca. A jeszcze raz przypomnę ? umiera się na niewydolność serca, a nie na ?podwyższony cukier?.

O badaniu EMPA-REG OUTCOME diabetolodzy mówią, że było przełomem: chorzy na cukrzycę, którzy otrzymywali empagliflozynę, umierali o 38 proc. rzadziej z przyczyn sercowo-naczyniowych, mniejsze było też ryzyko hospitalizacji. Czy kardiolodzy potwierdzają tę opinię o przełomie?

Tak, dlatego od 4 lat mamy zapisane stosowanie empagliflozyny w wytycznych postępowania prewencyjnego i w niewydolności serca. Przypomnijmy jednocześnie, że kardiolodzy w Europie nie tworzą narodowych wytycznych ? polskich, czeskich czy czarnogórskich. Wszyscy tłumaczymy z języka angielskiego na języki narodowe wytyczne Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego i jesteśmy zobowiązani ich przestrzegać. Jestem Europejczykiem i europejskim kardiologiem.

Czy flozyny chronią przed powikłaniami sercowo-naczyniowymi także tych chorych na niewydolność serca, którzy nie chorują na cukrzycę?

Wyniki badań ze wszystkimi dostępnymi w Polsce flozynami ? empagliflozyną, dapagliflozyną, kanagliflozyną ? są zgodne i potwierdzają korzyści sercowo-naczyniowe  osiągane  przy  stosowaniu  tych  leków  w  cukrzycy. O badaniu EMPA-REG OUTCOME mówimy bardzo dużo,  bo  było  pierwsze  i  wykazało  też redukcję śmiertelności całkowitej, a więc wydłużenie życia w populacji osób z cukrzycą typu 2. Na dobrą sprawę podobnego badania ? prospektywnego, kontrolowanego  grupą  placebo,  prowadzonego  metodą podwójnie zaślepionej próby, które by wykazało, że jakiś lek doustny przedłuża życie w cukrzycy typu 2 ? nie miał dotąd żaden środek farmakologiczny, nawet lubiana przez nas, bo również korzystnie działająca sercowo-naczyniowo metformina. Badanie DAPA-HF z dapagliflozyną udowodniło, że korzyści sercowo-naczyniowe odnoszą z flozyn wszyscy pacjenci z niewydolnością serca ? bez względu na to, czy mają cukrzycę, czy nie.

Podobnie, korzyści sercowo-naczyniowe odnotowano z podawania empagliflozyny w grupie pacjentów z niewydolnością serca w badaniu EMPEROR-Reduced, którego wyniki ogłoszono pod koniec sierpnia 2020 roku  na  wirtualnym  kongresie  Europejskiego  Towarzystwa Kardiologicznego. Empagliflozyna w badaniu EMPEROR-Reduced zmniejszała ryzyko hospitalizacji z powodu zaostrzenia niewydolności serca o 30%, a o 25% zmniejszał się punkt złożony ? zmniejszenia hospitalizacji lub zgony sercowo-naczyniowe. Lek niezwykle korzystnie działał też na nerki, a to nefroprotekcyjne działanie flozyn potwierdziło też kolejne ogłoszone na tym samym kongresie dane z badanie z dapagliflozyną (DAPA-CKD).

Flozyny prędzej czy później staną się więc istotnym lekiem kardiologicznym dla pacjentów z niewydolnością serca. Będą też ważnym lekiem nefrologicznym, jak kiedyś inhibitory konwertazy angiotensyny. Kolejne badania są w toku ? polecałbym ich śledzenie, w tym również oryginalnego polskiego badania EMPATHY, w którym empagliflozynę i dapagliflozynę będzie się oceniać przy zaostrzeniu niewydolności serca. Badaniem, które uzyskało finansowanie w ramach konkursu Agencji Badań Medycznych, kierują prof. Marek Postuła z Warszawy i prof. Jolanta Siller-Matula z Wiednia. Jest mi niezwykle miło pracować z nimi w Steering Committe tego projektu. Wiele pozytywnych zaskoczeń czeka nas jeszcze w zakresie flozyn w przyszłości. Jestem przekonany, że tak jak nie jestem w stanie wyobrazić sobie współczesnej kardiologii bez statyn, tak nie będę mógł za kilka lat wyobrazić sobie leczenia cukrzycy i niewydolności serca bez flozyn.

