Opierając się na pozytywnych wynikach pośrednich uzyskanych w badaniu klinicznym fazy I nad lekiem na rdzeniowy zanik mięśni, Biogen przechodzi do etapu badań rejestracyjnych

• Salanersen (BIIB115/ION306) to nowy oligonukleotyd antysensowny (ASO) o potencjale osiągnięcia wysokiej skuteczności oraz częstotliwości podawania raz w roku, stosowany w leczeniu rdzeniowego zaniku mięśni (SMA).
• Wyniki pośrednie uzyskane w badaniu klinicznym fazy I pokazują, że u dzieci z SMA poddanych wcześniej terapii genowej, po rozpoczęciu stosowania salanersenu, nastąpiło znaczne spowolnienie neurodegeneracji i klinicznie istotna poprawa funkcji ruchowych.
• Opierając się na obiecujących danych z badania klinicznego fazy I, Biogen prowadzi dialog z władzami rejestracyjnymi, aby salanersen został objęty badaniami fazy rejestracyjnej, wykorzystując przy tym rozległe doświadczenie w obszarze SMA.

Firma Biogen ogłosiła wstępne wyniki badania klinicznego fazy I nad salanersenem (BIIB115/ION306) – antysensownym oligonukleotydem (ASO) opracowywanym w leczeniu rdzeniowego zaniku mięśni (SMA).

Salanersen wykorzystuje ten sam mechanizm działania jak nusinersen, jednak z uwagi na silniejsze działanie istnieje możliwość uzyskania wysokiej skuteczności leczenia przy dawkowaniu raz na rok. W celu świadomego podjęcia decyzji o rozpoczęciu badań rejestracyjnych nad salanersenem przeprowadzono analizę pośrednią badania klinicznego fazy I obejmującego pacjentów z SMA poddawanych wcześniej terapii genowej. Obydwie badane dawki, tj. 40 mg i 80 mg, podawano raz w roku. Były one ogólnie dobrze tolerowane i prowadziły do znacznego spowolnienia neurodegeneracji, co potwierdził spadek poziomu neurofilamentów. Eksploracyjne dane o efektach klinicznych wykazują, że przez jeden rok doszło do klinicznie istotnej poprawy funkcjonalnej oraz osiągnięcia nowych rozwojowych kamieni milowych Światowej Organizacji Zdrowia (WHO). Dane te zostały zaprezentowane na Konferencji SMA Research & Clinical Care Meeting, której gospodarzem jest organizacja Cure SMA i która odbyła się w Anaheim, w Kaliforni.

– Z uzyskanych danych najłatwiej moim zdaniem zinterpretować informacje o neurofilamentach i kamieniach milowych opracowanych przez Światową Organizację Zdrowia (WHO), zwłaszcza że te dzieci poddawano wcześniej terapii genowej. To niespodziewane, kiedy widzi się, że dziecko, które w pierwszym roku życia otrzymało terapię genową, a które w wieku pięciu lat nadal nie było w stanie siedzieć bez wsparcia, zyskuje zdolność samodzielnego siedzenia zaledwie trzy miesiące po rozpoczęciu leczenia salanersenem – powiedziała dr n. med. Valeria A. Sansone, Dyrektor ds. Klinicznych i Naukowych Centrum Klinicznego NeMO w Mediolanie, profesor neurologii na Uniwersytecie w Mediolanie i główna badaczka w badaniu klinicznym fazy I nad salanersenem. – Biorąc pod uwagę, że są to dane wstępne, pochodzące od względnie niewielkiej grupy pacjentów, z niecierpliwością czekam na badania fazy III, które pozwolą lepiej zrozumieć wpływ salanersenu zarówno na pacjentów poddawanych wcześniej leczeniu, jak i na pacjentów nieleczonych – dodała.

W badaniu klinicznym fazy I z pojedynczą dawką rosnącą oceniano bezpieczeństwo stosowania, tolerancję i farmakokinetykę salanersenu. Badanie składało się z dwóch części: części A, randomizowanej i kontrolowanej placebo, z udziałem zdrowych, dorosłych męskich ochotników, oraz otwartej części B, z udziałem dzieci z SMA, które wcześniej otrzymywały lek onasemnogen abeparvovec i których stan kliniczny został określony przez badacza jako suboptymalny. Wyniki pośrednie pochodzą z części B (n=24), od osób, które otrzymały 40 mg albo 80 mg salanersenu raz w roku. U uczestników z podwyższonymi wyjściowymi stężeniami neurofilamentów lekkiego łańcucha (NfL), wskazującymi na postępującą neurodegenerację, włączenie salanersenu doprowadziło po 6 miesiącach do obniżenia stężenia NfL średnio o 70 proc., a poziom ten utrzymywał się przez rok przerwy w podawaniu leku.

– Pomimo imponujących postępów w leczeniu SMA w ostatnich dziesięciu latach nadal istnieją istotne, niezaspokojone potrzeby medyczne. Salanersen stanowi kolejny etap w wysiłkach podejmowanych nieprzerwanie przez Biogen z myślą o ich zaspokojeniu – powiedziała dr farmacji Stephanie Fradette, Dyrektor Działu Rozwoju Leków w obszarze chorób nerwowo-mięśniowych w Biogen. – Biorąc pod uwagę, że dostępne dane są zachęcające, chcielibyśmy możliwie jak najszybciej przejść do kolejnego etapu rozwoju salanersenu. Jesteśmy bardzo wdzięczni uczestnikom badania i ich rodzinom, jak również badaczom oraz personelowi ośrodków badawczych.

Oprócz bezpieczeństwa i stężenia NfL oceniano eksploracyjne efekty kliniczne w podgrupie uczestników, którzy w momencie analizy pośredniej pozostawali w obserwacji przez co najmniej rok (n=8 uczestników w wieku od 2 do 12 lat, którzy otrzymali 40 mg salanersenu). Połowa (4/8) z tych uczestników osiągnęła nowe kamienie milowe WHO, których wcześniej nie byli w stanie osiągnąć samodzielnie lub też potrzebowali w nich pomocy tj. chodzenie, raczkowanie, stanie lub siedzenie. Ponadto od momentu rozpoczęcia badania do upływu 1 roku, u tych uczestników odnotowano klinicznie istotną poprawę funkcji ruchowych, w tym średnią poprawę o 3,3 punktu w stosunku do wartości wyjściowej (SD 4,46) na Rozszerzonej Skali Sprawności Motorycznej Hammersmith (HFMSE) oraz poprawę o 5,3 punktu (SD 4,75) w Poprawionym Module Oceny Kończyny Górnej (RULM).

Skumulowane dane z badania klinicznego fazy I wskazują, że salanersen posiada ogólnie dobrze tolerowany profil bezpieczeństwa zarówno dla dawki 40 mg jak i 80 mg, a większość działań niepożądanych (AE) występuje w nasileniu od łagodnego do umiarkowanego. Najczęstszymi działaniami niepożądanymi były gorączka i infekcje górnych dróg oddechowych.

W chwili obecnej Biogen prowadzi rozmowy z globalnymi władzami rejestracyjnymi na temat projektu badań klinicznych fazy III. Biogen nabył prawa do rozwoju, wytwarzania i wprowadzania do obrotu leku salanersen na całym świecie od Ionis Pharmaceuticals, Inc. Firma Ionis odkryła salanersen.