Nowe analizy przedstawione podczas Europejskiego Kongresu Otyłości (ECO 2026) wskazują, że semaglutyd może przynosić korzyści wykraczające poza samą utratę kilogramów. Badacze zwracają uwagę zarówno na wysoką skuteczność większej dawki 7,2 mg w redukcji masy ciała, jak i na potencjalne znaczenie terapii u kobiet w okresie menopauzy, u których obserwowano poprawę parametrów kardiometabolicznych oraz zmniejszenie ryzyka migren i depresji
- Redukcja masy ciała u osób szybko reagujących na terapię o 15 proc. lub więcej po 24 tygodniach większą dawką produktu leczniczego Wegovy (semaglutyd 7,2 mg) wyniosła średnio 27,7 proc. w 72. tygodniu badania STEP UP.
- W porównaniu z semaglutydem w dawce 2,4 mg uczestnicy badania leczeni większą dawką Wegovy szybciej osiągnęli cele związane z redukcją masy ciała.
- Zmniejszenie masy ciała jest przede wszystkim efektem redukcji tkanki tłuszczowej – 84 proc. redukcji masy na skutek stosowania Wegovy (semaglutyd w dawce 2,4 i 7,2 mg) jest wynikiem zmniejszenia objętości tkanki tłuszczowej, przy jednoczesnym zachowaniu funkcji mięśni i poprawie ich stanu.
- Według badań terapia lekiem Wegovy prowadzi do średniej redukcji masy ciała o 22,6 proc. u kobiet z otyłością w okresie przedmenopauzalnym, przy czym więcej niż 4 na 10 (41,4 proc.) badanych kobiet osiągnęło redukcję masy ciała o 25 proc. lub więcej.
- Istotne zmniejszenie masy ciała odnotowano u uczestniczek badania we wszystkich stadiach menopauzy, przy jednoczesnym znacznym zmniejszeniu obwodu talii, który jest kluczowym wskaźnikiem zdrowia metabolicznego.
- U kobiet przyjmujących Wegovy zaobserwowano średnio o 42–45 proc. niższe ryzyko wystąpienia migreny sześć miesięcy po rozpoczęciu leczenia i o 25 proc. niższe ryzyko wystąpienia depresji w porównaniu z samą hormonalną terapią zastępczą podczas menopauzy.
Na odbywającym się w Stambule (Turcja) Europejskim Kongresie Otyłości (ECO) firma Novo Nordisk przedstawiła nową analizę cząstkową z szeroko zakrojonego badania klinicznego STEP UP oceniającego skuteczność działania semaglutydu w dawce 7,2 mg u osób z otyłością bez współistniejącej cukrzycy typu 2.
W trwającym 72 tygodnie badaniu uczestnicy przyjmujący semaglutyd w dawce 7,2 mg osiągnęli średnio 20,7 proc. redukcji masy ciała. Dla porównania, w grupie otrzymującej semaglutyd w dawce 2,4 mg redukcja wyniosła 17,5 proc., a w grupie placebo 2,4 proc.
Szczególną uwagę zwróciły wyniki dotyczące pacjentów szybko reagujących na leczenie, czyli takich, którzy w ciągu pierwszych 24 tygodni terapii zredukowali masę ciała o co najmniej 15 proc. Taką odpowiedź na leczenie odnotowano u niemal 27 proc. osób przyjmujących semaglutyd w dawce 7,2 mg. W tej grupie średnia redukcja masy ciała po 72 tygodniach wyniosła aż 27,7 proc.
Zdaniem badaczy wczesna odpowiedź na leczenie może być pomocna w prognozowaniu dalszych efektów terapii oraz wspierać lekarzy w ustalaniu realistycznych celów terapeutycznych wspólnie z pacjentami.
Spadek kilogramów to przede wszystkim utrata tkanki tłuszczowej
Równie interesujące okazały się dane dotyczące zmian składu ciała. W jednej z analiz przeprowadzonych w ramach programu STEP UP oceniano, czy redukcja masy ciała wiąże się głównie z utratą tkanki tłuszczowej, czy też masy mięśniowej.
Wyniki wskazują, że aż 84 proc. utraconej masy stanowiła tkanka tłuszczowa. Jednocześnie objętość tłuszczu trzewnego zmniejszyła się o ponad 30 proc. To szczególnie istotne, ponieważ nadmiar tłuszczu trzewnego jest silnie związany ze zwiększonym ryzykiem powikłań kardiometabolicznych.