Rozmawiała Katarzyna Pinkosz

Artykuł Prof. Krzysztof J. Filipiak: Umiera się na niewydolność serca, a nie na ?podwyższony cukier? pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Celem portalu expert.adamed.com jest wspieranie pracowników służb medycznych, którzy są na pierwszej linii frontu walki z pandemią koronawirusa, tworzenie i popularyzowanie informacji opartych na wiedzy ekspertów – mówi dr hab. n. med. Filip M. Szymański, prezes Polskiego Towarzystwa Chorób Cywilizacyjnych, przewodniczący Sekcji Farmakoterapii Sercowo-Naczyniowej PTK.

Powstała specjalna strona expert.adamed.com, na której można znaleźć zalecenia dotyczące leczenia pacjentów m.in. kardiologicznych w dobie COVID-19. Do kogo ten portal jest adresowany i czym różni się od innych?

To portal, na którym lekarz praktyk znajdzie szereg bardzo interesujących zaleceń dotyczących postępowania i leczenia w dobie COVID-19, m.in.: schemat postępowania z pacjentem podejrzewanym o COVID-19 w szpitalach niejednoimiennych, podpowiedzi ekspertów, jak leczyć pacjentów z chorobami serca i naczyń, z chorobami płuc, chorobami nerek, cukrzycą, depresją, alergią. Ta strona na pewno będzie bardzo pomocna w codziennej praktyce lekarza.

Celem portalu jest wspieranie pracowników służb medycznych, którzy są na pierwszej linii frontu walki z pandemią koronawirusa, tworzenie i popularyzowanie informacji opartych na wiedzy ekspertów. Na stronie znajdują się materiały opracowane m.in. przez Radę Naukową programu Adamed Expert Fundacja, w skład której wchodzą wybitni eksperci polskiego świata nauki, medycyny oraz nauk pokrewnych.

Jakie praktyczne informacje znajdą lekarze na tym portalu?

Na stronie znajdują się m.in. informacje dotyczące postępowania z pacjentami podejrzanymi o COVID-19, pacjentami chorymi na COVID-19, jak również z pacjentami mającymi choroby przewlekłe. Jest więc m.in. schemat postępowania z pacjentem z podejrzeniem COVID-19 w szpitalach niejednoimiennych, proponowana farmakoterapia, schematy leczenia chorych na COVID-19. Są również zalecane schematy postępowania z pacjentem kardiologicznym, z pacjentem po zawale serca, a także wskazówki dotyczące optymalizacji leczenia pięciu najczęstszych chorób kardiologicznych. Ważne wskazówki mogą przeczytać lekarze ginekolodzy ? jak postępować z pacjentką w ciąży podejrzewaną o zakażenie koronawirusem. Bez względu na specjalizację wszyscy lekarze mogą skorzystać ze wskazówek dotyczących zdrowia psychicznego ? jak diagnozować pacjentów w kryzysie psychicznym, ale również jak lekarze powinni dbać o swoje własne zdrowie w tym trudnym okresie. Materiały zostały przygotowane przez Radę Naukową programu Adamed Expert Fundacja: prof. Andrzeja Cieszanowskiego, dr. hab. n. med. Tomasza Dzieciątkowskiego, prof. Krzysztofa J. Filipiaka, prof. Piotra Gałeckiego, prof. Ryszarda Gellerta, prof. Piotra Kunę, prof. Adama Nogalskiego, prof. Jarosława Sławka, prof. Jacka P. Szaflika, dr. hab. n. med. Filipa Szymańskiego, prof. Krzysztofa Tomasiewicza, prof. Mirosława Wielgosia, prof. Adama Witkowskiego, prof. Jarosława Woronia, prof. Dorotę Zozulińską-Ziółkiewicz.

