Więcej

    Europejskie wytyczne dotyczące prewencji chorób układu sercowo-naczyniowego w praktyce lekarskiej

    Wydane podczas tegorocznego Kongresu Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego wytyczne dotyczące prewencji chorób układu sercowo-naczyniowego w praktyce klinicznej są już 7. edycją tego dokumentu – pierwsze powstały w 1994 r. Obecne, z kilku powodów, można uważać za przełomowe. Praca nad nimi zajęła ekspertom dwa lata, przygotowali je eksperci z dziewięciu Asocjacji i grup roboczych Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego oraz dwunastu innych towarzystw naukowych, które w swoim działaniu mają związek ze schorzeniami kardiologicznymi. Wytyczne, które teraz zaproponowano, trzeba uznać za bardzo korzystne zarówno z perspektywy pacjenta, jak i lekarza.

    W ostatniej dekadzie w Polsce nastąpiło zahamowanie wzrostu przewidywanej długości życia, w dużej mierze jest to spowodowane brakiem dostatecznej aktywności fizycznej, paleniem tytoniu, brakiem pozytywnych zmian w diecie i bardzo dużym spożyciem alkoholu. Co ważne, również najnowsze analizy Eurostat i OECD wykazały, że w Polsce nie ma poprawy, jeśli chodzi o redukcję zgonów możliwych do uniknięcia, przede wszystkim w zakresie chorób układu krążenia. Stąd tak ważne są nowe zalecenia ESC dla polskich pacjentów i lekarzy, po raz pierwszy obejmujące bowiem nas wszystkich – i tych, którzy już mają chorobę sercowo-naczyniową, i tych, którzy jeszcze nie zachorowali.

    Poprzednie wytyczne obejmowały tylko grupę do 70.- 75. roku życia, teraz mamy algorytmy i narzędzia do obliczania ryzyka również dla osób starszych. Klasyczny SCORE został uzupełniony algorytmem i tabelami SCORE 2 – oddzielnie dla osób do 50. r.ż. oraz od 50 do 69 lat. Bardzo ważne i zupełnie nowe jest to, że mamy też SCORE OP (older persons) – dla jeszcze starszych, tj. od 70. do 89. r.ż.

    Kolejny wielki postęp w zaleceniach to indywidualne podejście do prewencji – każdy może uzyskać indywidualne wskazania, w zależności od jego sytuacji klinicznej. Nową jakością są wskazania do podejmowania wspólnych decyzji lekarza z pacjentem. Przedtem obowiązywały zalecenia, które w sposób zbyt prosty i zbyt restrykcyjny określały cele terapeutyczne, co w praktyce klinicznej dawało niedostateczną kontrolę czynników ryzyka. Teraz mamy odejść od paradygmatu paternalistycznej relacji z chorym na rzecz dobrych negocjacji i skutecznego motywowania pacjenta do leczenia i osiągania pożądanych celów. Eksperci ESC rekomendują, by cele terapeutyczne wyznaczać etapami i intensyfikować leczenie, kiedy to okaże się konieczne.

    Z pewnością pomogą w tym dwa nowe narzędzia, wypracowane przez ekspertów z Utrechtu, projekt U-Prevent. Każdy pacjent lub jego lekarz, rozpoczynając leczenie, może wprowadzić dane online i ocenić ryzyko powikłań kardiologicznych lub zgonu w ciągu całego swojego życia (lifetime CVD risk). Co więcej, każdy może ocenić, o ile procent może to ryzyko zmniejszyć lub o ile lat wydłużyć swoje życie bez zawału serca, jeśli dzięki konkretnemu leczeniu obniży swoje ciśnienie skurczowe np. o 10 mmHg, a stężenie cholesterolu LDL o 30 mg/dl. Chodzi tu o tablice tzw. Treatment benefit.

    W nowych zaleceniach duża rola została przypisana strategii populacyjnej – tu zamieszczono konkretne cele i wskazania do działań w konkretnych obszarach. Badania w wielu krajach z użyciem modeli Impact pokazały bowiem, że większy potencjał, jeśli chodzi o poprawę zdrowia populacji, tkwi w interwencjach zdrowia publicznego, gdy większa jest edukacja społeczna, zmiany prozdrowotne na poziomie prawnym, legislacyjnym, niż w medycynie naprawczej. Jest oczywiste, że działania na poziomie populacyjnym oraz te kierowane do indywidualnych pacjentów (strategia wysokiego ryzyka) w nowoczesnym systemie ochrony zdrowia powinny się wzajemnie wspierać, uzupełniać.

    PROF. TOMASZ ZDROJEWSKI
    KIEROWNIK ZAKŁADU PREWENCJI I DYDAKTYKI, KATEDRA NADCIŚNIENIA TĘTNICZEGO I DIABETOLOGII, GDAŃSKI UNIWERSYTET MEDYCZNY

    Więcej od autora

    Podobne artykuły

    ŚWIAT LEKARZA 3Dspot_img

    Najnowsze artykuły

    Pierwsze Muzyczne Spotkania Mistrzów Medycyny: Uzyskaliśmy 6 600 zł na stypendia dla młodych naukowców!

    Podczas koncertu Muzyczne Spotkania Mistrzów Medycyny miała miejsce niezwykła aukcja na rzecz II stypendium naukowego Nagrody Zaufania Złoty OTIS. Gości oczarowały pięknie arie w...

    Szkoła, gmina, system – partnerstwo przeciw epidemii otyłości i cukrzycy

    Podczas konferencji prasowej, która odbyła się 22 czerwca br., zaprezentowany został raport Cities Changing Diabetes (CCD). To tzw. raport otwarcia programu w Polsce. Szkoła,...

    Koniec roku szkolnego. Zbadaj wzrok dziecka

    Końcówka czerwca to dla dzieci koniec roku szkolnego i długo wyczekiwany początek wakacji. Zanim jednak na dobre rozpoczniemy błogie lenistwo, warto sprawdzić kondycję wzroku...

    Chcesz być na bieżąco z informacjami ze świata medycyny?

    Zaprenumeruj bezpłatnie ŚWIAT LEKARZA 3D