Prelegent: dr n. med. Maciej Krasnodębski, Katedra i Klinika Chirurgii Ogólnej, Transplantacyjnej i Wątroby Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego
Autorzy pracy: dr n. med. Maciej Krasnodębski, prof. Waldemar Patkowski
Przeszczepienie wątroby jest jedyną skuteczną formą leczenia w przypadku chorych ze schyłkową lub ostrą niewydolnością wątroby i z niektórymi nowotworami wątroby. Niestety, lista osób, oczekujących na przeszczepienie, rośnie szybciej, niż liczba dawców tego organu. Problemem nie jest jedynie niewystarczająca liczba dostępnych narządów, ale również ich jakość, na którą najbardziej wpływa stan dawcy przed pobraniem i czas zimnego niedokrwienia (czas, który jest liczony od momentu pobrania narządu do momentu reperfuzji po wykonaniu zespoleń naczyniowych). Te zagadnienia stanowią wyzwanie dla niemal wszystkich ośrodków transplantacyjnych na świecie.
Urządzenie do perfuzji wątroby może to zmienić. Stanowi nową i innowacyjną technologię, dopiero niedawno zastosowaną w warunkach klinicznych. Wiele badań potwierdza, że dzięki jego zastosowaniu można poprawić jakość pobranego narządu oraz wydłużyć możliwy czas przechowywania pobranej wątroby. Pozostaje pytanie, jaki rodzaj perfuzji wybrać. Perfuzja może być prowadzona w normo-, subnormo- lub hipotermii. Temperatura, która najlepiej chroni wątrobę do czasu wykonania przeszczepienia, nie została jeszcze dokładnie ustalona i wciąż jest tematem badań. Do perfuzji wątroby w normotermii wymagane jest użycie preparatów krwiopochodnych, natomiast perfuzja w warunkach hipotermii lub subnormotermii odbywa się przy użyciu specjalnie przygotowanych płynów. Jednak, choć każdy ze sposobów ma swoje wady i zalety, to każda z metod osiąga lepsze wyniki w stosunku do przechowywania narządu bez perfuzji w temperaturze 4 stopni Celsjusza. Różnice w jakości narządu widoczne są zwłaszcza w przypadku tych pobranych od dawców wysokiego ryzyka: dzięki perfuzji mają dużo lepszą jakość. W innych przypadkach różnice te nie są duże.
Urządzenie posiada dwie niezależne i kontrolowane pompy umożliwiające przepływ utlenowanego płynu/krwi poprzez podłączenie żyły wrotnej i tętnicy wątrobowej. W trakcie perfuzji pobranego narządu istnieje możliwość ustalenia w tych naczyniach wybranego ciśnienia oraz ustalenia dowolnej temperatury w zakresie od 10 do 38 stopni Celsjusza. Dostęp do perfundowanej wątroby w dowolnym momencie stwarza unikalne warunki do prowadzenia badań fizjologii i patofizjologii pobranego narządu. Badaniu bezpośrednio może podlegać miąższ, naczynia, drogi żółciowe, żółć i płyn przepływający przez graft.
Klinika Chirurgii Ogólnej, Transplantacyjnej i Wątroby należy do wiodących ośrodków transplantacyjnych w Europie. Od 1989 r. do kwietnia 2017 r. wykonano w niej ponad 1800 przeszczepień wątroby. Jest to ośrodek z największą liczbą wykonanych przeszczepień w kraju i należy do ścisłej czołówki ośrodków europejskich. Urządzenie do perfuzji wątroby zostało zakupione dzięki środkom z Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego w ramach inwestycji, służących potrzebom badań naukowych. Jego pierwsze wykorzystanie w Polsce planowane jest na 2017 rok.