W sekcji wideo można obejrzeć i wysłuchać wielu ciekawych dyskusji z udziałem znakomitych ekspertów praktyków na tematy dotyczące zarówno samej epidemii COVID-19, jak i leczenia chorób współistniejących w okresie epidemii COVID-19, a także telemedycyny czy opieki długoterminowej. Ta strona to znakomite źródło wiedzy eksperckiej ? dla wszystkich lekarzy, niezależnie od specjalizacji. W obecnym czasie, gdy ze wszystkich stron dociera do nas bardzo dużo niesprawdzonych informacji, warto szukać rzetelnych źródeł i z nich korzystać.

Rozmawiała Katarzyna Pinkosz

Artykuł Dr hab. Filip M. Szymański: Szukajmy dobrych źródeł wiedzy pochodzi z serwisu Świat Lekarza.

Z dr. Krzysztofem Błechą, internistą, specjalistą rehabilitacji medycznej, członkiem Sekcji Fitoterapii PTL, rozmawia Katarzyną Pinkosz.

Uważa się, że zioła mogą sprawdzać się pomocniczo w infekcjach górnych dróg oddechowych. A w leczeniu infekcji dolnych dróg oddechowych, takich jak zapalenie płuc, czy schorzeń przewlekłych, jak astma czy POChP?

Oczywiście, że zioła są pomocne w leczeniu tych schorzeń. WHO na podstawie wieloośrodkowych badań i zgodnie ze strategią, którą opracowała wobec medycyny tradycyjnej, wskazuje na konieczność stosowania różnych metod, w tym ziołolecznictwa. Powoduje to mniejsze wydatki na leki, krótszy czas choroby i rzadsze nawroty. Mam wielu pacjentów, którzy przychodzą do mnie z poważnymi schorzeniami układu oddechowego leczonymi klasycznie, jednak bez wystarczającego efektu terapeutycznego. Często wprowadzenie preparatów ziołowych powoduje, że czują się oni zdecydowanie lepiej. Są nawet przypadki, że pacjenci odstawiają leki syntetyczne bez mojej wiedzy i ? co ciekawe ? czują się nadal dobrze, stosując jedynie leki roślinne.

Jakie zioła można wykorzystać w przypadku ostrych schorzeń dolnych dróg oddechowych, czyli zapalenia oskrzeli, zapalenia płuc?

W takich przypadkach rekomenduję leczenie dwukierunkowe, czyli stosowanie leków syntetycznych oraz preparatów ziołowych. Ważny jest ich efekt wykrztuśny. Często odwołuję się do receptur o. Grzegorza Sroki, zalecając mieszanki ziołowe o sprawdzonym składzie i efekcie działania. Mieszanki ziół często dają dużo lepszy efekt niż pojedynczy surowiec. Polecałbym np. połączenie ziela tymianku działającego wykrztuśnie, przeciwbakteryjnie i przeciwzapalnie z babką lancetowatą, która przyspiesza gojenie błony śluzowej, działa przeciwskurczowo, wykrztuśnie, immunostymulująco, oraz z korzeniem lukrecji, mającym właściwości przeciwzapalne, rozkurczowe i wykrztuśne. Zalecam preparat, który jest połączeniem ziela tymianku, liści babki lancetowatej, korzenia lukrecji, kwiatostanu lipy, liści mięty i liści maliny. To mieszanka, która sprawdza się w wielu schorzeniach infekcyjnych i zapalnych układu oddechowego.

W przypadku zapalenia płuc trzeba zastosować antybiotyk. Czy warto do niego dołączyć zioła?

