Zarząd Województwa Małopolskiego wskazał do dofinansowania kolejne projekty w programie Fundusze Europejskie dla Małopolski na lata 2021–2027. Na liście znalazły się dwie inwestycje, które będą realizowane przez jednostki Uniwersytetu Jagiellońskiego – Collegium Medicum

– Konsekwentnie inwestujemy w obszary kluczowe dla przyszłości Małopolski. Wybraliśmy projekty dotyczące rozbudowy infrastruktury badawczej, by nasze uniwersytety były miejscem, w których tworzy się innowacyjne technologie – mówi marszałek Łukasz Smółka.

Dwie nowe jednostki badawcze UJ CM, które powstaną dzięki otrzymanemu wsparciu – Laboratorium Biomedycznych Spektroskopii Aplikacyjnych, LBSA (kwota dofinansowania: 11 832 184,88 zł) oraz Laboratorium Badań Wydolności Fizycznej i Energetyki Mięśni Szkieletowych Człowieka (kwota dofinansowania: 2 131 589,28 zł) – zagwarantują naukowcom możliwość prowadzenia badań na najwyższym światowym poziomie.

Laboratorium Biomedycznych Spektroskopii Aplikacyjnych

To przełomowa inwestycja w nowoczesną infrastrukturę badawczo-rozwojową, która znacząco wzmocni potencjał naukowy i innowacyjny regionu.

– Laboratorium zostanie utworzone na Wydziale Farmaceutycznym UJ CM i będzie wyspecjalizowanym ośrodkiem badawczym ukierunkowanym na zastosowanie zaawansowanych technik spektroskopii molekularnej i mikroskopii w analizie materiału klinicznego i biomedycznego – mówi prof. Marcin Kołaczkowski, dziekan Wydziału Farmaceutycznego UJ CM.

Unikalny charakter LBSA zapewni zintegrowany zestaw pięciu komplementarnych platform technologicznych umożliwiających prowadzenie zaawansowanych analiz chemicznych, strukturalnych i funkcjonalnych w pełnym zakresie skali – od poziomu makroskopowego, przez mikroskalę, aż po nanoskalę. Każda z platform została opracowana z myślą o synergicznym wykorzystaniu zaawansowanych metod analitycznych. Takie podejście umożliwia kompleksową, wielowymiarową charakterystykę próbek bez potrzeby ich znakowania czy chemicznej modyfikacji, co ma kluczowe znaczenie w kontekście badań klinicznych, biomedycznych i translacyjnych.

Zgodnie z założeniami projektu LBSA będzie w pełni wykorzystywane na potrzeby działalności B+R, w tym opracowywania i wdrażania innowacyjnych rozwiązań w diagnostyce i terapii. Infrastruktura laboratorium została także zaprojektowana z myślą o otwartości na współpracę z przemysłem. Nowoczesna aparatura badawcza pozwoli na świadczenie specjalistycznych usług dla sektora farmaceutycznego, chemicznego i biotechnologicznego, wspierając tym samym transfer technologii oraz rozwój regionalnej gospodarki.

Projekt jest w pełni zgodny z założeniami regionalnej inteligentnej specjalizacji „Life Science” obejmującej zdrowie, biotechnologię i zaawansowane technologie medyczne.

– Realizacja tej inwestycji zdecydowanie przyczyni się do wzrostu innowacyjności i konkurencyjności Małopolski w obszarze nauk o życiu, a także do wzmocnienia pozycji regionu jako wiodącego ośrodka badań biomedycznych w Polsce i Europie Środkowo-Wschodniej – podsumowuje prof. Kołaczkowski.

Druga z inwestycji, która otrzymała unijne dofinansowanie, to budowa Laboratorium Badań Wydolności Fizycznej i Energetyki Mięśni Szkieletowych Człowieka, które będzie działać w obrębie Katedry Fizjologii Wysiłku i Bioenergetyki Mięśni (KFWiBM) Wydziału Nauk o Zdrowiu UJ CM.

Laboratorium wyposażone będzie w nowoczesną specjalistyczną aparaturę naukową, w tym m.in.: aparatura do badania wydolności fizycznej człowieka (umożliwiająca przeprowadzanie prób wysiłkowych w warunkach terenowych), stanowiska do badania siły, mocy i aktywności mięśni człowieka, aparatura do badania funkcji mitochondriów mięśni, system do badania funkcji kognitywnych u osób w różnym wieku. Łączny koszt jej zakupu wynosi ok. 2,5 mln złotych.

Prace badawcze w Laboratorium Badań Wydolności Fizycznej i Energetyki Mięśni Szkieletowych Człowieka dotyczyć będą:

• fizjologicznych mechanizmów wysiłkowego zmęczenia mięśni szkieletowych,
• czynników determinujących kinetykę konsumpcji tlenu w wysiłku fizycznym oraz sprawności mechanicznej mięśni szkieletowych człowieka, ze szczególnym uwzględnieniem znaczenia sprawności bioenergetycznej mitochondriów oraz akumulacji metabolitów przemian energetycznych w mięśniach szkieletowych,
• przebiegu adaptacji mięśni szkieletowych do treningu fizycznego, ze szczególnym uwzględnieniem biogenezy białek mitochondrialnych i znaczenia reaktywnych form tlenu w tym procesie,
• skutków obniżania się maksymalnej siły i mocy mięśniowej w procesie starzenia się w relacji do sprawności energetycznej mięśni szkieletowych.

– Wymiernym efektem utworzenia tego laboratorium będzie umożliwienie prowadzenia badań naukowych w obszarze fizjologii wysiłku na światowym poziomie – mówi prof. Jerzy Żołądź, kierownik Katedry Fizjologii Wysiłku i Bioenergetyki Mięśni WNZ. – Umożliwi nam również prowadzenie badań fizjologicznych z udziałem sportowców wyczynowych np. lekkoatletów, kolarzy, piłkarzy czy pływaków.

W planach jest również opracowanie oferty dla przedsiębiorstw i partnerów społecznych dotyczących: przeprowadzania kompleksowej diagnostyki wydolności fizycznej sportowców według najlepszych światowych standardów w ramach współpracy z klubami i związkami sportowymi oraz prowadzenia badań nad usprawnianiem/optymalizacją sprzętu sportowego (w tym odzieży i obuwia sportowego) w kierunku maksymalizacji osiągnięć sportowych.

Podejmowane zagadnienia badawcze wpisują się w regionalną inteligentną specjalizację – Nauki o życiu (Life Science) dotyczącą dziedziny „Aktywne, zdrowe życie i starzenie” oraz stanowią bezpośrednią realizację Strategii Rozwoju Województwa Małopolska 2030 zakładającą zwiększanie aktywności w zakresie badań i rozwoju (główne kierunki działań obszaru tematycznego „Gospodarka”, pkt. 1.3).

Wsparcie na utworzenie dwóch nowych jednostek pochodzi z programu Fundusze Europejskie dla Małopolski na lata 2021–2027 w ramach Priorytetu 1 Fundusze europejskie dla badań i rozwoju oraz przedsiębiorczości, Działanie 1.4 Infrastruktura badawcza sektora nauki, typ projektu A Infrastruktura badawcza sektora nauki.