Dr hab. n. med. Adam Płużański, naczelny specjalista onkologii klinicznej Narodowego Instytutu Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie – Państwowego Instytutu Badawczego, w rozmowie z Ewą Podsiadły-Natorską
Jak zmieniła się terapia zaawansowanego niedrobnokomórkowego raka płuca (NDRP) w ostatnich latach?
Jesteśmy świadkami ogromnych zmian. Jeszcze kilkanaście lat temu możliwości skutecznego leczenia raka NDRP, zwłaszcza w stadium zaawansowanym, były bardzo ograniczone. Przełom przyniosły m.in. leki ukierunkowane molekularnie oraz immunoterapia, stosowana samodzielnie lub w połączeniu z chemioterapią. U chorych z wysoką ekspresją PD-L1, która jest czynnikiem związanym z większą szansą odpowiedzi na immunoterapię, często stosujemy immunoterapię w monoterapii. Natomiast u pacjentów z ekspresją PD-L1 poniżej 50 proc. standardem jest zazwyczaj połączenie immunoterapii z chemioterapią. Takie leczenie znacząco poprawiło wyniki w porównaniu z samą chemioterapią. W niektórych badaniach mediana przeżycia była nawet dwukrotnie dłuższa.
Jedną z najważniejszych korzyści immunoterapii jest również trwałość odpowiedzi. U części pacjentów, którzy zakończyli leczenie po 2 latach, odpowiedź utrzymuje się jeszcze przez wiele lat.
Jakie miejsce w leczeniu zajmuje immunochemioterapia?
Dysponujemy coraz większą liczbą przeciwciał ukierunkowanych na immunologiczne punkty kontroli, m.in. niwolumabem, ipilimumabem, pembrolizumabem, tislelizumabem, cemiplimabem oraz sugemalimabem. Każdy z tych preparatów, stosowany zgodnie ze wskazaniami rejestracyjnymi i aktualną wiedzą medyczną, może przynieść pacjentom korzyści terapeutyczne i wydłużyć przeżycie.
Czym jest wspomniany sugemalimab? Które badania potwierdziły jego skuteczność?
Sugemalimab jest w pełni ludzkim przeciwciałem IgG4 anty-PD-L1 nowej generacji. Jego skuteczność oceniano m.in. w badaniach GEMSTONE-301 i GEMSTONE-302.
W badaniu GEMSTONE-301 sugemalimab stosowano w leczeniu konsolidującym u chorych na miejscowo zaawansowanego raka płuca, u których nie doszło do progresji choroby po chemioradioterapii. Z kolei badanie GEMSTONE-302 dotyczyło pierwszej linii leczenia zaawansowanego NDRP. Dodanie sugemalimabu do standardowej chemioterapii opartej na platynie istotnie wydłużyło przeżycie wolne od progresji oraz przeżycie całkowite chorych w IV stadium NDRP, niezależnie od typu histologicznego nowotworu (rak płaskonabłonkowy i niepłaskonabłonkowy) oraz poziomu ekspresji PD-L1. Wyniki te wpisują się w obserwacje pochodzące z innych badań dotyczące skuteczności immunochemioterapii w porównaniu z samą chemioterapią.
Jak wygląda tolerancja immunochemioterapii i na co należy zwracać uwagę podczas leczenia?
Nowoczesne schematy leczenia z wykorzystaniem przeciwciał z tej grupy poszerzają możliwości terapii skojarzonej. Trzeba jednak pamiętać, że dodanie do chemioterapii kolejnego leku wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych, w tym związanych z immunoterapią. Nie jest to więc leczenie dla każdego. Kluczowa jest właściwa kwalifikacja chorego, uwzględniająca jego sprawność, choroby współistniejące i przeciwwskazania do chemioterapii lub immunoterapii. Szczególną ostrożność należy zachować m.in. u chorych z czynnymi chorobami autoimmunologicznymi czy śródmiąższowymi chorobami płuc.
Jeśli pacjent zostanie właściwie zakwalifikowany do leczenia, jego tolerancja jest na ogół dobra i niewielka grupa chorych musi przerwać leczenie z powodu jego toksyczności. Niezbędny jest jednak skrupulatny nadzór, aby możliwie wcześnie rozpoznać działania niepożądane i odpowiednio na nie reagować. Dlatego tak ważne jest, by kwalifikację i prowadzenie pacjentów powierzano zespołom mającym doświadczenie w stosowaniu tego rodzaju terapii.




