Dr Alexander Meisel, lekarz onkolog pracujący w Kantonsspital Glarus w Szwajcarii zajmujący się onkologią precyzyjną i leczeniem nowotworów, w tym raka płuca, w rozmowie z Ewą Podsiadły-Natorską
W Polsce rak płuca należy do najczęściej występujących nowotworów i wiąże się z wysoką śmiertelnością. U wielu pacjentów choroba rozpoznawana jest w stadium zaawansowanym lub z przerzutami. Czy podobna sytuacja występuje w Szwajcarii?
Obecnie również w Szwajcarii u większości pacjentów rak płuca rozpoznawany jest w zaawansowanym stadium. Podejmujemy jednak ogromne wysiłki, aby stworzyć lokalne i ogólnokrajowe programy badań przesiewowych skierowane do osób z grup wysokiego ryzyka. Ponadto Swiss Cancer Institute (SCI) podjął szeroko zakrojone działania, aby zapewnić możliwość leczenia z intencją wyleczenia chorym na niedrobnokomórkowego raka płuca nawet w stadium IIIB, z zastosowaniem podejścia wielomodalnego (badania SAKK 16/05, SAKK 16/08 i SAKK 16/14).
Biorąc pod uwagę, że u wielu pacjentów w Polsce rak płuca rozpoznawany jest w zaawansowanym stadium, gdzie konieczne okazuje się wdrożenie leczenia systemowego o charakterze paliatywnym, jak podchodzi pan do wyboru terapii pierwszej linii u chorych na NDRP z mutacją EGFR? Jakie czynniki kliniczne, molekularne i związane z samym pacjentem mają główny wpływ na podejmowane decyzje?
W większości przypadków wykonujemy badanie FDG-PET/CT, aby uzyskać jak największą dokładność w ocenie stopnia zaawansowania choroby. Zawsze wykonujemy również sekwencjonowanie nowej generacji (NGS), aby określić częstość allelu wariantowego (VAF) EGFR oraz wykryć współwystępujące mutacje, które mają istotne znaczenie prognostyczne.
Jeżeli nie ma przeciwwskazań wynikających ze stanu pacjenta, większości chorych proponujemy ozymertynib w skojarzeniu z chemioterapią opartą na pochodnych platyny i pemetreksedzie. Alternatywą jest połączenie lazertynibu z amiwantamabem, jednak takie leczenie wiąże się zwykle z większą częstością występowania działań niepożądanych.
Jak podejmuje pan decyzję między monoterapią inhibitorem kinazy tyrozynowej EGFR (EGFR TKI) a intensyfikacją leczenia pierwszej linii u pacjentów z zaawansowanym NDRP z mutacją EGFR? Jakie są pana osobiste doświadczenia z intensyfikacją leczenia?
Ze względu na wyraźną poprawę przeżycia całkowitego i czasu wolnego od progresji choroby zawsze warto rozważyć u pacjentów intensyfikację leczenia. Monoterapia inhibitorem kinazy tyrozynowej (TKI) może być jednak opcją u chorych w gorszym stanie sprawności, z mniejszą objętością guza, niewielką liczbą przerzutów lub bez współwystępujących mutacji o niekorzystnym znaczeniu rokowniczym.
Czy istnieją najnowsze badania, prezentacje kongresowe lub nowe strategie terapeutyczne, które według pana mogą znacząco zmienić w przyszłości sposób leczenia pierwszej linii zaawansowanego NDRP z mutacją EGFR?
Niedawno zaprezentowane badania fazy III – SAFFRON (2L) i SANOVO (1L) – potwierdziły słuszność naszego podejścia, polegającego na uwzględnianiu współwystępujących mutacji i wykonywaniu powtórnych biopsji w trakcie leczenia. Choć potrzebujemy jeszcze więcej danych z populacji kaukaskiej, aby wdrożyć połączenie ozymertynibu z savolitinibem jako nowej terapii pierwszej linii (SANOVO) u chorych na NDRP z mutacją EGFR, badania te znacząco poszerzyły naszą wiedzę o biologii choroby i utorowały drogę do dalszej personalizacji leczenia.
Łączenie kilku inhibitorów kinazy tyrozynowej na podstawie profilu mutacyjnego lub biomarkerowego od dawna było marzeniem środowiska onkologicznego. Takie podejście jest w końcu gotowe do wdrożenia w praktyce klinicznej.
Rozmawiając z pacjentami o leczeniu, jak podchodzi pan do równowagi między wydłużaniem życia a utrzymaniem jego jakości? Jakie czynniki bierze pan pod uwagę i w jaki sposób pomaga pacjentom czuć się dobrze poinformowanymi i komfortowo z podejmowanymi decyzjami terapeutycznymi?
Moim zdaniem przede wszystkim trzeba uważnie wysłuchać potrzeb, oczekiwań i celów terapeutycznych pacjenta. Wspólne podejmowanie decyzji powinno być dziś standardem. Pacjent musi być dobrze poinformowany, aby mógł aktywnie współdecydować o wyborze najlepszego dla siebie leczenia.
Musimy zapewnić jak najlepsze leczenie wspomagające i skuteczną kontrolę działań niepożądanych, aby chronić jakość życia pacjenta – także wtedy, gdy za optymalną uznajemy intensyfikację terapii. Wiek, stan sprawności według skali ECOG, objętość guza, lokalizacja przerzutów i choroby współistniejące to ważne czynniki, które wpływają na ostateczną decyzję. Rzadko jednak same w sobie wykluczają intensywniejsze leczenie.
Jakie są pana przewidywania dotyczące przyszłości leczenia raka płuca?
Możliwość uczestniczenia w tych ogromnych zmianach, których dziś doświadczamy, jest niezwykle ekscytująca. Bardzo prawdopodobne, że będziemy obserwować dalszą personalizację leczenia – zarówno w poszczególnych podgrupach NDRP, jak i na poziomie pojedynczego pacjenta – a także jeszcze dłuższe remisje, większą liczbę wyleczeń i miejmy nadzieję, lepszą tolerancję terapii. To niesamowite, jak daleko zaszliśmy, ale dopóki nie będziemy w stanie wyleczyć większości pacjentów, wciąż pozostaje wiele do zrobienia. [W Szwajcarii], ważnym kamieniem milowym będzie stworzenie kompleksowego, ogólnokrajowego programu badań przesiewowych.




