Dr hab. n med. Radosław Mądry, ginekolog onkolog, kierownik Oddziału
Ginekologii Onkologicznej w Szpitalu Przemienienia Pańskiego w Poznaniu, członek zarządu Polskiego Towarzystwa Ginekologii Onkologicznej i przewodniczący grypy ds. raka jajnika.
Diagnostyka molekularna i leki związane z określonymi mutacjami genetycznymi zmieniły sytuację w całej onkologii, także w raku jajnika. Od dłuższego czasu potrafimy zidentyfikować grupę chorych, która ma mutacje w genach BRCA1 i BRCA2. Pojawienie się leków (inhibitorów PARP) zmieniło obraz leczenia raka jajnika, ponieważ są one najbardziej efektywne u pacjentek będących nosicielkami mutacji w genach BRCA1 i BRCA2. Leczenie inhibitorami PARP wydłuża czas do progresji choroby, poprawia jakość życia ? i jak sądzimy ? wydłuża życie. Diagnostyka molekularna bardzo się rozwija; dzięki sekwencjonowaniu nowej generacji możemy badać szybciej i taniej całe geny, a nie tylko mutacje założycielskie, co przekłada się na wykrywanie mutacji częściej. Okazało się, że za proces nowotworowy w raku jajnika są odpowiedzialne nie tylko zmiany w genach BRCA1 i BRCA2, ale też inne mutacje. Badania kliniczne z inhibitorami PARP wykazały, że korzyści z ich stosowania odnoszą także pacjentki z mutacjami
związanymi z cechami deficytu homologicznej rekombinacji genów.
W raku jajnika dokonuje się kolejna rewolucja, której początkiem była publikacja badania SOLO-1. Kolejne badania (PAOLO1, PRIMA) wykazały, że korzyści ze stosowania inhibitorów PARP odnoszą nie tylko chore z mutacjami w genach BRCA1 i BRCA2, a w dodatku leki te są najbardziej skuteczne, gdy zostaną zastosowane już w pierwszej linii leczenia (w leczeniu podtrzymującym). Zostało to potwierdzone na tegorocznym zjeździe ESMO. Inhibitory PARP nie są jeszcze refundowane w Polsce w pierwszej linii leczenia, jednak to jest bardzo istotny kierunek zmian. Coraz więcej będzie leków, które działają efektywnie u konkretnych grup chorych. Obecnie u każdej pacjentki z rakiem jajnika, u której przeprowadzamy zabieg operacyjny, mamy możliwość wykonywania badań molekularnych, jeśli ich wynik będzie mógł istotnie wpłynąć na możliwość terapii.
