Więcej

    Prof. dr hab. n. med. Piotr Jankowski: B-blokada – zmniejsza ryzyko zgonu

    β-adrenolityki stały się nie tylko ważnymi lekami w terapii choroby niedokrwiennej serca, ale też stanowią podstawę w terapii niewydolności serca i należą do najważniejszych klas leków przeciwnadciśnieniowych. Zmniejszają ryzyko występowania poważnych zdarzeń sercowo-naczyniowych o 29 proc., a u osób z niewydolnością serca ryzyko zgonu o 31 proc. Są znakomitym narzędziem w ręku nie tylko kardiologa, ale też internisty i lekarza rodzinnego. Nie wyobrażam sobie współczesnej medycyny bez tej grupy leków – mówi prof. dr hab. n. med. Piotr Jankowski z Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego w Warszawie.

    Jakiś czas temu uważano, że ß-blokery są przeciwwskazane u pacjentów z niewydolnością serca, jednak badania kliniczne wykazały, że wysokoselektywne ß-blokery spowalniają postęp niewydolności serca i wydłużają życie tych pacjentów. Jaki jest obecnie stan wiedzy na temat tych leków i ich możliwości terapeutycznych?

    Rzeczywiście kilka dekad temu uważano, że leki β-adrenolityczne są wręcz przeciwwskazane u pacjentów z niewydolnością serca. Jednak potem pojawiły się badania naukowe, które wykazały, że nie tylko nie są szkodliwe, ale wręcz przeciwnie – poprawiają rokowanie chorych. Od tego czasu β-adrenolityki stały się nie tylko ważnymi lekami w terapii choroby niedokrwiennej serca, ale też stanowią podstawę w terapii niewydolności serca i wreszcie – należą do najważniejszych klas leków przeciwnadciśnieniowych. Do tego należy dodać, że są z powodzeniem stosowane u pacjentów z niektórymi zaburzeniami rytmu serca.

    Czy po latach wiedza o tych lekach jest większa?

    W latach 90. XX wieku i na początku XXI wieku leki β-adrenolityczne były bardzo intensywnie badane i w kolejnych latach ustalono, jakie korzyści przynosi ich stosowanie. Obecnie wiemy, że u pacjentów z chorobą niedokrwienną serca leki
    β-adrenolityczne zmniejszają ryzyko występowania poważnych zdarzeń sercowo-naczyniowych o 29 proc., a u osób z niewydolnością serca ryzyko zgonu o 31 proc. O ile kiedyś cukrzyca stanowiła przeciwwskazanie do stosowania leków z omawianej grupy, to obecnie wiemy, że u pacjentów po zawale serca korzyści z β-blokady są nawet większe przy współistnieniu cukrzycy. U pacjentów z dławicą piersiową leki β-adrenolityczne znacząco zmniejszają liczbę dolegliwości wieńcowych, wydłużają czas wysiłku fizycznego oraz zwiększają wydolność fizyczną, prowadząc do znaczącej poprawy jakości życia. U pacjentów z nadciśnieniem tętniczym wydłużają życie w sposób proporcjonalny do obniżenia ciśnienia tętniczego, chociaż w grupie pacjentów bez choroby niedokrwiennej serca ani niewydolności serca korzyści mogą być większe u młodszych pacjentów, szczególnie gdy obecne są objawy aktywacji układu adrenergicznego, zaburzenia rytmu serca, nadczynność tarczycy lub migrena.

    Jednym z bardzo dobrych przykładów klinicznego działania selektywnych ß-blokerów jest bisoprolol. Jakie jest jego miejsce w terapii pacjentów z niewydolnością serca?

    Nie wykazano, by leki β-adrenolityczne, zdecydowanie zmieniały przebieg naturalny niewydolności serca z zachowaną frakcją wyrzutową lewej komory serca. Z licznych badań wynika jednak, że im większe uszkodzenie lewej komory, tym większy ochronny wpływ leków β-adrenolitycznych – także bisoprololu. Generalnie korzyści są też większe u osób z bardziej nasilonymi objawami niewydolności serca. Z kolei w przypadku niewydolności serca wtórnej do wady aortalnej albo choroby zakrzepowo-zatorowej korzyści wynikające ze stosowania leków β-adrenolitycznych mogą być nieobecne.

    Bisoprolol jest wysoce selektywnym lekiem β-adrenolitycznym o długim czasie działania, z powodzeniem stosowanym zarówno w leczeniu pacjentów z nadciśnieniem tętniczym, zaburzeniami rytmu serca, niewydolnością serca, jak i we wtórnej prewencji po zawale serca oraz u osób z dławicą piersiową.

    O jakich działaniach niepożądanych mówimy w przypadku ß-adrenolityków?

    Do klasycznych działań niepożądanych należą bradykardia, bloki przedsionkowo-komorowe, hipotonia, nasilenie chromania przestankowego, skurcz mięśniówki gładkiej oskrzeli, niekorzystny wpływ na metabolizm węglowodanów i lipidów. Wiele z wymienionych działań ma znikome znaczenie w przypadku stosowania wysoce selektywnych leków β-adrenolitycznych. Na przykład leki te poprawiają rokowanie u pacjentów z niewydolnością serca i współistniejącą przewlekłą chorobą obturacyjną płuc.

    Długodziałające, wysokoselektywne leki β-adrenolityczne są znakomitym narzędziem w ręku nie tylko kardiologa, ale też internisty i lekarza rodzinnego. Nie wyobrażam sobie współczesnej medycyny bez tej grupy leków.

    Rozmawiał Ryszard Sterczyński

    Więcej od autora

    Podobne artykuły

    ŚWIAT LEKARZA 3Dspot_img

    Najnowsze artykuły

    Koniec roku szkolnego. Zbadaj wzrok dziecka

    Końcówka czerwca to dla dzieci koniec roku szkolnego i długo wyczekiwany początek wakacji. Zanim jednak na dobre rozpoczniemy błogie lenistwo, warto sprawdzić kondycję wzroku...

    Koncert i aukcja na rzecz II Stypendium Naukowego

    „Świat Lekarza” i Nagroda Zaufania Złoty OTIS zapraszają na koncert MUZYCZNE SPOTKANIA MISTRZÓW MEDYCYNY. Spotykamy się w zabytkowym pałacyku, by posłuchać pięknej muzyki, pośpiewać i...

    Murale – pogromcy smogu

    Od kilku lat w polskich miastach coraz częściej na szarych kamienicach i blokach pojawiają się wielkoformatowe malowidła ścienne. Okazuje się, że kolorowe murale nie...

    Chcesz być na bieżąco z informacjami ze świata medycyny?

    Zaprenumeruj bezpłatnie ŚWIAT LEKARZA 3D