Więcej

    Europejskie wytyczne dotyczące prewencji chorób układu sercowo-naczyniowego w praktyce lekarskiej

    Wydane podczas tegorocznego Kongresu Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego wytyczne dotyczące prewencji chorób układu sercowo-naczyniowego w praktyce klinicznej są już 7. edycją tego dokumentu – pierwsze powstały w 1994 r. Obecne, z kilku powodów, można uważać za przełomowe. Praca nad nimi zajęła ekspertom dwa lata, przygotowali je eksperci z dziewięciu Asocjacji i grup roboczych Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego oraz dwunastu innych towarzystw naukowych, które w swoim działaniu mają związek ze schorzeniami kardiologicznymi. Wytyczne, które teraz zaproponowano, trzeba uznać za bardzo korzystne zarówno z perspektywy pacjenta, jak i lekarza.

    W ostatniej dekadzie w Polsce nastąpiło zahamowanie wzrostu przewidywanej długości życia, w dużej mierze jest to spowodowane brakiem dostatecznej aktywności fizycznej, paleniem tytoniu, brakiem pozytywnych zmian w diecie i bardzo dużym spożyciem alkoholu. Co ważne, również najnowsze analizy Eurostat i OECD wykazały, że w Polsce nie ma poprawy, jeśli chodzi o redukcję zgonów możliwych do uniknięcia, przede wszystkim w zakresie chorób układu krążenia. Stąd tak ważne są nowe zalecenia ESC dla polskich pacjentów i lekarzy, po raz pierwszy obejmujące bowiem nas wszystkich – i tych, którzy już mają chorobę sercowo-naczyniową, i tych, którzy jeszcze nie zachorowali.

    Poprzednie wytyczne obejmowały tylko grupę do 70.- 75. roku życia, teraz mamy algorytmy i narzędzia do obliczania ryzyka również dla osób starszych. Klasyczny SCORE został uzupełniony algorytmem i tabelami SCORE 2 – oddzielnie dla osób do 50. r.ż. oraz od 50 do 69 lat. Bardzo ważne i zupełnie nowe jest to, że mamy też SCORE OP (older persons) – dla jeszcze starszych, tj. od 70. do 89. r.ż.

    Kolejny wielki postęp w zaleceniach to indywidualne podejście do prewencji – każdy może uzyskać indywidualne wskazania, w zależności od jego sytuacji klinicznej. Nową jakością są wskazania do podejmowania wspólnych decyzji lekarza z pacjentem. Przedtem obowiązywały zalecenia, które w sposób zbyt prosty i zbyt restrykcyjny określały cele terapeutyczne, co w praktyce klinicznej dawało niedostateczną kontrolę czynników ryzyka. Teraz mamy odejść od paradygmatu paternalistycznej relacji z chorym na rzecz dobrych negocjacji i skutecznego motywowania pacjenta do leczenia i osiągania pożądanych celów. Eksperci ESC rekomendują, by cele terapeutyczne wyznaczać etapami i intensyfikować leczenie, kiedy to okaże się konieczne.

    Z pewnością pomogą w tym dwa nowe narzędzia, wypracowane przez ekspertów z Utrechtu, projekt U-Prevent. Każdy pacjent lub jego lekarz, rozpoczynając leczenie, może wprowadzić dane online i ocenić ryzyko powikłań kardiologicznych lub zgonu w ciągu całego swojego życia (lifetime CVD risk). Co więcej, każdy może ocenić, o ile procent może to ryzyko zmniejszyć lub o ile lat wydłużyć swoje życie bez zawału serca, jeśli dzięki konkretnemu leczeniu obniży swoje ciśnienie skurczowe np. o 10 mmHg, a stężenie cholesterolu LDL o 30 mg/dl. Chodzi tu o tablice tzw. Treatment benefit.

    W nowych zaleceniach duża rola została przypisana strategii populacyjnej – tu zamieszczono konkretne cele i wskazania do działań w konkretnych obszarach. Badania w wielu krajach z użyciem modeli Impact pokazały bowiem, że większy potencjał, jeśli chodzi o poprawę zdrowia populacji, tkwi w interwencjach zdrowia publicznego, gdy większa jest edukacja społeczna, zmiany prozdrowotne na poziomie prawnym, legislacyjnym, niż w medycynie naprawczej. Jest oczywiste, że działania na poziomie populacyjnym oraz te kierowane do indywidualnych pacjentów (strategia wysokiego ryzyka) w nowoczesnym systemie ochrony zdrowia powinny się wzajemnie wspierać, uzupełniać.

    PROF. TOMASZ ZDROJEWSKI
    KIEROWNIK ZAKŁADU PREWENCJI I DYDAKTYKI, KATEDRA NADCIŚNIENIA TĘTNICZEGO I DIABETOLOGII, GDAŃSKI UNIWERSYTET MEDYCZNY

    Więcej od autora

    Podobne artykuły

    Najnowsze artykuły

    Szpitale przyszłości przestaną być przepełnione. Rozwój technologii i telemedycyny pozwoli skutecznie przenosić opiekę poza mury placówek medycznych

    W najbliższych latach nowe technologie medyczne w dalszym ciągu będą się dynamicznie rozwijać. Szacuje się, że w 2025 roku sektor telemedycyny ma być wart 175,5 mld...

    Prof. Mieczysław Walczak laureatem Nagrody Zaufania Złoty OTIS 2021

    O przyznaniu tej statuetki zadecydowały ogromne zasługi pana profesora w doprowadzeniu do uchwalenia i przyjęcia Planu dla Chorób Rzadkich – powiedział Paweł Kruś, przewodniczący...

    Partnerska współpraca gwarantem bezpieczeństwa lekowego

    Firma Servier Polska od prawie 30 lat konsekwentnie rozwija współpracę z wieloma środowiskami, które angażują się w działania mające na celu poprawę jakości życia...

    Chcesz być na bieżąco z informacjami ze świata medycyny?

    Zaprenumeruj bezpłatnie ŚWIAT LEKARZA 3D