Świat artysty z retinopatią: Paul Cézanne

Podziel się treścią:

?Jestem chory na cukrzycę, ale nie jestem w stanie o tym rozmawiać.
Czuję, jakby pochwyciło mnie zło, które niedługo mnie porwie?.

Autoportret Paula Cézanne?a, ok. 1875, kolekcja prywatna, źródło: Wikipedia

Paul Cézanne najchętniej malował pejzaże, portrety i martwe natury. Obrazami francuskiego artysty zachwycali się Pablo Picasso i Henri Matisse, który nazywał go ?ojcem wszystkich malarzy?.

Paul Cézanne jest uważany za prekursora postimpresjonizmu i kubizmu oraz ojca współczesnej sztuki. Jednak jego malarstwo nie było doceniane wśród współczesnych mu krytyków sztuki. Tylko nieliczni artyści je rozumieli.

Jabłka i pomarańcze, 1895?1900, Musée d?Orsay, Paryż, źródło: Wikipedia

Paul Cézanne urodził się w 1839 r. w Aixen-Provence we Francji. Po maturze (1858), za namową ojca, rozpoczął studia prawnicze, aby w przyszłości przejąć rodzinny bank Cézanne & Cabassol. Rok później artystycznie uzdolniony młody Paul otrzymał drugą nagrodę malarską szkoły École de dessin d?Aixen-Provence. W 1860 r. przerwał studia prawnicze, aby uczyć się w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Pięknych w Paryżu. Nie zdał egzaminu, więc wrócił do Aixen-Provence, by pracować w rodzinnym banku. W 1862 r. pojechał do Paryża, by uczęszczać do nieformalnej szkoły artystycznej, Académie Suisse, propagującej realizm. Pierwszą indywidualną wystawę swoich prac artysta miał dopiero w 1895 r.

Arlekin, 1888, National Gallery of Art, Waszyngton, źródło: Wikipedia

Cézanne najchętniej malował pejzaże (zwłaszcza rodzinne okolice w Prowansji), portrety oraz martwe natury. Owoce, dzbanki, misy, stoły i krzesła przedstawiał tak, jakby traciły równowagę. Jabłka, jeden z jego charakterystycznych motywów, pewien pisarz opisał jako: ?brutalne jabłka, szorstkie, budowane szpachlą, które stanowią szaloną mieszaninę szkarłatu i żółcieni, zieleni i błękitu?. Około 50. r.ż., gdy artysta przestał odróżniać kolory (niebieski i zielony), stwierdzono u niego cukrzycę, która prawdopodobnie była przyczyną retinopatii. Kilka lat przed śmiercią skarżył się na zawroty i bóle głowy, będące prawdopodobnie skutkiem postępującej degeneracji siatkówki. W ramach terapii zalecono mu dietę składającą się głównie z chleba i herbatników migdałowych. Leczył się masażami i korzystał z wód termalnych w Vichy. Mówi się, że cukrzycę u niego mógł spowodować jakiś składnik farby szmaragdowej, której używał, malując palcami. Problemy ze wzrokiem spowodowały zaś zmiany w jego stylu malowania.

Malarz tak tłumaczył odchodzenie od realistycznego przedstawiania kształtów: ?Odczuwanie światła tworzącego kolory jest przyczyną abstrakcji, która chroni przed dokładnym odzwierciedleniem przedmiotów albo przed pięknymi, delikatnymi dotknięciami [pędzla]?.

Dwa lata przed śmiercią wyznał swojemu przyjacielowi: ?Jestem chory na cukrzycę, ale nie jestem w stanie o tym rozmawiać. Czuję, jakby pochwyciło mnie zło, które niedługo mnie porwie?.

Zapalenie płuc i powikłania cukrzycy przyczyniły się do śmierci artysty. (opr. AR)

Źródła: G. Wojno ?Sławni pacjenci w diabetologii?, Wydawnictwo DK Media Poland www.historia.org, www.rynekisztuka.pl

Świat Lekarza
Świat Lekarza
Świat Lekarza to opiniotwórcze pismo, portal i platforma medialna, skierowana do lekarzy, poruszająca tematykę systemu ochrony zdrowia oraz poszczególnych dziedzin medycyny, m.in. kardiologii, onkologii, pulmonologii, urologii, diabetologii, okulistyki, chorób rzadkich.

Więcej od autora

Adrenalina donosowa w każdej szkole! Eksperci chcą przełomu w ratowaniu dzieci z anafilaksją

Anafilaksja może wystąpić nagle, także u dziecka bez wcześniej rozpoznanej alergii. W takiej sytuacji o życiu może decydować kilka pierwszych minut. Prof. Marek Jutel...

Adrenalina w szkolnej apteczce. Eksperci apelują o pilne zmiany

Lek, który może uratować życie dziecka w czasie wstrząsu anafilaktycznego, wciąż nie jest standardowym wyposażeniem szkół. Eksperci uczestniczący w posiedzeniu połączonych senackich Komisji Zdrowia...

Rak płuca z mutacją EGFR: nowe możliwości leczenia

Rozmowa z dr hab. n. med. Magdaleną Knetki-Wróblewską z Kliniki Nowotworów Płuca i Klatki Piersiowej w Narodowym Instytucie Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie – Państwowym...

Bronchoskopia wspomagana robotycznie Ion. Precyzyjna diagnostyka raka płuca

Wczesne wykrycie podejrzanej zmiany w płucu to dopiero początek. Kluczowe jest szybkie uzyskanie wiarygodnego rozpoznania. Bronchoskopia wspomagana robotycznie Ion, połączona z obrazowaniem CBCT, może...

Intensyfikacja leczenia raka płuca – kiedy więcej znaczy lepiej?

Kiedy więcej znaczy lepiej? O intensyfikacji leczenia raka płuca w perspektywie polskiej rzeczywistości klinicznej W obecnym programie lekowym B.6 istnieje szereg możliwości intensyfikowania leczenia onkologicznego...

Polacy żyją coraz dłużej, ale w gorszym zdrowiu. Prof. Grzegorz Gielerak o problemie Polski

– Wydłużaniu życia dzięki postępowi medycyny nie zawsze towarzyszy równie szybkie wydłużanie okresu życia bez niepełnosprawności. To wyzwanie, którym polski system ochrony zdrowia musi...

Towarzystwo Lekarskie Częstochowskie ma już 125 lat

Ponad 100 lat historii, wierność ideom doktora Władysława Biegańskiego i nieustanne zaangażowanie w rozwój medycyny – Towarzystwo Lekarskie Częstochowskie świętowało jubileusz 125-lecia działalności. Uroczystościom...

Psy ratownicze pod skrzydłami lekarzy Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu

Lekarze Wydziału Medycyny Weterynaryjnej Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu objęli bezpłatną opieką psy ratownicze GOPR-u, WOPR-u i grup poszukiwawczych OSP, a także te, które przeszły...

Chcesz być na bieżąco z informacjami ze świata medycyny?

ŚWIAT LEKARZA i ŚWIAT LEKARZA 3D w Twojej skrzynce mailowej: