? na podstawie przykładowych wyników badań swept source OCT
Optyczna koherentna tomografia (OCT) to technika obrazowania wykorzystywana w okulistyce od ponad 20 lat.
lek. Marta Szaflik Centrum Okulistyczne Laser w Warszawie | Klinika Okulistyki I Wydziału Lekarskiego Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego
Metoda obrazowania OCT zrewolucjonizowała możliwości wizualizacji struktur zarówno tylnego jak i przedniego odcinka oka. W znacznym stopniu zmieniła możliwości diagnostyczne. Obrazowanie przy pomocy optycznej koherentnej tomografii początkowo skoncentrowane było na wizualizacji przekrojów centralnej siatkówki. Kolejne etapy rozwoju możliwości tej metody diagnostycznej to między innymi chęć wykorzystania jej do diagnostyki innych chorób, w tym jednej z najczęstszych w okulistyce, czyli jaskry.
Struktury w przednim odcinku oka możliwe do oceny przy pomocy przystawki do aparatu DRI Triton:
rogówka ? morfologia oraz grubość centralnej części rogówki
pomiar grubości warstwy włókien nerwowych (RNFL) wokół tarczy nerwu wzrokowego
mapy grubości warstwy włókien nerwowych (RNFL) wokół tarczy, ?wykres dwugarbny?
Parametry jaskrowe oceniane w plamce:
pomiar GCL w centrum siatkówki ? wykrywanie jaskry w bardzo wczesnych stadiach (tzw. jaskry preperymetrycznej)
GCL++ komórki zwojowe z warstwą włókien nerwowych w plamce
GCL + komórki zwojowe w plamce
Jak można wykorzystać OCT w diagnostyce i monitorowaniu jaskry? Odpowiedź na podstawie wyników uzyskanych przy pomocy aparatu swept source DRI OCT Triton firmy Topcon.
Ryc. 1. Ocena parametrów jaskrowych w prawym oku. Zdjęcia przedstawiają pomiar grubości warstwy włókien nerwowych (RNFL) wokół tarczy nerwu wzrokowego (górne) oraz pomiar kompleksu komórek zwojowych z RNFL lub bez RNFL w plamce (środkowe i dolne) ? wartości odniesione są do bazy normatywnej i przedstawione graficznie; przedstawienie wartości w kolorze zielonym informuje o prawidłowych wartościach badanych parametrów.Ryc. 1. Ocena parametrów jaskrowych w prawym oku. Zdjęcia przedstawiają pomiar grubości warstwy włókien nerwowych (RNFL) wokół tarczy nerwu wzrokowego (górne) oraz pomiar kompleksu komórek zwojowych z RNFL lub bez RNFL w plamce (środkowe i dolne) ? wartości odniesione są do bazy normatywnej i przedstawione graficznie; przedstawienie wartości w kolorze zielonym informuje o prawidłowych wartościach badanych parametrów.Ryc. 1. Ocena parametrów jaskrowych w prawym oku. Zdjęcia przedstawiają pomiar grubości warstwy włókien nerwowych (RNFL) wokół tarczy nerwu wzrokowego (górne) oraz pomiar kompleksu komórek zwojowych z RNFL lub bez RNFL w plamce (środkowe i dolne) ? wartości odniesione są do bazy normatywnej i przedstawione graficznie; przedstawienie wartości w kolorze zielonym informuje o prawidłowych wartościach badanych parametrów.Ryc. 2. Raport szerokopolowego badania OCT oka prawego. Wizualizacja i analiza obszaru na dnia oka o wymiarach 9×12 mm z przedstawieniem graficznym m.in. grubości warstwy włókien nerwowych wokół tarczy nerwu wzrokowego z uśrednionymi wartościami w poszczególnych kwadrantach i sektorach z odniesieniem do bazy normatywnej.Ryc. 3. Raport badania OCT z analizą parametrów tarczy nerwu wzrokowego; graficznie przedstawiona grubość warstwy włókien nerwowych wokół tarczy nerwu wzrokowego z uwzględnieniem średnich wartości grubości RNFL w poszczególnych segmentach; tabelarycznie natomiast przedstawione są parametry dotyczące powierzchni tarczy nerwu wzrokowego, pierścienia neuroretinalnego, a także wielkość zagłębienia na tarczy nerwu wzrokowego oraz objętość zagłębienia. Grubość warstwy RNFL przedstawiona liczbowo i odniesiona do bazy normatywnej ? kolor zielony ? norma, kolor żółty ? wartości graniczne, kolor czerwony ? wartości nieprawidłowe świadczące o zmniejszonej grubości RNFL w danym sektorze w odniesieniu do bazy normatywnej.
