Drastycznie spadająca liczba urodzeń w Polsce osiąga realnie znacznie niższe wskaźniki niż najbardziej pesymistyczne scenariusze GUS prezentowane w Ocenie Skutków Regulacji przed wprowadzeniem 500+ w 2016 r.
Według danych Eurostatu mamy czwarty najniższy wskaźnik dzietności w Unii Europejskiej, a ze względu na dalsze negatywne trendy dotyczące rodzenia dzieci (wg badań CBOS „Postawy prokreacyjne kobiet” ze stycznia 2023 42 proc. bezdzietnych Polek w wieku 18–45 lat nie planuje w przyszłości potomstwa) oraz ciągle zmniejszającą się liczbę kobiet w wieku produkcyjnym, kolejne informacje o liczbie nowo narodzonych Polek i Polaków będą dawały nam więcej powodów do zmartwień niż radości.
Dane dotyczące liczby urodzeń najbardziej spędzają sen z powiek włodarzom polskich małych miast i miasteczek – kiedy spojrzymy na mapę dzietności GUS, widać wyraźnie, że małe miasta i miasteczka w Polsce wyludniają się. Młodzi ludzie zaraz po maturze wyprowadzają się do większych ośrodków miejskich i tam studiują, pracują, kupują lub wynajmują mieszkania i tam też najczęściej – jeśli w ogóle – zakładają rodziny. Powrotów do rodzinnych miejscowości jest coraz mniej, ubywa też mieszkańców w wieku produkcyjnym, a tym samym – liczba mieszkańców polskich miast i miasteczek drastycznie spada. To powoduje, że problem wyludniania się małych miast i miasteczek staje się obecnie najbardziej alarmującym wyzwaniem dla wielu polskich samorządowców – w tym także Tomasza Zygnarowskiego, burmistrza 12-tysięcznego Wąbrzeźna w woj. kujawsko-pomorskim.
– Jesteśmy bardzo kompaktowym i przyjemnym do życia miasteczkiem położonym nad trzema jeziorami. Dla mnie – jako burmistrza – komfort i bezpieczeństwo życia mieszkańców jest od lat na pierwszym miejscu – podkreśla Tomasz Zygnarowski. – Inwestujemy w infrastrukturę rekreacyjną, unowocześniamy oświatę, pobudzamy do rozwoju budownictwo mieszkaniowe – budujemy bloki SIM, za chwilę rusza przetarg na dwa budynki komunalne, trwa budowa pierwszego żłobka publicznego w naszym mieście. Mimo to w Wąbrzeźnie każdego roku notujemy ujemny przyrost naturalny, który w 2023 r. sięgnął rekordowego poziomu -9,6 proc. Jako samorząd miejski mamy bardzo ograniczone możliwości wpływu na narzędzia bezpośrednio polepszające poczucie bezpieczeństwa młodych rodziców – to nie my odpowiadamy za opiekę zdrowotną w mieście, jesteśmy zbyt małym samorządem, aby pozwolić sobie na dodatkowe finansowanie procedur in-vitro, nie mamy żadnego wpływu na krajową politykę prorodzinną np. w zakresie zmian w Kodeksie pracy. Tanie kredyty rządowe na nowe mieszkania również pomogą nielicznym młodym, wąbrzeskim rodzinom. Wciąż szukamy rozwiązań i jednym z nich jest innowacyjny w skali kraju projekt sfinansowania młodym rodzicom i osobom spodziewającym się dziecka dostępu do „Kursu na Dziecko”, czyli kursu on-line z najbardziej aktualną i sprawdzoną wiedzą dot. przygotowania do porodu i pielęgnacji oraz profilaktyki zdrowotnej niemowląt. Inwestujemy w wiedzę i edukację młodych rodziców, umożliwiamy im szybki powrót do pracy dzięki budowie miejskiego żłobka, tworzymy z nimi Skwer Wąbrzeskiego Malucha, na którym rosną drzewa najmłodszych mieszkańców naszego miasta, a dzieci i młodzież włączamy w życie miejskie wprowadzając do szkół Szkolny Budżet Obywatelski czy do Urzędu – sprawnie funkcjonującą Młodzieżową Radę Miejską, która z nami projektuje infrastrukturę rekreacyjną. Tworzymy w mieście klimat przyjazny dla biznesu, aby nowe inwestycje prywatnych przedsiębiorstw przyczyniały się do tworzenia atrakcyjnych miejsc pracy. Planujemy stworzenie inkubatora przedsiębiorczości i silne wsparcie młodych ludzi na początku ich samodzielnej drogi biznesowej. Czy to wszystko może odwrócić negatywne prognozy demograficzne? Nie wiem, ale robię wszystko, co w mojej mocy, aby zapobiec dalszemu wyludnianiu się naszego miasta – podkreśla Zygnarowski.
