DOŁĄCZ DO SUBSKRYBENTÓW

NEWSLETTERA

„Wspierająca Szkoła”: z pierwszym dzwonkiem szkolnym rozpoczyna się pilotaż nowego programu Fundacji Adamed

 

Najnowsze informacje o XXI Gali Nagród Złoty OTIS

Prosimy o wpłaty na stypendium Kapituły Nagrody Zaufania dla młodych lekarzy

blank

W Polsce potrzebne jest większe wsparcie dla szkół i rodziców w zakresie pomocy psychologicznej dla dzieci i młodzieży – takiego zdania jest aż 86 proc. respondentów badania* przeprowadzonego na zlecenie Adamed. Aby wzmocnić dobrostan psychiczny uczniów, Fundacja Adamed wraz z serwisem Życie warte jest rozmowy rozpoczęła projekt „Wspierająca Szkoła”, którego celem jest budowanie wspierającego otoczenia dla młodych osób w kryzysie psychicznym.

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) szacuje, że do 2030 roku depresja może być najczęściej występującym schorzeniem. Przyczyniają się do tego wyzwania współczesnego świata, m.in. pandemia i lockdown, wojna w Ukrainie. Kryzysy psychiczne coraz częściej dotykają też dzieci i młodzież: młode osoby nie radzą sobie z wysokimi wymaganiami, borykają się z samotnością i wykluczeniem, brakiem zrozumienia przez rówieśników i rodziców.

Zatrważające są dane statystyczne dotyczące prób samobójczych dzieci i młodzieży: w 2022 roku odnotowano ponad 2 tys. przypadków. Zgonem zakończyło się 150 prób samobójczych. Najmłodsze osoby targające się na swoje życie miały 7-12 lat. Z raportu serwisu Życie warte jest rozmowy wynika, że pomiędzy 2021 a 2020 rokiem nastąpił wzrost zachowań samobójczych o 77 proc., a śmierci samobójczych o 19 proc.

Impuls do działania

W odpowiedzi na wyzwania związane z pogarszającym się stanem psychicznym młodzieży, Fundacja Adamed nawiązała współpracę z ekspertami z dziedziny zdrowia psychicznego, działającymi w ramach serwisu Życie warte jest rozmowy. Na początku nowego roku szkolnego Fundacja Adamed uruchamia pilotażowy projekt „Wspierająca Szkoła” skierowany do uczniów, rodziców i nauczycieli szkół podstawowych i ponadpodstawowych. Jego celem jest profilaktyka zachowań samobójczych, dostarczenie wiedzy nauczycielom, rodzicom oraz grupie rówieśniczej. Uczy, jak wspierać młode osoby w kryzysie, gdzie szukać pomocy i jak jej udzielać.

– Zgodnie z misją Adamed „Odpowiadamy na kluczowe wyzwania współczesnej medycyny”, jako Fundacja Adamed postanowiliśmy odpowiedzieć na problem pogarszającego się stanu zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży, bo w dobie po pandemii jest to wyzwanie dla nas jako społeczeństwa – wyjaśnia dr n. med. Małgorzata Adamkiewicz, Prezes Fundacji Adamed. – Wspólnie z ekspertami merytorycznymi stworzyliśmy program „Wspierająca Szkoła”, aby skutecznie wesprzeć uczniów w obszarze zdrowia psychicznego. Będziemy budować wśród dzieci, młodzieży, nauczycieli i rodziców świadomość dotyczącą stanu psychicznego dzieci i młodzieży. Będziemy działać prewencyjnie i zapobiegać próbom samobójczym, bo przecież część z nich może zakończyć się tragicznie. Udostępniamy nauczycielom i rodzicom wiedzę i narzędzia, by skutecznie zapobiegali zachowaniom samobójczym wśród młodych. Placówki szkolne uczestniczące w programie zyskają miano „Wspierającej Szkoły” – dodaje dr n. med. Małgorzata Adamkiewicz.

Dać dzieciom siłę

Dzieci i nastolatki nie mają jeszcze wypracowanych kompetencji, jak radzić sobie w kryzysowych sytuacjach. To dorośli, rodzice, nauczyciele i pedagodzy, powinni być empatycznym wsparciem, które ułatwi młodym osobom trudny okres dorastania.

