Polskie szkoły powinny mieć dostęp do adrenaliny, a nauczyciele potrzebują jasnych przepisów, które będą ich chronić podczas ratowania życia uczniów – do takich wniosków doszli eksperci podczas debaty „Świata Lekarza” poświęconej anafilaksji. W Polskim Towarzystwie Alergologicznym trwają prace nad programem polityki zdrowotnej poświęconym temu problemowi, a po wakacjach sprawą zajmie się Parlamentarny Zespół ds. Chorób Alergicznych.
W debacie „Adrenalina ratuje życie polskich uczniów nie tylko podczas wakacji” uczestniczyli:
• Minister Katarzyna Kęcka – Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Zdrowia
• Minister Żaneta Cwalina-Śliwowska – Przewodnicząca Parlamentarnego Zespołu ds. Chorób Alergicznych, Wiceminister Sportu i Turystyki
• Posłanka Barbara Okuła – Parlamentarny Zespół ds. Chorób Alergicznych
• Poseł Norbert Pietrykowski – Komisja Zdrowia Sejmu
• Magdalena Kramska – Wicedyrektor Departamentu Lecznictwa w MZ
• Dr hab. Katarzyna Plata-Nazar – adiunkt w Katedrze i Klinice Pediatrii, Gastroenterologii, Alergologii i Żywienia Dzieci Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego
• Prof. Marek Jutel – Kierownik Katedry i Kliniki Immunologii Klinicznej Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu, Harvard University, past prezydent Europejskiej Akademii Alergii i Immunologii Klinicznej, dyrektor Central and Southern European Allergy and Asthma Alliance
• Mecenas Joanna Kuczyńska – Fundacja „Allergia”
• Mecenas Bartłomiej Sasin – kancelaria KRK
• Lidia Lewandowska – MZ
• Moderator: red. Ewa Podsiadły-Natorska, „Świat Lekarza”
Zgodnie z raportem epidemiologicznym obejmującym lata 2008–2015 z powodu wstrząsu anafilaktycznego w Polsce umiera ok. 100 osób rocznie, a liczba pacjentów, którzy otrzymali świadczenia medyczne z powodu anafilaksji, wzrosła w tym okresie aż sześciokrotnie. Autorzy raportu szacują, że problem ten może dotyczyć w Polsce ponad 130 tys. osób. Eksperci obserwują wzrost liczby ciężkich reakcji alergicznych, a choroby alergiczne należą dziś do najczęstszych problemów zdrowotnych wieku dziecięcego.
Szczególnym miejscem jest szkoła. To właśnie tam młodzi ludzie spędzają znaczną część dnia, uczestniczą w lekcjach, zajęciach sportowych oraz wycieczkach. W przypadku anafilaksji o skuteczności pomocy decydują pierwsze minuty i szybki dostęp do adrenaliny, zwłaszcza że ok. 25–30 proc. reakcji anafilaktycznych w szkołach dotyczy uczniów, u których wcześniej nie rozpoznano alergii.
Rodzą się więc pytania: czy polskie szkoły są przygotowane do ratowania życia uczniów z ciężką reakcją alergiczną? Kto ma uratować dziecko w pierwszych minutach zagrożenia życia i czy polski system edukacji zapewnia odpowiednie narzędzia, procedury oraz ochronę prawną, aby można było podjąć właściwe działania?
Celem debaty było zdiagnozowanie najważniejszych wyzwań związanych z anafilaksją oraz – przede wszystkim – wskazanie rozwiązań, które realnie zwiększą bezpieczeństwo dzieci i młodzieży. Uczestnicy spotkania nie mieli wątpliwości, że adrenalina powinna być dostępna w polskich szkołach, natomiast stan prawny powinien dać nauczycielowi poczucie bezpieczeństwa oraz pewność, że podanie przez niego leku ratującego życie nie będzie źródłem problemów prawnych w przyszłości. Zwrócono również uwagę, że państwo musi inwestować w rozwiązania, które są prostsze, szybsze i skuteczniejsze niż późniejsze leczenie skutków nagłych zdarzeń zdrowotnych. Na szczególną uwagę w tym kontekście zasługuje adrenalina donosowa, którą Europejska Agencja Leków dopuściła już do obrotu, a w Polsce będzie dostępna na jesieni.
Aby postulaty przedstawione podczas debaty mogły zostać zrealizowane, potrzebne są odpowiednie przepisy i współpraca ponadresortowa. Eksperci nie mieli wątpliwości, że konieczne jest uruchomienie programu polityki zdrowotnej dotyczącego dostępu do adrenaliny w szkołach; prace nad nim w Polskim Towarzystwie Alergologicznym są już zaawansowane. Po wakacjach w sprawie dostępu do adrenaliny spotka się Parlamentarny Zespół ds. Chorób Alergicznych, który następnie wprowadzi ten temat do Komisji Zdrowia.
fot. Bartek Dąbrowski