Przy zapaleniu płuc trzeba zastosować antybiotyk: nie odradzam tego, choć miałem przypadki, kiedy pacjent odmawiał jego stosowania. Najczęstszym problemem jest to, że po zastosowaniu antybiotyku infekcje wracają. Dr Wiesława Stopińska, pediatra i lekarz rodzinny, swoją pracę doktorską oparła na badaniu porównującym grupę dzieci leczonych bez użycia naturalnych produktów (czyli środek przeciwzapalny, ewentualnie antybiotyk plus syrop wykrztuśny) oraz grupę dzieci leczonych ziołami i produktami pszczelimi. Okazało się, że dzieci leczone bez użycia surowców naturalnych miały pięć nawrotów infekcji w sezonie, zaś u tych, u których stosowała też preparaty na bazie miodu, propolisu i ziół, infekcje wracały trzykrotnie. Antybiotyk działa również immunosupresyjnie, czyli zmniejsza odporność organizmu, dlatego podczas kuracji stosuje się probiotyki i prebiotyki. Okazuje się, że zioła często wykazują efekty prebiotyczne. Substancje prebiotyczne (najczęściej oligosacharydy i polisacharydy) stanowią pokarm dla bakterii probiotycznych. Zioła, które mają udowodnione działanie immunostymulujące, zawierają dużo oligo- i polisacharydów. To np. jeżówka purpurowa (Echinacea), która ma właściwości immunostymulujące. Stymuluje ona zarówno nieswoiste, jak i swoiste mechanizmy obronne. Przypuszcza się, że odpowiada za to obecność oligo- i polisacharydów. Podobnie działa korzeń cykorii podróżnika, który jest źródłem inuliny ? jednego z lepiej udokumentowanych prebiotyków. Zalecam stosowanie jeżówki 7-10 dni, później 3-tygodniową przerwę i ponowne podawanie przez 7 dni. Mam wielu pacjentów, którzy mieli nawracające infekcje, a dzięki takiej kuracji ich liczbę udało się znacznie zmniejszyć. W przypadku osób starszych, dla których każda infekcja może być groźna, a zwłaszcza jej powikłania, oznacza to przedłużenie życia.

Jeżówkę można stosować również u dzieci?

Nie zaleca się jej podawania poniżej 7. roku życia. W monografiach znajdujących się w Europejskiej Agencji Leków jest zaznaczone, że nie stwierdzono bezpieczeństwa stosowania jeżówki u dzieci i kobiet w ciąży. Jeżeli nie ma takich badań, to wychodzi się z założenia, że lepiej nie stosować. U młodszych dzieci w celu wzmocnienia odporności można podawać preparaty na bazie miodu, propolisu i pyłku pszczelego.

Zioła mogą być pomocne w przypadku przewlekłych chorób układu oddechowego, np. astmy?

Tak. Polecam stosowanie oleju z czarnuszki, który ma bardzo dobrze udokumentowane działanie terapeutyczne. Astma oskrzelowa ma dwie przyczyny: alergiczną i poinfekcyjną. Olej z czarnuszki działa wielokierunkowo. Najważniejsze jest jego działanie antyhistaminowe (jest nawet badanie porównawcze z cetyryzyną, w którym okazało się, że zastosowanie czarnuszki daje taki sam efekt). Czarnuszka ma również działanie przeciwzapalne. Hamuje alergię, pomaga przy astmie. Polecam ją szczególnie osobom, u których dominującym objawem astmy jest kaszel. Ważnym składnikiem terapeutycznym jest olejek eteryczny z czarnuszki, który łatwo się ulatnia. Dlatego picie oleju butelkowanego nie jest tak skuteczne jak przyjmowanie kapsułek.

W badaniach, na których opierałem się, przepisując terapie pacjentom, było zalecane przyjmowanie 2-3 razy dziennie po 500 mg oleju z czarnuszki. Natomiast zauważyłem, że w przypadku astmy alergicznej spowodowanej pyłkami roślin, w dniach dużego nasilenia pylenia należy podać większą dawkę. Badania toksykologiczne pokazały, że olej z czarnuszki nie ma praktycznie działań niepożądanych. Nota bene uważam, że niedługo na bazie czarnuszki siewnej powstanie lek przeciwnowotworowy. Kilka lat temu pojawiły się badania pokazujące skuteczność działania czarnuszki w raku trzustki. Wyniki przedstawiono podczas sesji naukowej Amerykańskiego Towarzystwa Walki z Rakiem. Co prawda były to badania na modelu zwierzęcym, jednak wyniki były obiecujące. Szersze opracowanie na temat właściwości oleju z czarnuszki siewnej można znaleźć w czasopiśmie ?Herba Polonica?, gdzie monografię na jej temat napisały prof. D. Mańkowska i prof. W. Bylka.