– Po pandemii o ok. 30 proc. wzrosło zapotrzebowanie na pomoc psychologiczną, psychologiczno-terapeutyczną i psychiatryczną dzieci i młodzieży – zauważa prof. dr hab. n. med. Małgorzata Janas-Kozik, członek Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego. – Ta kwestia dotyczy nie tylko Polski, ale całego świata. Gama objawów depresyjnych może być bardzo różna, dlatego każda zmiana u młodego człowieka powinna wzbudzić czujność i zapalić czerwone światło u dorosłych. A kiedy zwracamy uwagę na dziecko? Jak coś zbroi, dostanie złą ocenę, pokłóci się z kolegą – zaznacza prof. Janas-Kozik.

Zaniedbanie zdrowia psychicznego młodych ludzi może prowadzić m.in. do zaburzeń odżywiania, lęków, depresji. Ważna jest więc profilaktyka, aby dziecko w domu czuło się spokojne, bezpieczne, że ma wsparcie.

– Nikt nie rodzi się idealnym rodzicem. Dlatego rodziców również trzeba wesprzeć, oni muszą być silni i nie mogą wątpić w swoje umiejętności, żeby mogli dać siłę własnym dzieciom – uważa prof. dr hab. n. med. Małgorzata Janas-Kozik.

Klucz do wsparcia emocjonalnego

– Wystarczą dwie sekundy, że powiedzieć dziecku „Kocham cię, jesteś dla mnie ważny” – podpowiada Lucyna Kicińska, członkini Prezydium Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Suicydologicznego. – To ważne komunikaty, które będą budowały poczucie bezpieczeństwa, zaufanie do rodziców. Dzieci będą wiedziały, że mogą do nich przyjść, kiedy coś się dzieje. Kluczem do wsparcia emocjonalnego są cztery „Z”: zauważ, zapytaj, zaakceptuj, zareaguj. Pokazują, że zarówno nauczyciel, rodzic, przyjaciel może pomóc. Kiedy widzimy, że coś dzieje się z dzieckiem, np. płacze, nie pytajmy, czy coś się stało. Zauważ: „Widzę, że płakałeś, martwię się”. Zapytaj: „Czy możesz mi powiedzieć, co się stało?”. Zaakceptuj: choćby wydawało się, że reakcja dziecka jest nadmierna, to trzeba zaakceptować to, że dziecko cierpi. Zareaguj: poszukaj pomocy dla dziecka, zapewnij, że np. zapiszesz je do psychologa.

Budowanie wspierającego otoczenia

Jak wynika z badań przeprowadzonych przez Ogólnopolski Panel Badawczy Ariadna w dniach 11-14 sierpnia 2023 roku na zlecenie Adamed Pharma, 54 proc. rodziców dzieci w wieku szkolnym uważa, że polskie szkoły nie zapewniają wystarczającego dostępu do usług psychologicznych, tylko 27 proc. rodziców potwierdziło, że szkoły, w których uczą się ich dzieci organizowały spotkania z rodzicami w sprawie zdrowia psychicznego uczniów, np. na temat przeciwdziałania samobójstwom lub dotyczące walki z depresją. 86 proc. respondentów uważa, że konieczne jest większe wsparcie dla szkół i rodziców w zakresie pomocy psychologicznej dzieci i młodzieży, natomiast 69 proc, jest zdania, że szkoły nie zapewniają wystarczającego dostępu do usług psychologicznych.

– Program Fundacji Adamed „Wspierająca Szkoła” stanowi wyjątkowe i potrzebne działanie, które doskonale wpisuje się w aktualne wyzwania związane z dobrostanem psychicznym dzieci i młodzieży. Budowanie wspierającego otoczenia dla młodych osób w kryzysie psychicznym oraz kształtowanie świadomości społecznej w tej kwestii są niezwykle istotne – podkreśla Lucyna Kicińska.

– Jesteśmy dumni, że wspólnie z Fundacją Adamed możemy realizować tak ważny społecznie projekt. Program ten nie tylko skupia się na wsparciu uczniów, ale także edukuje nauczycieli i rodziców w kwestii radzenia sobie z trudnościami emocjonalnymi. To ważny krok w kierunku prewencji i budowania zdrowego środowiska dla naszych najmłodszych, w którym mogą się rozwijać bezpiecznie i pewnie – mówi dr n. hum. Halszka Witkowska, pomysłodawczyni i koordynatorka inicjatywy Życie warte jest rozmowy, współorganizatora programu „Wspierająca Szkoła”.

