Nowoczesne programy, takie jak KOS-zawał, lepsza koordynacja opieki i rosnące znaczenie profilaktyki zmieniają oblicze polskiej kardiologii. O sukcesach i kierunkach rozwoju mówi dr n. med. Agnieszka Gorgoń-Komor, przewodnicząca Parlamentarnego Zespołu ds. Kardiologii i wiceprzewodnicząca Komisji Zdrowia Senatu RP

Polska kardiologia przez ostatnie dekady przeszła imponującą transformację – od doganiania standardów europejskich do aktywnego kształtowania polityki zdrowotnej w obszarze chorób sercowo-naczyniowych. Szczególną rolę w tym procesie odegrały innowacyjne programy opieki koordynowanej, jak również zmiany w podejściu do profilaktyki oraz rehabilitacji. Jak podkreśla senator Agnieszka Gorgoń-Komor, wiele sukcesów już osiągnięto – jednak przed nami jeszcze długa droga.

Nowa jakość opieki nad pacjentem

Jednym z największych sukcesów polskiej kardiologii ostatnich lat jest program KOS-zawał – Koordynowanej Opieki Specjalistycznej po zawale mięśnia sercowego. Dzięki kompleksowemu podejściu (od leczenia szpitalnego, przez rehabilitację, opiekę ambulatoryjną i edukację pacjenta) udało się znacząco poprawić rokowania oraz ograniczyć liczbę powikłań i, co najważniejsze, zgonów. – Program KOS-zawał nie tylko ratuje życie, ale także przywraca pacjentom sprawność i aktywność zawodową, To podejście powinno być wzorem dla innych dziedzin medycyny – podkreśla dr Agnieszka Gorgoń-Komor.

Program , finansowany przez NFZ, niesie również wymierne korzyści finansowe dla budżetu państwa. – Hospitalizacja to najdroższa forma opieki, więc staramy się ograniczać ją tam, gdzie to możliwe – dodaje senator.

Polska kardiologia tym jednak nie poprzestaje. Kolejnym krokiem jest rozwój Krajowej Sieci Kardiologicznej, która wpisuje się w ramy Krajowego Planu Odbudowy (KPO). W ramach Krajowej Sieci Kardiologicznej powstanie m.in. elektroniczna karta opieki kardiologicznej (EKOK), wzorowana na karci DILO stosowanej w onkologii. Będzie ona zawierać całą ścieżkę, jaką ma za sobą pacjent kardiologiczny. Dr Agnieszka Gorgoń-Komor bardzo chwali to rozwiązanie.

Koordynacja leczenia, od poziomu lekarza POZ, przez szpital, aż po opiekę poszpitalną to zupełnie nowa jakość terapeutyczna. – System powinien wskazywać pacjentowi, gdzie ma się zgłosić i jakie powinny być jego dalsze kroki. Dlatego potrzebujemy dedykowanych ośrodków, które będą miały kompetencje i potencjał innowacyjny – zaznacza przewodnicząca Parlamentarnego Zespołu ds. Kardiologii. Dzięki współpracy między resortem zdrowia, środowiskami eksperckimi i parlamentarnymi koncepcja takiej sieci staje się realnym rozwiązaniem systemowym; jej wdrożenie pozwoli na ograniczenie nierówności w dostępie do leczenia i poprawę koordynacji między placówkami.

Rehabilitacja kardiologiczna i profilaktyka

Kardiologiczna opieka poszpitalna to nie tylko kontrole i leki, ale przede wszystkim rehabilitacja. – Nie chodzi tylko o rehabilitację opartą na wyjazdach do uzdrowisk. To może być rehabilitacja prowadzona lokalnie, w miejscu zamieszkania pacjenta, z naciskiem na profilaktykę wtórną. Chcemy, aby rehabilitacja kardiologiczna była powszechnie dostępna, skuteczna i dostosowana do współczesnych realiów – mówi dr Agnieszka Gorgoń-Komor.
Rehabilitacja prowadzona blisko domu, pod nadzorem zespołów specjalistów, pozwala na szybsze włączenie pacjenta do normalnego życia i jest bardziej efektywna ekonomicznie.

