Rozmowa z dr. n. med. Bogumiłem Wolnikiem z Kliniki Nadciśnienia Tętniczego i Diabetologii GUMed, koordynatorem Regionalnego Centrum Diabetologii Uniwersyteckiego Centrum Klinicznego w Gdańsku
Mamy w Polsce 300 tys. pacjentów z cukrzycą typu 1, z czego wśród dorosłych zdecydowana większość nie korzysta z pomp insulinowych – czy mimo tego można skutecznie kontrolować poziom cukru?
Choć wśród młodszych pacjentów powszechnie stosowane są pompy insulinowe – co wynika głównie z prowadzenia leczenia już od dzieciństwa – u dorosłych ten model terapii nie jest aż tak popularny. W dużej mierze wynika to z faktu, że refundacja pomp nie jest kontynuowana po ukończeniu 26. roku życia, co sprawia, że wielu pacjentów zmuszonych jest kontynuować leczenie metodą penową. Ale są i inne przyczyny, np. niektóre osoby nie akceptują faktu, że miałyby być na stałe „przypięte do urządzenia”. Mimo to, dzięki zastosowaniu ciągłego monitorowania glikemii (CGM), możliwe jest osiągnięcie bardzo precyzyjnej kontroli poziomu cukru. CGM dostarcza danych w czasie rzeczywistym, umożliwiając szybkie reagowanie na zmiany, co w praktyce przekłada się na możliwość „wyrównania” glikemii nawet przy leczeniu penami. Nowoczesne systemy monitoringu, wspierane analizą danych, stają się kluczowym elementem terapii, co potwierdzam w codziennej praktyce klinicznej. Bez takiej technologii dzisiaj już nie wyobrażam sobie pełnej opieki nad pacjentem z cukrzycą.
Czy rozszerzenie refundacji CGM od 1 stycznia 2023 roku wpłynęło na dostępność i jakość technologicznego wsparcia w terapii cukrzycy?
Wprowadzenie szerokiej refundacji systemów CGM stanowiło prawdziwy przełom w leczeniu pacjentów z cukrzycą. Dzięki temu więcej osób zyskało dostęp do monitorowania glikemii w czasie rzeczywistym, co umożliwia lekarzom oraz pacjentom bardziej świadome podejmowanie decyzji terapeutycznych. Refundacja obejmuje nie tylko cukrzycę typu 1, ale także pacjentów z cukrzycą typu 2, którzy coraz częściej korzystają z tych narzędzi w celu precyzyjnego sterowania dawkami insuliny. Dzięki stałemu dostępowi do bieżących danych o glukozie proces dawkowania staje się bardziej dynamiczny i dostosowany do zmieniających się warunków – np. w trakcie posiłków, aktywności fizycznej czy stresu.
Warto podkreślić, że szeroka refundacja zwiększa dostępność technologii nawet wśród pacjentów, którzy wcześniej ze względów finansowych mieli ograniczony dostęp do takich rozwiązań. Jednak samo posiadanie CGM to dopiero początek – kluczowe jest umiejętne wykorzystanie zgromadzonych danych do optymalizacji leczenia, co staje się możliwe przy integracji tego systemu z nowoczesnymi narzędziami wspomagającymi insulinoterapię, takimi jak system Smart MDI.
Czym różni się system Smart MDI od tradycyjnego CGM?
Główna różnica między tradycyjnym CGM a systemem Smart MDI tkwi w sposobie wykorzystania danych. Standardowy system CGM rejestruje poziom glukozy we krwi w czasie rzeczywistym, dostarczając pacjentowi oraz lekarzowi szczegółowych informacji na temat zmieniającej się glikemii.
System Smart MDI idzie o krok dalej – integruje te dane z aplikacją sterującą insulinoterapią penową. Dzięki takiej integracji dane z CGM trafiają do dedykowanej aplikacji, która analizuje je w kontekście indywidualnego profilu pacjenta, jego aktywności oraz czynników zewnętrznych, takich jak posiłki czy aktywność fizyczna. Proces ten odbywa się przy użyciu połączenia Bluetooth oraz specjalnej chmury obliczeniowej, dzięki której system jest w stanie generować precyzyjne powiadomienia oraz wskazówki dotyczące dawkowania insuliny. W praktyce oznacza to, że pacjent otrzymuje nie tylko surowe dane, ale także gotowe sugestie, jak postępować, by bezpiecznie i skutecznie sterować poziomem cukru. To połączenie precyzyjnego pomiaru z inteligentną analizą stanowi istotną przewagę nad tradycyjnym podejściem opartym wyłącznie na monitorowaniu.
Czy pacjenci stosujący już CGM mogą korzystać z systemu Smart MDI? Jakie są korzyści wynikające z takiej integracji?
System Smart MDI został zaprojektowany tak, aby pacjenci, którzy już korzystają z CGM, mogli czerpać dodatkowe korzyści ze swojej codziennej terapii. Integracja tych dwóch rozwiązań umożliwia dynamiczną analizę danych, a co za tym idzie – precyzyjne ustalanie dawek insuliny. Pacjenci, którzy wcześniej ograniczali się do samodzielnego wyliczania dawek, dzięki inteligentnemu systemowi otrzymują wskazówki dotyczące zarówno dawek planowych, jak i korekcyjnych. W praktyce oznacza to m.in. możliwość szybkiego reagowania, gdy system wykryje wzrost glukozy bez odpowiadającego mu podania insuliny.
