Zapraszamy na Galę Nagrody Zaufania
Złoty OTIS z Diamentami 2026
26 listopada 2026 r., Warszawa

Państwo prawa a rzeczywistość

Podziel się treścią:

Słusznie buntujemy się i manifestujemy, gdy naszym zdaniem podważane są zapisy konstytucji. Jednak częściej jesteśmy bierni i bezczynnie spoglądamy na łamanie prawa.

Nasza konstytucja mówi wyraźnie, bez niedomówień i żadnych możliwości manipulowania, że Polska jest państwem prawa. Nigdy nie słyszałem żadnego ważnego polityka, który mówiłby, że lepiej byłoby, żeby nasz kraj był dyktaturą. Jednak w praktyce ten konstytucyjny zapis bywa pustą deklaracją, obietnicą bez pokrycia, w wielu przypadkach tylko zbitką miło brzmiących wyrazów. Rzeczywistość uczy nas codziennie, że solennie wypowiadane zapewnienia o praworządności ? to tylko słowa. Na przykład w polskich miastach obowiązuje zakaz przekraczania określonej prędkości, a większość kierowców na co dzień jeździ dużo szybciej. Tłumaczą, że takie ograniczenia są nieżyciowe i gdyby się do nich stosować ? miasta stanęłyby w korkach. Każdy więc stara się tylko nie dać się złapać drogówce i zwalnia tam, gdzie są radary, a na co dzień jeździ szybciej, niż pozwala obowiązujące prawo drogowe.

A to prawo obowiązuje i czasem nawet skutecznie działa. Głównie wtedy, gdy dojdzie do wypadku. Po każdym długim weekendzie policja informuje, że zatrzymano ponad tysiąc nietrzeźwych kierowców. To częściowo efekt niskiego dopuszczalnego prawnie poziomu alkoholu w wydychanym powietrzu. W Rosji za kierownicą nie można mieć nawet jednego promila, a pijani kierowcy są tam jeszcze większą plagą niż u nas. Tam ten przepis jest jeszcze większą fikcją i służy jedynie kultywowaniu innej plagi, jaką jest łapownictwo. W Niemczech tabela jest tak skalibrowana, żeby można było do obiadu wypić kieliszek wódki, wina albo piwo. To przepis, który nie jest martwy, bo jest życiowy. W Niemczech wypadków spowodowanych przez pijanych kierowców jest oczywiście dużo mniej niż w Polsce czy w Rosji.

Polska konstytucja gwarantuje każdemu obywatelowi sprawiedliwy i sprawny sąd. W praktyce są liczne sprawy, które ciągną się w nieskończoność, bo każda instancja może wydać radykalnie różny wyrok, a rozprawy są odwoływane lub przesuwane z byle powodu. Absurdalne przypadki można mnożyć w nieskończoność. Nieprzestrzeganych albo codziennie ignorowanych zapisów konstytucji jest wiele. Szkolnictwo, publiczna ochrona zdrowia, media publiczne ? to wszystko dziedziny, w których według konstytucji mają obowiązywać sprawiedliwe i demokratyczne normy. Jak jest w rzeczywistości ? nikomu w Polsce nie trzeba mówić. Każdy u nas wie doskonale, co w tych i innych dziedzinach praktyka robi z teorią. Słusznie buntujemy się i manifestujemy, gdy naszym zdaniem podważane są zapisy konstytucji. Jednak częściej jesteśmy bierni i bezczynnie spoglądamy na łamanie prawa. Dzieje się tak, dopóki sytuacja nie zacznie dotyczyć bezpośrednio naszych spraw. Przekonanie, że sprawy państwa nas bezpośrednio nie dotyczą, jest u nas bardzo rozpowszechnione. Widać to choćby po niskiej frekwencji wyborczej. Dlatego gdy przez Polskę przetacza się kolejna fala protestów przeciwko osłabianiu państwa prawa myślę sobie, że to dziwne, bo na co dzień tego rodzaju sprawy nam nie przeszkadzają? Wojciech Młynarski kiedyś tak to ujął: ?W tygodniu to jesteśmy cisi jak ta ćma; w tygodniu to nam wszystko wisi aż do cna??, dopiero gdy przyjdzie koniec tygodnia ?W Polskę idziemy drodzy panowie, w Polskę idziemy!?. A po weekendzie policja znowu ogłosi, że zatrzymano ponad tysiąc nietrzeźwych kierowców? I wyjdzie na to, że znowu będziemy cisi jak ta ćma?

Jarosław Gugała
Jarosław Gugała
dziennikarz, szef ?Wydarzeń? w TV Polsat

Więcej od autora

Jak się zmieścić w jednym kraju?

Polaryzacja w Polsce jest faktem dokonanym. Ten termin sugeruje, że jesteśmy podzieleni na dwa biegunowo różniące się obozy. To oczywiście duże uproszczenie, bo politycznych i światopoglądowych...

Katowice jako miejsce Światowego Szczytu Klimatycznego

Katowice są na liście 50 najbardziej zanieczyszczonych miast w Europie. Na tej liście dominują polskie miasta, których jest aż 35. Jesteśmy czarnym liderem smogowej hańby,...

Historyczne rekolekcje z okazji stulecia odzyskania niepodległości

Na przestrzeni ostatnich 250 lat Polska była krajem w pełni niepodległym tylko przez pół wieku. Od jesieni 1918 roku do września 1939 oraz od połowy...

Inteligencja w czasach gorączki wyborczej

Idą wybory. Cała seria. Jesienią ? samorządowe, wiosną ? do Parlamentu Europejskiego, za rok do Sejmu i Senatu, a na koniec ? prezydenckie. To będą...

Niepełnosprawność ? wspólna sprawa

W Polsce żyje około 5 milionów osób z różnymi niepełnosprawnościami. To grupa bardzo zróżnicowana i wymagająca różnego rodzaju specjalistycznych zabiegów i działań. Większość problemów, które rodzi niepełnosprawność, spada u nas...

Prawdy, które przypomina protest lekarzy rezydentów

Zapewnienie powszechnej służby zdrowia finansowanej ze składek obywateli ? to jeden z najważniejszych obowiązków współczesnych państw. A państwo to my, obywatele, i to każdy z nas musi za...

Reparacje wojenne. Reaktywacja

My Polacy zostaliśmy w czasie II Wojny Światowej potwornie skrzywdzeni. Walczyliśmy na wszystkich frontach tej wojny, a przegraliśmy najważniejszą bitwę. Tę o Niepodległą Polskę. Straciliśmy...

Ubeckie zwycięstwo po pół wieku

Dziś trzeba myśleć o tym, jak wykorzystać szansę, którą dostaliśmy, by dołączyć do najbogatszych i najsprawiedliwszych krajów świata. Dobrobytu nie da nam polityka polegająca na obrzucaniu...

Chcesz być na bieżąco z informacjami ze świata medycyny?

ŚWIAT LEKARZA i ŚWIAT LEKARZA 3D w Twojej skrzynce mailowej: