Partner
Partner
Więcej

    Prof. dr hab. n. med. Lucyna Ostrowska: Stłuszczenie wątroby w chorobie otyłościowej

    blank

    Otyłość brzuszna, zwłaszcza jeśli pacjent ma cukrzycę typu 2 i podwyższone enzymy wątrobowe, tj. ALT, AST, GGTP, powinna być wskazaniem do wykonania USG wątroby. W przypadku stłuszczenia będzie ona wykazywała hiperechogeniczność. Choroba stłuszczeniowa wątroby związana z dysfunkcją metaboliczną (MAFLD, MASLD) występuje u ok. 30 proc. osób na świecie, a jej rozpowszechnienie jest wyższe u pacjentów z chorobą otyłościową oraz cukrzycą typu 2 niż w populacji ogólnej – mówi prof. dr hab. n. med. Lucyna Ostrowska, kierownik Zakładu Dietetyki i Żywienia Klinicznego Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku, kierownik Ośrodka Leczenia Otyłości i Chorób Dietozależnych w Białymstoku.

    Od dawna znany jest związek między chorobą otyłościową a stłuszczeniem wątroby. Na czym on polega?

    W otyłości brzusznej obserwuje się nie tylko nadmierną zawartość całkowitej tkanki tłuszczowej, ale również zwiększoną zawartość wisceralnej tkanki tłuszczowej, a ta charakteryzuje się znacznie wyższą aktywnością metaboliczną i prozapalnym działaniem, w porównaniu do podskórnej tkanki tłuszczowej. To jej nadmiar predysponuje do rozwoju zaburzeń metabolicznych, m. in. insulinooporności, zaburzeń lipidowych oraz właśnie stłuszczenia wątroby. Coraz większym problemem jest MAFLD – choroba stłuszczeniowa wątroby związana z funkcją metaboliczną (jest też nazywana MASLD). Od razu trzeba zaznaczyć, że ta choroba może występować również u osób z nadwagą lub z prawidłową masą ciała.

    Gdy lekarz ma przed sobą pacjenta z chorobą otyłościową, może podejrzewać u niego stłuszczeniową chorobę wątroby. Jakie kroki należałoby wówczas podjąć?

    Otyłość brzuszna, zwłaszcza jeśli pacjent ma cukrzycę typu 2 i podwyższone enzymy wątrobowe, tj. ALT, AST, GGTP, powinna być wskazaniem do wykonania USG wątroby. W przypadku stłuszczenia będzie ona wykazywała hiperechogeniczność. Badanie USG wątroby jest najczęściej wykonywanym badaniem u osób z podejrzeniem stłuszczeniowej choroby wątroby. Inne metody, wykorzystywane w diagnostyce stłuszczenia wątroby, zwłaszcza w przypadku wątpliwości diagnostycznych, to rezonans magnetyczny i tomografia komputerowa oraz elastografia. Choroba stłuszczeniowa wątroby związana z dysfunkcją metaboliczną (MAFLD, MASLD) występuje u ok. 30 proc. osób na świecie, a jej rozpowszechnienie jest wyższe u pacjentów z chorobą otyłościową oraz cukrzycą typu 2 niż w populacji ogólnej.

    Jak powinno wyglądać leczenie?

    Od razu powinno być wielokierunkowe: z jednej strony ukierunkowane na chorobę otyłościową, z drugiej – ukierunkowane na metabolizm wątroby, poprawiające jej funkcje. Niewątpliwe stopniowa redukcja masy ciała (na pewno nie gwałtowna!) jest istotnym aspektem terapii choroby stłuszczeniowej wątroby, ze względu na korzystny wpływ na stan i funkcje wątroby. Zmniejszenie masy ciała powyżej 5 proc. wpływa na cofanie zmian stłuszczeniowych; 7 proc. i więcej – powoduje regresję stłuszczeniowego zapalenia, a 10 proc. i więcej: przyczynia się do cofnięcia lub zatrzymania zmian włóknieniowych w wątrobie oraz chroni przed dalszym uszkodzeniem hepatocytów.

    Leczenie niefarmakologiczne polega na przygotowaniu odpowiedniego planu żywieniowego, indywidualnie dostosowanego do danego pacjenta (wciąż zalecanym schematem jest dieta śródziemnomorska). Ważnym elementem wspomagającym dietoterapię jest aktywność fizyczna. Modyfikacja stylu życia i interwencje żywieniowe na pewnym etapie choroby są niewystarczające i wtedy należy rozważyć zastosowanie leczenia farmakologicznego. Obecnie w terapii choroby otyłościowej i współistniejących zaburzeń metabolicznych stosowane są z powodzeniem analogi GLP-1. MAFLD wykazuje związek nie tylko z otyłością czy innymi chorobami metabolicznymi, ale zwiększa ryzyko chorób sercowo-naczyniowych. W 2021 roku MAFLD  została oficjalnie uznana przez Europejskie Towarzystwo Kardiologiczne  za czynnik ryzyka sercowo-naczyniowego. Tak więc, z jednej strony, stłuszczeniowa choroba wątroby przyspiesza rozwój powikłań sercowo-naczyniowych, z drugiej – schorzenia kardiometaboliczne są czynnikiem ryzyka rozwoju choroby stłuszczeniowej wątroby. Dlatego też u osób z chorobami układu sercowo-naczyniowego i u osób z otyłością, obciążonych schorzeniami metabolicznymi, należy w każdym przypadku poszukiwać MAFLD (MASLD).

    Rozmawiała Bożena Stasiak

    Więcej od autora

    Podobne artykuły

    ŚWIAT LEKARZA 3Dspot_img

    Najnowsze artykuły

    Prof. Adam Maciejczyk: Pierwsze efekty sieci będą widoczne po kilku tygodniach

    Głównym celem Krajowej Sieci Onkologicznej jest zapewnienie pacjentom dostępu do kompleksowej, profesjonalnej diagnostyki i terapii onkologicznej, niezależnie od miejsca zamieszkania. W analizie satysfakcji pacjentów...

    Prof. Piotr Rutkowski: Inhibitory BRAF i MEK –opcja skuteczna i bezpieczna

    W leczeniu czerniaka mamy do czynienia z dwoma przełomami. Pierwszy to immunoterapia, drugi – leczenie ukierunkowane molekularnie: to połączenie leku działającego na białko BRAF...

    Dr hab. n. med. Jakub Żołnierek: Raka nerki potrafimy dziś leczyć dużo skuteczniej

    Większość przypadków raków nerki jest wykrywanych na wczesnym etapie – to osoby, u których guzy w nerce wykryto przypadkowo, przy okazji np. badań USG...

    Chcesz być na bieżąco z informacjami ze świata medycyny?

    Zaprenumeruj bezpłatnie ŚWIAT LEKARZA 3D