Smart MDI umożliwia wysyłanie powiadomień przypominających o konieczności wykonania iniekcji lub podania dawki korekcyjnej. Takie rozwiązanie nie tylko zwiększa bezpieczeństwo, minimalizując ryzyko nagłych epizodów hiperglikemii, ale także podnosi komfort pacjenta, pozwalając mu na bardziej świadome i precyzyjne leczenie. Zintegrowane raporty, generowane przez system, dostarczają szczegółowych informacji o sposobie podawania insuliny, co umożliwia lekarzom lepsze monitorowanie i dostosowywanie terapii.
Dla kogo przeznaczone jest to rozwiązanie?
To narzędzie jest idealne dla pacjentów, którzy w tej chwili korzystają z penów, ale chcą „leczyć się lepiej” oraz dla tych, którzy świadomie rezygnują z pomp, z różnych względów, takich jak obawy przed ciągłym podłączeniem do urządzenia czy kwestie finansowe. Smart MDI pozwala im korzystać z zaawansowanych technologii dostępnych dotąd wyłącznie dla użytkowników pomp dzięki integracji aplikacji monitorujących i urządzeń insulinowych.
System umożliwia precyzyjne, kontrolowane podawanie insuliny za pomocą penów, co oznacza, że pacjent otrzymuje wsparcie zarówno podczas codziennego dawkowania, jak i przy korektach – wszystko to w przejrzysty sposób, z możliwością bieżącej analizy wyników. Dla wielu pacjentów, którzy przez lata prowadzą terapię penową, jest to rozwiązanie dające większą autonomię oraz lepszą kontrolę nad własnym zdrowiem, bez konieczności przechodzenia na całkowicie inny tryb leczenia.
Jakie są obecnie przyjmowane wartości poziomu glukozy u pacjentów z cukrzycą typu 1 i czy Smart MDI pomaga je utrzymać?
Obecnie kluczowym parametrem przy ocenie kontroli glikemii jest tzw. czas w zakresie (ang. Time In Range – TIR). Dla większości pacjentów – z wyłączeniem szczególnych przypadków, takich jak ciąża – zalecany zakres poziomu glukozy wynosi 70–180 mg/dl. Idealnie pacjent powinien spędzać w tym przedziale co najmniej 70 proc. czasu.
Korzystając z systemu Smart MDI, możliwe staje się nie tylko monitorowanie tego czasu, ale także szczegółowa analiza zachowania pacjenta. System generuje precyzyjne raporty, które pokazują zarówno momenty, gdy pacjent mieści się w docelowym zakresie, jak i sytuacje, kiedy następuje przekroczenie górnej lub dolnej granicy. Dzięki temu lekarze mają pełny obraz efektów leczenia, mogą ocenić skuteczność stosowanej terapii oraz wprowadzić ewentualne korekty. Dla pacjenta oznacza to większą kontrolę nad własnym stanem zdrowia – zintegrowany system, dzięki analizie i wyliczeniom, pozwala na precyzyjne ustalenie, kiedy i jakie dawki insuliny należy podać, aby utrzymać poziom cukru w optymalnym zakresie. Takie wsparcie przekłada się na lepsze wyniki terapeutyczne i minimalizuje ryzyko powikłań
Jakie nowoczesne funkcje w zakresie alarmów i powiadomień oferuje system Smart MDI?
Nowoczesne systemy monitorujące glikemię zawsze kładły nacisk na alarmy i powiadomienia – jednak system Smart MDI wprowadza zupełnie nową jakość w tym zakresie. Kluczową innowacją są dwa rodzaje powiadomień. Pierwszy dotyczy sytuacji, gdy pacjent pomija dawkę insuliny. System analizuje dane z CGM i jeśli zauważy wzrost poziomu glukozy, przy jednoczesnym braku zarejestrowanego wstrzyknięcia, natychmiast wysyła powiadomienie przypominające o konieczności wykonania iniekcji. W praktyce oznacza to, że pacjent jest informowany o zagrożeniu, zanim sytuacja zdąży się pogorszyć. Drugi rodzaj powiadomienia dotyczy konieczności wykonania dawki korekcyjnej – system monitoruje ilość aktywnej insuliny w organizmie, analizuje ostatnie podania i na tej podstawie rekomenduje wykonanie korekty, jeśli aktualny poziom insuliny nie jest wystarczający, aby skompensować wzrost glikemii.
Takie podejście pozwala uniknąć błędów związanych z opóźnionym reagowaniem na zmiany poziomu cukru, co jest szczególnie istotne w codziennej terapii. Dzięki inteligentnym i precyzyjnym powiadomieniom pacjent nie tylko otrzymuje informację o zagrożeniu, ale również konkretne wskazówki, jakie kroki należy podjąć – co znacząco podnosi bezpieczeństwo terapii i komfort życia.
Rozmawiała: Luiza Łuniewska