Badacze podkreślają również, że pomimo znacznej redukcji masy ciała uczestnicy zachowywali funkcjonalną siłę mięśni. Oceniano ją między innymi za pomocą testu wielokrotnego wstawania z krzesła. Wyniki sugerują więc korzystną zmianę składu ciała, a nie jedynie utratę kilogramów.
Menopauza – okres zwiększonego ryzyka
Drugim ważnym wątkiem poruszanym podczas kongresu były wyniki analiz dotyczących kobiet w okresie menopauzy.
Zmiany hormonalne zachodzące w tym czasie sprzyjają przyrostowi masy ciała, odkładaniu się tłuszczu w okolicy brzucha oraz zwiększeniu ryzyka zaburzeń metabolicznych i chorób sercowo-naczyniowych. Eksperci przypominają, że choroby układu krążenia pozostają główną przyczyną zgonów kobiet na świecie, a ryzyko ich wystąpienia wyraźnie wzrasta po menopauzie. Szacuje się, że z otyłością żyje obecnie niemal co piąta kobieta na świecie, a okres menopauzalny często dodatkowo nasila problemy związane z kontrolą masy ciała.
Zaprezentowana podczas ECO 2026 analiza badania STEP UP wykazała, że semaglutyd pozostaje skuteczny niezależnie od etapu menopauzy.
Kobiety przed menopauzą osiągnęły średnio 22,6 proc. redukcji masy ciała, natomiast uczestniczki w okresie perimenopauzy i postmenopauzy odpowiednio 19,7 proc. oraz 19,8 proc. Jednocześnie we wszystkich grupach odnotowano wyraźne zmniejszenie obwodu talii, co wskazuje na ograniczenie ilości tłuszczu trzewnego.
Co istotne, niemal połowa uczestniczek zakończyła badanie z masą ciała odpowiadającą kategorii nadwagi lub prawidłowej masie ciała, mimo że przed rozpoczęciem terapii spełniały kryteria otyłości.
Zdaniem autorów analizy wyniki sugerują, że skuteczna kontrola masy ciała może być osiągana zarówno przed menopauzą, jak i po jej wystąpieniu, choć wcześniejsze rozpoczęcie leczenia może wiązać się z nieco większym efektem terapeutycznym.
– Menopauza, związany z nią wzrost masy ciała oraz niepożądane zmiany markerów kardiometabolicznych mogą mieć znaczący, długofalowy wpływ na zdrowie i samopoczucie kobiet. Mimo to są one nadal jednym z najbardziej zaniedbanych obszarów w badaniach nad otyłością – mówi dr Emilia Huvinen, ginekolożka i profesor nadzwyczajna na Uniwersytecie w Helsinkach. – Niezależnie od tego, czy analizujemy wyniki sercowo-naczyniowe, czy redukcję masy ciała na różnych etapach menopauzy, terapia semaglutydem wydaje się nieść kobietom z otyłością znaczące korzyści, daleko wykraczające poza samą redukcję masy ciała.
Korzyści wykraczają poza masę ciała
Przedstawiono także wyniki analiz dotyczących wpływu semaglutydu na zdrowie sercowo-naczyniowe oraz wybrane aspekty jakości życia kobiet.
W analizie badania SELECT obejmującej kobiety z otyłością i współistniejącą chorobą sercowo-naczyniową wykazano zmniejszenie ryzyka zawału serca, udaru mózgu oraz zgonu z przyczyn sercowo-naczyniowych. Korzyści obserwowano zarówno u kobiet w okresie okołomenopauzalnym, jak i po menopauzie.
Z kolei dane pochodzące z badania wykorzystującego rzeczywiste dane kliniczne wskazują, że kobiety przyjmujące semaglutyd miały po sześciu miesiącach terapii średnio o 42–45 proc. niższe ryzyko wystąpienia migreny w porównaniu z pacjentkami stosującymi wyłącznie hormonalną terapię zastępczą. Odnotowano również około 25-procentowe zmniejszenie ryzyka depresji.
Choć część przedstawionych wyników wymaga dalszej weryfikacji w kolejnych badaniach, eksperci podkreślają, że coraz więcej danych wskazuje na wielokierunkowy wpływ terapii semaglutydem. Obejmuje on nie tylko redukcję masy ciała, ale także poprawę parametrów metabolicznych, ograniczenie ryzyka sercowo-naczyniowego oraz potencjalną poprawę jakości życia pacjentów z otyłością.
