Dostosowanie terapii bólu do płci pacjenta może poprawić wyniki leczenia i zmniejszyć zależność od opioidów – informują uczeni.

Naukowcy z University of California San Diego School of Medicine (Szkoła Medyczna Uniwersytetu Kalifornijskiego w San Diego) odkryli, że mężczyźni i kobiety wykorzystują różne systemy biologiczne do łagodzenia bólu. Podczas gdy mężczyźni łagodzą ból, uwalniając endogenne opioidy, naturalne środki przeciwbólowe organizmu, u kobiet znaczenie mają inne, nieopioidowe szlaki.

Syntetyczne leki opioidowe, takie jak morfina i fentanyl, są najsilniejszą klasą dostępnych leków przeciwbólowych. Wiadomo, że kobiety słabo reagują na terapie opioidowe, które wykorzystują syntetyczne cząsteczki opioidowe do wiązania się z tymi samymi receptorami, co naturalnie występujące endogenne opioidy. Ten aspekt leków opioidowych pomaga wyjaśnić, dlaczego są tak silne jako środki przeciwbólowe, ale także dlaczego niosą ze sobą znaczne ryzyko uzależnienia i nałogu.

„Uzależnienie rozwija się, ponieważ ludzie zaczynają przyjmować więcej opioidów, gdy ich pierwotna dawka przestaje działać” – powiedział anestezjolog prof. Fadel Zeidan. „Nasze odkrycia sugerują, że być może jednym z powodów, dla których kobiety są bardziej skłonne do uzależnienia się od opioidów, jest to, że biologicznie są na nie mniej wrażliwe i muszą przyjmować ich więcej, aby poczuć ulgę w bólu”.

Uczestnicy badania przeszli program treningu medytacyjnego, a następnie praktykowali medytację, otrzymując placebo lub dużą dawkę naloksonu, leku, który zatrzymuje działanie zarówno syntetycznych, jak i endogennych opioidów. Jednocześnie doświadczyli bardzo bolesnego, ale nieszkodliwego bodźca cieplnego w tylnej części nogi.

Naukowcy zmierzyli i porównali, jak bardzo złagodzenie bólu nastąpiło w wyniku medytacji, gdy układ opioidowy był zablokowany, w porównaniu z sytuacją, gdy był nienaruszony.

Wnioski z badania:
• Blokowanie układu opioidowego za pomocą naloksonu zahamowało łagodzenie bólu za pomocą medytacji u mężczyzn, co wskazuje, że mężczyźni polegają na endogennych opioidach w celu łagodzenia bólu.
• Nalokson zwiększył skuteczność medytacji w łagodzeniu bólu u kobiet, co wskazuje, że w celu łagodzenia bólu kobiety polegają na mechanizmach nieopioidowych.
• Zarówno u mężczyzn, jak i u kobiet osoby cierpiące na przewlekły ból odczuły większą ulgę w wyniku medytacji niż osoby zdrowe.

„Wyniki te podkreślają potrzebę opracowania terapii przeciwbólowych dostosowanych do płci, ponieważ wiele stosowanych przez nas metod leczenia nie działa tak skutecznie u kobiet jak u mężczyzn” – powiedział Zeidan.