W przypadku astmy polecam również preparat ziołowy zawierający babkę lancetowatą, lukrecję, tymianek i miętę ? mają one działanie przeciwzapalne, a astma jest chorobą o podłożu zapalnym. Zalecałbym też preparaty działające rozkurczowo i przeciwzapalnie, np. korzeń lukrecji, ziele tymianku, liść babki lancetowatej. Działanie przeciwzapalne mają również kwiat i owoc bzu czarnego, porost islandzki, korzeń prawoślazu. Porost islandzki łagodzi także stan zapalny dróg oddechowych. W niemieckiej medycynie naturalnej bardzo popularny jest olejek koprowy połączony z miodem. Szczególnie sprawdza się on u dzieci jako tzw. miód koprowy.

Czy w przypadku POChP zioła również mogą być pomocne?

POChP to najcięższa choroba przewlekła układu oddechowego, skracająca życie. Jest rozpoznawana na różnym etapie i od tego zależy jej leczenie. O ile astma to choroba w pierwszym etapie odwracalna, o tyle w przypadku POChP mamy do czynienia z chorobą przewlekłą, której według obecnej wiedzy nie da się wyleczyć. Natomiast da się prowadzić pacjenta w taki sposób, aby miał mniej zaostrzeń. W przypadku POChP absolutnie nie zalecam odstawienia leków wziewnych, jednak zioła mogą mieć działanie wspomagające. Ważne są zioła o działaniu wykrztuśnym i przeciwzapalnym, a także preparaty stymulujące odporność, takie jak ziele jeżówki purpurowej, miąższ aloesu, oraz preparaty pochodzenia pszczelego, jak propolis czy pyłek pszczeli.

POChP to choroba ogólnoustrojowa, w której mogą wystąpić m.in. zaburzenia pracy mięśni. Należy rozważyć zastosowanie koenzymu Q10, wzmacniającego nie tylko serce (o korzyściach ze stosowania koenzymu Q10 w niewydolności serca świadczy randomizowane badanie kliniczne Q-SYMBIO, którego liderem w Polsce był prof. Krzysztof J. Filipiak), ale też cały organizm, również mięśnie oddechowe. Osoby z POChP często mają osteoporozę; są surowce zielarskie, które dostarczają do organizmu krzem. To np. odwar z ziela skrzypu. W odwarze jest 8 razy więcej dwutlenku krzemu (krzemionki) niż w naparze. Ja zalecam połączenie skrzypu z rdestem, różą i pokrzywą. Krzem pobudza produkcję włókien kolagenowych, podobnie jak witamina C, co ma znaczenie nie tylko w osteoporozie, ale i w poprawie jakości tkanek budujących układ oddechowy. Chorzy na POChP częściej też zapadają na miażdżycę i choroby serca, dlatego polecałbym surowce zapobiegające miażdżycy, np. resweratrol podawany podjęzykowo.

Na pacjenta z POChP trzeba patrzeć szeroko. Medycyna powinna być holistyczna. W tę stronę idzie świat, takie są zalecenia WHO. Zastosowanie tradycyjnej medycyny ma sens i ma swoje miejsce. Powinniśmy stymulować odporność pacjenta, działać przeciwzapalnie, stosować środki wykrztuśne, a także zapobiegać powikłaniom, takim jak osłabienie mięśni, osteoporoza, choroby serca, cukrzyca. Preparaty pochodzenia naturalnego odgrywają dużą rolę w leczeniu POChP. Nie trzeba odstawiać leków konwencjonalnych. Jeśli jednak dodamy do nich substancje ziołowe, to być może pacjent będzie mógł stosować nieco mniej leków syntetycznych.

Artykuł Zioła w pulmonologii pochodzi z serwisu Świat Lekarza.