Ryc. 4. Ocena parametrów jaskrowych w lewym oku. Zdjęcia przedstawiają pomiar grubości warstwy włókien nerwowych (RNFL) wokół tarczy nerwu wzrokowego (górne) oraz pomiar kompleksu komórek zwojowych z RNFL lub bez RNFL w plamce (środkowe i dolne) ? wartości odniesione są do bazy normatywnej i przedstawione graficznie; przedstawienie wartości w kolorze zielonym informuje o prawidłowych wartościach badanych parametrów, natomiast widać, ze w sektorze dolnym grubość RNFL jest graniczna (kolor żółty).Ryc. 5. Raport szerokopolowego badania OCT oka lewego ? wizualizacja i analiza obszaru na dnia oka o wymiarach 9×12 mm z przedstawieniem graficznym m.in. grubości warstwy włókien nerwowych wokół tarczy nerwu wzrokowego z uśrednionymi wartościami w poszczególnych kwadrantach i sektorach z odniesieniem do bazy normatywnej ? kolor zielony sugeruje wartości prawidłowe.Ryc. 6. Raport badania OCT z analizą parametrów tarczy nerwu wzrokowego oka lewego; graficznie przedstawiona grubość warstwy włókien nerwowych wokół tarczy nerwu wzrokowego z uwzględnieniem średnich wartości grubości RNFL w poszczególnych segmentach; tabelarycznie natomiast przedstawione są parametry dotyczące powierzchni tarczy nerwu wzrokowego, pierścienia neuroretinalnego, a także wielkość zagłębienia na tarczy nerwu wzrokowego oraz objętość zagłębienia.
Najważniejsza jest obserwacja w czasie i ocena progresji?
Ryc. 7. Analiza porównawcza wyników w odstępie kilku miesięcy; porównywane są następujące parametry: grubość warstwy włókien nerwowych wokół tarczy nerwu wzrokowego oraz parametry w plamce ? kompleks komórek zwojowych z i bez warstwy włókien nerwowych; wszystkie parametry odniesione są do bazy normatywnej; należy jednak zwracać uwagę na wartości liczbowe, gdyż mogą (jak w tym przypadku) różnić się od siebie nieznacznie, a być już w różnych kategoriach po analizie ? granicznej i patologicznej; w przypadku tego pacjenta nie stwierdza się progresji choroby.
Ryc. 8. Analiza porównawcza wyników oka lewego w odstępie kilku miesięcy; porównywane są następujące parametry: grubość warstwy włókien nerwowych wokół tarczy nerwu wzrokowego oraz parametry w plamce ? kompleks komórek zwojowych z i bez warstwy włókien nerwowych; wszystkie parametry odniesione są do bazy normatywnej; w przypadku tego pacjenta nie stwierdza się progresji choroby.
Warto aby badanie OCT znalazło się w portfolio wykonywanych badań podczas diagnostyki i w trakcie monitorowania jaskry. Badane parametry okolicy plamkowej pozwalają na wykrycie uszkodzeń jaskrowych na bardzo wczesnym etapie.
Świat Lekarza to opiniotwórcze pismo, portal i platforma medialna, skierowana do lekarzy, poruszająca tematykę systemu ochrony zdrowia oraz poszczególnych dziedzin medycyny, m.in. kardiologii, onkologii, pulmonologii, urologii, diabetologii, okulistyki, chorób rzadkich.
Pierwotniakowe zapalenie rogówki należy do rzadkich, ale wyjątkowo groźnych chorób oka, które mogą prowadzić do poważnego uszkodzenia wzroku. O znaczeniu...
Nowoczesne leki stosowane w leczeniu choroby otyłościowej zmieniają rokowanie i pozwalają wielu pacjentom uniknąć leczenia bariatrycznego. O korzyściach terapii analogami...
Nowoczesne soczewki wewnątrzgałkowe pozwalają nie tylko skutecznie leczyć zaćmę, ale także poprawiać jakość widzenia po operacji. O optyce spiralnej, komforcie...
Rosnąca oporność bakterii na antybiotyki sprawia, że współczesna medycyna coraz częściej poszukuje skutecznych terapii alternatywnych. O leczeniu zakażeń układu moczowego,...
Rak jelita grubego należy do najczęstszych nowotworów, a jednocześnie jest jednym z tych, którym można skutecznie zapobiegać. O znaczeniu codziennych...
Czy możemy skutecznie zmniejszyć ryzyko rozwoju otępienia i dlaczego staje się to jednym z największych wyzwań współczesnej medycyny? O osiągnięciach...
Warszawa na trzy dni stała się stolicą europejskiej alergologii. Pierwszy międzynarodowy Kongres CSEA3 (Central and Southern European Allergy and Asthma...
Naukowcy z Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu przekonują, że kombucha może mieć działanie przeciwcukrzycowe, przeciwzapalne, a nawet hamujące rozwój komórek raka...
„Widzimy się jutro” – zwyczajne słowa, które dla osób chorujących na glejaka często nabierają wyjątkowego znaczenia. Oznaczają kolejny dzień, kolejną...