Pilotaż w pięciu placówkach

Pierwsze warsztaty oraz działania edukacyjne już wkrótce rozpoczną się w pięciu wybranych placówkach w ramach pilotażu tego projektu. Szkoła, która skorzysta z pełnego pakietu oferowanego w ramach programu otrzyma Certyfikat „Wspierająca Szkoła”.

– Bardzo cieszymy się, że jako jedna z pierwszych szkół możemy wziąć udział w pilotażu programu „Wspierająca Szkoła” – mówi Jacek Chmiel, dyrektor Społecznej Szkoły Podstawowej nr 26 w Warszawie im. prof. Jigoro Kano, która bierze udział w programie Fundacji Adamed. – Widzimy na co dzień, obserwując naszych uczniów, jak ważne jest wsparcie w obszarze zdrowia psychicznego. Ten program oferuje nam narzędzia, które pomagają w radzeniu sobie z trudnościami emocjonalnymi oraz wspierają proces tworzenia przyjaznej atmosfery w szkole. Szkolą kadrę nauczycielską, rodziców oraz młodzież jak być uważnym i dostrzec osobę w kryzysie. Umieć jej pomóc lub wiedzieć, gdzie tej pomocy szukać.

Jakie narzędzia oferuje program „Wspierająca Szkoła”

Do młodzieży – osoby w kryzysie: pomoc w szkole przez przeszkolonych w ramach programu nauczycieli i psychologów szkolnych; wsparcie i dostęp do informacji w szkole zawsze, gdy jest to potrzebne; indywidualny kontakt ze specjalistą.

Do młodzieży – rówieśnicy osób w kryzysie: materiały edukacyjne dot. pomocy rówieśniczej przygotowane przez rówieśników we współpracy z ekspertami Życie warte jest rozmowy; zajęcia prowadzone w szkole przez przeszkolonych w programie nauczycieli i psychologów szkolnych; wsparcie i dostęp do informacji w szkole zawsze, gdy jest to potrzebne.

Do szkół – dyrektorzy, nauczyciele, pedagodzy i psychologowie szkolni: pakiet szkoleń dla nauczycieli; pakiet indywidualnych konsultacji dla nauczycieli po szkoleniach w trakcie roku szkolnego; materiały edukacyjne i poradniki („Wsparcie ucznia po próbie samobójczej”, „Pierwsza pomoc emocjonalna”); przygotowanie spersonalizowanej procedury interwencji kryzysowej dla szkoły; pomoc w uruchomieniu zespołu kryzysowego.

Do rodziców: spotkanie edukacyjne dla rodziców prowadzone przez specjalistów Fundacji Życie warte jest rozmowy; materiały edukacyjne – m.in. poradnik „Wsparcie rodziców w kryzysie dziecka”; pakiet konsultacji; wsparcie i dostęp do informacji w szkole zawsze, gdy jest to potrzebne.

*Badania przeprowadzone przez Ogólnopolski Panel Badawczy Ariadna na zlecenie Adamed Pharma (11-14 sierpnia 2023)

Organizatorzy projektu „Wspierająca Szkoła”: Fundacja Adamed oraz Fundacja Życie warte jest rozmowy Patroni: Polskie Towarzystwo Psychiatryczne, Polskie Towarzystwo Suicydologiczne Partner: Adamed Pharma

Szczegółowe informacje dotyczące programu, jego założeń, czasu trwania, uczestniczących szkół, patronatów, specjalistów oraz materiałów merytorycznych dostępne są na stronie internetowej projektu www.wspierajacaszkola.pl.

blank
blank
Anna Rogala
Anna Rogala
Dziennikarka, zastępca redaktor naczelnej magazynu Świat Lekarza. Od ponad 20 lat związana z szeroko pojętą tematyką medyczną, pracowała m.in. w magazynach "Mamo, to ja", "Konsyliarz", "Manager Apteki", "Na zdrowie. Dostępne bez recepty". Autorka artykułów i wywiadów z ekspertami z różnych dziedzin medycyny. Zaangażowana w szereg akcji dotyczących profilaktyki organizowanych przez Instytut Nagrody Zaufania "Złoty OTIS". Od początku istnienia magazynu "Świat Lekarza" (2008) jest związana z tą redakcją.

Więcej od autora

Chcesz być na bieżąco z informacjami ze świata medycyny?

Zaprenumeruj bezpłatnie ŚWIAT LEKARZA 3D