Więcej

    Świat artysty z retinopatią: Paul Cézanne

    „Jestem chory na cukrzycę, ale nie jestem w stanie o tym rozmawiać.
    Czuję, jakby pochwyciło mnie zło, które niedługo mnie porwie”.

    blank

    Autoportret Paula Cézanne’a, ok. 1875, kolekcja prywatna, źródło: Wikipedia

    Paul Cézanne najchętniej malował pejzaże, portrety i martwe natury. Obrazami francuskiego artysty zachwycali się Pablo Picasso i Henri Matisse, który nazywał go „ojcem wszystkich malarzy”.

    Paul Cézanne jest uważany za prekursora postimpresjonizmu i kubizmu oraz ojca współczesnej sztuki. Jednak jego malarstwo nie było doceniane wśród współczesnych mu krytyków sztuki. Tylko nieliczni artyści je rozumieli.

    blank

    Jabłka i pomarańcze, 1895–1900, Musée d’Orsay, Paryż, źródło: Wikipedia

    Paul Cézanne urodził się w 1839 r. w Aixen-Provence we Francji. Po maturze (1858), za namową ojca, rozpoczął studia prawnicze, aby w przyszłości przejąć rodzinny bank Cézanne & Cabassol. Rok później artystycznie uzdolniony młody Paul otrzymał drugą nagrodę malarską szkoły École de dessin d’Aixen-Provence. W 1860 r. przerwał studia prawnicze, aby uczyć się w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Pięknych w Paryżu. Nie zdał egzaminu, więc wrócił do Aixen-Provence, by pracować w rodzinnym banku. W 1862 r. pojechał do Paryża, by uczęszczać do nieformalnej szkoły artystycznej, Académie Suisse, propagującej realizm. Pierwszą indywidualną wystawę swoich prac artysta miał dopiero w 1895 r.

    blank

    Arlekin, 1888, National Gallery of Art, Waszyngton, źródło: Wikipedia

    Cézanne najchętniej malował pejzaże (zwłaszcza rodzinne okolice w Prowansji), portrety oraz martwe natury. Owoce, dzbanki, misy, stoły i krzesła przedstawiał tak, jakby traciły równowagę. Jabłka, jeden z jego charakterystycznych motywów, pewien pisarz opisał jako: „brutalne jabłka, szorstkie, budowane szpachlą, które stanowią szaloną mieszaninę szkarłatu i żółcieni, zieleni i błękitu”. Około 50. r.ż., gdy artysta przestał odróżniać kolory (niebieski i zielony), stwierdzono u niego cukrzycę, która prawdopodobnie była przyczyną retinopatii. Kilka lat przed śmiercią skarżył się na zawroty i bóle głowy, będące prawdopodobnie skutkiem postępującej degeneracji siatkówki. W ramach terapii zalecono mu dietę składającą się głównie z chleba i herbatników migdałowych. Leczył się masażami i korzystał z wód termalnych w Vichy. Mówi się, że cukrzycę u niego mógł spowodować jakiś składnik farby szmaragdowej, której używał, malując palcami. Problemy ze wzrokiem spowodowały zaś zmiany w jego stylu malowania.

    Malarz tak tłumaczył odchodzenie od realistycznego przedstawiania kształtów: „Odczuwanie światła tworzącego kolory jest przyczyną abstrakcji, która chroni przed dokładnym odzwierciedleniem przedmiotów albo przed pięknymi, delikatnymi dotknięciami [pędzla]”.

    Dwa lata przed śmiercią wyznał swojemu przyjacielowi: „Jestem chory na cukrzycę, ale nie jestem w stanie o tym rozmawiać. Czuję, jakby pochwyciło mnie zło, które niedługo mnie porwie”.

    Zapalenie płuc i powikłania cukrzycy przyczyniły się do śmierci artysty. (opr. AR)

    Źródła: G. Wojno „Sławni pacjenci w diabetologii”, Wydawnictwo DK Media Poland www.historia.org, www.rynekisztuka.pl

    Więcej od autora

    Podobne artykuły

    ŚWIAT LEKARZA 3Dspot_img

    Najnowsze artykuły

    Pierwsze Muzyczne Spotkania Mistrzów Medycyny: Uzyskaliśmy 6 600 zł na stypendia dla młodych naukowców!

    Podczas koncertu Muzyczne Spotkania Mistrzów Medycyny miała miejsce niezwykła aukcja na rzecz II stypendium naukowego Nagrody Zaufania Złoty OTIS. Gości oczarowały pięknie arie w...

    Szkoła, gmina, system – partnerstwo przeciw epidemii otyłości i cukrzycy

    Podczas konferencji prasowej, która odbyła się 22 czerwca br., zaprezentowany został raport Cities Changing Diabetes (CCD). To tzw. raport otwarcia programu w Polsce. Szkoła,...

    Koniec roku szkolnego. Zbadaj wzrok dziecka

    Końcówka czerwca to dla dzieci koniec roku szkolnego i długo wyczekiwany początek wakacji. Zanim jednak na dobre rozpoczniemy błogie lenistwo, warto sprawdzić kondycję wzroku...

    Chcesz być na bieżąco z informacjami ze świata medycyny?

    Zaprenumeruj bezpłatnie ŚWIAT LEKARZA 3D