W ocenie senator Gorgoń-Komor konieczna jest jednak zmiana paradygmatu w kierunku prewencji. – Musimy przenieść ciężar finansowania z medycyny naprawczej na profilaktyczną – apeluje. – Zidentyfikowanie czynników ryzyka u dzieci i młodzieży pozwala przeciwdziałać miażdżycy i nagłym zgonom sercowym w wieku 30–40 lat. Przez profilaktykę u dziecka możemy ochronić jego rodziców oraz dziadków. To ogromny potencjał zdrowotny i ekonomiczny – uzupełnia. Jedną z pozytywnych zmian w profilaktyce kardiologicznej jest wykonywanie lipidogramu w ramach bilansu sześciolatka. Badanie, uruchomione w maju tego roku, ma na celu wczesne wykrycie hipercholesterolemii rodzinnej.

W kontekście efektywnej profilaktyki kluczowe znaczenie ma również walka z dezinformacją. – W sieci krąży wiele mitów, zwłaszcza wokół statyn. Musimy przeciwdziałać ruchom antynaukowym, bo zdrowie publiczne na tym cierpi. Fakty medyczne są jednoznaczne – statyny ratują życie – zaznacza dr Agnieszka Gorgoń-Komor.

Finansowanie: czas na nowe rozwiązania

Jednym z największych wyzwań stojących przed polską kardiologią jest niewystarczające finansowanie. Jak zauważa dr Gorgoń-Komor, udział nakładów na opiekę kardiologiczną w ogólnym budżecie NFZ to niecałe 7 proc., co stawia nas na końcu europejskiej stawki. – Innowacje wymagają wsparcia finansowego, a personel medyczny stabilnych warunków pracy – podkreśla.

Dlatego ważne jest, aby model finansowania kardiologii uwzględniał nie tylko leczenie, ale także edukację, profilaktykę oraz współpracę międzysektorową. – Potrzebujemy lepszego systemu kształcenia, więcej współpracy między podmiotami publicznymi i prywatnymi oraz rozwoju ról wspierających, np. asystentów medycznych, którzy odciążą lekarzy z nadmiaru biurokracji – mówi senator.

Dr Agnieszka Gorgoń-Komor wskazuje kierunek, w którym powinna podążać polska kardiologia: więcej koordynacji, lepsza profilaktyka, rehabilitacja blisko pacjenta i inwestycje w kadry oraz innowacje. – Albo chcemy być państwem nowoczesnym, które wdraża innowacje medyczne, albo zostaniemy w tyle. Mamy przecież specjalistów, mamy możliwości. Teraz czas stworzyć system, który z tych możliwości skorzysta – dla pacjentów i całego społeczeństwa – podsumowuje.

Ewa Podsiadły-Natorska

Dr n. med. Agnieszka Gorgoń-Komor – senator Rzeczypospolitej Polskiej X i XI kadencji, specjalista z zakresu chorób wewnętrznych i kardiologii, wiceprzewodnicząca Senackiej Komisji Zdrowia oraz Parlamentarnego Zespołu Samorządowego, Przewodnicząca Parlamentarnego Zespołu ds. Badań Naukowych i Innowacji w Ochronie Zdrowia, Parlamentarnego Zespołu ds. Kardiologii oraz Parlamentarnego Zespołu ds. Partnerstwa Publiczno-Prywatnego, Członkini Parlamentarnego Zespołu ds. Młodzieży, Senackiego Zespołu ds. Rozwoju Województwa Śląskiego, Komisji Rodziny, Polityki Senioralnej i Społecznej oraz Zespołu roboczego ds. przeciwdziałania otyłości przy Radzie ds. Zdrowia Publicznego. Członkini Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego ESC i Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego PTK. Od kilku lat pełni funkcję Prezesa Oddziału Beskidzkiego Polskiego Towarzystwa Lekarskiego. Ukończyła studia na Wydziale Lekarskim Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. W 2019 r. uzyskała tytuł MBA w ochronie zdrowia.