Polscy ambasadorowie w świecie nauki

Jerzy Walecki

Rozmowa z prof. Jerzym Waleckim, przewodniczącym Komitetu Fizyki Medycznej, Radiologii i Diagnostyki Obrazowej PAN, współorganizatorem konferencji w Senacie „Udział polskich naukowców w międzynarodowych projektach”.

Panie Profesorze, w konferencji w Senacie wzięło udział wielu znamienitych uczonych, którzy prezentowali wyniki swoich prac. Co było jej celem, co miało z niej wyniknąć?

Celem spotkania była przede wszystkim prezentacja dorobku zespołów naukowych z różnych światowych uniwersytetów, gdzie pracują Polacy i podkreślenie zaangażowania naszych rodaków w wymianę naukową z ośrodkami krajowymi. To zaangażowanie ma olbrzymie znaczenie dla polskiej nauki. Doświadczenie naukowców z ośrodków w krajach wysoko rozwiniętych jest większe niż w naszym kraju, dlatego też trzeba przyznać, że to my przede wszystkim zyskujemy na tej współpracy. Polscy badacze odgrywają istotną rolę, wskazując na trendy i ważne kierunki rozwoju poszczególnych dyscyplin medycznych.

Nie ulega wątpliwości, że mamy wspaniałych naukowców, coraz częściej dowiadujemy się o tym, że jako pierwsi w świecie dokonali przełomowych odkryć, przeprowadzili unikalną operację. A przecież ich droga do takich sukcesów na pewno nie była łatwa.

To zrozumiałe. Dlatego też podczas konferencji usłyszeliśmy o różnych drogach do naukowej kariery poza naszym krajem – i zawsze była to bardzo ciężka praca, pełna wyrzeczeń i poświęcenia. Przecież pracowali oni w środowiskach o często innych tradycjach i metodyce pracy naukowej, a także o często bardziej nowoczesnym warsztacie badawczym. A jednak, co podkreślał Pan Marszałek Karczewski, możemy mówić o setkach wspaniałych Polaków, którzy są teraz ambasadorami naszego kraju w świecie nauki.

To wszystko oznacza, że mimo, jak Pan Profesor wspomniał, mniejszego doświadczenia naukowego tu w kraju, polscy naukowcy zostali dobrze przygotowani do pracy naukowej za granicą, nierzadko w ośrodkach o ogromnej renomie.

Jak najbardziej. Polacy są doskonale przygotowani do pracy za granicą, zwłaszcza w dyscyplinach podstawowych i w większości dyscyplin klinicznych. I nie ma w tym cienia kurtuazji, a potwierdza tę tezę fakt, iż wielu polskich lekarzy prowadzi laboratoria i kliniki w renomowanych centrach naukowych w Europie i USA.

W programie konferencji znalazło się kilkanaście tematów, które powstały z inicjatywy polskich badaczy – od medycyny klinicznej do doświadczalnej i zastosowań nowoczesnych biotechnologii.

Każda z tych prezentacji opowiadała jakąś historię o determinacji, naukowej pasji i o międzynarodowym sukcesie.

Wielokrotnie podczas konferencji podkreślano korzyści płynące z wymiany doświadczeń naukowców polskiego pochodzenia pracujących w renomowanych szpitalach i laboratoriach na świecie. Ten model dzielenia się wiedzą nie jest chyba nowy?

Ten model dzielenia się wiedzą i doświadczeniem z krajowymi ośrodkami naukowymi od lat obserwujemy w kilku krajach na świecie, że przytoczę przykład Chin czy Japonii.

Od paru lat dużo się mówi o zastosowaniu komórek macierzystych, nowych możliwości immunologii czy biotechnologii. Zapewne one również znalazły się w projektach polskich naukowców?

Przykładem był wykład Pani Doc. Aleksandry Klimczak z Instytutu Immunologii PAN dotyczący zapobiegania odrzucaniu komórek macierzystych. Problem modulacji immunologicznej w transplantologii dotyczy m.in. przeszczepów twarzy, dokonywanych przez zespół Prof. Marii Siemionow z Cleveland – praca zespołowa polskich naukowców z Wrocławia z naukowcami z USA pozwoliła na kliniczną aplikację wielu protokołów obniżających ryzyko odrzucenia przeszczepów, a także skutkowała 37 wspólnymi publikacjami w wysoko impaktowych czasopismach i ośmioma podręcznikami. Na uwagę zasługuje fakt, iż doktorantka Pani Doc. Aleksandry Klimczak kontynuuje temat immunologii transplantacyjnej we współpracy z naukowcami amerykańskimi.

Także prezentacja Prof. Krzysztofa Selmaja, wybitnego neurologa specjalizującego się w leczeniu stwardnienia rozsianego, dotyczyła aspektów autoimmunologicznych w SM. Przez wiele lat, współpracując z wiodącymi ośrodkami w USA, Profesor realizował także w naszym kraju wyniki swoich międzynarodowych badań.

Chciałbym też posłużyć się przykładem międzynarodowej kariery Pana Prof. Nowińskiego, który przez ponad 20 lat prowadził międzynarodowe laboratorium biomedyczne w Singapurze. Profesor zajmuje się obrazowaniem medycznym, tworzeniem atlasów anatomicznych, rozbudową systemów CAD.

Oczywiście to tylko nieliczne z licznych dokonań naszych naukowców, z których jesteśmy dumni!

Rozmawiała Bożena Stasiak